Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01256 014514 13625871 na godz. na dobę w sumie
Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne - książka
Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne - książka
Autor: , Liczba stron: 192
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2617-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> bazy danych >> access
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Odkryj świat baz danych z nową wersją Accessa

Microsoft Access jest jednym z najpopularniejszych systemów zarządzania bazami danych na świecie, a jego najnowsza wersja z pewnością tylko ugruntuje pozycję lidera tej aplikacji na rynku. Access wykorzystywany jest zarówno przez użytkowników indywidualnych, jak i duże przedsiębiorstwa, których pracownicy doceniają nie tylko prostotę korzystania z interfejsu aplikacji, lecz także rozbudowane możliwości programowania i stosowania makr. Nie bez znaczenia jest tu też bogaty zestaw narzędzi i kreatorów, dzięki którym tworzenie baz, zarządzanie nimi i przetwarzanie staje się naprawdę łatwe, a przede wszystkim wydajne.

'Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne ' to wprowadzenie do świata baz danych i aplikacji bazodanowych tworzonych za pomocą najnowszej wersji Accessa. Treść książki i zawarte w niej praktyczne ćwiczenia pozwolą Ci sprawnie poznać podstawowe zasady korzystania z programu, projektowania baz danych i prawidłowego stosowania ich obiektów, a także właściwego tworzenia relacji. Nauczysz się też przygotowywać formularze i kwerendy ułatwiające zarządzanie danymi oraz generować raporty. Twoją wiedzę uzupełnią informacje na temat makr i modułów.

Skorzystaj z najnowszej wersji Accessa do tworzenia wydajnych
aplikacji bazodanowych!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne Autorzy: Danuta Mendrala, Marcin Szeliga ISBN: 978-83-246-2617-5 Format: A5, stron: 192 Odkryj świat baz danych z nową wersją Accessa • Poznaj obiekty baz danych • Zaplanuj tabele i relacje • Zaprojektuj formularze • Zdefiniuj kwerendy • Wygeneruj raporty Microsoft Access jest jednym z najpopularniejszych systemów zarządzania bazami danych na świecie, a jego najnowsza wersja z pewnością tylko ugruntuje pozycję lidera tej aplikacji na rynku. Access wykorzystywany jest zarówno przez użytkowników indywidualnych, jak i duże przedsiębiorstwa, których pracownicy doceniają nie tylko prostotę korzystania z interfejsu aplikacji, lecz także rozbudowane możliwości programowania i stosowania makr. Nie bez znaczenia jest tu też bogaty zestaw narzędzi i kreatorów, dzięki którym tworzenie baz, zarządzanie nimi i przetwarzanie staje się naprawdę łatwe, a przede wszystkim wydajne. „Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne” to wprowadzenie do świata baz danych i aplikacji bazodanowych tworzonych za pomocą najnowszej wersji Accessa. Treść książki i zawarte w niej praktyczne ćwiczenia pozwolą Ci sprawnie poznać podstawowe zasady korzystania z programu, projektowania baz danych i prawidłowego stosowania ich obiektów, a także właściwego tworzenia relacji. Nauczysz się też przygotowywać formularze i kwerendy ułatwiające zarządzanie danymi oraz generować raporty. Twoją wiedzę uzupełnią informacje na temat makr i modułów. • Praca z plikami baz danych • Tworzenie tabel i relacji • Stosowanie kwerend • Projektowanie formularzy • Tworzenie raportów • Makropolecenia • Import i eksport danych do różnych formatów Skorzystaj z najnowszej wersji Accessa do tworzenia wydajnych aplikacji bazodanowych! Idź do • Spis treści • Przykładowy rozdział Katalog książek • Katalog online • Zamów drukowany katalog Twój koszyk • Dodaj do koszyka Cennik i informacje • Zamów informacje o nowościach • Zamów cennik Czytelnia • Fragmenty książek online Kontakt Helion SA ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl © Helion 1991–2010 Spis treĂci 5 9 31 55 75 76 94 96 98 99 102 104 107 133 147 157 WstÚp Rozdziaï 1. Baza danych Tabele Rozdziaï 2. Rozdziaï 3. Relacje Rozdziaï 4. Kwerendy Kwerendy wybierajÈce dane Kwerendy krzyĝowe Kwerendy tworzÈce tabele Kwerendy aktualizujÈce Kwerendy doïÈczajÈce Kwerendy usuwajÈce mwiczenia dodatkowe Formularze Rozdziaï 5. Rozdziaï 6. Raporty Rozdziaï 7. Makra Rozdziaï 8. Moduïy 3 Relacje CharakterystycznÈ cechÈ relacyjnych baz danych jest przecho- wywanie informacji, opisujÈcych obiekty róĝnego typu (np. towary i ich producentów), w odrÚbnych, ale powiÈzanych ze sobÈ tabelach. Na rysunkach 3.1 i 3.2 pokazujemy róĝnicÚ pomiÚdzy sposobem przechowywania tych samych danych w arkuszu programu Excel i w bazie danych programu Access. Rysunek 3.1. Arkusz programu Excel jest przykïadem jednorodnej bazy danych — takiej, w której wszystkie dane zapisane sÈ w jednym obiekcie (arkuszu) Nawet ten bardzo uproszczony przykïad pozwala zauwaĝyÊ gïównÈ za- letÚ relacyjnych baz danych — dziÚki podzieleniu informacji miÚdzy kilka tabel do minimum zostaïa zmniejszona liczba nadmiarowych, wielokrotnie przechowywanych informacji. O ile w arkuszu Excela dane reĝysera pojawiïy siÚ tyle razy, ile nakrÚciï filmów, o tyle w bazie programu Access, niezaleĝnie od liczby nakrÚconych przez reĝysera filmów, jego dane zapisane sÈ raz, a jedynie krótki identyfikator (klucz podstawowy) reĝysera znajduje siÚ przy kaĝdym jego filmie. 56 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne Rysunek 3.2. W relacyjnych bazach danych informacje o obiektach róĝnego typu (np. filmach, ich gatunkach i reĝyserach) przechowywane sÈ w odrÚbnych tabelach Wielokrotne zapisywanie tych samych danych prÚdzej czy póěniej prowadzi do problemów z utrzymaniem spójnego (adekwatnego do stanu rzeczywistego) obrazu danych — gdyby w naszym przykïadzie reĝyser zmieniï nazwisko, zmiana ta musiaïaby byÊ przeprowadzona dla niewiadomej, potencjalnie doĂÊ duĝej liczby filmów. W takiej sytuacji bardzo ïatwo o bïÈd, wystarczy zmieniÊ nazwisko w dziesiÚciu i zostawiÊ niezmienione w piÚciu komórkach. Jednak uĝytkowników interesuje z reguïy komplet informacji, np. chcie- liby poznaÊ tytuï filmu, dane jego reĝysera i nazwÚ gatunku, do którego film naleĝy. W relacyjnej bazie danych informacje te zapisane sÈ w trzech odrÚbnych tabelach: w tabeli Film znajdujÈ siÚ dane o filmach, w tabeli Reĝyser — dane reĝyserów, a w tabeli Gatunek — nazwy gatunków filmowych. Aby informacja o tym, kto nakrÚciï dany film, nie zostaïa utracona, tabele te muszÈ byÊ ze sobÈ powiÈzane. ZwiÈzek zachodzÈcy pomiÚdzy powiÈzanymi ze sobÈ tabelami w SZBD Access nazywany jest relacjÈ ïÈczÈcÈ te tabele. Tak jak poszczególne kolumny tabeli przechowujÈ wartoĂci atrybutów (cech) obiektów danego typu (np. nazwÚ firmy, adres koleĝanki czy tytuï ksiÈĝki), tak relacje przedstawiajÈ zachodzÈcy pomiÚdzy obiektami dwóch róĝnych typów zwiÈzek (np. towar zostaï sprzedany przez firmÚ, koleĝanka po- ĝyczyïa pïyty, autor napisaï ksiÈĝkÚ). IstniejÈ trzy typy relacji dwuargumentowych (czyli takich, które odpo- wiadajÈ zwiÈzkowi ïÈczÈcemu dwie róĝne tabele). Oto one. Rozdziaï 3. • Relacje 57 1. Relacje typu jeden do jednego, w których jednemu obiektowi A odpowiada dokïadnie jeden obiekt B (przykïadem takiej relacji jest zwiÈzek pomiÚdzy uczniem a przypisanÈ mu szafkÈ w szatni). 2. Relacje typu jeden do wielu, w których jednemu obiektowi A odpowiada dowolna liczba obiektów B (przykïadem takiej relacji jest zwiÈzek pomiÚdzy firmÈ a towarami — jedna firma moĝe produkowaÊ dowolnÈ liczbÚ towarów, ale ten sam towar moĝe byÊ wyprodukowany tylko w jednej firmie). 3. Relacje typu wiele do wielu, w których dowolnej liczbie obiektów A odpowiada dowolna liczba obiektów B (przykïadem takiej relacji jest zwiÈzek pomiÚdzy filmami a aktorami — w kaĝdym filmie moĝe zagraÊ dowolna liczba aktorów i kaĝdy aktor moĝe zagraÊ w dowolnej liczbie filmów). WykorzystujÈc umiejÚtnoĂci zdobyte w poprzednich rozdziaïach, utworzymy bazÚ danych dziaïajÈcÈ w Ărodowisku SZBD Access, która bÚdzie podstawÈ do Êwiczeñ z nastÚpnych rozdziaïów. m W I C Z E N I E 3.1 Projekt przykïadowej bazy danych Na potrzeby tej ksiÈĝki zaprojektujemy i utworzymy bazÚ danych Fil- moteka, w której przechowywane bÚdÈ podstawowe informacje o filmach i poĝyczajÈcych je osobach. Zanim jednak zbudujemy nowÈ bazÚ pro- gramu Access, naleĝy zaprojektowaÊ ukïad jej tabel. Aby zaprojektowaÊ przykïadowÈ bazÚ danych: 1. Wypisz, jednÈ pod drugÈ, nazwy typów obiektów, o których informacje powinny trafiÊ do bazy: Filmy Osoby 2. Wypisz te atrybuty obiektów, o których informacje powinny byÊ zapisane w bazie danych: Film {Tytuđ, Nazwisko reľysera, Imiú reľysera, Nazwiska aktorów, Imiona aktorów, Gatunek, Cena, Data produkcji} Osoba {Imiú, Nazwisko, Adres, Telefon, Adres e-mail} 3. Na podstawie zdobytej wiedzy o zaletach dzielenia danych o obiektach róĝnego typu pomiÚdzy powiÈzane ze sobÈ tabele wyszukaj na liĂcie wypisanych atrybutów te, które nie opisujÈ bezpoĂrednio obiektu danego typu, i utwórz nowÈ listÚ typów obiektów: 58 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne Film {Tytuđ, Gatunek, Cena, Data produkcji} Osoba {Imiú, Nazwisko, Adres, Telefon, Adres e-mail} Reľyser (Imiú, Nazwisko} (trudno uznaè imiú czy nazwisko reľysera za bezpoħrednie atrybuty filmu) Aktor (Imiú, Nazwisko} (trudno uznaè imiú czy nazwisko aktora za bezpoħrednie atrybuty filmu) 4. W poprzednim rozdziale omówione zostaïy zalety dzielenia informacji, opisujÈcych obiekty poszczególnych typów, na atrybuty elementarne. KorzystajÈc z tych informacji, zmodyfikuj listÚ atrybutów obiektów: Film {Tytuđ, Gatunek, Cena, Data produkcji} Osoba {Imiú, Nazwisko, Miasto, Ulica Nr domu, Telefon, Adres e-mail} Reľyser (Imiú, Nazwisko} Aktor (Imiú, Nazwisko} 5. Jednym z etapów procesu normalizacji baz danych, który dodatkowo korzystnie wpïynie na wydajnoĂÊ bazy danych i komfort pracy uĝytkowników, jest wydzielenie tabel sïownikowych. Tabele tego typu przechowujÈ ustalonÈ liczbÚ danych wykorzystywanych do okreĂlania wartoĂci pojedynczego atrybutu obiektu nadrzÚdnego takiej tabeli. W efekcie tabela nadrzÚdna jest mniejsza, a uĝytkownicy mogÈ wybraÊ danÈ wartoĂÊ z listy, zamiast wielokrotnie wpisywaÊ ten sam ciÈg znaków. W przykïadowej bazie danych idealnym kandydatem do roli tabeli sïownikowej jest atrybut filmu — gatunek (lista gatunków filmowych jest skoñczona, a prawdopodobieñstwo wielokrotnego wpisywania tych samych danych doĂÊ duĝe): Film {Tytuđ, Cena, Data produkcji) Gatunek {Nazwa} Osoba {Imiú, Nazwisko, Miasto, Ulica Nr domu, Telefon, Adres e-mail} Reľyser (Imiú, Nazwisko} Aktor (Imiú, Nazwisko} 6. Ostatnim zadaniem jest okreĂlenie relacji ïÈczÈcej poszczególne obiekty. T Kaĝdy film naleĝy do jednego, okreĂlonego gatunku, ale do tego samego gatunku moĝe naleĝeÊ dowolna liczba filmów (zwiÈzek typu wiele do jednego). T Kaĝdy film zostaï nakrÚcony przez jednego, okreĂlonego reĝysera, ale ten sam reĝyser moĝe nakrÚciÊ dowolnÈ liczbÚ filmów (zwiÈzek typu wiele do jednego). Rozdziaï 3. • Relacje 59 T W kaĝdym filmie moĝe zagraÊ dowolna liczba aktorów, a kaĝdy aktor moĝe zagraÊ w dowolnej liczbie filmów (zwiÈzek typu wiele do wielu) — tÚ relacjÚ zaimplementujemy za pomocÈ charakterystycznych dla SZBD Access 2010 pól wielowartoĂciowych. T Kaĝdy film (w tym samym czasie) moĝe byÊ poĝyczony tylko jednej osobie, ale ta sama osoba moĝe (jednoczeĂnie) poĝyczyÊ dowolnÈ liczbÚ filmów (zwiÈzek typu wiele do jednego) — poniewaĝ w bazie chcemy zapisaÊ równieĝ datÚ poĝyczenia i oddania filmu, tÚ relacjÚ zaimplementujemy za pomocÈ tabeli ïÈcznikowej. m W I C Z E N I E 3.2 Tabela sïownikowa KolejnoĂÊ tworzenia tabel nie jest dowolna — jako pierwsze naleĝy utworzyÊ tabele sïownikowe, potem tabele podrzÚdne (tabele prze- chowujÈce dane, do których odwoïujÈ siÚ inne tabele), a jako ostatnie — tabele nadrzÚdne (tabelÈ nadrzÚdnÈ przykïadowej bazy danych jest tabela Film, która odwoïuje siÚ do danych zapisanych we wszystkich pozostaïych tabelach bazy danych). Aby utworzyÊ tabelÚ Gatunek: 1. Utwórz nowy projekt pustej bazy danych programu Access i nazwij go Filmoteka. 2. KorzystajÈc z umiejÚtnoĂci zdobytych w poprzednim rozdziale, utwórz tabelÚ Gatunek. Struktura tabeli zostaïa pokazana na rysunku 3.3. m W I C Z E N I E 3.3 Tabele podrzÚdne Po utworzeniu tabeli sïownikowej przyszïa pora na zbudowanie wszyst- kich tabel podrzÚdnych — poniewaĝ w przykïadowej bazie danych nie zawierajÈ one kolumn odwoïujÈcych siÚ do innych tabel (nie ma ani jednej tabeli, która, bÚdÈc podrzÚdnÈ w stosunku do jednej tabeli, jednoczeĂnie byïaby nadrzÚdnÈ w stosunku do innej tabeli), ich two- rzenie nie róĝni siÚ od opracowania tabel sïownikowych. 60 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne Rysunek 3.3. Definicja tabeli sïownikowej Aby utworzyÊ tabele podrzÚdne (tabele niezawierajÈce kolumn kluczy obcych): 1. Utwórz tabelÚ Osoba (rysunek 3.4). Rysunek 3.4. Definicja tabeli podrzÚdnej Osoba 2. Utwórz tabelÚ Rezyser. Struktura tej tabeli zostaïa pokazana na rysunku 3.5. Rozdziaï 3. • Relacje 61 Rysunek 3.5. Definicja tabeli Rezyser — tworzÈc tÚ (i pozostaïe tabele bazy Filmoteka) moĝna wzorowaÊ siÚ na tabelach doïÈczonej do ksiÈĝki bazy danych W nazwach obiektów przykïadowej bazy danych nie sÈ uĝywane polskie znaki diakrytyczne, natomiast w ich tytuïach — tak. W ten sposób baza danych bÚdzie prawidïowo dziaïaïa w komputerach z zainstalowanym systemem Windows w innej niĝ polska wersji jÚzykowej. 3. Poniewaĝ struktura tabeli Aktor jest identyczna ze strukturÈ tabeli Rezyser, skopiuj tÚ tabelÚ pod nazwÈ Aktor, wyĂwietl nowo utworzonÈ tabelÚ w widoku projektu i zmieñ nazwÚ kolumny IdRezysera na IdAktora. Struktura pozostaïych kolumn nie wymaga zmiany. m W I C Z E N I E 3.4 Tabela nadrzÚdna Na tym etapie baza danych Filmoteka zawiera cztery, niepowiÈzane ze sobÈ tabele. Nadszedï czas, aby zamieniÊ te niezwiÈzane ze sobÈ obiekty w relacyjnÈ bazÚ danych, przechowujÈcÈ informacje o poszczególnych filmach. Poniewaĝ tabela Film zawiera kolumny, wskazujÈce na dane zapisane w innych tabelach, jej utworzenie wymagaÊ bÚdzie zbudowa- nia relacji ïÈczÈcych odpowiednie tabele. Aby utworzyÊ tabelÚ Film: 1. Rozpocznij tworzenie nowej tabeli w widoku projektu. 2. Utwórz kolumnÚ klucza podstawowego (IdFilmu) oraz kolumny przechowujÈce informacje o tytule danego filmu (Tytul), cenie 62 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne zakupu (Cena), zysku, jaki uzyskaliĂmy z wypoĝyczenia danego filmu (Zysk), i dacie produkcji (DataPr). 3. JednÈ z cech charakterystycznych dla SZBD Access 2010 jest moĝliwoĂÊ formatowania danych typu Nota. Dodaj kolejnÈ kolumnÚ Opinia typu Nota i zmieñ wartoĂÊ atrybutu Format tekstu na Tekst sformatowany (rysunek 3.6). Rysunek 3.6. WpisujÈc opinie o filmach, bÚdziemy mogli dowolnie zmieniaÊ krój, wielkoĂÊ i kolor czcionki 4. Ustaw kursor w polu Typ danych nowej kolumny i z listy dostÚpnych typów wybierz Kreator odnoĂników… (rysunek 3.7). Rysunek 3.7. Aby uniknÈÊ kïopotów z niezgodnoĂciÈ typów ïÈczonych kolumn róĝnych tabel, naleĝy najpierw uruchomiÊ kreator odnoĂników, a póěniej (ewentualnie) zmieniÊ nazwÚ kolumny Rozdziaï 3. • Relacje 63 5. Poniewaĝ chcemy poïÈczyÊ tabelÚ Film z tabelÈ Gatunek, w odpowiedzi na pierwsze pytanie kreatora wybierz opcjÚ Obiekt kolumna odnoĂnika ma pobieraÊ wartoĂci z tabeli lub kwerendy. 6. Na liĂcie dostÚpnych tabel zaznacz tabelÚ Gatunek i kliknij przycisk Dalej. 7. Zostanie wyĂwietlona lista kolumn tabeli Gatunek. Chociaĝ tabele zawsze powinny byÊ ïÈczone za pomocÈ ich kluczy podstawowych (w tym przypadku bÚdÈ to wartoĂci pól kolumny IdGatunku), identyfikatory poszczególnych gatunków sÈ maïo opisowe (administrator musiaïby zapamiÚtaÊ, ĝe np. identyfikatorem gatunku horror jest liczba 12, a komedii — 3). SZBD Access uïatwia administratorowi przeglÈdanie i modyfikowanie danych w poïÈczonych tabelach, bo automatycznie zastÚpuje wyĂwietlany identyfikator zwiÈzanymi z nim wartoĂciami innych pól danej tabeli. I tak zamiast wpisywaÊ liczbÚ 3 w oknie widoku arkusza danych tabeli, bÚdziemy mogli wybraÊ nazwÚ gatunku danego filmu. Aby osiÈgnÈÊ ten cel, zaznacz oba pola tabeli Gatunek i kliknij przycisk Dalej (rysunek 3.8). Rysunek 3.8. Kreator odnoĂników umoĝliwia „ukrycie” przed administratorem wykorzystanego do poïÈczenia tabel klucza gïównego i zastÈpienie go dowolnÈ, opisowÈ wartoĂciÈ, np. nazwÈ danego gatunku filmowego 8. SZBD Access 2010 umoĝliwia teĝ posortowanie danych wykorzystywanych do ïÈczenia tabel. Aby uïatwiÊ administratorowi przypisywanie poszczególnych filmów do gatunków, posortuj je alfabetyczne wedïug nazw. 64 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne 9. OdpowiadajÈc na kolejne pytanie kreatora, upewnij siÚ, czy pole wyboru Ukryj kolumnÚ klucza (zalecane) jest zaznaczone, i kliknij przycisk Dalej — w ten sposób gatunki filmowe bÚdÈ wybierane wyïÈcznie na podstawie nazw. 10. Ostatnie pytanie kreatora bÚdzie dotyczyïo nazwy tworzonej kolumny: T Wpisz takÈ samÈ nazwÚ, jakÈ ma ïÈczona tabela (Gatunek), T Nie zaznaczaj pola WïÈcz integralnoĂÊ danych (jego znaczenie wyjaĂniliĂmy w Êwiczeniu poĂwiÚconym edytowaniu relacji), T Nie zaznaczaj pola Zezwalaj na wiele wartoĂci (jego znaczenie wyjaĂniliĂmy w dalszej czÚĂci rozdziaïu na przykïadzie relacji ïÈczÈcej tabele Film i Aktor), T I kliknij przycisk Zakoñcz. 11. Po zakoñczeniu pracy kreatora odnoĂników konieczne bÚdzie zapisanie tabeli nadrzÚdnej — zapisz jÈ pod nazwÈ Film. Wynik pracy kreatora zostaï pokazany na rysunku 3.9. Rysunek 3.9. Zakïadka OdnoĂnik pozwala poznaÊ efekt pracy kreatora odnoĂników: w tym przypadku dane pobierane z tabeli Gatunek bÚdÈ wyĂwietlane w polu listy do poïÈczenia tabel wykorzystana zostaïa pierwsza kolumna (kolumna klucza podstawowego), ale dane bÚdÈ pobierane z dwóch kolumn. Poniewaĝ szerokoĂÊ pierwszej kolumny zostaïa ustawiona na 0, uĝytkownik zobaczy w polu listy wyïÈcznie dane przechowywane w drugiej kolumnie tabeli Gatunek Rozdziaï 3. • Relacje 65 12. W ten sam sposób, w jaki poïÈczyliĂmy tabele Film i Gatunek, naleĝy poïÈczyÊ tabele Film i Rezyser: T Po ustawieniu kursora w pustym polu kolumny Typ danych z listy dostÚpnych typów wybierz Kreator odnoĂników…. T Ponownie dane bÚdÈ pobierane z innej tabeli, ale tym razem z tabeli Rezyser. T Aby uïatwiÊ przeglÈdanie i wprowadzanie danych bezpoĂrednio do tabeli, z listy kolumn tabeli Aktor naleĝy wybraÊ IdRezysera (klucz podstawowy powinien byÊ wykorzystany do ïÈczenia wszystkich tabel) oraz Nazwisko (istnieje mniejsze prawdopodobieñstwo, ĝe kilku reĝyserów bÚdzie nosiÊ to samo nazwisko niĝ to samo imiÚ). Moĝliwe jest równieĝ wskazanie wiÚkszej liczby kolumn z tabeli poïÈczonej, ale wtedy dane wyĂwietlane w polu listy bÚdÈ zajmowaÊ duĝo miejsca na ekranie i w efekcie, zamiast uïatwiaÊ, bÚdÈ utrudniaÊ korzystanie z bazy danych. T Po posortowaniu danych wedïug nazwisk aktorów i ukryciu pola klucza podstawowego pozostaje jeszcze podanie nazwy tworzonej kolumny odnoĂnika (Rezyser) i zapisanie zmian w tabeli Film. Odpowiednikiem utworzenia odnoĂnika do innej tabeli jest naïoĝenie na kolumnÚ ograniczenia REFERENCES (klucz obcy). W efekcie ograniczymy listÚ dopuszczalnych dla danej kolumny wartoĂci do wartoĂci przechowywanych w odpowiadajÈcej jej kolumnie w powiÈzanej tabeli. Kolumny z naïoĝonym ograniczeniem REFERENCES mogÈ przechowywaÊ wartoĂci NULL (niewypeïnione pola), o ile nie zabraniajÈ tego inne ograniczenia. Aby SZBD Access mógï utworzyÊ klucz obcy, musi wczeĂniej byÊ utworzona tabela, do której klucz bÚdzie siÚ odwoïywaï. Dodatkowo w tabeli tej musi znajdowaÊ siÚ odpowiednia kolumna (lub kolumny), dla której zdefiniowano taki sam typ danych jak dla kolumny z naïoĝonym ograniczeniem REFERENCES. Na kolumnÚ takÈ musi byÊ takĝe naïoĝone jedno z dwóch ograniczeñ: PRIMARY KEY lub UNIQUE. 66 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne m W I C Z E N I E 3.5 Pola wielowartoĂciowe Skoro w jednym filmie gra wielu aktorów, a ten sam aktor wystÚpuje w wielu filmach, wydaje siÚ, ĝe niemoĝliwe jest utworzenie kolumny odnoĂnika w tabeli Film (wtedy w filmie mógïby zagraÊ tylko jeden aktor) ani w tabeli Aktor (wtedy z kolei aktor mógïby zagraÊ tylko w jednym filmie). Poniewaĝ wiele osób próbowaïo — bïÚdnie — rozwiÈzaÊ ten problem, dodajÈc do jednej z tabel kilka kolumn (w naszym przykïa- dzie do tabeli Film moglibyĂmy dodaÊ kolumny Aktor1, Aktor2 itd.), SZBD Access uproĂciï tworzenie relacji typu wiele do wielu. Umieszczenie w tabeli wielu kolumn, które odwoïujÈ siÚ do tej samej kolumny innej tabeli, jest bardzo zïym pomysïem. Nie tylko znacznie ogranicza funkcjonalnoĂÊ bazy (musimy z góry zaïoĝyÊ maksymalnÈ liczbÚ aktorów, którzy mogÈ zagraÊ w jednym filmie) i powoduje, ĝe w naszej tabeli przechowywanych jest mnóstwo wartoĂci Null (bo w wiÚkszoĂci przypadków interesuje nas tylko kilku aktorów grajÈcych w danym filmie), ale równieĝ ogromnie utrudnia tworzenie powiÈzanych z takÈ tabelÈ formularzy i raportów. Aby poïÈczyÊ tabele Film i Aktor: 1. WyĂwietl projekt tabeli Film. 2. Dodaj kolejnÈ kolumnÚ odnoĂnika, wiÈĝÈc jÈ z kolumnami IdAktora i Nazwisko tabeli Aktor. 3. Posortuj dane wedïug nazwisk i ukryj kolumnÚ klucza. 4. KoñczÈc pracÚ kreatora: T zmieñ nazwÚ kolumny odnoĂnika na Nazwiska, T zaznacz pole Zezwalaj na wiele wartoĂci (rysunek 3.10). Rysunek 3.10. W ten sposób w kolumnie odnoĂnika Nazwiska bÚdzie moĝna zapisywaÊ dowolnÈ liczbÚ nazwisk grajÈcych w danym filmie aktorów Rozdziaï 3. • Relacje 67 5. Zamknij okno projektu tabeli Film i zapisz wprowadzone w niej zmiany. m W I C Z E N I E 3.6 Edytowanie relacji Zanim poïÈczymy tabele Film i Osoba, zmodyfikujemy relacje utwo- rzone miÚdzy pozostaïymi tabelami. W tym celu: 1. Przejdě na zakïadkÚ NarzÚdzia bazy danych i kliknij przycisk Relacje. 2. Aby upewniÊ siÚ, ĝe wszystkie poïÈczone tabele zostaïy wyĂwietlone, kliknij prawym przyciskiem myszy pusty obszar okna relacji i z menu kontekstowego wybierz opcjÚ Pokaĝ wszystko. 3. Za pomocÈ techniki „przeciÈgnij i upuĂÊ” uporzÈdkuj ikony tabel, tak aby linie obrazujÈce relacje nie krzyĝowaïy siÚ, i dopasuj rozmiar ikon poszczególnych tabel, tak by widoczne byïy wszystkie ich kolumny (rysunek 3.11). Rysunek 3.11. Linie ïÈczÈce poszczególne tabele przedstawiajÈ utworzone pomiÚdzy nimi powiÈzania 4. Na tym etapie relacje ïÈczÈce poszczególne tabele nie odzwierciedlajÈ jeszcze typów powiÈzañ (wszystkie te powiÈzania powinny byÊ typu jeden do wielu). Aby okreĂliÊ typ relacji: 68 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne T Kliknij prawym przyciskiem myszy liniÚ ïÈczÈcÈ tabele Film i Gatunek, a nastÚpnie z menu kontekstowego wybierz opcjÚ Edytuj relacjÚ…. T Zaznacz pole wyboru Wymuszaj wiÚzy integralnoĂci — w ten sposób okreĂlony zostanie typ powiÈzania i SZBD Access bÚdzie automatycznie sprawdzaï, czy dane w poïÈczonych tabelach sÈ prawidïowe (np. czy uĝytkownik nie próbowaï przypisaÊ filmu do nieistniejÈcego w bazie gatunku). T Zaznacz pole wyboru Kaskadowo aktualizuj pola pokrewne — w ten sposób zmiana wartoĂci klucza podstawowego tabeli podrzÚdnej zostanie automatycznie uwzglÚdniona w tabeli nadrzÚdnej (jeĝeli ktoĂ zmieni identyfikator gatunku filmowego, np. komedii z 3 na 33, zmiana ta zostanie automatycznie przeprowadzona w tabeli Film, dziÚki czemu filmy, które wczeĂniej zostaïy zaklasyfikowane jako komedie, nadal bÚdÈ komediami) (rysunek 3.12). Rysunek 3.12. O ile kaskadowa aktualizacja powiÈzanych pól zabezpiecza przed przypadkowÈ modyfikacjÈ wartoĂci kluczy podstawowych, o tyle kaskadowe usuwanie moĝe spowodowaÊ przypadkowe usuniÚcie wielu danych T Nie zaznaczaj pola wyboru Kaskadowo usuñ rekordy pokrewne — zaznaczenie tego pola umoĝliwi nie tylko usuniÚcie gatunku, do którego zostaïy zaklasyfikowane pewne filmy, ale SZBD Access automatycznie wyrzuci z bazy informacje o wszystkich filmach usuwanego gatunku (jeĝeli ktoĂ usunÈïby wiersz z gatunkiem komedia, z tabeli Film zostaïyby usuniÚte wszystkie filmy zaklasyfikowane jako komedie). T Kliknij przycisk OK. Rozdziaï 3. • Relacje 69 5. Linia ïÈczÈca tabele Film i Gatunek zostanie pogrubiona i, co najwaĝniejsze, na jej koñcach wyĂwietlone zostanÈ symbole 1 i ’, obrazujÈce typ powiÈzania. 6. Powtórz czynnoĂci opisane w punkcie 4. dla pozostaïych relacji. Efekt pomyĂlnego wykonania Êwiczenia pokazany zostaï na rysunku 3.13. Rysunek 3.13. Zgodnie z zaïoĝeniem projektu, jeden aktor (symbol 1) moĝe zagraÊ w wielu (symbol ’) filmach, do jednego gatunku moĝe naleĝeÊ wiele filmów, jeden reĝyser moĝe nakrÚciÊ wiele filmów, a pole wielowartoĂciowe pozwala wielu aktorom zagraÊ w tym samym filmie 7. Zamknij okno relacji i zapisz wprowadzone zmiany. m W I C Z E N I E 3.7 Wprowadzenie przykïadowych danych Po zdefiniowaniu ïÈczÈcych tabele relacji naleĝy wprowadziÊ przykïa- dowe dane do tabel sïownikowych i podrzÚdnych. Aby wprowadziÊ przykïadowe dane do bazy: 1. WyĂwietl tabelÚ Gatunek w widoku arkusza danych. 2. Wpisz nazwy kilku gatunków filmów. 3. Poniewaĝ nie planujemy podczas wpisywania danych dodawania do tabel bazy Filmoteka dodatkowych kolumn, naleĝy ukryÊ kolumnÚ Dodaj nowe pole: T rozwiñ menu Plik i kliknij przycisk Opcje, T przejdě na zakïadkÚ BieĝÈca baza danych, 70 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne T usuñ zaznaczenie pola wyboru WïÈcz zmiany projektu w tabelach w widoku arkusza danych, T kliknij OK (ĝeby zmiany zaczÚïy obwiÈzywaÊ, konieczne moĝe byÊ zamkniÚcie i ponowne otwarcie bazy danych). 4. Aby przekonaÊ siÚ, czy moĝliwe jest wpisanie filmów bez jednoczesnego okreĂlenia gatunku, reĝysera czy aktora, wprowadě przykïadowe dane o kilku filmach. ZwróÊ uwagÚ na moĝliwoĂÊ formatowania wpisywanych opinii (rysunek 3.14). Rysunek 3.14. Przykïadowe dane wprowadzone do tabeli Film 5. Przekonaj siÚ, ĝe chociaĝ pole odnoĂnika moĝe zawieraÊ wartoĂÊ nieokreĂlonÈ (wartoĂÊ Null), nie moĝe zawieraÊ wartoĂci nieodpowiadajÈcej jednemu z kluczy podstawowych powiÈzanej tabeli. Innymi sïowy, niemoĝliwe jest zaklasyfikowanie filmu do nieistniejÈcego gatunku. 6. Zamknij okno tabeli Film. 7. Otwórz w widoku arkusza danych tabelÚ Rezyser. Wpisz nazwiska i imiona kilku reĝyserów. 8. Zamknij okno tabeli Rezyser i otwórz w widoku arkusza danych tabelÚ Aktor. Wpisz dane kilku aktorów. 9. Zamknij okno tabeli Aktor i raz jeszcze otwórz w widoku arkusza danych tabelÚ Film. Ustaw kursor w polu Gatunek pierwszego z wpisanych filmów i kliknij wyĂwietlonÈ z prawej strony pola strzaïkÚ — zobaczysz listÚ nazw wprowadzonych gatunków filmów (rysunek 3.15). 10. ZwróÊ uwagÚ, ĝe niemoĝliwe jest dodawanie nowych rekordów do tabel podrzÚdnych w widoku arkusza danych tabeli nadrzÚdnej. Aby np. dodaÊ nowy gatunek filmów, naleĝy otworzyÊ tabelÚ Gatunek, nie Film. Rozdziaï 3. • Relacje 71 Rysunek 3.15. Gdy mamy juĝ dane w tabelach podrzÚdnych, wpisujÈc dane do tabeli nadrzÚdnej, moĝemy siÚ do nich odwoïywaÊ. W tym przykïadzie niektóre kolumny zostaïy ukryte — aby ukryÊ wybrane kolumny, naleĝy kliknÈÊ ich nagïówek prawym przyciskiem myszy i z menu kontekstowego wybraÊ opcjÚ Ukryj pola m W I C Z E N I E 3.8 Tabela ïÈcznikowa Tabele Film i Osoba poïÈczone sÈ zwiÈzkiem typu wiele do wielu. Po- niewaĝ chcemy zapisaÊ pewne informacje (takie jak daty poĝyczenia i zwrotu) o samym fakcie wypoĝyczenia filmu, implementacja tego zwiÈzku wymaga utworzenia dodatkowej tabeli ïÈcznikowej, w której przechowywane bÚdÈ wartoĂci kluczy podstawowych obu tabel. W ten sposób relacja typu wiele do wielu zostanie zastÈpiona dwoma rów- norzÚdnymi relacjami typu wiele do jednego. Aby zbudowaÊ tabelÚ ïÈcznikowÈ: 1. Utwórz nowÈ tabelÚ w widoku projektu. 2. Za pomocÈ kreatora odnoĂników utwórz relacjÚ ïÈczÈcÈ tÚ tabelÚ z tabelÈ Film (tak jak poprzednio, tabele muszÈ byÊ powiÈzane na podstawie wartoĂci klucza podstawowego tabeli podrzÚdnej, ale wyĂwietlane powinny byÊ alfabetycznie uïoĝone tytuïy filmów). Ta kolumna nie powinna przechowywaÊ wielu wartoĂci. 3. Zapisz nowo tworzonÈ tabelÚ pod nazwÈ Pozyczka. W odpowiedzi na ostrzeĝenie o braku zdefiniowanego klucza podstawowego kliknij przycisk Nie — tabela ïÈcznikowa, przechowujÈca wyïÈcznie wartoĂci kluczy podstawowych powiÈzanych tabel, nie wymaga dodatkowej kolumny klucza podstawowego. 72 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne 4. Za pomocÈ kreatora odnoĂników utwórz relacjÚ ïÈczÈcÈ tÚ tabelÚ z tabelÈ Osoba (tak jak poprzednio, tabele muszÈ byÊ powiÈzane na podstawie wartoĂci klucza podstawowego tabeli podrzÚdnej, ale wyĂwietlane powinny byÊ alfabetycznie uïoĝone nazwiska osób). Równieĝ pola tej kolumny nie bÚdÈ przechowywaïy wielu wartoĂci. 5. Dodaj kolumny DataPozyczki i DataZwrotu typu Data/godzina i o formacie Data dïuga. Nadaj obu kolumnom odpowiednie tytuïy, a dla kolumny DataPozyczki dodatkowo okreĂl wartoĂÊ domyĂlnÈ — wynik funkcji Now (w ten sposób datÈ poĝyczenia automatycznie bÚdzie bieĝÈca data). 6. Dodaj jeszcze kolumnÚ Uwagi typu Nota i zezwól na formatowanie uwag dotyczÈcych poĝyczenia przez danÈ osobÚ wybranego filmu. 7. Na koñcu zaznacz dwie pierwsze kolumny tabeli (obie kolumny odnoĂników) i kliknij widoczny na wstÈĝce przycisk Klucz podstawowy — w ten sposób kluczem tabeli Pozyczka bÚdzie kombinacja identyfikatorów filmu i osoby (rysunek 3.16). Rysunek 3.16. Gotowy projekt tabeli ïÈcznikowej (tabeli przechowujÈcej informacje o poĝyczonych róĝnym osobom filmach) 8. Zamknij okno projektu tabeli Pozyczka i wyĂwietl okno Relacje. 9. Kliknij prawym przyciskiem myszy wolny obszar okna relacji i z menu kontekstowego wybierz opcjÚ Pokaĝ wszystko — wyĂwietlone zostanÈ tabele Pozyczka i Osoba. Rozdziaï 3. • Relacje 73 10. Wykorzystaj umiejÚtnoĂci zdobyte w Êwiczeniu 3.5 i zmieñ relacje ïÈczÈce tabele Film, Pozyczka i Osoba tak, aby SZBD wymuszaï przestrzeganie wiÚzów integralnoĂci, kaskadowo aktualizowaï i kaskadowo usuwaï powiÈzane pola (rysunek 3.17). Rysunek 3.17. Widok struktury bazy danych Filmoteka — taki ukïad tabel nazywany jest diagramem E/R (Encja/Relacja) m W I C Z E N I E 3.9 Korzystanie z tabeli ïÈcznikowej DziÚki tabeli ïÈcznikowej Pozyczka w bazie danych moĝliwe bÚdzie prze- chowywanie informacji o tym, które osoby wypoĝyczyïy dane filmy, przy czym nie ma ĝadnych ograniczeñ zwiÈzanych z liczbÈ filmów, jakie moĝe poĝyczyÊ ta sama osoba, i liczbÈ osób, mogÈcych wypoĝyczyÊ kaĝdy film — tabele ïÈcznikowe sÈ powszechnie stosowane do two- rzenia relacji typu wiele do wielu. Aby wprowadziÊ do bazy informacje o wypoĝyczeniu i zwrocie filmów: 1. Otwórz w widoku arkusza danych tabelÚ Osoba i wpisz dane znajomych. 2. Zamknij okno tabeli Osoba i otwórz w widoku arkusza danych tabelÚ Pozyczka. 74 Access 2010 PL • mwiczenia praktyczne 3. Kliknij pole Tytuï i z listy tytuïów wybierz przykïadowy tytuï filmu. 4. Przekonaj siÚ, ĝe niemoĝliwe jest zapisanie danych o wypoĝyczeniu filmu nieokreĂlonej osobie, tak samo jak niemoĝliwe jest wypoĝyczenie wskazanej osobie nieokreĂlonego filmu — Access nie pozwala na wpisywanie wartoĂci Null do kolumn klucza podstawowego tabeli. 5. Ustaw kursor w polu Nazwisko i z listy nazwisk wybierz nazwisko znajomego. 6. ZwróÊ uwagÚ, ĝe data wypoĝyczenia zostaïa automatycznie ustalona na dzisiejszÈ. Wpisanie daty zwrotu bÚdzie oznaczaïo oddanie filmu. 7. Wpisz przykïadowe dane do tabeli. ZwróÊ uwagÚ, ĝe: T ten sam film moĝe byÊ wielokrotnie wypoĝyczony, T ta sama osoba moĝe poĝyczyÊ dowolnÈ liczbÚ filmów, T daty, zamiast wpisywaÊ, moĝna wybieraÊ z kalendarza, T uwagi mogÈ byÊ dowolnie formatowane (rysunek 3.18). Rysunek 3.18. Tabela ïÈcznikowa umoĝliwiajÈca odzwierciedlanie zwiÈzków typu wiele do wielu
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Access 2010 PL. Ćwiczenia praktyczne
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: