Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00442 007387 15346718 na godz. na dobę w sumie
Administracja publiczna - człowiek a ochrona środowiska. Zagadnienia społeczno-prawne - ebook/pdf
Administracja publiczna - człowiek a ochrona środowiska. Zagadnienia społeczno-prawne - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 455
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-0953-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja niniejsza jest wynikiem dyskusji oraz materiałów prezentowanych na konferencji, która odbyła się w dniach 18-19 maja 2010 r. w Chlewiskach k. Siedlec, poświęconej działalności administracji publicznej w zakresie ochrony środowiska i miejsca jednostki w tej działalności z uwzględnieniem uwarunkowań społeczno-prawnych. Państwo, poprzez działalność administracji, ingeruje w ład społeczny w zakresie stosowania prawa ochrony środowiska i jego egzystowania, starając się nadać mu kształt zgodny z aktualnymi politykami. Istotne jest, by istniejące narzędzia normatywne mogły w sposób efektywny i adekwatny odpowiadać na występujące aktualnie zagrożenia. Książka ta zawiera szereg argumentów wskazujących na niedoskonałości występujące w prawie ochrony środowiska, przyrody, wodnym, łowieckim, leśnym, o odpadach i innych zaliczanych do dziedziny ochrony środowiska. Wskazuje także, że ideałem byłoby tworzenie prawa w ten sposób, aby można było przewidywać przyszłe niekorzystne zjawiska i zagrożenia, zamiast w sposób instrumentalny i mało skoordynowany starać się rozwiązywać problemy dopiero wtedy, gdy już się pojawią.

Przedstawiona na konferencji problematyka, która znalazła odzwierciedlenie w tej publikacji, oraz zaproszeni do dyskusji i udziału w niej autorzy ukazują pozytywne i negatywne aspekty działalności administracji publicznej w zakresie ochrony środowiska, a także granice tej działalności. Podnoszą w swoich opracowaniach również wątki tematyczne, nadając im ogólny teoretyczny kontekst, czy też ukazują ich funkcjonowanie w codziennej praktyce.

Prezentowana książka jest wyrazem aktualnego, merytorycznego oraz funkcjonalnego potraktowania prawa w odniesieniu do ochrony środowiska.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

zamowienia.ksiazki@wolterskluwer.pl Administracja publiczna – człowiek a ochrona środowiska Zagadnienia społeczno-prawne redakcja Marek Górski Jolanta Bucińska Monika Niedziółka Roman Stec Dorota Strus Warszawa 2011 Recenzent: Prof. UKSW dr hab. Zbigniew Cieślak Wydawca: Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący: Adam Choiński Opracowanie redakcyjne: Studio Diament Sk³ad, ³amanie: Studio Diament © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2011 ISBN 978-83-264-2171-6 ISSN 1897-4392 1. wydanie uzupełnione Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Wykaz skrótów .................................................................................................. .9 Słowo wstępne ................................................................................................. . 15 Zbigniew Bukowski Koncepcja.zrównoważonego.rozwoju.w działalności.. administracji.publicznej............................................................................. . 17 Daniel Chojnacki Wybrane.administracyjne.instrumenty.prawne.ochrony.. powierzchni.ziemi...................................................................................... . 33 Dorota Dziedzic-Chojnacka Odpowiedzialność.administracyjna.za.naruszenie.zakazu.. promocji.propagującej.model.konsumpcji.sprzeczny.. z zasadami.ochrony.środowiska.i zrównoważonego.rozwoju............. . 52 Janina Ciechanowicz-McLean Działalność.administracji.publicznej.w świetle.zasad.. prawa.ochrony.przyrody.......................................................................... . 70 Paweł Czechowski, Adam Niewiadomski Ochrona.środowiska.w świetle.założeń.Programu.Rozwoju.. Obszarów.Wiejskich................................................................................... . 81 Wiesław Czeluściński Prawne.uwarunkowania.ochrony.wód.powierzchniowych.. przed.zanieczyszczeniami.płynnymi.jako.ważny.czynnik.. zachowania.przyrody.w Polsce................................................................ . 98 Grzegorz Dobrowolski Propozycja.reformy.instytucjonalnej.ochrony.środowiska................ .108 5 Spis treści Marek Górski Uprawnienia.kontrolne.organów.Inspekcji.Ochrony.Środowiska.. wobec.jednostek.samorządu.terytorialnego........................................ . 119 Agnieszka Hawrylewicz-Łuka Spełnianie.wymogów.wzajemnej.zgodności.(cross-compliance).. przy.ubieganiu.się.przez.rolników.o płatności.bezpośrednie.. jako.poszanowanie.środowiska.naturalnego....................................... . 130 Michał Krawczyk Ochrona.środowiska.w regulacji.kodeksu.karnego............................ . 156 Aleksander Lipiński Ochrona.przyrody.a wydobywanie.kopalin........................................ . 173 Dorota Lebowa Podstawy.prawne.funkcjonowania.parków.krajobrazowych.. w Polsce...................................................................................................... . 190 Monika Niedziółka Nowe.wyzwania.ekologiczne.w dobie.globalizacji............................ . 206 Agata Osińska Wzrost.konkurencyjności.regionu.a społeczno-prawne.. uwarunkowania.ochrony.środowiska.poprzez.rozwój.klastrów.. –.zagrożenia.i szanse.na.przykładzie.regionu.ciechanowsko-. -płockiego................................................................................................... . 217 Agata Niedziółka Węgiel.–.stop?!.Jaką.politykę.redukcji.emisji.. gazów.cieplarnianych.wybrać?............................................................... . 245 Marta Pietrzak „Zielone”.zamówienia.publiczne........................................................... . 259 Stanisław Pieprzny, Artur Mazurkiewicz Wybrane.aspekty.ochrony.prawnej.ryb.śródlądowych..................... . 285 Bartosz Rakoczy Koncepcja.udostępniania.lasów.w prawie.polskim.. i prawie.włoskim....................................................................................... . 301 Maciej Rudnicki Ochrona.środowiska.we.współczesnej.polityce.. władz.publicznych............................................................................... . 311 6 Spis treści Marcin Roliński Ochrona.wód.w prawie.administracyjnym.Republiki.Czeskiej........... 326 Julian Skrzyp Gospodarka.przestrzenna.w obszarach.metropolitalnych................ . 332 Roman Stec, Jolanta Bucińska Zasady.gospodarki.łowieckiej,.działalność.gospodarcza.. na.podstawie.przepisów.ustawy.–.Prawo.łowieckie.......................... . 343 Dorota Strus Pozycja.ustrojowa.i wybrane.kompetencje.w zakresie.ochrony. przyrody.Generalnego.Dyrektora.Ochrony.Środowiska.. i regionalnych.dyrektorów.ochrony.środowiska................................ . 386 Teresa Szot-Gabryś System.wsparcia.projektów.infrastrukturalnych.w gospodarce.. wodno-ściekowej.na.tle.krajowej.i unijnej.polityki.ochrony.. środowiska................................................................................................. . 400 Ryszard Wojciechowski Uwarunkowania.prawne.pozwoleń.na.budowę.elektrowni.. i farm.wiatrowych..................................................................................... . 423 Renata Zacharczuk Prawno-środowiskowe.uwarunkowania.procesu.inwestycyjnego.. w świetle.orzecznictwa.sądów.administracyjnych............................. . 436 Wykaz skrótów Źródła prawa dyrektywa.ptasia. – dyrektywa.Parlamentu.Europejskiego.i Rady.2009/147/ WE.z dnia.30.listopada.2009 r..w sprawie.ochrony.dzi- kiego.ptactwa.(Dz. Urz. UE.L.20.z 26.01.2010,.s. 7) dyrektywa.. siedliskowa. k.c.. k.k.. Konstytucja.RP. konwencja.. ramsarska. konwencja.. z.Aarhus. k.p.a.. k.p.k.. – dyrektywa.Rady.92/43/EWG.z dnia.21.maja.1992 r.. w sprawie.ochrony.siedlisk.przyrodniczych.oraz.dzi- kiej.fauny.i flory.(Dz. Urz. WE.L 206.z 22.07.1992,.s. 7) – ustawa.z dnia.23.kwietnia.1964 r..–.Kodeks.cywilny. (Dz. U. Nr 16,.poz. 93.z późn..zm.) – ustawa. z  dnia. 6. czerwca. 1997  r.. –. Kodeks. karny. (Dz. U. Nr 88,.poz. 553.z późn..zm.) – Konstytucja.Rzeczypospolitej.Polskiej.z.dnia.2.kwiet- nia.1997.r..(Dz. U. Nr 78,.poz. 483.z późn..zm.) – konwencja. o obszarach. wodno-błotnych. mających. znaczenie.międzynarodowe,.zwłaszcza.jako.środowi- sko.życiowe.ptactwa.wodnego.sporządzona.w Ram- sarze.w dniu.2.lutego.1971 r..(Dz. U. z 1978 r..Nr 7,. poz. 24.z późn..zm.) – konwencja.o dostępie.do.informacji,.udziale.społe- czeństwa.w podejmowaniu.decyzji.oraz.dostępie.do. wymiaru.sprawiedliwości.w sprawach.dotyczących. środowiska.sporządzona.w Aarhus.w dniu.25.czerw- ca.1998 r..(Dz. Urz. UE.L.124.z 17.05.2005,.s. 4) – ustawa.z dnia.14.czerwca.1960 r..–.Kodeks.postępo- wania.administracyjnego.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2000 r.. Nr 98,.poz. 1071.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.6.czerwca.1997 r..–.Kodeks.postępowa- nia.karnego.(Dz. U. Nr 89,.poz. 555.z późn..zm.) 9 Wykaz skrótów p.g.g.. p.g.k.. p.o.ś.. p.p.s.a.. pr..at.. pr..bud.. pr..łow.. pr..pras.. pr..stow.. pr..wod.. p.z.p.. u.b.a.. u.d.i.p.. u.f.p.. u.k.s.e.a.. 10 – ustawa. z  dnia. 4. lutego. 1994  r.. –. Prawo. geologicz- ne. i górnicze. (tekst. jedn.:. Dz. U. z 2005 r.. Nr 228,. poz. 1947.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.17.maja.1989 r..–.Prawo.geodezyjne. i kartograficzne.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2010 r..Nr 193,. poz. 1287) – ustawa.z dnia.27.kwietnia.2001 r..–.Prawo.ochrony. środowiska.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2008 r..Nr 25,.poz. 150. z późn..zm.) – ustawa.z dnia.30.sierpnia.2002 r..–.Prawo.o postępowa- niu.przed.sądami.administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153,. poz. 1270.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.29.listopada.2000 r..–.Prawo.atomowe. (tekst.jedn.:.Dz. U. z.2007.r..Nr 42,.poz. 276.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.7.lipca.1994 r..–.Prawo.budowlane.(tekst. jedn.:.Dz. U. z 2006 r..Nr 156,.poz. 1118.z.późn..zm.) – ustawa. z dnia. 13. października.1995 r.. –. Prawo. ło- wieckie.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2005 r..Nr 127,.poz. 1066. z późn..zm.) – ustawa.z dnia.26.stycznia.1984 r..–.Prawo.prasowe. nych.(Dz. U. Nr 157,.poz. 1240.z późn..zm.) – ustawa. z dnia. 12. marca. 2004 r.. o krajowym. syste- mie.ekozarządzania.i audytu.(EMAS).(Dz. U. Nr 70,. poz. 631.z późn..zm.) (Dz. U. Nr 5,.poz. 24.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.7.kwietnia.1989 r..–.Prawo.o stowarzy- szeniach.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2001 r..Nr 79,.poz. 855. z późn..zm.). – ustawa.z dnia.18.lipca.2001 r..–.Prawo.wodne.(tekst. jedn.:.Dz. U. z 2005 r..Nr 239,.poz. 2019.z późn..zm.). – ustawa.z dnia.29.stycznia.2004 r..–.Prawo.zamówień. publicznych. (tekst. jedn.:. Dz.  U.  z  2010  r.. Nr  113,. poz. 759.z.późn..zm.) – ustawa.z dnia.21.maja.1999 r..o broni.i amunicji.(tekst. jedn.:.Dz. U. z 2004 r..Nr 52,.poz. 525.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.6.września.2001 r..o dostępie.do.infor- macji.publicznej.(Dz. U. Nr 112,.poz. 1198.z późn..zm.). – ustawa.z dnia.27.sierpnia.2009 r..o finansach.publicz- u.l.. u.n.n.. u.o.. u.o.g.r.l.. u.o.k.k.. u.o.o.ś.. u.o.p.. u.o.z.. u.r.. u.r.ś.. u.r.t.. u.s.c.. u.s.d.g.. u.s.g.. Wykaz skrótów – ustawa.z dnia.28.września.1991 r..o lasach.(tekst.jedn.:. Dz. U. z 2005 r..Nr 45,.poz. 435.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.10.lipca.2007 r..o nawozach.i nawoże- niu.(Dz. U. z 2007 r..Nr 147,.poz. 1033) – ustawa.z dnia.27.kwietnia.2001 r..o odpadach.(tekst. jedn.:.Dz. U. z 2007 r..Nr 39,.poz. 251.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.3.lutego.1995 r..o ochronie.gruntów. rolnych.i leśnych.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2004 r..Nr 121,. poz. 1266.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.16.lutego.2007 r..o ochronie.konkurencji. i konsumentów.(Dz. U. Nr 50,.poz. 331.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.3.października.2008 r..o udostępnia- niu.informacji.o środowisku.i jego.ochronie,.udziale. społeczeństwa. w  ochronie. środowiska. oraz. o  oce- nach.oddziaływania.na.środowisko.(Dz. U. Nr 199,. poz. 1227.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.16.kwietnia.2004 r..o ochronie.przyrody. (tekst.jedn.:.Dz. U. z 2009 r..Nr 151,.poz. 1220.z późn.. zm.) – ustawa.z dnia.21.sierpnia.1997 r..o ochronie.zwierząt. (tekst.jedn.:.Dz..U..z 2003 r..Nr 106,.poz. 1002.z późn.. zm.) – ustawa. z  dnia. 19. lutego. 2004  r.. o  rybołówstwie. (Dz. U. Nr 62,.poz. 574.z późn..zm.) – ustawa.z 18.kwietnia.1985 r..o rybactwie.śródlądo- wym.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2009 r..Nr 189,.poz. 1471. z późn..zm.) – ustawa.z dnia.29.grudnia.1992 r..o radiofonii.i tele- wizji.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2004 r..Nr 253,.poz. 2531. z późn..zm.) – ustawa.z dnia.21.listopada.2008 r..o służbie.cywilnej. (Dz. U. Nr 227,.poz. 1505.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.2.lipca.2004 r..o swobodzie.działalno- ści.gospodarczej.(tekst.jedn.:.Dz. U..z.2010.r..Nr 220,. poz. 1447) – ustawa.z dnia.8.marca.1990 r..o samorządzie.gmin- nym.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2001 r..Nr 142,.poz. 1591. z późn..zm.) 11 Wykaz skrótów u.s.o.z.. u.u.c.p.g.. u.z.n.k.. u.z.s.ś.n.. u.z.w.u.p.s.p.. ustawa.o IOŚ. NSA. SN. TS. WSA. Dz. U.  Dz. Urz. UE Dz. Urz. WE M..P.  M..Praw.. ONSA. ONSA.i WSA 12 – ustawa.z dnia.30.sierpnia.2002 r..o systemie.oceny. zgodności.(Dz. U. Nr 166,.poz. 1360.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.13.września.1996 r..o utrzymaniu.czysto- ści.i porządku.w gminach.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2005 r.. Nr 236,.poz. 2008.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.16.kwietnia.1993 r..o zwalczaniu.nie- uczciwej. konkurencji. (tekst. jedn.:. Dz.  U.  z  2003  r.. Nr 153,.poz. 1503.z późn..zm.) – ustawa. z  dnia. 13. kwietnia. 2007  r.. o  zapobieganiu. szkodom.w środowisku.i ich.naprawie.(Dz. U. Nr 75,. poz. 493.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.8.sierpnia.1996 r..o zasadach.wykony- wania.uprawnień.przysługujących.Skarbowi.Państwa. (Dz. U. Nr 106,.poz. 493.z późn..zm.) – ustawa.z dnia.20.lipca.1991 r..o Inspekcji.Ochrony.Śro- dowiska.(tekst.jedn.:.Dz. U. z 2007 r..Nr 44,.poz. 287. z późn..zm.) Organy orzekające – Naczelny.Sąd.Administracyjny – Sąd.Najwyższy – Trybunał.Sprawiedliwości – Wojewódzki.Sąd.Administracyjny Czasopisma – Dziennik.Ustaw – Dziennik.Urzędowy.Unii.Europejskiej – Dziennik.Urzędowy.Wspólnot.Europejskich – Monitor.Polski – Monitor.Prawniczy – Orzecznictwo.Naczelnego.Sądu.Administracyjnego – Orzecznictwo.Naczelnego.Sądu.Administracyjnego. i wojewódzkich.sądów.administracyjnych OSNKW OSP. OwSS. PPK Prok..i Pr.. Rec. ARiMR. BIP. CIT. Comm. CSLF. DKR. EOG. FAO. GAEC. GDOŚ. GUS. IOŚ. KE. KRRiT. Natura.2000. NPREGC. NSRO. OECD. ONZ. PE. Wykaz skrótów – Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego..Izba.Karna.i.Woj- skowa – Orzecznictwo.Sądów.Polskich – Orzecznictwo.w Sprawach.Samorządowych – Przegląd.Prawa.Karnego – Prokuratura.i Prawo – orzeczenia.Trybunału.Sprawiedliwości.i.Sądu.Pierw- szej.Instancji.sprzed.1.maja.2004.r. Inne – Agencja.Restrukturyzacji.i Modernizacji.Rolnictwa – Biuletyn.Informacji.Publicznej – podatek.dochodowy.od.osób.prawnych. – Cabinet.Communication – Carbon Sequestration Leadership Forum – Dobra.Kultura.Rolna – Europejski.Obszar.Gospodarczy – Światowa.Organizacja.Wyżywienia – Good Agricultural and Environmental Conditions. – Generalny.Dyrektor.Ochrony.Środowiska – Główny.Urząd.Statystyczny – Inspekcja.Ochrony.Środowiska – Komisja.Europejska – Krajowa.Rada.Radiofonii.i Telewizji – program. utworzenia. w  krajach. Unii. Europejskiej. wspólnego.systemu.(sieci).obszarów.objętych.ochro- ną.przyrody – Narodowy.Program.Redukcji.Emisji.Gazów.Cieplar- nianych – Narodowe.Strategiczne.Ramy.Odniesienia – Organizacja.Współpracy.Gospodarczej.i Rozwoju – Organizacja.Narodów.Zjednoczonych – Parlament.Europejski 13 Wykaz skrótów PIT. POIŚ. PROW. PROW.. 2007–2013 PZŁ. RDOŚ. RML. RPOWL. SPS. SRK. SRWL. UNEP UOKiK. URE. WE. WPR. ZPORR. – podatek.dochodowy.od.osób.fizycznych – Program.Operacyjny.Infrastruktura.i Środowisko – Program.Rozwoju.Obszarów.Wiejskich – Program.Rozwoju.Obszarów.Wiejskich.na.lata.2007– 2013 – Polski.Związek.Łowiectwa – Regionalne.Dyrekcje.Ochrony.Środowiska – równoważna.liczba.mieszkańców – Regionalny.Program.Operacyjny.Województwa.Lu- belskiego – Single Payment Scheme.–.płatność.jednolita – Strategia.Rozwoju.Kraju – Strategia.Rozwoju.Województwa.Lubelskiego – United.Nations.Environment.Programme – Urząd.Ochrony.Konkurencji.i Konsumentów – Urząd.Regulacji.Energetyki – Wspólnota.Europejska – wspólna.polityka.rolna – Zintegrowany.Program.Operacyjny.Rozwoju.Regio- nalnego Słowo wstępne Kolejna,.druga.już.konferencja.zorganizowana.w dniach.18–19.maja. 2010 r..przez.Instytut.Administracji,.Samorządu.i Prawa.Wydziału.Zarzą- dzania.Akademii.Podlaskiej.w Siedlcach.pod.tytułem.„Administracja.pu- bliczna.–.człowiek.a środowisko,.uwarunkowania.społeczno-prawne”.była. poświęcona.ocenie.skutków.oddziaływania.człowieka.na.środowisko.oraz. uprawnień.organów.administracji.publicznej.w zakresie.ochrony.środowi- ska..Zakres.tematyczny.konferencji.obejmował.następującą.problematykę: 1). ochronę.przyrody.w prawie.polskim.i europejskim; 2). zagrożenia.dla.środowiska.–.uwarunkowania.prawne; 3). orzecznictwo.sądów.administracyjnych.w zakresie.ochrony.środo- 4). zadania.i uprawnienia.organów.administracji.publicznej.w zakresie. wiska; ochrony.środowiska. Temat.konferencji.wydaje.się.szczególnie.ważny.w dziedzinach.pra- wa.publicznego,.w tym.również.w prawie.ochrony.środowiska..W tych. obszarach.państwo.ingeruje.efektywnie.w ład.społeczny,.starając.się.mu. nadać.kształt.zbieżny.z aktualną.polityką..Dlatego.ważne.jest,.aby.istnie- jące.narzędzia.prawne.mogły.w sposób.efektywny.i adekwatny.do.ist- niejących.potrzeb.odpowiadać.na.aktualne.i przyszłe.zagrożenia..Ideałem. staje.się.tworzenie.prawa.w sposób.przewidujący.przyszłe.niekorzystne. dla.środowiska.zjawiska,.zamiast.w sposób.instrumentalny.i nieokreślony. starać.się.rozwiązywać.problemy.dopiero.wtedy,.gdy.zaistnieją,.bowiem. straty.w środowisku.stanowią.szkody.i nie.zawsze.da.się.je.naprawić.po. ich.wystąpieniu. Prawo.publiczne.powinno.być.zatem.gwarantem.tego,.że.interwen- cjonizm.państwa,.jego.organów.oraz.jego.formy.i zakres.nie.będą.inne.niż. określone.prawem..Prawo.odzwierciedla.powinności.państwa.i jego.orga- 15 Słowo wstępne nów.wobec.życia.gospodarczego.i społecznego.w postaci.norm.prawnych.. Zaangażowanie.organów.państwa.w ochronę.środowiska.naturalnego.po- winno.być.zawsze.dynamiczne,.a w stosowaniu.prawa.organy.państwa. powinny.realizować.funkcję.organizującą. Środowisko.naturalne.jest.dobrem.wspólnym.i to.właśnie.przesądza. o przynależności.prawa.ochrony.środowiska.do.prawa.publicznego..Ma. ono.na.celu.ochronę.interesu.publicznego.w odniesieniu.do.gospodaro- wania.zasobami.środowiska,.ich.wykorzystania.i użytkowania..Interna- cjonalizm.w tej.dziedzinie.organów.państwa.służyć.musi.ochronie.za- sobów.środowiska.przed.nadmierną.eksploatacją..Konferencja,.w której. uczestniczyli.przedstawiciele.z różnych.ośrodków.akademickich,.m.in.. prof..dr hab..Janina.Ciechanowicz-McLean,.prof..dr.hab..Paweł.Czechow- ski,.prof..dr hab..Marek.Górski,.prof..dr.hab..Aleksander.Lipiński,.prof.. dr hab. Bartosz.Rakoczy,.prof..dr.hab..Zygmunt.Jasiński,.prof..dr.hab..Elż- bieta.Ura,.prof. dr hab..Stanisław.Pieprzny,.prof..dr.hab..Barbara.Kowal- ska-Ehrlich,.prof..dr.hab..Jerzy.Paśnik,.prof..dr.hab..Marian.Podstawka,. prof..dr.hab..Ryszard.Mojak,.prof..dr.hab..Krzysztof.Motyka,.prof..dr.hab.. Stefan.Antczak,.prof..dr.hab..Julian.Skrzyp,.prof..dr.hab..Maciej.Rudnicki. i inni,.poprzez.chociażby.takie.cele,.jak.zrównoważony.rozwój.występu- jący.jako.nauka.prawa.w prawie.krajowym,.międzynarodowym.czy.też. wspólnotowym.oraz.w naukach.z zakresu.ochrony.środowiska,.stara.się. łączyć.interes.państwa,.interes.ogółu.z interesem.jednostki.i wskazywać,. czy.obowiązujące.prawo.ochrony.środowiska.spełnia.swoje.funkcje,.czy. regulacje.w tym.zakresie.są.wystarczające,.czy.też.wymagają.zmian. Przedstawiona.na.konferencji.tematyka.wydaje.się.szczególne.ważna,. a zaproszeni.do.udziału.w niej.pracownicy.naukowi.zajmujący.się.pro- blematyką.prawa.publicznego,.w tym.prawa.ochrony.środowiska,.wska- zywali.w ramach.swoich.wystąpień.na.pozytywne.i negatywne.aspekty. regulacji.z zakresu.prawa.ochrony.środowiska,.a także.aksjologie.i granice. uprawnień.administracji.publicznej.różnych.szczebli.w zakresie.prawa. ochrony.środowiska,.ochrony.przyrody,.gospodarki.leśnej,.rybackiej,.ło- wieckiej.i ochrony.zasobów.wodnych. Podnoszone.przez.zabierających.głos.przedstawicieli.nauki.tematy. nadawały.im.teoretyczny.kontekst.jak.również.funkcjonowanie.w prak- tyce.prawa.ochrony.środowiska. 16 dr.Zbigniew.Bukowski* Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej 1. Podstawy zrównoważonego rozwoju Pojęcie.„zrównoważony”.używane.w nauce.wywodzi.się.z leśnictwa.. Po.raz.pierwszy.wykorzystane.zostało.przez.żyjącego.na.przełomie.XVII. i XVIII.w..Hansa.Carla.von.Carlowitza.w jego.pracy.Sylvicultura oecono- mica, oder haußwirthliche Nachricht und Naturmäßige Anweisung zur wilden Baum-Zucht.(1713)..Terminem.tym.określał.on.taki.rodzaj.gospodarki.le- śnej,.w której.pozyskuje.się.tyle.drzew,.ile.może.ponownie.wyrosnąć,.co. umożliwia.odtwarzalność.zasobów.leśnych..Koncepcja.ta.była.w XIX.w.. propagowana.przez.wszystkie.niemieckie.wyższe.szkoły.leśnicze.i przez. nie.rozpowszechniła.się.też.w innych.państwach.europejskich.(Włochy,. Francja,.Anglia)1..Idea.ta.została.wykorzystana.także.w rybołówstwie2. Pojęcie.zrównoważonego.rozwoju.pojawiło.się.w połowie.lat.70.. XX w..w dokumentacji.związanej.z działalnością.Organizacji.Narodów. Zjednoczonych..Wyrażenie.sustainable development.wystąpiło.po.raz.pierw- szy.w dokumentach.z III.sesji.Rady.Zarządzającej.UNEP.z 1975 r.,.chociaż. wskazuje.się.też,.że.użyto.go.wcześniej.–.w 1974 r..na.konferencji.w Co- coyoc3..Na.sesji.UNEP.w.1975.r..przyjęto,.że.społeczeństwo.realizujące. idee.zrównoważonego.rozwoju.to.„społeczeństwo.uznające.nadrzędność. *. Katedra.Prawa.Administracyjnego.i Prawa.Ochrony.Środowiska,.Uniwersytet.Kazimierza. Wielkiego.w Bydgoszczy. 1. K. Kasprzak,.B. Raszka,.Kobiety dla idei zrównoważonego rozwoju,.Zeszyty.Naukowe.Południo- wo-Wschodniego.Oddziału.Polskiego.Towarzystwa.Inżynierii.Ekologicznej.z siedzibą.w Rzeszowie. i Polskiego.Towarzystwa.Gleboznawczego.Oddział.w Rzeszowie.2008,.nr 10,.s. 41. 2. D. De.Knecht,.Zrównoważony rozwój,.Innowacje.2005,.nr 25,.s. 12. 3. M. Kistowski,.Regionalny model zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska Polski a strategie rozwoju województw,.Gdańsk–Poznań.2003,.s. 19. 17 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej wymogów.ekologicznych,.które.nie.mogą.być.zakłócone.przez.wzrost.cy- wilizacji.oraz.rozwój.kulturalny.i gospodarczy,.zdolne.do.samosterowania. swoim.rozwojem.w celu.utrzymania.homeostazy.i symbiozy.z przyrodą,. a więc.respektujące.oszczędną.produkcję.i konsumpcję.oraz.wykorzy- stywanie.odpadów,.dbające.o przyszłościowe.konsekwencje.podejmo- wanych.działań,.a więc.także.o potrzeby.i zdrowie.przyszłych.pokoleń”4.. Już.wówczas.wskazano.więc.na.podstawowe.cechy.tej.koncepcji,.chociaż. trzeba.zauważyć,.że.było.to.głównie.środowiskowe.podejście.do.kwestii. rozwojowych. Na.gruncie.międzynarodowym.szersze.rozwinięcie.koncepcji.zrów- noważonego.rozwoju.nastąpiło.w ramach.prac.Światowej.Komisji.Śro- dowiska.i Rozwoju,.zwanej.od.nazwiska.jej.przewodniczącej.„Komisją. Brundtland”..Ich.efektem.było.powszechne.zastosowanie.pojęcia.„zrów- noważony.rozwój”.w dokumentach.ze zorganizowanej.w 1992 r..konferen- cji.w Rio.de.Janeiro..Kolejna.globalna.konferencja,.która.odbyła.się.10 lat. później.w Johannesburgu,.została.już.oficjalnie.nazwana.„Szczytem.Zrów- noważonego.Rozwoju”. Podsumowując.należy.wskazać,.że.zrównoważony.rozwój.jest.to. jedna.z globalnych.koncepcji.odnoszących.się.do.dalszej.ewolucji.życia. ludzkiego.na.Ziemi,.mająca.istotne.znaczenie.i możliwa.do.wykorzystania. na.niższych.szczeblach.–.międzynarodowym,.krajowym,.regionalnym.czy. lokalnym..Idea.ta.nie.jest.jednopłaszczyznowa,.lecz.odnosi.się.do.rozma- itych.nauk,.w tym.społecznych.i przyrodniczych,.i ma.charakter.integracyj- ny..Jej.celem.jest.zrównoważenie.podstawowych.systemów.kształtujących. przyszłość.ludzkości.na.naszej.planecie.–.środowiska,.społeczeństwa.i go- spodarki.tak,.aby.rozwój.jednego.z tych.elementów.nie.stanowił.zagroże- nia.dla.pozostałych..Wśród.tych.elementów.społeczeństwo.i gospodarka. mają.charakter.zdecydowanie.dynamiczny,.podlegając.permanentnym,. stosunkowo.szybkim.przekształceniom..Pozornie.najbardziej.statyczne. jest.środowisko.przyrodnicze,.którego.naturalne.zmiany.mają.wolniejszy. charakter..Powoduje.to,.że.w zakresie.rozwoju.społeczno-gospodarczego. występuje.konieczność.uwzględnienia.istniejących.uwarunkowań.środo- wiskowych5..Ich.naruszenie.przyczynia.się.do.wystąpienia.stanu.nierów- nowagi.mogącego.spowodować.istotne.zagrożenia.dla.dalszego.harmonij- nego.rozwoju.społeczeństwa.i gospodarki.(które.są.w tej.chwili.widoczne. 4. B. Fiedor.(red.),.Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych,.Warszawa.2002,.s. 229. 5. Chociaż.możliwe.jest.też.występowanie.ograniczających.rozwój.gospodarczy.uwarunko- wań.społecznych. 18 na.przykładzie.zmian.klimatycznych)..Elementami.składowymi.umożli- wiającymi.osiągnięcie.zrównoważonego.rozwoju.jest.sprawiedliwość.(za- równo.wewnątrz-,.jak.i międzypokoleniowa).oraz.bezpieczeństwo. Zbigniew Bukowski 2. Zrównoważony rozwój w działalności administracji w wybranych państwach europejskich Realizacja.koncepcji.zrównoważonego.rozwoju.odbywa.się.w zna- czącym.stopniu.na.poziomie.krajowym..Jest.on.o tyle.istotny,.że.państwa. poprzez.ustawodawstwo.decydują.o wewnętrznym.sposobie.realizacji.za- dań.w tym.zakresie..Dzisiaj.idea.zrównoważonego.rozwoju.jest.w różnym. stopniu.realizowana.przez.zdecydowaną.większość.państw.na.świecie. 2.1. Niemcy Konstytucyjna. regulacja. ochrony. środowiska. pojawiła. się. wraz. z przyjęciem.konstytucji.zjednoczonych.Niemiec..Za.zadanie.państwa. uznano.ochronę.przyrodniczych.podstaw.życia,.mając.na.względzie.od- powiedzialność.wobec.przyszłych.pokoleń..Przepis.ten.ma.charakter.sto- sunkowo.ogólny.i zdecydowanie.antropocentryczny,.choć.wyprowadzany. jest.z niego.szereg.obowiązków.państwowych6..W literaturze.podkreśla.się. związek.pomiędzy.wprowadzeniem.art. 20a.Konstytucji.a zasadą.zrówno- ważonego.rozwoju7...Jednakże.wskazać.trzeba,.że.jest.to.związek.pośredni. –.pojęcie.takie.w Konstytucji.RFN.wprost.nie.występuje..Natomiast.z pew- nością.ochrona.przyrodniczych.podstaw.życia.w kontekście.przyszłych. pokoleń.jest.powiązana.z całą.koncepcją.zrównoważonego.rozwoju..Sta- nowi.też.istotną.wytyczną.dla.ustawodawcy.oraz.wykładni.przepisów8.. Regulację.tę.usytuowano.w rozdziale.drugim.Konstytucji.RFN.dotyczącym. Federacji.i Landów,.a więc.ma.zastosowanie.na.tych.podstawowych.pozio- mów.państwowo-administracyjnych. 6. M. Kloepfer,.Umweltrecht,.München.1998,.§ 3,.Nb.20.i n. 7. M. Jänicke,.H. Jörgens,.K. Jörgensen,.R. Nordbeck,.Governance for Sustainable Development in Germany: Institutions and Policy Making,.Paris.2001,.s. 8. 8. J. Selesnow,.Niemieckie prawo ochrony środowiska.(w:).M. Kramer,.M. Urbaniec,.A. Kryński. (red.), Międzynarodowe zarządzanie środowiskiem,.t..I, Interdyscyplinarne założenia proekologicznego za- rządzania przedsiębiorstwem,.Warszawa.2004,.s. 342. 19 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej Pojęcie.zrównoważonego.rozwoju.pojawia.się.natomiast.w ustawach. federalnych..W największym.zakresie.występuje.w regulacjach.związa- nych.z planowaniem.przestrzennym.–.ustawie.federalnej.z dnia.18.sierp- nia.1997 r..w sprawie.regionalnego.planowania.(Raumordnungsgesetz,. ROG)9..Wskazać.trzeba.tutaj.na.wagę.planowania,.w tym.przestrzennego,. w Niemczech,.które.traktowane.jest.jako.jeden.z najistotniejszych.instru- mentów.zarządzania.państwem10. Jak.zatem.widać.problematyka.zrównoważonego.rozwoju.obecna. jest. w niemieckiej. Konstytucji. oraz. aktach. głównie. z zakresu. ochrony. środowiska11..Pojęcie.zrównoważonego.rozwoju.pojawia.się.zasadniczo. w ogólnych.przepisach.tam.zawartych.–.jako.określony.cel.działań12..Nie. zostało.ono.natomiast.w żadnej.z tych.ustaw.zdefiniowane..Tak.wąskie. ujęcie.uznawane.jest.za.niewystarczające.i wskazuje.się.na.konieczność. bezpośredniego.uwzględnienia.problematyki.zrównoważonego.rozwoju. w aktach.z zakresu.polityki.gospodarczej.i społecznej13. Na.poziomie.organizacji.administracji.centralnej.nie.istnieje.żaden.or- gan.władczy.odpowiedzialny.za.problematykę.zrównoważonego.rozwoju.. Podstawową.rolę.we.włączeniu.problematyki.środowiskowej.do.innych. sektorowych.polityk.odgrywa.federalny.minister.środowiska14..W większo- ści.ministerstw.powołano.też.do.życia.departamenty.środowiska,.odpowie- dzialne.za.„ekologizację”.działań.w ramach.innych.sektorowych.polityk15.. Natomiast.minister.spraw.gospodarczych.powierzył.formalnie.Departa- mentowi.Spraw.Ogólnych.problematykę.zrównoważonego.rozwoju16. 9. Federal.Law.Gazette.I,.s. 2081. 10. A. Jędraszko,.Planowanie środowiska i krajobrazu w Niemczech na przykładzie Stuttgartu,.War- szawa.1998,.s. 20. 11. Występuje.więc.głównie.wsparcie.dla.środowiskowej.części.tej.koncepcji..Zob..E. Rehbin- der,.Das deutsche Umweltrecht auf dem Weg zur Nachhaltigkeit,.Neue.Zeitschrift.für.Verwaltungsrecht. 2002,.t..21,.nr 6,.s. 657–665. 12. W. Köck.określa.je.jako.przepisy.wprowadzające..Zob..Sustainable Development in German Environmental Law,.materiały.z konferencji:.4th.BMBF.(Federal.Ministry.of.Education.and.Research). Forum.for.Sustainability.–.Sustainable.Neighbourhood.–.from.Lisbon.to.Leipzig.through.Research,. 8–10.May.2007,.Leipzig. 13. J. Kopfmüller.wymienia.w tym.względzie.kodeks.o bezpieczeństwie.społecznym,.usta- wy.z zakresu.polityki.rynku.pracy,.prawo.podatkowe.i emerytalne..Zob..J. Kopfmüller,.Sustainable Development in German Law,.materiały.z konferencji:.4th.BMBF.(Federal.Ministry.of.Education.and. Research).Forum.for.Sustainability.–.Sustainable.Neighbourhood.–.from.Lisbon.to.Leipzig.through. Research,.8–10.May.2007,.Leipzig. 14. M. Jänicke,.H. Jörgens,.K. Jörgensen,.R. Nordbeck,.Governance...,.s. 15. 15. Ibidem,.s. 16. 16. Ibidem,.s. 16–17. 20 Zbigniew Bukowski W.lipcu.2000 r..rząd.federalny.w ramach.prac.nad.strategią.zrówno- ważonego.rozwoju.powołał.do.życia.Międzyministerialny.Komitet.Zrów- noważonego.Rozwoju.(tzw..Zielony.Gabinet).oraz.Narodową.Radę.Zrów- noważonego.Rozwoju..Organy.te.rozpoczęły.swoją.działalność.dopiero. w 2001 r.17 Narodowa.Rada.Zrównoważonego.Rozwoju.jest.niezależnym.orga- nem.doradczym.w sprawach.związanych.ze.zrównoważonym.rozwojem.. Składa.się.z 17.członków.reprezentujących.różne.grupy.społeczne.i zawo- dowe:.przemysł,.związki.zawodowe,.organizacje.pozarządowe,.środowi- ska.naukowe..Wśród.jej.zadań.znajduje.się.promocja.społecznej.debaty. o zrównoważonym.rozwoju.oraz.rozwój.konkretnych.projektów.zmierza- jących.do.zrealizowania.narodowej.strategii..Zadania.może.też.powierzać. Radzie.rząd.federalny18. Zielony.Gabinet.składa.się.z 10.sekretarzy.stanu,.przewodniczy.mu. szef. Biura. Kanclerza.. Jego. podstawowym. zadaniem. jest. koordynowa- nie.prac.rządowych.w zakresie.strategii.zrównoważonego.rozwoju.oraz. wspieranie.aspektów.związanych.z ochroną.środowiska.i zrównoważo- nym.rozwojem.w procesie.podejmowania.decyzji.przez.rząd. W.kwietniu.2002 r..rząd.przyjął.Narodową.Strategię.Zrównoważe- nia.„Perspektywy.dla.Niemiec”19..Strategia.jest.bardzo.obszernym,.liczą- cym.330.stron.aktem..Wskazano.w niej,.że.nie.jest.ona.właściwie.doku- mentem,.lecz.pewnym.procesem.podlegającym.zmianom.w zależności. od.sytuacji.faktycznej..Zwrócono.w niej.także.szczególną.uwagę.na.pięć. zagadnień,.do.których.odniesiono.rozważania.dotyczące.modelu.zrów- noważonego.rozwoju,.celów.i wskaźników:.międzypokoleniową.spra- wiedliwość,.jakość.życia.(w.tym.ochronę.środowiska,.obszary.miejskie. i wiejskie,.ochronę.zdrowia,.bezpieczeństwo),.społeczne.wykluczenie,. międzynarodową.odpowiedzialność.i zasady.zarządzania.zrównoważe- niem..Określono.także.siedem.kluczowych.działań.w zakresie.realizacji. strategii:.efektywność.wykorzystania.energii.w kontekście.zmian.klima- tycznych,.mobilność.w zakresie.ochrony.środowiska,.zdrowa.produkcja. i konsumpcja,.zmiany.demograficzne,.rozwój.nowych.idei.oświatowych,. innowacyjność.przedsiębiorstw.oraz.ograniczenie.wykorzystania.grun- 17. W lutym.Rada,.w marcu.Komitet. 18. Na.temat.jej.działalności:.Progress Report. German Council for Sustainable Development 2001– 2007,.Berlin.February.2007. 19. Perspectives for Germany. Our Strategy for Sustinable Development,.Federal.Ministry.for.the. Environment,.Nature.Conservation.and.Nuclear.Safety,.Berlin.2002. 21 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej tów..Pierwszy.przegląd.realizacji.tej.strategii.dokonany.został.w listopa- dzie.2004 r.,.drugi.rok.później,.a trzeci,.rozpoczęty.w listopadzie.2007 r.,. zakończył.się.jesienią.2008 r. 2.2. Szwecja Szwedzka. regulacja. konstytucyjna,. na. którą. składa. się. m.in.. Akt. o Formie.Rządu.z dnia.2.lutego.1974 r..(1974:152)20,.od.dnia.1.stycznia. 2003 r..szeroko.reguluje.problematykę.zrównoważonego.rozwoju..W art. 2. Aktu.o Formie.Rządu.określono,.że.publiczne.instytucje.promują.zrówno- ważony.rozwój.prowadzący.do.dobrego.stanu.środowiska.dla.obecnych. i przyszłych.pokoleń..Został.on.tutaj.wskazany.jako.cel.działania.szwedz- kich.podmiotów.publicznych..Następuje.tu.też.wyraźne.powiązanie.tego. celu.z jakością.środowiska.–.dobrą.zarówno.w odniesieniu.do.teraźniej- szości,.jak.i w kontekście.zasady.sprawiedliwości.międzypokoleniowej.. Jednakże.zobowiązanie.w tym.zakresie.jest.„miękkie”.–.do.promowania. zrównoważonego.rozwoju21..Trzeba.jednak.podkreślić,.że.jest.to.zarazem. działanie.obligatoryjne. Przełomowe. znaczenie. dla. szwedzkiego. systemu. prawa. ochrony. środowiska.miało.przyjęcie.w 1998 r..Kodeksu.Ochrony.Środowiska22..Po- szczególne.części.dotyczą:.ogólnych.postanowień,.ochrony.przyrody,.szcze- gólnych.rodzajów.działalności.(m.in..inżynieria.genetyczna,.chemikalia,.od- pady,.obszary.zanieczyszczone),.właściwości.organów.administracji.i sądów. (także.procedur,.opłat.itd.),.nadzoru,.środków.karnych.oraz.kompensacji.(w. tym.odszkodowań)..Pojęcie.zrównoważonego.rozwoju.pojawia.się.w części. pierwszej.Kodeksu,.zawierającej.postanowienia.ogólne..Rozdział.pierwszy. określa.cele.i zakres.stosowania.Kodeksu..W paragrafie.pierwszym.okre- ślono,.że.jego.celem.jest.promowanie.zrównoważonego.rozwoju,.który.ma. zabezpieczać.zdrowe.i nieszkodliwe.środowisko.dla.obecnych.i przyszłych. pokoleń..Taki.rozwój.bazować.ma.na.uznaniu.faktu,.że.przyroda.zasługuje. na.ochronę.oraz.że.ludzkie.prawo.do.modyfikowania.i wykorzystywania. 20. Jest.to.akt.podstawowy.w zakresie.uregulowań.konstytucyjnych..Obok.niego.na.regulację. tę.składa.się:.Akt.o Sukcesji.z dnia.26.września.1810 r.,.Akt.o Wolności.Druku.z dnia.5.kwietnia.1949 r.. oraz.Akt.o Wolności.Wypowiedzi.z dnia.14.listopada.1991 r..Zob..szerzej:.M. Grzybowski,.Systemy konstytucyjne państw skandynawskich,.Warszawa.1998. 21. J. Ebbesson,.Miljöratt,.Uppsala.2003,.s. 100. 22. S. Rubenson,.Sweden.(w:).H. Somsen.(red.),.The Yearbook of European Environmental Law, t. 1,. Oxford.2000,.s. 527–531.. 22 Zbigniew Bukowski przyrody.pociąga.za.sobą.odpowiedzialność.za.mądre.zarządzanie.zasobami. naturalnymi..Ten.sposób.regulacji.przyjęty.został.później.we.wskazanych. wyżej.przepisach.konstytucyjnych..Natomiast.umiejscowienie.tej.regulacji. wpływa.na.sposób.interpretowania.całej.ustawy.w kontekście.tego.właśnie. celu.Kodeksu.Ochrony.Środowiska..Wpływ.ten.jest.już.wyraźny.wśród. szczegółowo.określonych.celów,.którym.ma.służyć.Kodeks.–.jest.to.m.in.. wykorzystywanie.powierzchni.ziemi,.wody.i materialnego.środowiska.tak,. aby.zabezpieczyć.ich.długoterminowe.dobre.zarządzanie.w rozumieniu. ekologicznym,.społecznym,.kulturowym.i gospodarczym.tego.pojęcia..Moż- na.także.zwrócić.uwagę,.że.odwołania.do.tej.regulacji.kodeksowej.znajdują. się.w dokumentach.politycznych.dotyczących.zrównoważonego.rozwoju23. Aktualna.szwedzka.strategia.zrównoważonego.rozwoju.–.„Wyzwa- nia.strategiczne:.dalsze.opracowanie.szwedzkiej.strategii.zrównoważone- go.rozwoju”.–.przedstawiona.została.przez.rząd.w marcu.2006 r..w Riksda- gu24..Ujęto.ją.w czteroletniej.perspektywie.wykonawczej..Określono.w niej. cztery.międzysektorowe.priorytetowe.wyzwania.wymagające.zwiększenia. stopnia.integracji: 1). budowanie.zrównoważonych.społeczności.–.w odniesieniu.do.roz- woju.dobrych.warunków.życiowych.za.pomocą.takich.środków,.jak:. instrumenty.planistyczne,.rozwój.regionalny,.projekty.infrastruktu- ralne,.w tym.w mieszkalnictwie.i środowisku.miejskim; 2). zwiększanie. równego. dostępu. do. dobrego. stanu. zdrowotnego,. uwzględniając.przy.tym.uwarunkowania.społeczne.i kulturowe; 3). wychodzenie.naprzeciw.wyzwaniom.demograficznym.w zakresie. procesów.gospodarczych.i społecznych; 4). sprzyjanie. zrównoważonemu. wzrostowi,. którego. elementami. są:. dynamiczny.rynek,.silne.państwo.dobrobytu.i progresywna.polityka. ochrony.środowiska. Szerokie. uwzględnienie. problematyki. zrównoważonego. rozwoju. w szwedzkiej.polityce.państwowej.zarówno.w specjalnych.strategiach,.jak. i dokumentach.sektorowych,.jednoznacznie.wskazuje.na.wysoki.priorytet. nadawany.temu.zagadnieniu. 23. Sustainable Sweden – a Progress Report on Mesures to Promote Ecologically Sustainable Develop- ment,.Comm..2000/01:38,.Sztokholm.2000,.s. 5. 24. Strategic Challenges – A Further Elaboration of the Swedish Strategy for Sustainable Development (Strategiska utmaningar – En vidareutveckling av svensk strategi för hållbar utveckling),.Comm..2005/06:126,. Ministry.of.the.Environment,.22.March.2006. 23 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej Na.poziomie.instytucjonalnym.na.uwagę.zasługuje.tworzenie.me- chanizmów.kreowania.i realizacji.zrównoważonego.rozwoju..Szwecja.ma. w tym.zakresie.dość.spore.doświadczenia..Z dniem.1.stycznia.2005 r..zo- stało.powołane.do.życia.Ministerstwo.Zrównoważonego.Rozwoju..Funk- cjonowało.ono.do.końca.2006 r..W jego.skład.wchodziło.dwóch.ministrów:. Minister.Zrównoważonego.Rozwoju.jako.szef.resortu.oraz.Minister.Śro- dowiska..Temu.pierwszemu.bezpośrednio.podlegały.takie.zagadnienia,. jak:.zrównoważony.rozwój,.energia,.mieszkalnictwo,.zrównoważone.pla- nowanie.oraz.handel.emisjami..Drugi.zaś.zajmował.się:.celami.w zakresie. jakości.środowiska,.chemikaliami,.problematyką.środowiska.a zdrowiem,. polityką.klimatyczną,.wodami.i morzami.oraz.ochroną.przyrody.i róż- norodnością.biologiczną..Minister.Zrównoważonego.Rozwoju.był.także. odpowiedzialny.za.koordynację.wszystkich.prac.rządu.związanych.ze. zrównoważonym.rozwojem..Jako.zadanie.rządu.w tym.zakresie.określono. zapewnienie.kolejnemu.pokoleniu.stworzenia.społeczeństwa,.w którym. podstawowe.problemy.związane.ze.środowiskiem.zostaną.rozwiązane,. a zasoby.będą.wykorzystywane.w zrównoważony,.w długookresowej.per- spektywie,.sposób25..W ministerstwie.sprawami.zrównoważonego.rozwoju. zajmował.się.Wydział.ds..Zrównoważonego.Rozwoju.i Integracji.Środowi- skowej.oraz.Biuro.Koordynacyjne.ds..Zrównoważonego.Rozwoju. Po.wyborach.parlamentarnych.w październiku.2006 r..w nowym. rządzie.przywrócono.urząd.Ministra.Środowiska..Ograniczono.także.za- kres.jego.działania.w stosunku.do.Ministra.Zrównoważonego.Rozwoju. o sprawy.energetyki.i mieszkalnictwa..W ramach.Ministerstwa.występuje. natomiast.Wydział.Zrównoważonego.Rozwoju.koordynujący.działalność. ministra.w tym.zakresie.zarówno.na.poziomie.krajowym,.jak.i międzyna- rodowym..Szczegółowo.określone.są.też.zadania.związane.z ochroną.śro- dowiska.w budownictwie.i planowaniu.przestrzennym26..W tym.zakresie. wydaje.się.więc,.że.nastąpił.regres.w stosunku.do.działań.rządu.Görana. Perssona. Aktualnie.na.czoło.wysuwa.się.powołana.w marcu.2007 r..rządowa. Komisja.Zrównoważonego.Rozwoju,.której.przewodniczącym.jest.premier. Szwecji,.a jego.zastępcą.minister.środowiska..Jej.członkami.są.także:.mi- nister.finansów.oraz.przedstawiciele.sektora.gospodarczego,.społeczności. naukowej.i organizacji.pozarządowych..Komisja.ma.na.celu.kreowanie. 25. This is the Ministry of Sustainable Development,.Sztokholm.2005. 26. Ministry of Environment – organisation and responsibilities. Fact sheet,.Ministry.of.Environment,. styczeń.2007. 24 Zbigniew Bukowski szwedzkiej.polityki.zrównoważonego.rozwoju,.zwłaszcza.odnośnie.do.za- gadnień.międzysektoralnych..Na.duże.możliwości.jej.działania.wskazuje. pozycja.osób.wchodzących.w jej.skład.ze.strony.rządowej. W.ciągu.ostatnich.kilkunastu.lat.Szwecja.stworzyła.instytucjonalny. system.wprowadzania.zrównoważonego.rozwoju.w życie..Częste.zmiany,. które.dokonywały.się.w tym.zakresie,.wiązać.trzeba.z tym,.że.problema- tyka.zrównoważonego.rozwoju.stanowi.zagadnienie.stosunkowo.nowe. w polityce.państwowej.i brak.większych.doświadczeń.zarówno.krajowych,. jak.i zagranicznych.w tej.dziedzinie..Następuje.więc.próba.stworzenia. optymalnych.podstaw.instytucjonalnych.jej.realizacji,.zwłaszcza,.że.ma. ona.wybitnie.międzyresortowy.charakter..W każdym.razie.istniejące.in- stytucje.centralne.działają.na.wysokim.rządowym.poziomie.oraz.składają. się.z przedstawicieli.różnorodnych.środowisk. Realizowanie.koncepcji.zrównoważonego.rozwoju.odgrywa.także. niezmiernie.istotną.rolę.na.poziomie.regionalnym.i lokalnym..W zakresie. centralnej.polityki.regionalnej.podstawowy.dokument.rządowy.pochodzi. z 2002 r..Jest.to.„Polityka.wzrostu.i zdolności.do.życia.w całej.Szwecji”27.. W strategii.tej.bardzo.wyraźnie.wskazano.jako.podstawowy.cel.polityki. regionalnej.zrównoważony.rozwój.całej.Szwecji,.odchodząc.od.wspierania. jedynie.słabiej.rozwiniętych.regionów..Uznano,.że.podstawowy.potencjał. dla.polityki.wzrostu.i rozwoju.pochodzić.powinien.z rozwiązywania.spraw. społecznych.i środowiskowych..Wsparcie.dla.realizacji.polityki.udzielane. jest.na.poziomie.regionalnym.przez.27.rządowych.agencji,.w tym.Agencję. Ochrony.Środowiska28. Szwedzkie.samorządy.na.szeroką.skalę.realizują.Agendę.2129..Według. Nordyckiej.Rady.Zrównoważonego.Rozwoju.już.wszystkie.gminy.posia- dają.taki.dokument30..W 1999 r..dla.wsparcia.działań.samorządów.rząd. powołał.Szwedzki.Instytut.Ekologicznego.Zrównoważenia31..Pod.koniec. 2005 r..przekształcił.się.on.w Szwedzką.Radę.ds..Zrównoważenia..Silne. 27. A Policy for Growth and Viability Throughout Sweden,.Swedish.Government.Bill.2001/02:4. 28. Przykłady.realizacji.regionalnej.koncepcji.zrównoważonego.rozwoju.w stosunku.do.ob- szarów.północnej.Skandynawii:.J. Gidlund,.U. Wiberg,.M. Gunnarsson,.Knowledge Based Strategies for Sustainable Development and Civic Security. A North-Swedish Initiative in the Northern Dimension,. Umeä.1998. 29. K. Eckerberg,.Sweden Problems and Prospects at the Leading Edge of Local Agenda 21 Implementa- tion.(w:).W.M..Lafferty.(red.),.Sustainable Communities in Europe,.London.2001,.s. 6.i n. 30. Dane.z końca.2006 r. 31. The.Swedish.Institute.for.Ecological.Sustainability..Instytut.ten.ma.być.pomostem.pomię- dzy.naukowcami.zajmującymi.się.zrównoważonym.rozwojem.a praktycznymi.odbiorcami.–.prze- mysłem,.samorządami,.organizacjami.pozarządowymi. 25 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej rządowe.wsparcie.dla.opracowania.strategii.stało.się.więc.jedną.z przyczyn. tak.niespotykanie.szerokiego.w skali.światowej.ich.zrealizowania. Wsparciem.dla.realizacji.lokalnych.strategii.zrównoważonego.rozwoju. były.początkowo.Lokalne.Programy.Inwestycyjne..Zostały.one.zainicjowa- ne.w 1998 r..Ich.zadaniem.jest.osiągnięcie.dwóch.celów:.ochrony.środowiska. oraz.tworzenia.nowych.miejsc.pracy..Rząd.zaproponował.je.jako.element.re- alizacji.„ekologicznie.zrównoważonego.społeczeństwa”..Od.2003 r..progra- my.te.zostały.zastąpione.przez.Klimatyczne.Programy.Inwestycyjne,.które. ukierunkowane.są.na.zmniejszenie.emisji.gazów.cieplarnianych..W 2007 r.. nowy.rząd.zdecydował.o zastąpieniu.systemu.dofinansowania.programów. gminnych.na.rzecz.dotacji.do.indywidualnych.projektów32. 2.3. Wielka Brytania Pojęcie.zrównoważonego.rozwoju.pojawia.się.w ustawach,.w których. odnosi.się.ono.do.instytucjonalnych.podstaw.działania.organów.administra- cji..Aktualnie.termin.ten.występuje.jako.cel.działania.następujących.podmio- tów.władzy.publicznej:.walijskich.ministrów.(art. 79.ustawy.o zarządzaniu. Walią.z 2006 r.).oraz.Prezydium.Zgromadzenia.Narodowego.Walii.(pkt.8. ppkt.2.załącznika.nr 2.ustawy.o zarządzaniu.Walią.z 2006 r.),.Regionalnych. Agencji.Rozwoju.(art. 4.ust. e.ustawy.o Regionalnych.Agencjach.Rozwoju. z 1998 r.),.lokalnych.władz.w Anglii.i Walii.(art. 4.ustawy.o lokalnym.zarzą- dzaniu.z 2000 r.),.lokalnych.władz.w Szkocji.(art. 1.ust. 5.ustawy.Parlamentu. Szkockiego.o lokalnym.zarządzaniu.w Szkocji.z 2003 r.),.Władzy.Wielkiego. Londynu.(art. 30.ust. 4.ustawy.o Władzy.Wielkiego.Londynu.z 1999 r.),.pu- blicznych.władz.w Irlandii.Północnej.(art. 25.ustawy.o Irlandii.Północnej. z 2006 r.),.Władzy.Strategicznej.Kolei.(art. 207.ustawy.o transporcie.z 2000 r.),. Organu.Nadzorującego.Kolej.(art. 4.ustawy.o kolejach.z 1993 r.),.Organu. Nadzorującego. Służby. Wodne. oraz. Komisji. Konsumenckiej. ds.. Wody. (art. ustawy.wodnej.z 2003 r..zmieniającej.w tym.zakresie.ustawę.o wo- dzie.dla.przemysłu.z 1991 r.),.Urzędu.ds..Rynków.Gazowego.i Energetyki. (art. 83.ustawy.o energii.z 2004 r..zmieniający.w tym.zakresie.ustawę.o gazie. z 1986 r.),.Organizacji.ds..Kontroli.Eksportu.(art. 9.ust. 4a.ustawy.o kontroli. eksportu.z 2002 r.),.organów.zajmujących.się.zagraniczną.pomocą.rozwojo- wą.(art. 9.ust. 1.a ustawy.o rozwoju.międzynarodowym.z 2002 r.),.Komisji. ds..Architektury.i Stref.Zabudowanych.(art. 1.ust. 1.e.ustawy.o zrównowa- 32. http://www.sum.uio.no/susnordic/sweden/local_authorities/ 26 Zbigniew Bukowski żonym.i bezpiecznym.budownictwie.z 2004 r..wprowadzającej.zmiany.do. ustawy.o budownictwie.z 1984 r.),.organów.określonych.w ustawie.o natu- ralnym.środowisku.i wiejskich.społecznościach.z 2006 r..–.Naturalna.Anglia. (art. 2.ust. 1),.Komisji.dla.Wiejskich.Społeczności.(art. 18.ust. 1b),.organów. ochrony.przyrody.Zjednoczonego.Królestwa.(art. 33.ust. 2b).oraz.organów. ds..reformy.rolnictwa.(art. 88.ust. 1d),.Agencji.ds..Mieszkalnictwa.i Społecz- ności.(art. 2.ust. 1d.ustawy.o mieszkalnictwie.i regeneracji.z 2008 r.),.Szkockiej. Komisji.ds..Owiec.(art. 3.ust. 1.ustawy.o owcach.z 1996 r.),.Szkockiej.Rady. ds..Funduszy.na.Szkolnictwo.Zawodowe.i Wyższe.(art. 20.ustawy.o zawo- dowym.i wyższym.szkolnictwie.dla.Szkocji.z 2005 r.). Lokalne. władze. w Anglii. i Walii. mają. obowiązek. przygotowania. strategii. promowania. gospodarczego,. społecznego. i  środowiskowego. dobrobytu.swoich.obszarów,.które.prowadzić.mają.do.osiągnięcia.zrów- noważonego.rozwoju.Wielkiej.Brytanii33..Najnowszym.aktem.prawnym. odnoszącym.się.do.działalności.angielskich.i walijskich.gmin.jest.ustawa. o zrównoważonych.społecznościach.z dnia.23.października.2007 r.34.Jej. celem. jest. promowanie. zrównoważenia. lokalnych. społeczności,. przez. co.rozumie.się.ochronę.i ożywienie.lokalnej.działalności.gospodarczej,. ochronę.lokalnego.środowiska,.zmniejszenie.liczby.gospodarstw.domo- wych.dotkniętych.przez.społeczne.wykluczenie.lub.ubóstwo,.zwiększenie. udziału.w działalności.obywatelskiej.i politycznej.oraz.rozważne.wyko- rzystanie.zasobów.naturalnych..Istotnym.elementem.ustawy.jest.pomoc. finansowa.rządu.dla.realizacji.tych.celów..Przyznaje.ją.Sekretarz.Stanu. a rozdzielana.jest.na.podstawie.specjalnego.planu.wydatków,.którego. głównym.zadaniem.jest.promowanie.zrównoważenia.lokalnych.społecz- ności.(art. 5.ust. 5a),.akceptowanego.przez.Sekretarza..Ustawa.o zrówno- ważonych.społecznościach.stanowi.unikatowy.w skali.europejskiej.akt. prawny.stwarzający.podstawy.prawne.podejmowania.działań.na.rzecz. zrównoważonego.rozwoju.na.poziomie.lokalnym,.w tym.również.finan- sowania.wynikających.z niego.przedsięwzięć..Zrównoważony.rozwój.nie. jest.przy.tym.jedynie.ogólną.wytyczną,.ale.także,.przez.wskazanie.jego. składników,.podstawową.i uszczegółowioną.przesłanką.wszelkich.działań. prowadzonych.na.podstawie.tego.aktu.prawnego..Należy.zwrócić.uwagę,. że.lokalne.cele.związane.są.zarówno.z ochroną.środowiska,.jak.i rozwojem. 33. Choć.mogą.występować.problemy.z egzekwowaniem.tego.obowiązku..Zob..C. Abbot,.Con- trolling Environment Agency Discretion: A Public Law Perspective,.Environmental.Law.and.Management. 2001,.nr 13,.s. 232–238.. 34. The.Sustainable.Communities.Act.2007.. 27 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej gospodarczym.i społecznym.oraz.demokracją.uczestniczącą..Trzeba.przy. tym.przyjąć,.że.cele.te.są.równorzędne.i działania,.podejmowane.w celu. osiągnięcia.jednego.z nich,.nie.mogą.naruszać.innego. Najnowsza.brytyjska.strategia.zrównoważonego.rozwoju.opracowa- na.została.w 2005 r..–.„Zabezpieczając.przyszłość.–.Strategia.Zrównowa- żonego.Rozwoju.Zjednoczonego.Królestwa”35..Prace.nad.nią.rząd.brytyj- ski.prowadził.wspólnie.z rządem.szkockim,.walijskim.Zgromadzeniem. Narodowym.i administracją.Irlandii.Północnej36..Jest.to.strategia.okreso- wa.sięgająca.2020 r..Jako.cel.zrównoważonego.rozwoju.wskazano.w niej. „stworzenie.warunków.wszystkim.ludziom.na.świecie.do.zaspokojenia.ich. podstawowych.potrzeb.i osiągnięcia.lepszego.poziomu.życia.bez.narażania. jakości.życia.przyszłych.pokoleń”37..Cel.ten.ma.więc.charakter.globalny.. Na.tej.podstawie.cała.władza.Wielkiej.Brytanii.ma.go.osiągnąć,.działając. „w zintegrowany.sposób.poprzez.zrównoważoną,.innowacyjną.i produk- tywną.gospodarkę,.która.ma.zapewnić.wysoki.poziom.zatrudnienia;.po- przez.społeczeństwo,.które.promuje.społeczną.integrację,.zrównoważone. społeczności.i osobisty.dobrobyt”38..Te.szczegółowe.cele.krajowe.mogą.być. osiągnięte.dzięki.ochronie.środowiska.i poprawie.jego.stanu.oraz.efektyw- nemu.wykorzystaniu.zasobów.oraz.energii..Przy.ich.realizacji.uwzględnia- ne.są.następujące.przewodnie.zasady: 1). życie.z uwzględnieniem.środowiskowych.ograniczeń, 2). gwarancja.silnego,.zdrowego.i sprawiedliwego.społeczeństwa, 3). osiąganie.zrównoważonej.gospodarki, 4). promowanie.dobrego.zarządzania, 5). odpowiedzialne.wykorzystanie.nauki. Jako.cztery.priorytetowe.obszary.działań.wewnątrz.Wielkiej.Bryta- nii.wskazano:.zrównoważoną.konsumpcję.i produkcję,.zmianę.klimatu. a energię,.ochronę.naturalnych.zasobów.i poprawę.stanu.środowiska.oraz. zrównoważone.społeczności.lokalne..Strategie.centralne.są.także.odnośni- kiem.dla.strategii.regionalnych.i lokalnych,.co.powoduje.ich.szczególne. znaczenie.dla.realizacji.koncepcji.zrównoważonego.rozwoju.w całej.Wiel- 35. Securing the Future – The UK Government Sustainable Development Strategy,.London.2005,. 36. Wskazać.można.na.rangę.polityczną.Strategii,.którą.dnia.7.marca.2005 r..ogłosił.w Londynie. premier.Tony.Blair.i tego.samego.dnia.w Edynburgu.premier.rządu.szkockiego. 37. Securing the Future – The UK Government Sustainable Development Strategy,.s. 16. 38. Ibidem. Cm.6467. 28 Zbigniew Bukowski kiej.Brytanii..Ponadto.na.ich.podstawie.przygotowywane.są.też.szczegóło- we.programy.rządowe39...W. 2000  r.. powołano. do. życia. Komisję. Zrów- noważonego.Rozwoju40..Liczy.ona.aktualnie.19.członków.wybieranych. spośród.środowisk.gospodarczych,.organizacji.pozarządowych,.lokalnych. samorządów,.administracji.regionalnej.oraz.środowisk.akademickich..Do. jej.głównych.zadań.należy.monitorowanie.postępu.w zakresie.zrównowa- żonego.rozwoju.oraz.osiąganie.konsensusu.odnośnie.do.działań.mających. na.celu.wdrażanie.zrównoważonego.rozwoju..W literaturze.podkreśla.się. coraz.bardziej.znaczącą.rolę.tego.organu.w realizacji.zrównoważonego. rozwoju.w całej.Wielkiej.Brytanii41. 3. Zrównoważony rozwój w Polsce Problematyka.zrównoważonego.rozwoju.stosunkowo.szybko.po- jawiła.się.w polskich.aktach.prawnych,.choć.pierwotnie.o charakterze. powszechnie.nieobowiązującym.–.w uchwałach.Sejmu.Rzeczypospolitej. Polskiej..Stosowano.zresztą.wówczas.zamiennie.pojęcia.„zrównoważony. rozwój”.i „ekorozwój”..W ustawodawstwie.pojęcie.to,.jako.„ekorozwój”,. pojawiło.się.w 1994 r..w ustawie.z dnia.27.marca.2003 r..o planowaniu.i za- gospodarowaniu.przestrzennym.(Dz. U. Nr 80,.poz. 717.z późn..zm.). Znaczące.zmiany.w podejściu.do.problematyki.zrównoważonego. rozwoju.w prawie.związane.są.z przyjęciem.Konstytucji.RP.z dnia.2.kwiet- nia.1997 r..(Dz. U. Nr 78.poz. 483.z późn..zm.)..Była.to.pierwsza.europejska. konstytucja,.w której.pojawiło.się.to.pojęcie..Co.więcej,.jego.ulokowanie. w art. 5.spowodowało.nadanie.zasadzie.zrównoważonego.rozwoju.cha- rakteru.ogólnej.zasady.ustrojowej42..Potwierdzeniem.tego.statusu.jest.tak- 39. Przykładem.może.być:.The Framework for Sustainable Development on the Government Estate,. London,.lipiec.2002 r..czy.Changing Patterns: UK Government Framework for Sustainable Consumption and Production,.London,.wrzesień.2003 r..W sierpniu.2005 r..już.na.podstawie.nowej.Strategii.De- partment.Handlu.i Przemysłu.przyjął.program.Sector Sustainability Challenge.określający.zadania. na.lata.2005–2006.. 40. The.Sustainable.Development.Commission..Organ.ten.powoływany.jest.wspólnie.przez. cztery.administracje:.brytyjską,.szkocką,.walijską.i północnoirlandzką,.dwóch.jej.członków.wywo- dzi.się.ze.Szkocji,.a po.jednym.z Walii.i Irlandii.Północnej,.w których.to.regionach.zresztą.działają. osobne.biura.Komisji.koncentrujące.się.na.polityce.regionalnej. 41. A. Ross,.The UK Approach to Delivering Sustainable Development in Government: A Case Study in Joined-Up Working,.Journal.of.Environmental.Law.2005,.t..17,.nr 1,.s. 27–49. 42. Takie.podejście.zdaje.się.utrwalać.w najnowszej.literaturze.z zakresu.prawa.ochrony.śro- dowiska..Zob..A. Barczak,.Zadania samorządu terytorialnego w zakresie ochrony środowiska,.Warszawa. 2006,.s. 35. 29 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej że.orzecznictwo.Trybunału.Konstytucyjnego..Pojawiające.się.w doktrynie. prawa.ochrony.środowiska.wątpliwości.bardziej.dotyczą.treści.pojęcia.niż. charakteru.zasady.ustrojowej43..Jednakże.nawet.zwolennicy.zaliczenia.za- sady.zrównoważonego.rozwoju.do.zasad.politycznych,.a nie.prawnych,. wskazują,.że.ma.ona.swoje.normatywne.znaczenie44..Jest.to.też.norma. programowa.–.nakazująca.realizację.określonego.celu.–.właśnie.zrówno- ważonego.rozwoju. Konstytucyjne.usytuowanie.w Polsce.problematyki.zrównoważonego. rozwoju.zasługuje.na.pełną.aprobatę..Przez.to.konstytucyjna.zasada.zrówno- ważonego.rozwoju.wywiera.wpływ.na.stanowienie,.wykładnię.i stosowanie. prawa,.choć.jest.on.jeszcze.cały.czas.nieadekwatny.do.znaczenia.tej.zasady. Najszersze. pojęcie. zrównoważonego. rozwoju. wprowadzono. do. ustawy.z dnia.27.kwietnia.2001 r..–.Prawo.ochrony.środowiska.(tekst.jedn.:. Dz. U. z 2008 r..Nr 25,.poz. 150.z późn..zm.),.w której.zawarto.jego.defini- cję,.a oprócz.tego.występuje.ono.w odniesieniu.do.zakresu.ustawy,.mery- torycznej.treści.rozmaitych.aktów,.przeznaczenia.funduszy,.działalności. określonych.organów.oraz.materialnej.treści.pewnych.działań..W większo- ści.zastosowanie.tego.pojęcia.umożliwia.wyjście.poza.typowo.sozologicz- ne.traktowanie.określonych.instytucji.prawnych,.jednakże.w niektórych. przypadkach.jest.ono.tylko.„ozdobnikiem”,.który.nie.ma.merytorycznego. uzasadnienia.i nic.nie.wnosi.do.treści.normatywnej.przepisu..Istotna.jest. taka.większościowa.regulacja,.zwłaszcza.w odniesieniu.do.działań.o cha- rakterze.bezpośrednio.wykonawczym.(a.w ich.ramach.do.zadań.organi- zatorskich).administracji.publicznej45. W.przyszłości.pożądane.byłoby.zwiększenie.zakresu.wykorzystania. pojęcia.zrównoważonego.rozwoju.w polskim.prawie..Zdecydowanie.ko- nieczne.jest.wprowadzenie.regulacji.związanych.ze.zrównoważonym.roz- wojem.jako.celem.działania.rozmaitych.podmiotów.administracji.publicz- nej.zarówno.na.poziomie.centralnym,.jak.i terenowym..Dziś.dość.mocno. podkreśla.się,.że.realizacja.tej.koncepcji.w skali.kraju,.województwa,.po- wiatu.i gminy.budzi.obawy,.m.in..z powodu.braku.struktur.organizacyj- 43. Zob..W. Wołpiuk,.Zasada zrównoważonego rozwoju. Zasada konstytucyjna czy zasada polityki społeczno-ekonomicznej w zakresie ochrony środowiska,.Zeszyty.Naukowe.Wyższej.Szkoły.Informatyki,. Zarządzania.i Administracji.w Warszawie.2003,.z..1,.s. 7–18. 44. B. Rakoczy,.Ograniczenie praw i wolności jednostki ze względu na ochronę środowiska w Konstytu- cji Rzeczypospolitej Polskiej,.Toruń.2006,.s. 157–158..Autor.ten.twierdzi.nawet,.że.„pomijanie.aspektu. normatywnego.zasady.zrównoważonego.rozwoju.jest.nieuprawnione”,.ibidem,.s. 183. 45. Opierając.się.na.typologii.zadań.przeprowadzonej.przez.M. Górskiego..Zob..M. Górski,. Ochrona środowiska jako zadanie administracji publicznej,.Łódź.1992. 30 Zbigniew Bukowski nych.zajmujących.się.tym.zagadnieniem46..Konieczność.stworzenia.odpo- wiednich.podstaw.prawnych.działań.na.rzecz.zrównoważonego.rozwoju. podkreślana.jest.też.w literaturze.przez.osoby.niebędące.prawnikami47. Problematyka. zrównoważonego. rozwoju. występuje. też. w  coraz. większej.liczbie.aktów.planistycznych.o charakterze.wewnętrznym.i doku- mentów.politycznych,.zwłaszcza.w zakresie.ochrony.środowiska,.zagospo- darowania.przestrzennego.i polityki.rozwojowej..W niektórych.przypad- kach.ma.to.swoje.ustawowe.uzasadnienie..Na.tej.podstawie.wskazuje.się,. że.zrównoważony.rozwój.to.idea.polityczna.o charakterze.teoretycznym,. a nie.praktycznym48.. Z.pewnością.istotnym.problemem.jest.brak.obowiązującej.długofa- lowej.strategii.zrównoważonego.rozwoju.kraju..Po.niezbyt.dobrze.uza- sadnionym.uchyleniu.dokumentu.„Polska.2025.–.Długookresowa.strate- gia.trwałego.i zrównoważonego.rozwoju”.jesteśmy.jednym.z nielicznych. państw.europejskich,.które.nie.posiada.takiego.strategicznego.aktu..Biorąc. pod.uwagę.trudności.związane.z realizacją.w Polsce.koncepcji.tego.roz- woju,.stworzenie.i wprowadzanie.w życie.takiego.dokumentu.jest.tym. bardziej.ważne. Istotnym.zagadnieniem.jest.instytucjonalizacja.działań.na.rzecz.zrów- noważonego.rozwoju..Oprócz.określenia.organów.administracji.publicz- nej,.które.powinny.prowadzić.działania.w tym.zakresie,.konieczne.jest.też. powołanie.instytucji.pomocniczych.o charakterze.doradczym..Jak.na.razie. mamy.do.czynienia.z ich.efemerycznym.pojawianiem.się.i znikaniem49.. Wskazuje.się.tutaj.na.potrzebę.powołania.fachowej.niezależnej.komisji50. Niezmiernie.istotne.jest.także.prowadzenie.działań.w zakresie.zrów- noważonego.rozwoju.na.poziomie.lokalnym.i regionalnym,.zwłaszcza. przez.samorządy.terytorialne,.które.są.faktycznymi.gospodarzami.terenu.. Prowadzone.badania.wykazują.umiarkowane.zainteresowanie.samorzą- dów.terytorialnych.przygotowywaniem.programów.zrównoważonego. 46. S. Kozłowski,.Strategia zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej i jej implikacje dla Polski,. Biuletyn.Polskiego.Klubu.Ekologicznego,.luty.2004,.s. 8..Podobnie.K. Równy,.Prawne zintegrowanie działań w ochronie środowiska. Część pierwsza,.Prawo.i Środowisko.2001,.nr 3,.s. 64–66. 47. W. Pęski,.Zarządzanie zrównoważonym rozwojem miast,.Warszawa.1999,.s. 272. 48. H. Lisicka,.Blaski i cienie dokumentu „Nowej polityki ekologicznej”,.Ochrona.środowiska..Prawo. i polityka.2001,.nr 3,.s. 49. 49. R. Janikowski,.Nieład instytucjonalno-polityczny a trwały i zrównoważony rozwój.(w:).S. Czaja. (red.),.Zrównoważony rozwój – doświadczenia polskie i europejskie,.Nowa.Ruda.2005,.s. 183–184. 50. S. Kozłowski,.Kształtowanie polskiej koncepcji zrównoważonego rozwoju w latach 1989-2004.(w:). B. Poskrobko.(red.),.S. Kozłowski,.Zrównoważony rozwój. Wybrane problemy teoretyczne i implementacja w świetle dokumentów Unii Europejskiej,.Białystok–Warszawa.2005,.s. 290–291. 31 Koncepcja zrównoważonego rozwoju w działalności administracji publicznej rozwoju51..Jak.dotychczas,.w zakresie.nadzoru.administracyjnego.nie.anali- zuje.się.uwzględnienia.zrównoważonego.rozwoju.w dokumentach,.w któ- rych.jest.to.wymagane,.takich.jak.np..strategia.rozwoju.województwa.–. następuje.jedynie.formalne.sprawdzenie.odwołania.się.do.tej.koncepcji.. Zmiany.w zakresie.podejścia.samorządów.do.koncepcji.zrównoważonego. rozwoju.wymagają.zmian.ustawowych,.zwłaszcza.w zakresie.określenia. ich.zadań..Na.poziomie.gminnym.konieczne.byłoby.stworzenie.ustawo- wych.podstaw.przyjmowania.strategii.rozwoju.gminy.zgodnych.z zasadą. zrównoważonego.rozwoju. Pomimo.występowania.pojęcia.zrównoważonego.rozwoju.w szeregu. polskich.aktów.prawnych.i dokumentów.politycznych.znaczenie.politycz- ne.koncepcji.zrównoważonego.rozwoju.w Polsce.jest.minimalne..Trudno. jest.też.mówić.o celowej.realizacji.tej.koncepcji..Witold.Toczyski.wskazuje,. że.na.gruncie.praktyki.rozwojowej.na.szczeblu.krajowym.i regionalnym. koncepcja.zrównoważonego.rozwoju.znajduje.„wątłe.odzwierciedlenie”52. Literatura Borys.T. (red.),.Zarządzanie zrównoważonym rozwojem. Agenda 21 w Polsce – 10 lat po Rio,.Białystok.2003 Bugge.H.Ch..(red.),.Voigt.Ch.,.Sustainable Development in National and Inter- national Law,.Ch.Voigt,.Groningen.2008 Bukowski.Z.,.Zrównoważony rozwój w systemie prawa,.Toruń.2009 Cordonier.Segger.M.-C.,.Khalfan.A.,.Sustainable development law. Principles, practices prospects,.Oxford.2004 Papuziński.A. (red.),.Zrównoważony rozwój. Od utopii do praw człowieka,.Byd- goszcz.2005 Równy.K.,.Jabłoński.J..(red.), Zasada zrównoważonego rozwoju w prawie i prak- tyce ochrony środowiska,.Warszawa.2002. 51. Badania.K. Giordano.dotyczące.gmin.wykazały,.że.28 .spośród.analizowanych.posiada. opracowania.związane.z zrównoważonym.rozwojem..Zob..K. Giordano,.Ocena udziału polskich re- gionów (województw) w procesie wdrażania zrównoważonego rozwoju.(w:).M. Czyż.(red.),.Wybrane aspekty równoważenia rozwoju,.Białystok.2005,.s. 68. 52. W. Toczyski,.System monitoringu rozwoju zrównoważonego w Polsce północnej.(w:).S. Czaja. (red.), Zrównoważony rozwój – doświadczenia polskie i europejskie,.Nowa.Ruda.2005,.s. 454. 32 Daniel.Chojnacki* Wybrane administracyjne instrumenty prawne ochrony powierzchni ziemi 1. Uwagi wprowadzające Instrument.to,.zgodnie.z definicją.słownikową,.„coś,.za.pomocą.czego. można.osiągnąć.zamierzony.cel;.środek,.metoda.działania”1,.a.samo.słowo. „instrument”.pochodzi.od.łacińskiego.słowa.instrumentum.oznaczającego. wyposażenie.lub.narzędzie2..Przez.instrument.prawny.należałoby.zatem. rozumieć.środek.prawny.służący.realizacji.określonego.celu,.pożądanego. z punktu.widzenia.prawa3..W nauce.prawa.pojęcie.instrumentu.prawnego. nie.jest.rozumiane.jednolicie..W piśmiennictwie.podkreśla.się,.że.jest.to. termin.języka.prawniczego,.a także.prawnego,.lecz.zwykle.niedefiniowa- ny4.i jednocześnie.wskazuje.się.na.powszechne5,.często.intuicyjne.użycie. tego.pojęcia6,.niekiedy.zamiennie.z pojęciem.„środek.prawny”7..Należy. *. Instytut.Nauk.Prawnych.Polskiej.Akademii.Nauk. 1. B. Dunaj.(red.),.Słownik współczesnego języka polskiego,.Warszawa.1996,.s. 325. 2. A. Latusek.(red.),.Wielki słownik wyrazów obcych,.Kraków.2009,.s. 388. 3. B. Draniewicz,.Opłata produktowa,.Warszawa.2009,.s. 59. 4. J. Rotko,.Instrumenty prawne ochrony przyrody.(w:).W. Radecki.(red.),.Teoretyczne podstawy prawa ochrony przyrody,.Wrocław.2006,.s. 185. 5. Por..J. Jendrośka,.M. Bar,.Prawo ochrony środowiska. Podręcznik,.Wrocław.2005,.s. 75.i n.;.A. Li- piński,.Prawne podstawy ochrony środowiska, Kraków.2007,.s. 102.i n.;.J. Jerzmański.(w:).J. Jendrośka,. J. Jerzmański.(red.).Prawo ochrony środowiska dla praktyków,.Warszawa.1999,.wydawnictwo.aktualizo- wane.kwartalnie,.rozdział.7.5.1,.s. 1–2.(grudzień.2002 r.);.J. Rotko,.Podstawy prawne gospodarki wodnej,. Wrocław.2006,.s. 85. 6. J. Boć,.J. Rotko,.Organizacja i instrumenty prawnej ochrony powietrza w Polsce.(w:).Prawna ochro- na powietrza i handel uprawnieniami emisyjnymi w Polsce i Niemczech,.Wrocław.2006,.s. 74;.B. Draniewicz,. Opłata..., s. 59. 7. Por..M. Górski,.Instrumenty finansowoprawne.(w:).M. Górski.(red.).Prawo oc
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Administracja publiczna - człowiek a ochrona środowiska. Zagadnienia społeczno-prawne
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: