Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00104 009376 7441148 na godz. na dobę w sumie
Miesięcznik Znak. Maj 2012 - ebook
Miesięcznik Znak. Maj 2012 - ebook
Numer: Archiwum publikacji: numery archiwalne
Wydawca: Znak Język publikacji: polski
ISSN: Data wydania:
Lektor:
Kategoria: e-prasa >> kobiece, lifestyle, kultura
Porównaj ceny (wydanie papierowe, wydanie cyfrowe).

TEMAT MIESIĄCA: POLSKA PO CHŁOPSKU

Polskie społeczeństwo ma chłopską genealogię. Na jakich symbolach zbudowana jest nasza tożsamość? Czym się charakteryzuje wiejska mentalność? Czy pozostajemy pod jej wypływem? Jakie znaczenie ma nasz rodowód dla kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego?

DEBATY

Regularnie docierają do nas doniesienia o starciach i prześladowaniach motywowanych religijnie. Czy jednak ich źródła można sprowadzić do samych różnic wyznaniowych? Czy religia jest z natury konfliktogenna?

IDEE

W Kościele coraz częściej słychać głosy za zniesieniem celibatu. Wśród zwolenników zmian są setki księży, wiele osób świeckich a także przedstawiciele hierarchii. Historycy i teologowie badają przeszłość tej tradycji i stawiają pytania o jej przyszłość.

LUDZIE – KSIĄŻKI – ZDARZENIA

Istnienie „zanadto w jednej osobie” – główne strapienie i zdumienie Szymborskiej – niekiedy jedynie poezja uczynić może mniej oczywistym. Nasuwa się więc pytanie: kim jest Szymborska – bohaterka swoich wierszy?

 


Darmowy fragment publikacji:


cena 19,90 zł | vat 5 nr 684 maj (5) 2012 nakład 2100 egz. INDEKS 38716 W IMIĘ BOGA – czy przemoc jest wpisana w naturę religii? MONOPOLIZACJA ATEIZMU przez Janusza Palikota POEZJA SZYMBORSKIEJ – co wiersz, to problem najbardziej osobisty portret benedykta XVI Tylko Georg Ratzinger zna wszystkie przyzwyczajenia i tajemnice swojego młodszego brata – Josepha. Dzięki temu powstała jedyna w swoim rodzaju biografia Ojca Świętego – Benedykta XVI. patroni medialni: tożsamość po ‘89 1[36]/2012 Spróbujmy spojrzeć na ubiegłe dwie dekady i zastanowić się, co było dobrego i mniej dobrego w ostatnich latach i co możemy zrobić teraz. Tożsamości odciśniętej, wyraźnej, drażniącej w przestrzeni po 1989 roku w Europie Środkowej poświęcony jest najnowszy numer „Autoportretu”, w którym: − Ewa Rewers próbuje uchwycić miejską tożsamość w tranzycie, − Andrzej Duda, Leszek Jodliński, Tomasz Nawrocki, Dorota Leśniak-Rychlak i Anna Syska dyskutują o współczesnej architekturze śląskiej, − Anna Rumińska konfrontuje z sobą mieszczucha i miastowego, − Jana Tichá opisuje kamienny modernizm i wizualną słabość w czeskiej architekturze ostatnich dwóch dekad, − Jurko Prochaśko pyta o potrzebę bycia Środkowoeuropejczykiem. Wydawca Czasopismo dostępne w salonach empik i w prenumeracie www.autoportret.pl 2 MAJ 2012 nr 684 TEMAT MIESIĄCA: POLSKA PO CHŁOPSKU Polskie społeczeństwo ma chłopską genealogię. Na jakich symbolach zbudowana jest nasza tożsamość? Czym się charakteryzuje wiejska mentalność? Czy pozostajemy pod jej wypływem? Jakie znaczenie ma nasz rodowód dla kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego? Zapomniana genealogia Polaków, Marta Duch-Dyngosz Jesteśmy potomkami chłopów, Z prof. Jackiem Wasilewskim rozmawia Marta Duch-Dyngosz 8 14 18 Wychodzenie z prowincji, Z prof. Andrzejem Mencwelem rozmawia Dominika Kozłowska 22 Życie w stanie natury, Piotr Kosiewski 26 Fotoreportaż: Młodzież na wsi, Ula Klimek DEBATY Regularnie docierają do nas doniesienia o starciach i prześladowaniach motywowanych religijnie. Czy jednak ich źródła można sprowadzić do samych różnic wyznaniowych? Czy religia jest z natury konfliktogenna? 34 Cierpienie nie ma wyznania, Z ks. prof. Krzysztofem Kościelniakiem rozmawia Marzena Zdanowska 41 Nigeryjski pryzmat, Konflikty religijne w zachodniej Afryce ks. Stanisław Grodź SVD 46 Bliskowschodni kocioł, 52 56 Z Ignacym Nasalskim rozmawia Agnieszka Gołkowska Laïcité négative i monopolizacja ateizmu przez Janusza Palikota? Cezary Kościelniak Społeczeństwo obywatelskie jest drogą Kościoła, Miłosz Pucz ydłowski 26 Młodzież na wsi STAŁE RUBRYKI 86 Janusz Poniewierski: Sesja trzecia: 1964 124 Jerzy Illg: Mój przyjaciel Hass, moja miłość Kalifornia IDEE W Kościele coraz częściej słychać głosy za zniesieniem celibatu. Wśród zwolenników zmian są setki księży, wiele osób świeckich a także przedstawiciele hierarchii. Historycy i teologowie badają przeszłość tej tradycji i stawiają pytania o jej przyszłość 62 Kontrapunkt na temat celibatu, Józef Majewski 68 Dach, nie fundament, Z ks. Jerzym Krawczykiem rozmawia Marzena Zdanowska 73 Celibat, czyli jedną nogą w Królestwie, Dariusz Kot 79 Co Bóg złączył, człowiek niech nie rozdziela, Piotr Kaznowski LUDZIE – KSIĄŻKI – ZDARZENIA Istnienie „zanadto w jednej osobie” – główne strapienie i zdumienie Szymborskiej – niekiedy jedynie poezja uczynić może mniej oczywistym. Nasuwa się więc pytanie: kim jest Szymborska – bohaterka swoich wierszy? 90 Wisełka, Urszula Kozioł 92 Niewidzialny łańcuch, Wojciech Bonowicz 96 „Może być bez tytułu”, Justyna Bargielska 100 Co wiersz, to problem. O tłumaczach i tłumaczeniach, Anna Bikont, Joanna Szczęsna 106 Wzajemność w poezji, Justyna Siemienowicz 110 Raport o stanie nieufności, Marzena Zdanowska 113 Te małe. Rzecz o swobodzie nazywania, Agnieszka Goławska 116 W obronie przewrotu kopernikańskiego, Wojciech Czabanowski, Błażej Skrzypulec 120 Marionetki, sny i nadzieja, Krzysztof Wołodźko 126 W kręgu pop-artu?, Bernadeta Stano 60 Celibat Piękna tradycja czy istota kapłaństwa 88 wisława szymborska K E M I L K A L U , S I B R O C / G N O D O G / C A S S I L E P P I L I H P , A T E Z A G A J C N E G A / C E L O G M A D A . T O F 3 DOMINIKA KOZŁOWSKA Kościół obywatelski Z etrzeć kły ateizmu – taki tytuł nosi artykuł opublikowany w „Naszym Dzienniku”, komentujący fakt powołania parlamentarnego zespołu przeciwdziałania ateizacji. Podczas gdy jedni podejmują instytucjonalną walkę z dyskryminacją ludzi wierzących i wartości chrześcijańskich w życiu publicznym, inni wzywają do przecięcia pępowiny łączącej polski Kościół i parlament: „Wygląda na to, że zamiast demokracji uczestniczącej mamy demokrację rynkowo-konkordatową” – czytamy w tegorocznej „Gazetce Manifowej”. Reaktywny charakter takich działań i brak propozycji pozytywnych rozwiązań skazują uczestników tego konfliktu na bezowocną wymianę argumentów, na dłuższą metę wyniszczającą dla każdej ze stron. Obserwując tylko tę część dyskusji, chętnie relacjonowaną przez ogólnopolskie media, można odnieść wrażenie, że nie ma w Polsce środowisk zdolnych do zaproponowania alternatywnego sposobu podejścia do problemu. Tymczasem pomiędzy Manifą a powołaniem nowej komisji parlamentarnej, w dniach od 16 do 18 marca br. odbywał się IX Zjazd Gnieźnieński, w którym wzięło udział ponad 1000 chrześcijan z Polski i Europy, działaczy wspólnot i organizacji społecznych, także funkcjonujących w instytucjonalnych ramach Kościoła. W tym numerze miesięcznika „Znak” publikujemy przesłanie uczestników Zjazdu. Można dziś spotkać się z opinią, że skoro Kościół w Polsce jest z tak wielu stron atakowany, w odpowiedzi na to katolicy powinni się stać znakiem sprzeciwu wobec coraz bardziej wrogiego im świata. Wbrew tej postawie, w dyskusjach toczonych podczas Zjazdu powracało przekonanie, że Kościół powinien być raczej znakiem zaangażowania i otwartości, biorąc współodpowiedzialność za budowanie społeczeństwa obywatelskiego, w którym może się rozwijać każdy człowiek i cały człowiek. Warto spojrzeć na to spotkanie także w szerszym wymiarze. Przesłanie Zjazdu wpisuje się dość dobrze w temat konfliktów religijnych, który podejmujemy w tym miesiącu w dziale „Debaty”. Obywatel to człowiek, który nie szuka wroga, ale stara się w różnorodnym społeczeństwie odnajdywać to, co ludzi może łączyć, a nie dzielić. Obywatelskie zaangażowanie i budowanie kultury praw człowieka może się okazać skutecznym antidotum na instrumentalne wykorzystywanie religii do antagonizowania grup wyznaniowych i społecznych. Pozostaje jednak pytanie: czy Kościół obywatelski może stać się atrakcyjną wizją dla szerszej grupy katolików? Czy głos rozsądku i szczerej ewangelizacji ma szanse wziąć górę nad językiem podziałów? ul. Tadeusza Kościuszki 37, 30-105 Kraków tel. (12) 61 99 530, fax (12) 61 99 502 www.miesiecznik.znak.com.pl e-mail: miesiecznik@znak.com.pl redakcja: Marta Duch-Dyngosz, Dominika Kozłowska (redaktor naczelna), Janusz Poniewierski, Adam Puchejda, Justyna Siemienowicz, Marcin Sikorski, Krystyna Strączek, Karol Tarnowski, Magdalena Wojaczek (sekretarz redakcji), Henryk Woźniakowski, Marzena Zdanowska zespół: Wojciech Bonowicz, Bohdan Cywiński, Tomasz Fiałkowski, Tadeusz Gadacz, Jarosław Gowin, Stanisław Grygiel, ks. Michał Heller, Wacław Hryniewicz OMI, Piotr Kłodkowski, ks. Jan Kracik, Janina Ochojska-Okońska, bp Grzegorz Ryś, Marek Skwarnicki, Władysław Stróżewski, Stefan Wilkanowicz, Jacek Woźniakowski współpraca: Jacek Maj, Cezary Kościelniak, Jolanta Prochowicz, Miłosz Puczydłowski opieka artystyczna: Władysław Buchner projekt graficzny pisma: Marek Zalejski/Studio Q produkcja: Beata Czarkowska, Barbara Gąsiorowska, Agnieszka Goławska, Urszula Horecka, Anna Szczepańska-Krasoń druk: Drukarnia Colonel, Kraków, ul. Dąbrowskiego 16 reklama: Marcin Sikorski, tel. (12) 61 99 500, e-mail: sikorski@znak.com.pl prenumerata: Joanna Dyląg, tel. (12) 61 99 569, e-mail: dylag@znak.com.pl Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo ich redagowania i skracania. Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń. Rozpowszechnianie redakcyjnych materiałów publicystycznych bez zgody wydawcy jest zabronione. Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu operacyjnego „Promocja czytelnictwa. Rozwój czasopism kulturalnych” 4 5 Święty obywatel to dobry obywatel Przesłanie końcowe IX Zjazdu Gnieźnieńskiego 1. Społeczeństwo obywatelskie potrzebuje chrześcijan, a chrześcijanie powinni się angażować w jego budowanie. Odkrywaliśmy to na nowo podczas IX Zjazdu Gnieźnieńskiego. Chrześcijanie i wyznawcy innych religii mają do odegrania niebagatelną rolę w wypełnianiu europejskiej idei obywatelską treścią. Wiara nie jest dla nas ucieczką od świata, lecz motywacją do służby i zaangażowania. Czy- niąc nasz świat bardziej ludzkim, chcemy, aby bardziej odpowiadał on godności człowieka, godności dzieci Bożych, którymi jesteśmy. Wbrew pojawiającym się dziś tendencjom, nie możemy ograniczać naszej wiary do prywat- ności. Dla nas bowiem jest ona sprawą głęboko osobistą, ale nie prywatną. Pragniemy dzielić się nią, chcemy ją publicznie wyrażać i przeżywać. Współczesne społeczeństwa potrzebują ludzi o wrażliwym sumieniu, potrafiących wybierać dobro i odróżniać je od zła. Jesteśmy głęboko przekonani, że człowiek wierzący – święty oby- watel – to dobry obywatel. 2. Kryzys, którego doświadczamy dziś w Europie, w naszym przekonaniu zaczyna się w sferze ducha. U podstaw kryzysu gospo- darczego tkwi kryzys poczucia sensu i kryzys wartości, brak etyki w życiu ekonomicznym. Motorem rozwoju społeczeństw nie może być niepohamowana konsumpcja, i to na kredyt. U podstaw kryzysu zaangażowania obywa- telskiego tkwi natomiast osłabienie motywacji do pracy na rzecz innych. Dla odrodzenia tej motywacji nieodzowne wydaje się nam oży- wienie wiary w Boga, który jest Miłością i dał nam przykazanie miłości bliźniego, także miłości nieprzyjaciół. Rozumiemy to przyka- zanie jako wezwanie do służby, do wolontariatu, do pracy społecznej. Nie możemy pozostawać obojętni wobec biedy, krzywdy i niesprawiedli- wości, które dotykają bliźnich. Aby żyć – siebie samego trzeba dać. W Europie głos chrześcijan słabnie. Nie dlatego, że przesłanie Ewangelii straciło na aktualności, lecz z powodu niedo- statecznego świadectwa wyznawców Chrystusa. 3. Niepokoimy się o  przyszłość Europy. Proces integracji europejskiej niebez- piecznie odrywa się od obywateli, których dobru ma służyć. Obywatele natomiast coraz słabiej utożsamiają się z biurokratycznymi strukturami swoich państw i Unii Europejskiej. Martwią nas narastające tendencje do czynienia nieładu moralnego normą współsczesnego społeczeń- stwa. Niepokój budzi rosnące u wielu Europej- czyków poczucie marginalizacji. Apelujemy do przywódców politycznych, aby zwłaszcza w  czasach kryzysu wsłuchi- wali się w potrzeby i głosy obywateli. Ocze- kujemy, że ci, którzy kierują narodami, staną na wysokości zadania oraz że sami będą dla obywateli przykładem cnót, które chcieliby propagować. Europa pogrążona w kryzysie potrzebuje dziś prawdziwych mężów stanu, potrafiących wznieść się ponad perspektywę zbliżającej się kolejnej kampanii wyborczej. Zachęcamy do odrzucenia eksperymentów w sferze wartości i do większej troski o najbar- dziej potrzebujących. 4. Zgromadziliśmy się w Gnieźnie u grobu św. Wojciecha – patrona Kościoła jeszcze niepodzielonego – jako chrześcijanie różnych wyznań. Połączyły nas wspólne modlitwy i dys- kusje. Do naszych debat zaprosiliśmy także przedstawicieli innych religii i światopoglądów. W ten sposób potwierdzamy, że pragniemy Europy bardziej chrześcijańskiej – co oczywiście nie znaczy: Europy tylko dla chrześcijan. W plu- ralistycznym społeczeństwie chcemy współ- działać dla wspólnego dobra ze wszystkimi ludźmi dobrej woli, a zwłaszcza z wyznawcami innych religii monoteistycznych – judaizmu i islamu – dając świadectwo wiary w to, że Bóg chce pokoju między wszystkimi swymi dziećmi. Naszym wspólnym zadaniem jest obrona war- tości etycznych, bez których cywilizowany świat nie będzie istnieć. Do  wszystkich chrześcijan apelujemy o większe zaangażowanie na rzecz budowy otaczającego nas świata w duchu wartości, jakie wyznajemy. Chrześcijańskie zaangażo- wanie realizuje się nie tyle w murach świątyni, ile w przepajaniu życiu publicznego, polityki nie wyłączając, zasadami płynącymi z Ewan- gelii. W europejskiej debacie publicznej nie może zabraknąć wspólnego głosu chrześcijan. Będziemy dążyć do pogłębienia takiej współ- pracy w skali naszego kontynentu. 5. Jak uczył nas Chrystus, chrześcijanie mają być solą ziemi. Podczas IX Zjazdu Gnieź- nieńskiego szukaliśmy odpowiedzi na pytanie, co to znaczy w praktyce. Chcemy pamiętać, że każdy człowiek jest ważny, że każdy człowiek jest potrzebny, że każdemu trzeba pomagać i od każdego trzeba wymagać – a najwięcej od samych siebie. 6 temat miesiąca ZNAK 05•2012 Ogrodek piwny na Warszawskiej Woli. | FOT. TOMASZ WIECH/FORUM 7 05•2012 ZNAK Polska po chłopsku Rodowód większości Polaków jest chłopski, a nie szlachecki. A jednak tę pamięć o naszych korzeniach uporczywie wypieramy. Czyżby nowoczesne i mieszkające w miastach społeczeństwo polskie, które dawno ma za sobą czasy transformacji, nadal trawiła chłopofobia? W jaki sposób wstydliwie skrywana chłopska genealogia wpływa na współczesną wspólnotę obywatelską? Na razie łatwiej mierzyć się z tym pytaniem za pośrednictwem obrazów filmowych czy teatralnych. Być może jednak dadzą one także impuls do otwartej rozmowy na ten temat? Najwyższy czas, by ją podjąć
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Miesięcznik Znak. Maj 2012
Numer:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również: