Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00194 013598 12794769 na godz. na dobę w sumie
Adaptacyjne uczenie się a oczekiwania inflacyjne konsumentów - ebook/pdf
Adaptacyjne uczenie się a oczekiwania inflacyjne konsumentów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-2397-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> ekonomia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Autorka przybliża jeden z modeli formułowania oczekiwań ekonomicznych, tzw. adaptacyjne uczenie się. Publikacja zawiera prezentację różnych poglądów na proces formułowania oczekiwań: hipotezy racjonalnych oczekiwań, koncepcji ograniczonej racjonalności, koncepcji adaptacyjnego uczenia się, modeli lepkiej informacji, modeli racjonalnej nieuwagi oraz wyniki empirycznego badania procesu formułowania oczekiwań inflacyjnych konsumentów w krajach Unii Europejskiej z punktu widzenia modeli adaptacyjnego uczenia się.

Publikacja przeznaczona dla studentów ekonomii zainteresowanych tematyką oczekiwań inflacyjnych oraz ekonomistów i ekonometryków zajmujących się modelowaniem inflacji i polityką pieniężną.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp U podstaw współczesnej ekonomii leży stwierdzenie, że podmioty, podej- mując decyzje, kierują się oczekiwaniami dotyczącymi przyszłych zdarzeń gospodarczych1. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy decyzję podejmu- je konsument, producent, inwestor, bank centralny czy też rząd. Tym sa- mym oczekiwania wpływają na przebieg procesów gospodarczych. O ich znaczeniu świadczą: znaczna liczba prognoz gospodarczych2, regularnie publikowanych przez banki centralne i największe organizacje międzyna- rodowe (np. Komisja Europejska, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), jak również liczne ankiety dotyczące oczekiwań różnych grup podmiotów gospodarczych3. W teorii ekonomii szczególnie ważną rolę odgrywają oczekiwania inflacyjne. Ich wpływ na całą gospodarkę najpełniej wyraża – od czasu poprawki Friedmana-Phelpsa – krzywa Phillipsa. Zgodnie z jej współ- czesną postacią, postulowaną przez szkołę nowokeynesowską, inflacja w bieżącym okresie zależy od presji popytowej oraz tego, jakiej inflacji w przyszłości spodziewają się obecnie podmioty gospodarcze. Wzrost oczekiwań inflacyjnych może więc spowodować przyspieszenie inflacji 1 O roli oczekiwań w teorii ekonomii w skrócie piszą Evans i Honkapohja (2001). Szersze spojrzenie historyczne zawiera praca Tomczyk (2011), Łyziak (2013c) zaś kon- centruje się na oczekiwaniach inflacyjnych i ich roli w polityce pieniężnej. 2 W pracy nie dokonuję rozróżnienia między oczekiwaniami i prognozami – podob- nie jak w dużej części literatury przedmiotu oba terminy stosuję zamiennie (por. Tomczyk 2011, s. 13–14). 3 Najbardziej znane z nich przeprowadzają University of Michigan (Surveys of Consumers), Federal Reserve Bank of Philadelphia (Survey of Professional Forecasters), Komisja Europejska (Business and Consumer Survey), Europejski Bank Centralny (Sur- vey of Professional Forecasters). Od końca 2011 roku ankietę wśród profesjonalnych pro- gnostów (Ankieta Makroekonomiczna) przeprowadza również Narodowy Bank Polski. 8 Wstęp niezależnie od zmian aktywności gospodarczej, ich spadek zaś – spo- wolnienie inflacji. Ta zależność sprawia, że oczekiwania inflacyjne stoją w centrum zainteresowania władz monetarnych. Zrozumienie sposobu, w jaki podmioty gospodarcze formułują pro- gnozy, ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia teorii ekonomii (pomaga trafniej zinterpretować zjawiska gospodarcze), ale niesie ze sobą również implikacje dla prowadzenia polityki gospodarczej4. Mimo że od lat 70. XX wieku w makroekonomii dominuje hipoteza racjonalnych oczeki- wań, to podlega ona ciągłemu testowaniu i krytyce, która nasiliła się po wybuchu globalnego kryzysu finansowego5. Jednocześnie rozwijają się odmienne koncepcje formułowania oczekiwań inflacyjnych. U ich pod- staw leży osłabienie lub uchylenie trudnych do zaakceptowania założeń racjonalnych oczekiwań (np. o niemal nieograniczonym zakresie wiedzy podmiotów formułujących oczekiwania) lub próba wyjaśnienia pewnych obserwacji empirycznych niezgodnych z tą koncepcją (np. występowanie systematycznych błędów prognoz). Jednym z tych nurtów jest adaptacyjne uczenie się. Zgodnie z tym podejściem podmioty gospodarcze nie posiada- ją pełnej wiedzy o gospodarce, lecz zachowują się jak ekonometrycy, czyli szacują parametry równania opisującego ich przekonania odnośnie do kształtowania się danego zjawiska (stanowiącego podstawę prognozowa- nia), bazując na historycznych danych. Uczenie się przejawia się poprzez proces aktualizacji oszacowań tego równania wraz z napływaniem nowych informacji o gospodarce. Charakterystyczną cechą tej koncepcji formuło- wania oczekiwań jest to, że nie tylko oczekiwania wpływają na przebieg procesów gospodarczych, ale również te procesy (wyniki uzyskiwane przez gospodarkę) wpływają na mechanizm formułowania oczekiwań. Prowadzi to do występowania sprzężeń między uczeniem się a rozwojem gospodarki, które stanowią źródło dodatkowej dynamiki w gospodarce. Niniejsza praca jest poświęcona oczekiwaniom inflacyjnym konsu- mentów, na które patrzę z punktu widzenia adaptacyjnego uczenia się. Poprzez oczekiwania inflacyjne rozumiem prognozy (przewidywania) 4 Przykładem może być rewolucja racjonalnych oczekiwań. 5 De Grauwe (2009) argumentuje, że paradygmat racjonalnych oczekiwań stanowi przyczynę kryzysu współczesnej ekonomii oraz wskazuje na konieczność zastąpienia go założeniem o ograniczonych zdolnościach poznawczych podmiotów gospodarczych. Wstęp 9 kształtowania się inflacji w określonej przyszłości, stanowiące podstawę decyzji podejmowanych przez formułujące je podmioty6. W przypadku konsumentów decyzje te mogą dotyczyć wielkości konsumpcji i jej roz- łożenia w czasie, zakupu dóbr trwałych, negocjacji wynagrodzenia itp. Mimo że konsumenci z reguły posiadają niewielką wiedzę o procesach inflacyjnych, to prace empiryczne potwierdzają, że ich przewidywania wpływają na przyszłą inflację (np. Gerberding 2001, Forsells i Ken- ny 2004, Kokoszczyński et al. 2010). Wiele prac poświęcono również sprawdzeniu, czy oczekiwania inflacyjne spełniają warunki racjonalnych oczekiwań. Generalnie sugerują one, że choć oczekiwania inflacyjne kon- sumentów nie są w pełni racjonalne, to nie są również w pełni adaptacyjne (np. Roberts 1997, Forsells i Kenny 2004, 2010, Dias et al. 2008, Łyziak 2013c). Spostrzeżenie, że hipoteza racjonalnych oczekiwań nie opisuje trafnie procesu formułowania oczekiwań inflacyjnych konsumentów, daje podstawy do poszukiwania alternatywnego modelu. Celem badań przedstawionych w książce jest weryfikacja hipotezy mówiącej, że oczekiwania inflacyjne konsumentów w Europie podle- gają procesom adaptacyjnego uczenia się. Test dla tej hipotezy polega na sprawdzeniu, czy parametr wzmocnienia w modelach adaptacyjne- go uczenia się przyjmuje niezerową wartość, co świadczyłoby o tym, że konsumenci korygują oszacowania parametrów równania, będącego podstawą ich prognoz. Próbuję również określić, który z licznych mo- deli adaptacyjnego uczenia się najlepiej opisuje proces formułowania oczekiwań inflacyjnych konsumentów w Europie. Druga hipoteza podlegająca weryfikacji mówi, że szybkość uczenia się konsumentów (tj. wartość parametru wzmocnienia określająca ska- lę korekt parametrów równania prognostycznego) zależy od otoczenia makroekonomicznego. Szybkość uczenia się z jednej strony określa, jak prędko zmiany w procesach gospodarczych są rozpoznawane przez podmioty gospodarcze, a z drugiej strony, jak silnie są przenoszone na oszacowania postrzeganego prawa ruchu losowe zaburzenia. Można za- tem podejrzewać, że konsumenci dostosowują szybkość uczenia się do otoczenia makroekonomicznego, tak aby formułować jak najtrafniejsze 6 Jest to definicja zgodna ze sformułowaną przez Tomczyk (2011, s. 14). 10 Wstęp prognozy. Poznanie czynników wpływających na parametr wzmocnienia pozwala lepiej zrozumieć, jak przebiega proces adaptacyjnego uczenia się konsumentów, co ma szczególne znaczenie w zastosowaniach tej koncepcji formułowania oczekiwań w modelowaniu gospodarki. Za tym, aby skonfrontować oczekiwania konsumentów z modelami adaptacyjnego uczenia się przemawia kilka argumentów. Po pierwsze, w podejściu adaptacyjnego uczenia się podmiotom przypisuje się mniej- szą wiedzę na temat gospodarki niż w ramach racjonalnych oczekiwań. Założenie o ograniczonej wiedzy podmiotów formułujących oczekiwa- nia wydaje się szczególnie uzasadnione w przypadku konsumentów. Po drugie, nurt adaptacyjnego uczenia się wypracował stosunkowo duży, w porównaniu z innymi koncepcjami formułowania oczekiwań alterna- tywnymi wobec hipotezy racjonalnych oczekiwań, dorobek teoretyczny w makroekonomii. Dorobek ten dotyczy m.in. źródeł wahań aktywności gospodarczej, przyczyn uporczywości inflacji, występowania powtarza- jących się hiperinflacji oraz zaleceń dotyczących prowadzenia skutecznej polityki pieniężnej w warunkach adaptacyjnego uczenia się. Potwier- dzenie występowania adaptacyjnego uczenia się od strony empirycz- nej wzmocniłoby siłę argumentów teoretycznych. Po trzecie, pomimo wielu prac teoretycznych należących do nurtu adaptacyjnego uczenia się, niewiele uwagi poświęcono dotychczas temu zagadnieniu od strony empirycznej. Zgodnie z moją wiedzą, z kilku prac podejmujących próbę opisania oczekiwań za pomocą modeli adaptacyjnego uczenia się, tylko jedna dotyczy konsumentów w wybranych (pięciu) krajach Europy7, uwarunkowania zaś szybkości uczenia się przez konsumentów nie były do tej pory badane. Książka składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym z nich pre- zentuję różne poglądy na proces formułowania oczekiwań inflacyjnych przez podmioty gospodarcze, przy czym ograniczam się do tych, które odegrały największą rolę w makroekonomii w ciągu ostatnich 30 lat (hipoteza racjonalnych oczekiwań, koncepcja ograniczonej racjonalności, koncepcja adaptacyjnego uczenia się, modele lepkiej informacji oraz modele racjonalnej nieuwagi). 7 Patrz podrozdział 2.4. Wstęp 11 Drugi rozdział w całości dotyczy modeli adaptacyjnego uczenia się. Rozpoczynam go od przedstawienia przykładowego modelu z adapta- cyjnymi oczekiwaniami, co ułatwia wyjaśnienie podstawowych pojęć i najważniejszych cech modeli tego typu. Następnie opisuję cztery głów- ne algorytmy adaptacyjnego uczenia się i prezentuję przegląd wyników nielicznych prac empirycznych dotyczących adaptacyjnego uczenia się. Rozdziały trzeci i czwarty przedstawiają wyniki przeprowadzonego badania empirycznego. W pierwszym z nich poświęcam trochę uwagi miarom oczekiwań inflacyjnych konsumentów wykorzystywanym w pra- cy, tj. metodzie kwantyfikacji danych ankietowych. Następnie przechodzę do sprawdzenia, czy oczekiwania inflacyjne konsumentów kształtują się zgodnie z modelami adaptacyjnego uczenia się, biorąc pod uwagę różne schematy kształtowania parametru wzmocnienia i różne specyfikacje równania opisującego przekonania konsumentów na temat procesów inflacyjnych. Również w tym rozdziale sprawdzam, który z rozważa- nych modeli adaptacyjnego uczenia się najlepiej odzwierciedla kształ- towanie się oczekiwań inflacyjnych konsumentów w poszczególnych krajach. W ostatnim rozdziale próbuję określić czynniki mające wpływ na szybkość uczenia się konsumentów, takie jak: poziom inflacji, zmien- ność inflacji, tempo wzrostu gospodarczego i zmienność stóp procen- towych. Książkę zamyka zakończenie, w którym w zwięzły sposób są przedstawione wyniki weryfikacji hipotez.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Adaptacyjne uczenie się a oczekiwania inflacyjne konsumentów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: