Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00356 008057 11063714 na godz. na dobę w sumie
ABC Linux - książka
ABC Linux - książka
Autor: Liczba stron: 304
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-7361-305-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> systemy operacyjne >> linux
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W 1991 roku fiński student -- Linus Torvalds -- zainspirowany ideą otwartego oprogramowania, postanowił stworzyć darmowy system operacyjny przypominający w zarysach system Unix. Dzięki udostępnieniu wszystkim zainteresowanym kodu źródłowego oprogramowania, prace nad rozwojem systemu prowadziła szeroka rzesza programistów z całego świata. Efektem ich starań stał się system Linux. System ten występuje w wielu wersjach (tzw. dystrybucjach) składających się z jądra systemu i programów dodatkowych. Najpopularniejszymi dystrybucjami są RedHat i Mandrake, których najnowsze edycje zostały omówione w tej książce.

Ta przystępnie napisana książka wprowadzi Cię w świat Linuksa opisując podstawowe operacje związane z instalacją i konfiguracją tego systemu.

Poznasz:

Po ponad 20 latach od swoich narodzin system Linux dojrzał na tyle, by stanowić alternatywę dla dominujących na rynków systemów z rodziny Windows. Choć ciągle nie może pochwalić się tak wielką liczbą aplikacji jak Windows, do jego zalet należy niska -- bo zerowa -- cena i ogromna stabilność pracy.
Ten system się nie 'zawiesza'!
Warto go poznać i nauczyć się z niego korzystać.

Dodatkowy rozdział opisujący multimedia w systemie Linux możesz ściągnąć tutaj

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREĎCI SPIS TREĎCI ABC Linux KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE Autor: Rados³aw Sokó³ ISBN: 83-7361-305-6 Format: B5, stron: 300 ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOĎCIACH O NOWOĎCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl W 1991 roku fiñski student — Linus Torvalds — zainspirowany ide¹ otwartego oprogramowania, postanowi³ stworzyæ darmowy system operacyjny przypominaj¹cy w zarysach system Unix. Dziêki udostêpnieniu wszystkim zainteresowanym kodu ĥród³owego oprogramowania, prace nad rozwojem systemu prowadzi³a szeroka rzesza programistów z ca³ego ġwiata. Efektem ich starañ sta³ siê system Linux. System ten wystêpuje w wielu wersjach (tzw. dystrybucjach) sk³adaj¹cych siê z j¹dra systemu i programów dodatkowych. Najpopularniejszymi dystrybucjami s¹ RedHat i Mandrake, których najnowsze edycje zosta³y omówione w tej ksi¹¿ce. Ta przystêpnie napisana ksi¹¿ka wprowadzi Ciê w ġwiat Linuksa opisuj¹c podstawowe operacje zwi¹zane z instalacj¹ i konfiguracj¹ tego systemu. Poznasz: • Instalacjê i konfiguracjê dystrybucji RedHat Linux • Instalacjê i konfiguracjê dystrybucji Mandrake Linux 9.1 • Przegl¹danie zasobów komputera w Linuksie • Pakiet internetowy Mozilla • Pakiet biurowy OpenOffice.org • Korzystanie z multimediów w Linuksie • Terminologiê zwi¹zan¹ z Linuksem Po ponad 20 latach od swoich narodzin system Linux dojrza³ na tyle, by stanowiæ alternatywê dla dominuj¹cych na rynków systemów z rodziny Windows. Choæ ci¹gle nie mo¿e pochwaliæ siê tak wielk¹ liczb¹ aplikacji jak Windows, do jego zalet nale¿y niska — bo zerowa — cena i ogromna stabilnoġæ pracy. Ten system siê nie „zawiesza”! Warto go poznaæ i nauczyæ siê z niego korzystaæ. Spis treści Część I Wprowadzenie...................................................r...............9 Wprowadzenie ...................................................n.............................. 11 Linux ...................................................e...................................................e...........................12 Red Hat Linux...................................................e...................................................e.......12 Mandrake Linux...................................................e...................................................e....12 Pytania i odpowiedzi ...................................................e...................................................e...13 Jak wymawiać i odmieniać słowo Linux? ...................................................e...............13 Jakie są cechy Linuksa? ...................................................e...........................................13 Jakie są możliwości sieciowe Linuksa? ...................................................e...................15 Jakie są zalety i wady Linuksa? ...................................................e...............................15 Jak rozumieć numery wersji Linuksa?...................................................e.....................15 Którą dystrybucję polecasz? ...................................................e....................................16 Co znajdziesz w tej książce?...................................................e....................................16 Dla kogo przeznaczona jest ta książka?...................................................e...................17 Podsumowanie ...................................................e...................................................e............17 Rozdział 1. Jak instalować system operacyjny...................................................n. 19 Co powinieneś zrobić przed instalacją Linuksa ...................................................e.............20 Zalecana konfiguracja komputera ...................................................e..................................21 Instalacja samodzielna...................................................e...................................................e.22 Instalacja równoległa...................................................e...................................................e...23 Krótko o partycjonowaniu dysku ...................................................e...................................23 Skąd wziąć płyty instalacyjne systemu ...................................................e..........................24 Uruchamianie programu instalacyjnego z płyty CD-ROM...............................................30 Hasło administratora systemu ...................................................e........................................31 Podsumowanie ...................................................e...................................................e............33 Część II Red Hat Linux 9 ...................................................r..........35 Rozdział 2. Instalacja samodzielna...................................................n.................. 37 Nośniki instalacyjne ...................................................e...................................................e....37 Rozpoczęcie instalacji systemu Red Hat Linux 9 ...................................................e..........37 Sprawdzanie instalacyjnych płyt CD ...................................................e.............................38 Podstawowa konfiguracja systemu ...................................................e................................40 Podział dysku twardego na partycje...................................................e...............................43 Dalsza konfiguracja systemu...................................................e..........................................49 Właściwa instalacja systemu operacyjnego ...................................................e.............53 Podsumowanie ...................................................e...................................................e............58 4 ABC Linux Rozdział 3. Instalacja równoległa...................................................n.................... 59 Utworzenie partycji systemu Windows 98...................................................e.....................59 Instalacja systemu Windows 98 ...................................................e.....................................65 Instalacja systemu Red Hat Linux 9...................................................e...............................67 Podsumowanie ...................................................e...................................................e............72 Rozdział 4. Uruchamianie i wyłączanie systemu.................................................. 73 Uruchamianie systemu operacyjnego...................................................e.............................73 Wybór uruchamianego systemu operacyjnego ...................................................e..............78 Logowanie się do systemu ...................................................e.............................................79 Zabezpieczanie ekranu ...................................................e...................................................e80 Kończenie pracy z systemem ...................................................e.........................................82 Podsumowanie ...................................................e...................................................e............84 Rozdział 5. Środowisko pracy ...................................................n......................... 85 Pulpit ...................................................e...................................................e...........................85 Okna ...................................................e...................................................e............................87 Menu sterujące okna...................................................e...................................................e....89 Elementy menu sterującego: ...................................................e....................................89 Dostosowywanie pulpitu ...................................................e................................................90 Pulpity robocze ...................................................e...................................................e.....91 Tło pulpitu...................................................e...................................................e.............91 Rozdzielczość pulpitu ...................................................e..............................................93 Zegar i kalendarz...................................................e...................................................e.........94 Dostosowywanie środowiska użytkownika ...................................................e...................96 Klawiatura...................................................e...................................................e.............97 Napędy pamięci optycznej ...................................................e.....................................100 Dźwięki ...................................................e...................................................e...............102 Mysz...................................................e...................................................e....................103 Preferencje okien ...................................................e...................................................e105 Dostosowywanie wyglądu systemu operacyjnego...................................................e.......106 Motyw graficzny ...................................................e...................................................e.107 Czcionki systemowe ...................................................e..............................................107 Paski menu i paski narzędziowe ...................................................e............................109 Wygaszacz ekranu ...................................................e.................................................111 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........114 Rozdział 6. Zaawansowana konfiguracja systemu............................................. 115 Okno System Settings ...................................................e..................................................115 Zarządzanie kontami użytkowników ...................................................e...........................116 Zmiana hasła użytkownika systemu...................................................e.............................118 Zmiana hasła administratora systemu ...................................................e..........................119 Instalacja drukarki ...................................................e...................................................e.....120 Zmiana parametrów sieci lokalnej ...................................................e...............................124 Konfiguracja ekranu powitalnego systemu ...................................................e..................126 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........127 Część III Mandrake Linux 9.1 ...................................................r..129 Rozdział 7. Instalacja samodzielna...................................................n................ 131 Nośniki instalacyjne ...................................................e...................................................e..131 Instalacja systemu ...................................................e...................................................e.....132 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........147 Spis treści 5 Rozdział 8. Instalacja równoległa...................................................n.................. 149 Utworzenie partycji systemu Windows 98...................................................e...................149 Instalacja systemu Windows 98 ...................................................e...................................155 Instalacja systemu Mandrake Linux 9.1...................................................e.......................157 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........160 Rozdział 9. Uruchamianie i wyłączanie systemu................................................ 161 Uruchamianie systemu operacyjnego...................................................e...........................161 Wybór uruchamianego systemu operacyjnego ...................................................e............164 Zabezpieczanie ekranu ...................................................e.................................................166 Kończenie pracy z systemem ...................................................e.......................................167 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........170 Rozdział 10. Środowisko pracy ...................................................n....................... 171 Pulpit ...................................................e...................................................e.........................171 Okna ...................................................e...................................................e..........................173 Menu sterujące okna...................................................e...................................................e..175 Dostosowywanie pulpitu ...................................................e..............................................176 Pulpity robocze ...................................................e...................................................e...177 Tło pulpitu...................................................e...................................................e...........178 Rozdzielczość pulpitu ...................................................e............................................180 Zegar i kalendarz...................................................e...................................................e.......182 Dostosowywanie środowiska użytkownika ...................................................e.................183 Klawiatura...................................................e...................................................e...........184 Dźwięki ...................................................e...................................................e...............186 Mysz...................................................e...................................................e....................188 Preferencje okien ...................................................e...................................................e190 Dostosowywanie wyglądu systemu operacyjnego...................................................e.......191 Motyw graficzny ...................................................e...................................................e.192 Czcionki systemowe ...................................................e..............................................193 Paski menu i paski narzędziowe ...................................................e............................195 Wygaszacz ekranu ...................................................e.................................................197 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........200 Rozdział 11. Zaawansowana konfiguracja systemu............................................. 201 Centrum Sterowania Mandrake...................................................e....................................201 Zarządzanie kontami użytkowników ...................................................e...........................203 Zmiana hasła użytkownika systemu...................................................e.............................206 Instalacja drukarki ...................................................e...................................................e.....207 Zmiana parametrów połączenia sieciowego ...................................................e................213 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........217 Część IV Linux w domu i w biurze ...............................................219 Rozdział 12. Przeglądanie zasobów komputera ...................................................n 221 Przeglądanie zawartości dyskietek i płyt CD-ROM ...................................................e....223 Korzystanie z dyskietek ...................................................e.........................................224 Korzystanie z płyt CD-ROM ...................................................e.................................229 Zakładanie i przeglądanie folderów ...................................................e.............................230 Wyróżnianie grupy ikon...................................................e...............................................231 Kopiowanie plików i folderów...................................................e.....................................232 6 ABC Linux Przenoszenie plików i folderów ...................................................e...................................232 Zmiana nazwy pliku lub folderu ...................................................e..................................234 Usuwanie plików i folderów ...................................................e........................................234 Dostosowywanie folderów i plików...................................................e.............................235 Zmiana tła folderu...................................................e..................................................236 Uzupełnianie ikony pliku lub folderu symbolem...................................................e...237 Zmiana rozmiaru ikony pliku lub folderu ...................................................e..............237 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........238 Rozdział 13. Pakiet internetowy Mozilla...................................................n.......... 239 Uruchamianie przeglądarki ...................................................e..........................................240 Wprowadzanie adresu strony WWW ...................................................e...........................241 Polonizowanie pakietu Mozilla...................................................e....................................242 Dostosowywanie przeglądarki do własnych potrzeb ...................................................e...244 Wybór strony domowej...................................................e..........................................244 Wygląd okna przeglądarki ...................................................e.....................................246 Przeglądanie stron w oknach...................................................e........................................249 Przeglądanie stron w panelach ...................................................e.....................................249 Pobieranie plików...................................................e...................................................e......252 Prywatność i zabezpieczenia ...................................................e........................................254 Cookies ...................................................e...................................................e...............255 Obrazy...................................................e...................................................e.................256 Okna reklamowe ...................................................e...................................................e.259 Java i JavaScript...................................................e...................................................e..260 Korzystanie z serwerów pośredniczących...................................................e....................263 Nawigacja bez użycia myszy ...................................................e.......................................264 Zakładki...................................................e...................................................e.....................265 Przeglądanie listy odwiedzonych stron ...................................................e........................267 Kurier poczty...................................................e...................................................e.............269 Uruchamianie Kuriera poczty ...................................................e................................270 Wprowadzanie informacji o koncie pocztowym ...................................................e...270 Konfiguracja konta pocztowego ...................................................e............................274 Wysyłanie wiadomości pocztowej...................................................e.........................278 Odbieranie wiadomości pocztowych ...................................................e.....................279 Odpowiadanie na list...................................................e..............................................279 Usuwanie wiadomości pocztowej...................................................e..........................281 Książka adresowa...................................................e...................................................e281 Dodawanie wpisu do książki adresowej ...................................................e................282 Wysyłanie poczty do osób z książki adresowej ...................................................e.....284 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........285 Rozdział 14. Pakiet biurowy OpenOffice.org ...................................................n.... 287 Uruchamianie pakietu OpenOffice.org ...................................................e........................288 System Red Hat Linux 9 ...................................................e........................................288 System Mandrake Linux 9.1 ...................................................e..................................289 Konfiguracja i rejestracja ...................................................e.......................................289 Tworzenie nowego dokumentu ...................................................e....................................291 Zapisywanie dokumentu ...................................................e..............................................292 Otwieranie istniejącego dokumentu ...................................................e.............................293 Drukowanie dokumentu ...................................................e...............................................294 Zamykanie składnika pakietu...................................................e.......................................295 Podsumowanie ...................................................e...................................................e..........296 Spis treści 7 Rozdział 15. Multimedia ...................................................n................................. FTP Obrazy ...................................................e...................................................e...................... FTP Pliki muzyczne MP3 i OGG...................................................e........................................ FTP System Red Hat Linux 9 ...................................................e....................................... FTP System Mandrake Linux 9.1 ...................................................e................................. FTP Płyty kompaktowe...................................................e...................................................e.... FTP System Mandrake Linux 9.1 ...................................................e................................. FTP Sekwencje wideo...................................................e...................................................e...... FTP Regulacja głośności...................................................e...................................................e.. FTP Podsumowanie ...................................................e...................................................e......... FTP Dodatki ...................................................r.................................... FTP Dodatek A Słowniczek terminów i pojęć ...................................................n....... FTP Dodatek B Przedrostki i jednostki miary stosowane w informatyce................... FTP Dodatek C Netykieta ...................................................n................................... FTP Skorowidz...................................................n................................... 297 Rozdział 15. Multimedia Nie można wyobrazić sobie współczesnego komputera pozbawionego obsługi multi- mediów. Treści multimedialne — obrazy, dźwięki, muzyka i sekwencje wideo — zastę- pują tradycyjne nośniki obrazu i dźwięku, ułatwiając katalogowanie materiałów oraz wymianę ich z przyjaciółmi. Znacznie łatwiej przecież sięgnąć po płytę zawierającą całą dyskografię Twojego ulubionego wykonawcy lub zestaw jego najlepszych tele- dysków, niż wyszukiwać płyty kompaktowe zawierające zestaw Twoich ulubionych piosenek czy przeglądać dziesiątki kaset wideo. Obie opisywane w tej książce dystrybucje systemu Linux obsługują multimedia. Sto- pień obsługi różnych typów danych multimedialnych jest jednak różny — nieco gorzej wypada w porównaniu Red Hat Linux 9, który standardowo nie potrafi odtwarzać plików dźwiękowych MP3 oraz sekwencji wideo. Obrazy Obsługa plików graficznych to dla systemów Red Hat Linux 9 i Mandrake Linux 9.1 najmniejszy problem. Obie dystrybucje wyposażone są w program Eye of Gnome, pozwalający przeglądać obrazy, zmieniać ich skalę, a nawet wyświetlać wybrany obraz na pełnym ekranie. Również przeglądarka Nautilus może być pomocna przy szybkim przeglądaniu galerii zdjęć. Poniższe wydruki zawartości ekranu pochodzą z systemu Mandrake Linux 9.1 W sys- temie Red Hat Linux 9 przeglądanie obrazów odbywa się jednak identycznie, więc nie powinieneś mieć najmniejszych problemów z odnalezieniem potrzebnych opcji na ekranie komputera. Aby wyświetlić plik graficzny, otwórz okno przeglądarki Nautilus i odszukaj ikonę pliku, którego zawartość chcesz wyświetlić (rysunek 15.1). Gdybyś dwukrotnie kliknął znalezioną ikonę, obraz zostałby wyświetlony bezpośrednio wewnątrz okna przeglą- darki Nautilus; wygodniejszym programem jest jednak Eye of Gnome, który możesz Część IV ♦ Linux w domu i w biurze ftp-298 Rysunek 15.1. Opcja menu kontekstowego Otwórz za pomocą Eye of Gnome uruchamia przeglądarkę obrazów uruchomić, klikając ikonę prawym przyciskiem myszy, wybierając z menu kontek- stowego pozycję Otwórz za pomocą, a następnie w menu podrzędnym klikając pozycję Eye of Gnome. Spowoduje to otwarcie na ekranie okna zawierającego wybrany obraz (rysunek 15.2). Rysunek 15.2. Okno przeglądarki obrazów Przeglądarka Eye of Gnome daje Ci możliwość dowolnego zmieniania skali wyświe- tlanego obrazu. Korzystając z przycisków Bliżej oraz Dalej, możesz powiększać wybrane fragmenty obrazu lub oddalać się od niego, obejmując szerszą perspektywę. Przycisk Dopasuj pozwoli Ci w każdej chwili nakazać programowi dobranie takiej skali, by cały wyświetlony obraz został dopasowany do bieżącej wielwkości okna programu: Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-299 Rozmiar obrazu (podawany w pikselach, czyli punktach obrazu) oraz aktualna skala wyświetlane są na pasku stanu, znajdującym się na dole wokna. Najciekawszą opcją programu Eye of Gnome jest wyświetlanie obrazu na pełnym ekranie. Po naciśnięciu klawisza F11 z ekranu znikną wszystkie elementy graficznego środowiska użytkownika, a cała powierzchnia poświęcona zostanie obrazowi (którego wielkość zostanie dopasowana tak, aby zmieścił się cały). Kolejne naciśnięcie klawisza F11 przywróci poprzedni stan środowiska. Pliki muzyczne MP3 i OGG Skompresowana muzyka zawładnęła światem. Nawet przenośne odtwarzacze płyt kompaktowych coraz częściej wykorzystywane są do odtwarzania komputerowych płyt CD-R lub CD-RW, zawierających nagrany wcześniej zbiór skompresowanych plików muzycznych najróżniejszych wykonawców. Nic dziwnego zatem, że tej samej możliwości — odtwarzania skompresowanych plików muzycznych — użytkownicy wymagają od swoich komputerów stacjonarnych i przenośnwych. Kompresja muzyki uwalnia użytkownika komputera od zależności od fizycznego no- śnika muzyki — płyty kompaktowej lub kasety. Skompresowane pliki muzyczne mogą być składowane na dysku twardym (przy obecnych pojemnościach dysków twardych nie jest problemem zmieszczenie na jednym dysku kilkudziesięciu godzin muzyki) lub płytach CD-R i CD-RW. Mogą też zostać przesłane przez sieć na inny komputer: do drugiego pokoju, do miejsca pracy, do przyjaciela. Świat skompresowanej muzyki nie jest jednolity. Najpopularniejsze dwa sposoby kompresji to: MP3 MP3 to skrót od nazwy MPEG 1 Layer III. Ten sposób kompresji, wynaleziony na Uniwersytecie Fraunhofera, liczy sobie już dobrych kiwlka lat; dzięki temu zadomowił się już doskonale w umysłach wszystkich osóbw korzystających ze skompresowanej muzyki. Jego największą zaletą jest właśnie powszechność: muzykę w formacie MP3 nagrywać oraz odtwarzać może mnówstwo programów i urządzeń, włączając w to stacjonarne i przenwośne odtwarzane płyt CD-ROM i DVD. Niestety, format MP3 jest dość niepewny z wprawnego punktu widzenia: co jakiś czas świat obiegają plotki ow kolejnych próbach wprowadzenia opłat licencyjnych za korzystanie z niewgo. OGG OGG Vorbis (bo tak brzmi pełna nazwa tego standardu) powstał jawko otwarta, darmowa odpowiedź na standard MP3. Grupa promująca standward OGG (informację o niej znajdziesz na stronie internetowej http://www.vorbis.com/) postawiła sobie za cel opracowanie standardu otwartego (a więc o specyfikacji ftp-300 Część IV ♦ Linux w domu i w biurze dostępnej dla każdego bez konieczności wnoszenia jakiwchkolwiek opłat) i pozbawionego wątpliwości prawnych. Muzyka zakodowana zgodnie ze standardem OGG brzmi lepwiej niż tak samo zakodowany plik MP3. Niestety, trudniej jest jednak znalweźć produkty obsługujące ten standard. Na szczęście z każdym dniemw jest lepiej i choć jeszcze przez kilka miesięcy trudno będzie kupić w skwlepie przenośny odtwarzacz płyt kompaktowych zgodny ze specyfikacją OGG wVorbis, to pewnego dnia ten nowy standard może wyprzeć z rywnku kompresję MP3. Obie opisywane tu dystrybucje systemu Linux radzą sobie zarówno z odtwarzaniem plików MP3, jak i OGG. Ba, format OGG jest mniej kłopotliwy, gdyż w obu przy- padkach wystarczy podwójne kliknięcie ikony pliku muzycznego, by rozpocząć jego odtwarzanie, podczas gdy w systemie Red Hat Linux taka sama operacja — dotycząca jednak pliku MP3 — skończy się wyświetleniem na ekranie informacji o zablokowaniu funkcji odtwarzania plików MP3 ze względów prawnych. System Red Hat Linux 9 Niestety, firma Red Hat konsekwentnie nie umieszcza w swojej dystrybucji systemu Linux modułu odpowiedzialnego za odtwarzanie plików MP3, argumentując to niejasną sytuacją prawną tego modułu. Rzeczywiście, format MP3 od dawna jest przedmiotem sporów prawników; nie przeszkadza to jednak wszystkim firmom — z wyjątkiem firmy Red Hat — dołączać do swojego oprogramowania odpowiednwi fragment kodu. Na szczęście uzupełnienie systemu Red Hat Linux 9 o możliwość odtwarzania plików MP3 — choć niezbyt łatwe — jest jak najbardziej możliwe. Potrzebował będziesz tylko dostępu do Internetu, kilkunastu minut wolnego czasu wi sporej dawki dobrych chęci. Odtwarzanie plików OGG nie wymaga żadnych dodatkowych kroków poza podwójnym kliknięciem ikony pliku. Format OGG, który od początku powstawał jako otwarty standard kodowania dźwięku, nie wzbudza żadnych wątpliwości natury prawnej i może być całkowicie legalnie obsługiwany przez oprogramowanie bez konieczności uisz- czania opłat licencyjnych. Pracę zacznij od uruchomienia przeglądarki WWW i wprowadzenia adresu strony http://www.gurulabs.com/downloads.html (rysunek 15.3). Odszukaj na niej odnośnik prowadzący do pliku o nazwie xmms-mp3-1.2.7-13.p.i386.rpm, kliknij go prawym przyciskiem myszy, a następnie w menu kontekstowym kliknij pozycję Zapisz element docelowy jako. Gdy na ekranie pojawi się okno dialogowe Zapisz jako, przejdź do swo- jego folderu prywatnego (w przypadku konta użytkownika o nazwie mrowka folder prywatny będzie nosił nazwę /home/mrowka/) i kliknij przycisk Zapisz (rysunek 15.4). W czasie, gdy plik zawierający moduł obsługi plików MP3 będzie pobierany z sieci, na ekranie wyświetlane będzie okno Menedżer pobieranych plików, informujące Cię o po- stępie pobierania pliku z sieci (rysunek 15.5). Musisz, niestety, cierpliwie poczekać, aż cała zawartość pliku zostanie zapisana na dysku twardym Twojego komputera; dopiero wtedy możesz zamknąć okno Menedżer pobieranych plików oraz okno przeglądarki i przejść do kolejnego etapu. Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-301 Rysunek 15.3. Na stronie GURU LABS znajdziesz gotowy pakiet oprogramowania umożliwiający rozszerzenie możliwości systemu Red Hat Linux 9 o odtwarzanie plików MP3 Rysunek 15.4. Okno Zapisz jako pozwala Ci wybrać docelowy folder dla pobieranego z sieci pliku Rysunek 15.5. Informacja o postępie procesu pobierania pliku z sieci Teraz kliknij prawym przyciskiem myszy wolną przestrzeń pulpitu i wybierz z menu kontekstowego pozycję Nowy terminal. Na ekranie pojawi się okno tekstowej konsoli systemu, umożliwiające Ci przeprowadzenie instalacji pobranego z Internetu pakietu oprogramowania (rysunek 15.6). ftp-302 Część IV ♦ Linux w domu i w biurze Rysunek 15.6. Instalacja pobranego z sieci pakietu oprogramowania wymaga podania kilku poleceń z poziomu tekstowej konsoli systemu operacyjnego Instalację rozpocznij od wydania polecenia UW (zatwierdzisz je klawiszem Enter); gdy system poprosi o hasło administratora (wyświetlając tekst Password:), wprowadź ha- sło i zatwierdź je naciśnięciem klawisza Enter. Jeśli na ekranie nie pojawił się żaden komunikat o błędzie, zostały Ci przyznane prawa administratora systemu, niezbędne do zainstalowania pakietu oprogramowania. Kolejnym poleceniem, które powinieneś wydać, jest NU. Spowoduje ono wyświetlenie zawartości folderu, w którym się znajdujesz — Twojego folderu prywatnego. Na wy- świetlonej liście powinieneś znaleźć plik xmms-mp3-1.2.7-13.p.i386.rpm. Jak na razie wszystko idzie bez przeszkód? Przed tobą najtrudniejszy krok: wprowadź polecenie TRO KPUVCNN ZOOUORRKTRO (uważając, by nie popełnić błędu literowego, na przykład nie zapomnieć o wprowadzeniu jednego ze znaków myśl- nika) i naciśnij Enter. Jeśli się nie pomyliłeś, po chwili na ekranie pojawi się znak zgłoszenia systemu operacyjnego, zupełnie jak na rysunku 15.6. Dwukrotne podanie polecenia GZKV (raz, aby pozbyć się praw administratora, a drugi raz, by zamknąć okno tekstowej konsoli systemu) zakończy całą procedurę. Nie musisz wprowadzać znak po znaku całej, skomplikowanej przecież, nazwy pliku xmms-mp3-1.2.7-13.p.i386.rpm. Wystarczy, że wprowadzisz kilka pierwszych liter nazwy (na przykład ZOOU) i naciśniesz klawisz Tab; pozostała część nazwy zostanie automatycznie uzupełniona. Teraz wystarczy, byś otworzył okno przeglądarki Nautilus i odszukał ikonę pliku MP3 lub OGG, którego zawartość chcesz odtworzyć (rysunek 15.7). Po dwukrotnym jej klik- nięciu na ekranie pojawi się główne okno programu XMMS, a z głośników zacznie płynąć muzyka (rysunek 15.8). System Mandrake Linux 9.1 Firma Mandrake nie miała takich rozterek, jak firma Red Hat: moduł odpowiedzialny za odtwarzanie plików MP3 jest instalowany wraz z systemem i dostępny bez żadnych dodatkowych czynności. Wystarczy, byś otworzył okno przeglądarki Nautilus i odszu- kał ikonę pliku MP3 lub OGG, którego zawartość chcesz odtworzyć (rysunek 15.9): po dwukrotnym jej kliknięciu na ekranie pojawi się główne okno programu XMMS, a z głośników zacznie płynąć muzyka (rysunek 15.10). Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-303 Rysunek 15.7. Aby odtworzyć plik muzyczny MP3 lub OGG, wystarczy teraz dwukrotnie kliknąć jego ikonę Rysunek 15.8. Okno programu XMMS Rysunek 15.9. Aby odtworzyć plik muzyczny MP3 lub OGG, wystarczy dwukrotnie kliknąć jego ikonę Rysunek 15.10. Okno programu XMMS Nie, to nie pomyłka! Rysunki 15.8 i 15.10 naprawdę przedstawiają główne okno programu XMMS. To, że wyglądają zupełnie inaczej, jest efektem dostarczania przez firmę Red Hat oraz Mandrake różnych domyślnych motywów graficznych okna (tak zwanych skórek). Jeśli nie odpowiada Ci wygląd programu, możesz pobrać z Internetu inną skórkę i całkowicie odmienić główne okno programu XMMS. ftp-304 Część IV ♦ Linux w domu i w biurze Płyty kompaktowe Choć skompresowana muzyka cieszy się wśród użytkowników komputerów większym powodzeniem — głównie ze względu na większą wygodę użytkowania i możliwość odtwarzania piosenek bezpośrednio z dysku twardego komputera bez konieczności wkładania płyty do czytnika — jeśli nie dysponujesz jeszcze skompresowaną wersją zakupionego niedawno albumu, nic nie stoi na przeszkodzie, abyś odtworzył zapisane na płycie kompaktowej piosenki za pomocą komputera. Obie opisywane dystrybucje zawierają proste, acz funkcjonalne, narzędzie służące do wodtwarzania płyt CD. Zaraz po włożeniu płyty kompaktowej do napędu CD-ROM, program Odtwarzacz CD powinien uruchomić się automatycznie. Jeśli jednak zamkniesz jego okno nie wyciągając płyty kompaktowej z napędu CD-ROM, będziesz musiał samodzielnie otworzyć je ponownie.System Red Hat Linux 9. Aby odtworzyć płytę kompaktową w systemie Red Hat Linux 9, włóż ją do napędu CD-ROM, a następnie otwórz menu systemowe (klikając ikonę z symbolem czerwo- nego kapelusza, umieszczoną w lewym dolnym rogu ekranu), wybierz w nim pozycję Sound Video, a w menu podrzędnym kliknij pozycję Odtwarzacz CD (rysunek 15.11). Na ekranie otworzy się okno programu Odtwarzacz CD — wystarczy teraz, byś kliknął przycisk rozpoczynający odtwarzanie, a z głośników popłynie muzyka (rysunek 15.12). Rysunek 15.11. Uruchamianie programu Odtwarzacz CD Rysunek 15.12. Główne okno Odtwarzacza CD Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-305 Znaczenie poszczególnych przycisków Odtwarzacza CD jest następujące: 1 2 3 4 5 6 7 1. Powrót do poprzedniej ścieżki płyty. 2. Przewijanie bieżącego utworu wstecz. 3. Pauza (w czasie, gdy dźwięk jest odtwarzany) lub uruchomiwenie odtwarzania. 4. Zatrzymanie odtwarzania. 5. Przewijanie bieżącego utworu w przód. 6. Skok do następnej ścieżki płyty. 7. Wysunięcie tacki napędu CD-ROM. System Mandrake Linux 9.1 W systemie Mandrake Linux 9.1 do odtwarzania płyt kompaktowych służy ten sam program — Odtwarzacz CD — co w przypadku systemu Red Hat Linux 9; nieco trud- niejsze jest jedynie dotarcie do pozycji menu uruchamiającej go. Aby odtworzyć płytę kompaktową, włóż ją do napędu CD-ROM, a następnie otwórz menu systemowe (kli- kając ikonę z symbolem małej czarnej stopy, umieszczoną w lewym dolnym rogu ekranu), wybierz w nim pozycję Multimedia, w menu podrzędnym wskaż pozycję Dźwięk, a na koniec w kolejnym menu podrzędnym kliknij pozycję Odtwarzacz CD (rysunek 15.13). Na ekranie otworzy się okno programu Odtwarzacz CD — wystar- czy teraz, byś kliknął przycisk rozpoczynający odtwarzanie, a z głośników popłynie muzyka (rysunek 15.14). Rysunek 15.13. Uruchamianie programu Odtwarzacz CD Rysunek 15.14. Główne okno Odtwarzacza CD ftp-306 Część IV ♦ Linux w domu i w biurze Sekwencje wideo Odtwarzanie filmów i sekwencji wideo to dziedzina multimedialnych zastosowań komputerów, w której występują największe różnice między dystrybucjami firm Red Hat a Mandrake. Niestety, Red Hat Linux 9 przegrywa w tej konkurencji z kretesem, nie oferując standardowo żadnego programu umożliwiającego odtwarzanie filmów lub teledysków. Znacznie lepiej jest w przypadku dystrybucji Mandrake Linux 9.1, w której dostępny jest program xine umożliwiający odtwarzanie sekwencji wideo MPEG oraz filmów DVD i DivX; wszystko to bez konieczności instalowania dodatkowych pakietów opro- gramowania lub własnoręcznego kompilowania programóww pobranych z Internetu. Aby odtworzyć plik z filmem lub sekwencją wideo — niezależnie od tego, czy jest on zapisany na dysku twardym Twojego komputera czy na płycie CD-ROM włożonej do napędu — odszukaj jego ikonę za pomocą przeglądarki Nautilus i kliknij ją dwukrotnie (rysunek 15.15). Na ekranie otworzy się okno Wyjście obrazu xine, w którym rozpocz- nie się odtwarzanie zawartości pliku wideo, w drugim oknie zaś wyświetlona zostanie wirtualna konsoleta magnetowidu, pozwalająca Ci kontrolować wyświetlanie filmu: zatrzymywać, pauzować i wznawiać odtwarzanie lub przechodzić do innych fragmen- tów filmu (rysunek 15.16). Rysunek 15.15. Aby odtworzyć zawartość pliku wideo, wystarczy dwukrotnie kliknąć jego ikonę Jeśli konsoleta nie jest Ci chwilowo potrzebna, możesz usunąć ją z ekranu, by nie zasłaniała obrazu. Uzyskasz to, klikając wyświetlany obraz prawym przyciskiem myszy; kolejne kliknięcie przywróci ponownie konsoletę. Z kolei naciśnięcie klawi- sza F przełączy odtwarzanie na pełny ekran — wystarczy zatem, byś wyłączył świa- tło, rozsiadł się wygodnie w fotelu, ukrył kliknięciem prawego przycisku myszy okno konsolety i nacisnął klawisz F, by poczuć się prawie jak w kinie. Odtwarzaniem filmu możesz sterować również bez pomocy konsolety. Klawisz spacji pozwoli Ci zatrzymać i wznowić odtwarzanie filmów, klawisze strzałki w lewo i strzałki w prawo służą zaś do przewijania filmu w tył i w przód.w Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-307 Rysunek 15.16. Wirtualna konsoleta magnetowidu pozwoli Ci intuicyjnie kontrolować odtwarzanie sekwencji wideo Regulacja głośności Nowoczesne karty dźwiękowe i płyty główne wyposażone w układy generujące dźwięk wymagają, by podłączać do nich aktywne zestawy głośnikowe, które wyposażone są we własny wzmacniacz wraz z regulatorem wzmocnienia. Może się zatem wydawać, że problem regulacji głośności dźwięków odtwarzanych przez komputer nie powi- nien istnieć, gdyż w każdej chwili możesz użyć potencjometru i dowolnie zmienić wzmocnienie. Komputer ma jednak znacznie dalej idące możliwości regulacji głośności. Za pomocą modułu regulacji głośności — tak zwanego miksera — możesz nie tylko zmienić gło- śność wszystkich dźwięków generowanych przez komputer, ale też zmienić proporcje głośności sygnałów z różnych źródeł lub wyregulować balans. Na przykład, jeśli słu- chasz akurat muzyki z płyty kompaktowej, możesz całkowicie wyciszyć wszystkie inne źródła dźwięku, by nie rozpraszały Cię efekty dźwiękowe otwartych stron WWW lub samego systemu operacyjnego. Okno regulacji głośności jest identyczne w obu opisywanych tu dystrybucjach systemu Linux. Aby je otworzyć:  w systemie Red Hat Linux 9 otwórz menu systemowe (klikawjąc ikonę z symbolem czerwonego kapelusza, znajdującą się w lewym dolnym rogwu ekranu), wyróżnij pozycję Sound Video, a następnie w menu podrzędnym kliknij pozycję Kontrola głośności (rysunek 15.17),  w systemie Mandrake Linux 9.1 otwórz menu systemowe (klwikając ikonę z symbolem małej czarnej stopy, znajdującą się w lewym dolnym rogu ekranu), wyróżnij pozycję Multimedia, w menu podrzędnym wskaż pozycję Dźwięk, a następnie kliknij pozycję Kontrola głośności (rysunek 15.18). Część IV ♦ Linux w domu i w biurze ftp-308 Rysunek 15.17. Otwieranie okna regulacji głośności w systemie Red Hat Linux 9 Rysunek 15.18. Otwieranie okna regulacji głośności w systemie Mandrake Linux 9.1 W oknie regulacji głośności (zatytułowanym Kontrola głośności) do dyspozycji masz szereg suwaków regulujących głośność poszczególnych źródeł dźwięku oraz pól kon- trolujących te źródła (rysunek 15.19). Każde ze źródeł dźwięku jest opisane w etykiecie wyświetlanej u samej góry odpowiadającego mu paska: Rysunek 15.19. Okno regulacji głośności Rozdział 15. ♦ Multimedia ftp-309 Każda karta dźwiękowa może oferować inny zestaw obsługiwanych źródeł dźwięku, moż- na jednak przyjąć, że wiele z nich będzie występować prawktycznie w każdej konfiguracji:      źródło vol odpowiada dźwiękowi wysyłanemu do głośników, a więc suwmie wszystkich źródeł dźwięku, źródło pcm odpowiada cyfrowemu dźwiękowi generowanemu przez programy działające na Twoim komputerze — na przykład program XMMS odtwarzający plik muzyczny MP3 lub przeglądarkę Mozilla wyświetlającą stronę WWW, której autor osadził w kodzie strony instruwkcje odtwarzania dźwięku, źródło line odpowiada analogowemu dźwiękowi wprowadzanemu do komputera za pomocą gniazdka line-in z magnetofonu lub radio, źródło mic odpowiada za podłączony do komputera mikrofon, źródło cd to dźwięk będący efektem odtwarzania dźwiękowych płyt kompaktowych. Zmieniając położenie suwaków, możesz dowolnie wpływać na głośność każdego ze źródeł dźwięku. Standardowo pary suwaków — z których każdy odpowiada jednemu kanałowi dźwięku stereo — przesuwają się równolegle, dzięki czemu nie zostaje za- chwiany balans; jeśli jednak chcesz wyregulować balans, usuń znacznik z pola Razem wybranego źródła dźwięku, by zyskać możliwość dowolnego regulowania głośności lewego i prawego kanału dźwiękowego. Każde ze źródeł dźwięku wyposażone jest także w pole Cisza. Umieszczając w nim znacznik, możesz chwilowo wyciszyć wybrane źródło bez konieczności przesuwania jego suwaka głośności. Gdy usuniesz znacznik z pola Cisza, przywrócona zostanie natychmiast jego poprzednia głośność. Przy niektórych źródłach dźwięku wyświetlane jest też pole Zapis. Ma ono znaczenie wyłącznie dla programów, które służą do nagrywania dźwięku z zewnętrznego źródła dźwięku — napędu CD-ROM, magnetofonu, radia lub mikrofonu. Dźwięk będzie nagrywany wyłącznie z tego źródła, które zostało wyróżnione za pomocą znacznika umieszczonego w polu Zapis. Wszystkie zmiany dokonywane w oknie Kontrola głośności zaczynają obowiązywać natychmiast po ich wprowadzeniu. Jeśli nie potrzebujesz chwilowo możliwości zmiany głośności, zamiast zamykać okno Kontrola głośności, lepiej zminimalizuj je — będzie do Twojej dyspozycji w ułamku sekundy, gdy tylko będziwe Ci znów potrzebne. Podsumowanie W tym rozdziale dowiedziałeś się:     jak przeglądać obrazy, jak odtwarzać pliki muzyczne MP3 i OGG oraz płyty kompakwtowe, jak odtwarzać sekwencje wideo, jak regulować głośność odtwarzanego dźwięku. ftp-310 Część IV ♦ Linux w domu i w biurze Dodatki ftp-312 Dodatki Dodatek A ♦ Słowniczek terminów i pojęć ftp-313 Doda tek A Słowniczek terminów i pojęć Informatyka obfituje w niezrozumiałe dla przeciętnego użytkownika terminy i skróty. Nie jest jeszcze tragedią, gdy niejasny termin wywodzi się z języka polskiego: w takiej sytuacji najczęściej można domyśleć się, o co tak naprawdę chodzi. Gorzej jest jednak, jeśli termin pochodzi bezpośrednio z języka angielskiego, lub — co gorsza — podany jest bezpośrednio w języku angielskim. W tym dodatku przedstawiam krótki słowniczek terminów, pojęć i skrótów informa- tycznych, które mogą być niezrozumiałe nie tylko dla tych najbardziej początkujących użytkowników, stawiających dopiero pierwsze kroki w nauce obsługi komputera, ale też dla tych, którzy potrafią się tą skomplikowaną maszyną całkiem dobrze posługiwać. Przy każdym terminie podałem też oryginalną angielskką nazwę. Niektóre słowa wyjaśnienia terminu są zapisane kursywą. Zapis taki oznacza, że pod- kreślone słowo samo jest terminem, którego wyjaśnienike znajduje się w słowniczku. Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis adres IP IP address aplet bajt bit applet byte bit Liczba jednoznacznie identyfikująca komputer podłącizony do sieci. Zawiera w sobie adres sieci lokalnej orazi numer komputera w tej sieci; do rozdzielenia tych dwóch liiczb służy maska sieci. Najczęściej liczba odpowiadająca adresowi IP dzielona jest na cztery mniejsze liczby (z zakresu i0 – 255), rozdzielone kropkami. Program napisany w języku Java. Osiem bitów. Najmniejsza jednostka cyfrowej informacji. Pamięć o pojemności jednego bitu może mieć tylko dwa stany: 0 (fałsz) lub 1 (prawda). Łącząc wiele bitów w słowa danych, można otrzymać pamięci o znacznie większej pojemności, przechowujące liczby z większego zakresu. Dodatki Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis Compact Disk Recordable Płyta kompaktowa, na której można dokonać jednokrotnegio zapisu informacji (za pomocą nagrywarki płyt CD-R). Compact Disk — Read Only Memory Płyta kompaktowa z fabrycznie zapisanymi informacjaimi. Jej zawartości nie można ani skasować, ani zmienić. ftp-314 Termin CD-R CD-ROM CD-RW cookie (tłumaczone czasem jako ciasteczko) Compact Disk Rewritable cookie Płyta kompaktowa, której zawartość można całkowicie wykasować i na nowo dokonać zapisu (za pomocą nagrywariki płyt CD-RW). Pakiet informacji zapisywany przez stronę WWW do późniejszego wykorzystania. Cookies mogą być używane w jak najbardziej przydatnych celach (na przykład do przechowywania zawartości wirtualnego koszyka na izakupy na stronie sklepu internetowego), mogą być jednak równiież użyte do śledzenia Twoich wędrówek po stronach internetowych. Protokół automatyzujący proces konfiguracji interfejsów sieciowych. Korzystając z protokołu DHCP, nie musisz martwić się o podawanie takich parametrów, jak adres IP, maska sieci czy adres domyślnej bramki sieci — wszystkie te informacje zostaną pobrane automatycznie z serwera iDHCP obsługującego Twoją sieć lokalną. Usługa pozwalająca dokonywać automatycznej zamiany nazw komputerów (np. www.grush.one.pl) na odpowiadające im adresy IP. Za prawidłowe działanie usługi DNS odpowiiadają publiczne i prywatne serwery DNS. Komputer, którego zadaniem jest przekazywanie danych między wieloma sieciami. Najczęściej głównym zadaniem bramki jest przekazywanie danych między siecią lokalną a internetem, a zatem udostępnianie jednego łącza internetowego wielu komputerom i użytkownikom. Prosty symbol graficzny, mający na celu zaprezentowainie emocji osoby piszącej tekst. Składany jest najczęścieij z prostych znaków dostępnych na klawiaturze. Dla przyikładu znak :-) oznacza uśmiech. Emotikony najczęściej stosuje się w czasie internetoweij rozmowy za pomocą komunikatora, jednak spotyka się jie również w elektronicznych wiadomościach pocztowych. Inne określenie katalogu, upowszechnione wraz z premierą systemu Windows 95. Przygotowywanie dyskietki lub partycji dysku twardeigo do użycia. Formatowanie zawsze wiąże się z usunięciem wszystkich danych znajdujących się na formatowanej dyskietce lub partycji. Wyróżnia się dwa tryby formatoiwania:  formatowanie szybkie, podczas którego zawartość nośnikai jest jedynie czyszczona, a na przygotowanej powierzcihni zapisywane są struktury wybranego systemu plików, DHCP Dynamic Host Configuration Protocol DNS Domain Name Services default gateway domyślna bramka sieci emotikon emoticon, smiley folder folder formatowa- nie formatting Dodatek A ♦ Słowniczek terminów i pojęć ftp-315 Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis głębia kolorów host HTTP color depth Hypertext Transfer Protocol host Dowolny komputer podłączony do sieci lokalnej lub riozległej. FTP File Transfer Protocol interfejs sieciowy network interface intranet intranet internet internet ikona icon IMAP Internet Mail Access Protocol  formatowanie pełne, podczas którego powierzchnia nośnika jest dogłębnie sprawdzana pod kątem występowania uszkodzonych sektorów; wykryte uszkodzone sektory są wyłączane z użycia i dopiero po przetestowaniu całej powierzchni tworzone są struktury wybranego systemu plików. Protokół umożliwiający przesyłanie plików między komputerami połączonymi siecią lokalną lub rozległą. Protokół FTP umożliwia nie tylko pobieranie plików z serwerów FTP, ale również wysyłanie plików — jest zatem szybką i niezawodną metodą przesyłania danych międziy komputerami. Liczba odcieni kolorów, które jednocześnie mogą być wyświetlone na ekranie. Parametr ten zależy przede wiszystkim od możliwości zamontowanej w komputerze karty grafikii. Protokół, który wykorzystywany jest w czasie przesyłainia danych między serwerem HTTP (serwerem WWW) a przeglądarką działającą na Twoim komputerze. Za poimocą protokołu HTTP przesyłany jest tekst strony WWW, wszystkiie zawarte na stronie elementy graficzne oraz część pobieiranych z sieci plików. Dowolne urządzenie, które może służyć do podłączenia komputera do sieci lokalnej lub rozległej. Najpopulairniejsze interfejsy sieciowe to karty sieciowe Ethernet orazi modemy. Niewielka sieć komputerów oferujących różnorodne usługii dla ograniczonej liczby użytkowników. Najczęściej intrainet spotkać można w firmach lub instytucjach: tworzą go seirwery niezbędne do ich działania. Potężna sieć komputerów oferujących różnorodne usługi dlia bardzo dużej (lub wręcz nieograniczonej) liczby użytkowników. Przykładem internetu (pisanego małą literą) może być ogólnoświatowa sieć należąca do jednej firmy lub organiizacji i obsługująca jej pracowników i klientów. Najbardziej znanym internetem jest Internet (pisany wielką literą) — ogólinoświatowa sieć powszechnego dostępu. Symbol graficzny odpowiadający funkcji programu, plikowi, folderowi lub oknu. Protokół obsługi poczty elektronicznej, zastępujący poiwoli starszy i dający mniejsze możliwości protokół POP3. Podstawową cechą protokołu IMAP jest przechowywanie większości wiadomości bezpośrednio na serwerze, dzięki czemu możesz mieć dostęp do swojej poczty (w tym do archiwum wiadomości) nie tylko za pomocą Twojego własnego komputera, ale dowolnego komputera mającego dostęp (poprzez sieć) do serwera, z którego usług korzystiasz. ftp-316 Dodatki Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis karetka caret katalog directory user account konto użytkow- nika kursor cursor kliknięcie click maska sieci network mask menu menu context menu menu kontek- stowe Element graficzny wskazujący na ekranie miejsce, w ktiórym umieszczane będą znaki wprowadzane z klawiatury. Czaisem nazywany też kursorem. Zbiór plików i katalogów podrzędnych. Podział zawartościi dysku na katalogi pozwala utrzymać porządek i ułatwiić odszukanie potrzebnych plików. Pewne katalogi są zakiładane przez sam system operacyjny i nie wolno zmieniać icih nazwy ani położenia; użytkownik może zakładać własne katalogii, zmieniać ich nazwy, przenosić je i umieszczać w nich dowolne pliki. Najważniejszym katalogiem jest katalog główny oznaczany / Przykłady: Katalog główny: Katalog systemowy: Katalog użytkownika mrowka: / /bin/ /home/mrowka/ Zbiór informacji jednoznacznie identyfikujących użytikownika oraz przechowujących jego prywatne dane (pliki i katialogi), zabezpieczony za pomocą nazwy konta oraz hasła. Logiując się na własne konto, użytkownik otrzymuje dostęp do swoicih plików i katalogów oraz do poczynionych przez siebie iustawień. Jednocześnie system operacyjny nadaje użytkownikowi pirawa dostępu do plików i zainstalowanych programów zgodnie z ustaleniami administratora systemu. Termin opisujący miejsce ekranu, w którym wstawiane będą znaki tekstu (kursor tekstowy) lub którego dotycziyć będą kliknięcia myszy (kursor myszy). Ze względu na tę niejednoznaczność polecane terminy to: karetka (dla kursora tekstowego) oraz wskaźnik myszy (dla kursora myszy). Pojedyncze lub podwójne naciśnięcie przycisku myszy. Klikając lewym przyciskiem myszy, najczęściej wskazuje się elementy ekranu, prawym zaś — wywołuje stowarzyszone z nimi menu kontekstowe. Liczba binarna (dwójkowa), która pozwala wyodrębnić z adresu IP adres sieci oraz kolejny numer komputeria w tej sieci. Najczęściej liczba odpowiadająca masce sieci dizielona jest na cztery mniejsze liczby (z zakresu 0 – 255), rozdizielone kropkami. Banderola zawierająca dostępne w danym momencie poleicenia. Najczęściej ma postać hierarchiczną, tzn. wybór jednej iz opcji powoduje rozwinięcie menu podrzędnego, zawierającego griupę powiązanych logicznie poleceń. Menu dotyczące wybranego obiektu i zawierające poleceniia ściśle związane z tym obiektem. Najczęściej menu konteikstowe wywołuje się, klikając wybrany element prawym przyciiskiem myszy. Dodatek A ♦ Słowniczek terminów i pojęć ftp-317 Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis mounting montowa- nie nośnika danych mysz mouse obraz płyty disk image unmounting odmonto- wywanie nośnika danych okno window okno dialogowe dialog okno wyskakujące pop-up window pamięć operacyjna memory Informowanie systemu operacyjnego o fakcie dostępnościi nośnika danych, na przykład dyskietki włożonej przed ichwilą do stacji dysków lub płyty CD-ROM wsuniętej do czytnika. Zamontowany nośnik danych nie może zostać usunięty z komputera, zanim nie zostanie odmontowany. Urządzenie umożliwiające wskazywanie dowolnego punktui na ekranie poprzez przesuwanie myszy dłonią po blaciie biurka oraz wywoływanie funkcji programu przez naciskanie (klikanie) umieszczonych na jej „grzbiecie” przycisków.i Plik zawierający — bajt po bajcie — wszystkie informiacje, które powinny być zapisane na płycie CD-ROM. Plik taki może być użyty do odtworzenia oryginalnej płyty CD-ROM przez nagranie jego zawartości na płytę CD-R lub CD-RW. Obrazy płyt CD-ROM często są wykorzystywane do dystrybucji darmowego oprogramowania: producent pozwala użytkownikom pobierać zawartość instalacyjnychi płyt CD-ROM i samodzielnie ją nagrywać, dzięki czemu nie ponosi kosztów rozprowadzania nośników instalacyjnychi. Informowanie systemu operacyjnego o chęci usunięcia nośnika danych z komputera — na przykład wyjęcia dyskiietki ze stacji dysków lub wysunięcia płyty CD-ROM z czytnika. Usunięcie nośnika bez wcześniejszego jego odmontowania może skończyć się utratą danych oraz problemami ze stabilnością komputera. Wycinek ekranu (najczęściej prostokąty, choć nie jest tio regułą) przedstawiający fragment zawartości jakiegoś dokumentui lub folderu. Wnętrze okna może być przewijane: ukazujei w ten sposób dalsze fragmenty tego samego dokumentu. Siamo okno może być przesuwane po całym ekranie, a jego rozmiiar może być zmieniany. Okna obecne na ekranie mogą na sieibie zachodzić, a użytkownik może wskazać to, które ma być wyświetlane na szczycie kaskady okien i otrzymywać informacje o naciskanych klawiszach oraz ruchach wskaźnika myszy. Okno oferujące wybór opcji, umożliwiające wprowadzenie niezbędnych danych lub ostrzegające o konsekwencjachi podejmowanej akcji. Pojawienie się okna dialogowego na ekranie często zatrzymuje działanie procesu, który je wyświetlił; wznowione zostaje ono po zatwierdzeniiu wprowadzonych w oknie dialogowym danych. Okno otwierane przez stronę WWW bez wyraźnego polecenia użytkownika komputera. Najczęściej w oknach wyskakująciych wyświetlane są reklamy i ogłoszenia. Skład danych bezpośrednio dostępnych dla procesora. W pamięci operacyjnej znajdować się musi kod wykonywanych programów oraz dane wszystkich obrabianych dokumentów. Tylko chwilowo nieużywane fragmenty pamięci operacyjnej mogąi być zapisywane na dysku twardym, tworząc w ten sposóbi mechanizm pamięci wirtualnej. ftp-318 Dodatki Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis pamięć wirtualna virtual memory partycja partition partycjono- wanie dysku disk partitioning plik file plik wymiany swap file POP3 Post Office Protocol v3 Zawartość pamięci operacyjnej tracona jest w momenciei odcięcia zasilania komputera i musi być zapełniana oid nowa po ponownym jego włączeniu. Z tego powodu każde włączenie komputera powoduje ponowne załadowanie systemu operacyjnego. Mechanizm pozwalający na wykorzystywanie części pojemności dysku twardego jako magazynu przechowująceigo nieużywane chwilowo fragmenty zawartości pamięci operacyjnej. Tworzy się w ten sposób iluzję posiadania w komputerze pamięci operacyjnej o większej pojemnościi. Niestety, ponieważ procesor może mieć bezpośredni dostępi tylko do danych zapisanych w pamięci operacyjnej, przeniesione na dysk twardy dane muszą być z niego odczytane, gdy tylko są potrzebne. Spowalnia to znaczinie działanie komputera, gdyż dysk twardy jest wiele tysiięcy razy wolniejszy od pamięci operacyjnej. Wydzielony, ciągły obszar logiczny na dysku twardym, o określonym początku oraz rozmiarze. Podział dyskui twardego na partycje jest najlepszą metodą zainstaliowania kilku różnych systemów operacyjnych — każdemu z nich w takim przypadku odpowiada jedna partycja. Każda pairtycja może korzystać z innego systemu plików. Podział dysku twardego na partycje, dokonywany ręcznie przez użytkownika komputera (za pomocą odpowiedniego programu) lub automatycznie (przez program instalacyjniy systemu operacyjnego). Obszar partycji przydzielony jednemu zbiorowi danycih. Plik zapisany jest w jednym z katalogów znajdujących się na partycji. Każdy plik zapisany w katalogu musi mieć inną nazwę, jednak w dwóch różnych katalogach mogą istnieć pliki o tej samej nazwie. Pamiętaj, że w systemie Linux istotna jest wielkość litier, zatem nazwy Nazwa oraz nazwa mogą dotyczyć dwóch plików znajdujących się w jednym katalogu (w przeciwieństwie do systemu Windows, gdzie wielkość liter nie ma znaczeinia i tak zapisane dwie nazwy traktowane są identyczniei). Plik lub obszar dysku, w ramach którego zapisywane są aktualnie nieużywane fragmenty zawartości pamięci operiacyjnej komputera. Zwalniana w ten sposób pamięć może być aktyiwnie wykorzystana przez inne procesy, co zwiększa efektywiność wykorzystania zasobów komputera i umożliwia stworzeniie iluzji posiadania pamięci operacyjnej o większej pojiemności. Prosty protokół umożliwiający odczytywanie poczty elektronicznej gromadzącej się na serwerze POP3. Odebriana poczta najczęściej usuwana jest z serwera, nie ma zatiem możliwości odczytania zgromadzonego archiwum wiadomościi pocztowych za pomocą innego komputera. Dodatek A ♦ Słowniczek terminów i pojęć ftp-319 Termin Angielski odpowiednik lub rozwinięcie skrótu Opis proces process program rozruchowy bootstrap loader przeciąganie drag przeglądarka WWW Web browser pulpit desktop rozdziel- czość resolution sektor sector serwer server proxy server serwer proxy, serwer pośredni- czący sieć lokalna local area network (LAN) sieć rozległa wide area network Obecny w pamięci program wykonywany pod ko
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

ABC Linux
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: