Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00527 011152 20691225 na godz. na dobę w sumie
Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych - ebook/pdf
Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 336
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5296-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W książce przedstawiono administracyjnoprawne ograniczenia działań inwestycyjnych, które mogą być podejmowane na poszczególnych etapach procesu budowlanego.

Opracowanie zawiera miedzy innymi omówienie zagadnień związanych z:



Adresaci:
Publikacja przeznaczona jest dla prawników, studentów prawa i administracji oraz pracowników administracji publicznej. Zainteresować może również wszystkie osoby planujące bądź realizujące inwestycje budowlane.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych Katarzyna Małysa-Sulińska Warszawa 2012 Stan prawny na 1 października 2012 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Małgorzata Jarecka Opracowanie redakcyjne Ewa Wiater Łamanie JustLuk Łukasz Drzewiecki, Justyna Szumieł, Stanisław Drzewiecki © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 ISBN: 978-83-264-3979-7 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów ........................................................................................................................... 15 Wstęp ............................................................................................................................................ 19 Rozdział 1 Zagadnienia ogólne ................................................................................................................... 21 1.1. Pojęcie inwestycji budowlanej .................................................................................. 21 1.2. Pojęcie procesu budowlanego ................................................................................... 22 1.3. Źródła prawa regulujące proces budowlany .......................................................... 23 1.4. Reglamentacyjny i policyjny charakter regulacji administracyjnoprawnych w procesie budowlanym ........................................... 26 Rozdział 2 Przeznaczenie terenu, sposób jego zagospodarowania oraz warunki zabudowy ........ 28 2.1. Akty określające przeznaczenie terenu, sposób jego zagospodarowania oraz warunki zabudowy ............................................................................................ 28 2.2. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ............................................ 29 2.2.1. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w systemie aktów kształtujących ład przestrzenny .................................. 29 2.2.2. Uwzględnienie w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustaleń zawartych w innych aktach planistycznych .................................................................. 34 2.2.3. Szczególna rola miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w systemie aktów kształtujących ład przestrzenny .....37 2.2.4. Treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego................ 39 2.2.5. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako podstawa pozwoleń budowlanych...................................................... 42 2.2.6. Sądowoadministracyjna kontrola legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego .................................................. 43 2.3. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ................................ 46 2.3.1. Organ właściwy w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................................... 50 2.3.2. Strony postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................................... 52 5 Spis treści 2.3.3. Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ................... 55 2.3.4. Termin zakończenia postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................ 61 2.3.5. Zawieszenie postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................ 62 2.3.6. Przesłanki ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ................... 64 2.3.7. Tryb ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego .............................. 68 2.3.8. Projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego........74 2.3.9. Uzgodnienie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z innymi organami ....................................... 78 2.3.10. Rozstrzygnięcie w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego .......................................................................... 85 2.3.10.1. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ...................... 86 2.3.10.2. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego .....87 2.3.11. Weryfikacja decyzji wydanej w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ........................................................ 88 2.3.11.1. Odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego .............................................................................. 88 2.3.11.2. Wygaśnięcie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego .............................................................................. 89 2.3.11.3. Nieważność decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego .............................................................................. 91 2.3.11.4. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ................... 93 2.4. Decyzja o warunkach zabudowy ............................................................................. 95 2.4.1. Organ właściwy w sprawie o ustalenie warunków zabudowy .............. 96 2.4.2. Strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy .....97 2.4.3. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy ............................................... 97 2.4.4. Zawieszenie postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy .................................................................................. 100 2.4.5. Przesłanki ustalenia warunków zabudowy .............................................. 103 2.4.6. Tryb ustalania warunków zabudowy ........................................................ 110 2.4.7. Projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy .................................. 119 2.4.8. Uzgodnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy z innymi organami ........................................................................................ 119 2.4.9. Rozstrzygnięcie w sprawie o ustalenie warunków zabudowy ............. 120 2.4.9.1. Ustalenie warunków zabudowy ................................................. 120 2.4.9.2. Odmowa ustalenia warunków zabudowy ................................ 121 2.4.10. Przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inną osobę .............. 122 2.4.11. Weryfikacja decyzji wydanej w sprawie o ustalenie warunków zabudowy .................................................................................. 124 2.4.11.1. Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy .......................... 124 Rozdział 3 Zgoda na podjęcie robót budowlanych polegających na budowie, przebudowie, montażu lub remoncie .................................................................................. 125 6 Spis treści 3.1. Roboty budowlane podlegające reglamentacji administracyjnej ..................... 125 3.2. Zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych .................................... 130 3.2.1. Organ właściwy w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych ............................................ 131 3.2.2. Dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych .... 132 3.2.3. Ocena dokumentacji złożonej ze zgłoszeniem zamiaru wykonywania robót budowlanych ............................................................ 137 3.2.4. Rozstrzygnięcie podjęte w związku z dokonaniem zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych ......................... 140 3.2.4.1. Sprzeciw dotyczący przystąpienia do wykonywania robót budowlanych ....................................................................... 141 3.2.4.2. Nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ................................................................ 143 3.2.4.3. Zgoda na przystąpienie do wykonywania robót budowlanych .................................................................................. 144 3.3. Pozwolenie na budowę ............................................................................................ 145 3.3.1. Organ właściwy w sprawie o pozwolenie na budowę ........................... 146 3.3.2. Strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę .................. 148 3.3.3. Wniosek o pozwolenie na budowę ............................................................ 152 3.3.4. Termin zakończenia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę ............................................................................. 165 3.3.5. Przesłanki wydania pozwolenia na budowę ............................................ 166 3.3.6. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie o pozwolenie na budowę ............................................................................. 179 3.3.7. Rozstrzygnięcie w sprawie o pozwolenie na budowę ............................ 187 3.3.7.1. Udzielenie pozwolenia na budowę ............................................ 188 3.3.7.2. Udzielenie pozwolenia na budowę dla części inwestycji budowlanej ..................................................................................... 192 3.3.7.3. Odmowa udzielenia pozwolenia na budowę ........................... 193 3.3.8. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inną osobę ............ 193 3.3.9. Weryfikacja decyzji wydanej w sprawie o pozwolenie na budowę ..... 196 3.3.9.1. Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę ................................ 196 3.3.9.2. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę ............................ 198 3.3.9.3. Wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę ........................ 199 3.4. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego ................................................ 200 Rozdział 4 Roboty budowlane prowadzone z naruszeniem prawa ................................................... 202 4.1. Przypadki kwalifikowane jako prowadzenie robót budowlanych z naruszeniem prawa ............................................................................................... 202 4.2. Organ właściwy do podejmowania rozstrzygnięć determinowanych prowadzeniem robót budowlanych z naruszeniem prawa ............................... 203 4.3. Adresaci rozstrzygnięć podjętych w związku z prowadzeniem robót budowlanych z naruszeniem prawa ........................................................... 204 4.4. Strony postępowań podjętych w związku z prowadzeniem robót budowlanych z naruszeniem prawa ........................................................... 205 7 Spis treści 4.5. Prowadzenie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę ................... 206 4.5.1. Przesłanki podjęcia procedury legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę ....................... 206 4.5.2. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę ........ 207 4.5.3. Wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i – jeżeli budowa nie została zakończona – pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy obiekcie budowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę ....................... 209 4.5.4. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę ....... 209 4.5.5. Rozstrzygnięcie podjęte w związku ze stwierdzeniem prowadzenia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę ....... 212 4.5.5.1. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ................................ 213 4.5.5.2. Zatwierdzenie projektu budowlanego obiektu, którego budowa była prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę, i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych ....................................................................... 214 4.5.5.3. Zatwierdzenie projektu budowlanego obiektu, którego budowa była prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę ................................................................ 214 4.5.6. Weryfikacja decyzji podjętej w związku ze stwierdzeniem prowadzenia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę ............................................... 215 4.6. Prowadzenie budowy bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu ................................................................................................... 216 4.6.1. Przesłanki podjęcia procedury legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................................... 216 4.6.2. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowanym bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................................... 217 4.6.3. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................................... 218 4.6.4. Rozstrzygnięcie podjęte w związku ze stwierdzeniem prowadzenia budowy bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................................... 219 8 Spis treści 4.6.4.1. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .... 220 4.6.4.2. Zezwolenie na dokończenie budowy, która była prowadzona bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych lub pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................... 221 4.7. Inne niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia... bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu przypadki prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem prawa ...................................................................... 221 4.7.1. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w – innych niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – przypadkach wykonywania robót budowlanych z naruszeniem prawa ................................................................................... 222 4.7.2. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w – innych niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – przypadkach wykonywania robót budowlanych z naruszeniem prawa .................... 223 4.7.3. Rozstrzygnięcie podjęte w związku ze stwierdzeniem – innego niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – przypadku prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem prawa ....... 226 4.7.3.1. Nakaz zaniechania dalszych – innych niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego ........... 227 4.7.3.2. Odstąpienie od wykonania określonych czynności lub robót budowlanych ................................................................ 228 4.7.3.3. Stwierdzenie doprowadzenia – innych niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem ..................................................... 228 4.7.3.4. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego obiektu, przy którym roboty budowlane były prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, i pozwolenie na wznowienie robót ......... 229 9 Spis treści 4.7.3.5. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego obiektu, przy którym roboty budowlane były prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach ......................................................................... 229 4.7.4. Weryfikacja decyzji podjętej w związku ze stwierdzeniem – innego niż budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu – przypadku prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem prawa .......................................................... 230 Rozdział 5 Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ..................................................... 231 5.1. Podlegające reglamentacji administracyjnej przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ................................................................. 231 5.2. Zawiadomienie o zakończeniu budowy ............................................................... 233 5.2.1. Organ właściwy w przedmiocie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy ................................................................................ 233 5.2.2. Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy ................................... 234 5.2.3. Ocena dokumentacji złożonej z zawiadomieniem o zakończeniu budowy ................................................................................ 237 5.2.4. Rozstrzygnięcie podjęte w związku ze złożeniem zawiadomienia o zakończeniu budowy .................................................... 238 5.2.4.1. Sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego .................................................................................. 238 5.2.4.2. Zgoda na przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego .................................................................................. 239 5.2.5. Zwrot dokumentów złożonych z zawiadomieniem o zakończeniu budowy ................................................................................ 240 5.3. Pozwolenie na użytkowanie .................................................................................... 241 5.3.1. Organ właściwy w sprawie o pozwolenie na użytkowanie .................. 241 5.3.2. Strony postępowania w sprawie o pozwolenie na użytkowanie ......... 242 5.3.3. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie ................................................... 243 5.3.4. Obowiązkowa kontrola budowy ................................................................ 245 5.3.5. Kara za nieprawidłowości stwierdzone w trakcie obowiązkowej kontroli budowy ................................................................. 247 5.3.6. Rozstrzygnięcie w sprawie o pozwolenie na użytkowanie ................... 249 5.3.6.1. Udzielenie bezwarunkowego pozwolenia na użytkowanie .. 249 5.3.6.2. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem robót budowlanych ............................................ 249 5.3.6.3. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie z zastrzeżeniem warunków użytkowania obiektu budowlanego .................................................................................. 250 5.3.6.4. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie pod warunkiem wykonania określonych robót budowlanych...... 251 10 5.3.6.5. Odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie .................. 251 5.3.7. Zwrot dokumentów złożonych z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie .................................................................... 252 5.4. Nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ............................................................................................................ 252 Spis treści Rozdział 6 Użytkowanie obiektu budowlanego .................................................................................... 254 6.1. Ustawowe obowiązki związane z użytkowaniem obiektu budowlanego ...... 254 6.1.1. Adresaci ustawowych obowiązków związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego .................................................... 254 6.1.2. Obowiązek przechowywania i udostępniania dokumentacji obiektu budowlanego ......................................................... 255 6.1.3. Obowiązek właściwego utrzymywania lub użytkowania obiektu budowlanego ................................................................................... 256 6.1.4. Obowiązek przeprowadzania kontroli stanu obiektu budowlanego .... 257 6.2. Nakazy podjęcia określonego działania związane ze stwierdzeniem uchybień w zakresie właściwego utrzymywania... lub użytkowania obiektu budowlanego ............................................................................................... 260 6.2.1. Organ właściwy do wydania nakazu określonego działania związanego ze stwierdzeniem uchybień w zakresie właściwego utrzymywania lub użytkowania obiektu budowlanego ................................................................................... 261 6.2.2. Adresaci nakazów określonego działania związanych ze stwierdzeniem uchybień w zakresie właściwego utrzymywania lub użytkowania obiektu budowlanego ........................ 261 6.2.3. Strony postępowań w przedmiocie wydania nakazów związanych ze stwierdzeniem uchybień w zakresie właściwego utrzymywania lub użytkowania obiektu budowlanego ..... 262 6.2.4. Nakaz usunięcia nieprawidłowości w zakresie utrzymywania lub użytkowania obiektu budowlanego ........................ 263 6.2.5. Nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego ................................................................................... 264 6.2.6. Nakaz opróżnienia bądź wyłączenia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi .......................... 266 6.3. Niezwłoczne podjęcie działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia związanego z użytkowaniem... obiektu budowlanego ............................................................................................... 267 6.3.1. Adresaci obowiązku niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia związanego z użytkowaniem obiektu budowlanego.......... 267 6.3.2. Środki zabezpieczające podejmowane w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia związanego z użytkowaniem obiektu budowlanego .................................................... 268 6.4. Obowiązki determinowane wystąpieniem katastrofy budowlanej w użytkowanym obiekcie budowlanym ............................................................... 268 11 Spis treści 6.4.1. Adresaci obowiązków determinowanych wystąpieniem katastrofy budowlanej w użytkowanym obiekcie budowlanym .......... 269 6.4.2. Działania podejmowane po wystąpieniu katastrofy budowlanej ........ 269 Rozdział 7 Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części .......................... 271 7.1. Podlegające reglamentacji administracyjnej działania kwalifikowane jako zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego... lub jego części ..... 271 7.2. Zgłoszenie zamiaru dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części .................................................................... 273 7.2.1. Organ właściwy w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ....................................................................... 274 7.2.2. Dokonanie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ................................ 275 7.2.3. Ocena dokumentacji złożonej ze zgłoszeniem zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części .........................................................................................277 7.2.4. Rozstrzygnięcie podjęte w związku z dokonaniem zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ........................................................ 278 7.2.4.1. Sprzeciw dotyczący zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ......................................... 278 7.2.4.2. Zgoda na dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ......................................... 280 7.3. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonana bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu ................................................................................................... 281 7.3.1. Organ właściwy do podejmowania działań determinowanych zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanej bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu ....................................................................................... 282 7.3.2. Adresaci rozstrzygnięć determinowanych zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanej bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................... 282 7.3.3. Strony postępowania podjętego w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonaną bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu .................................................... 283 7.3.4. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonana bez wymaganego zgłoszenia ......................... 283 7.3.4.1. Wstrzymanie użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, którego zmiana sposobu użytkowania została dokonana bez wymaganego zgłoszenia ....................... 284 12 Spis treści 7.3.4.2. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie legalizacji sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, którego zmiana została dokonana bez wymaganego zgłoszenia .............................................................. 285 7.3.4.3. Rozstrzygnięcie podjęte w związku ze stwierdzeniem dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia ... 286 7.3.5. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonana pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ ................................................................................... 287 Rozdział 8 Rozbiórka obiektu budowlanego lub urządzenia budowlanego ................................... 288 8.1. Roboty rozbiórkowe podlegające reglamentacji administracyjnej ................... 288 8.2. Zgłoszenie zamiaru wykonywania robót rozbiórkowych ................................. 289 8.2.1. Organ właściwy w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonywania robót rozbiórkowych .......................................... 290 8.2.2. Dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót rozbiórkowych.. 290 8.2.3. Ocena dokumentacji złożonej ze zgłoszeniem zamiaru wykonywania robót rozbiórkowych .......................................................... 291 8.2.4. Rozstrzygnięcie podjęte w związku z dokonaniem zgłoszenia zamiaru wykonywania robót rozbiórkowych ...................... 292 8.2.4.1. Sprzeciw dotyczący przystąpienia do wykonywania robót rozbiórkowych ..................................................................... 293 8.2.4.2. Nałożenie na zgłaszającego obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę .............................................................. 294 8.2.4.3. Zgoda na przystąpienie do wykonywania robót rozbiórkowych ............................................................................... 295 8.3. Pozwolenie na rozbiórkę .......................................................................................... 296 8.3.1. Organ właściwy w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę ......................... 297 8.3.2. Strony postępowania w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę ................ 299 8.3.3. Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę .......................................................... 300 8.3.4. Termin zakończenia postępowania w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę .......................................................................... 303 8.3.5. Przesłanki wydania pozwolenia na rozbiórkę ......................................... 303 8.3.6. Tryb podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę .......................................................................... 304 8.3.7. Rozstrzygnięcie w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę .......................... 305 8.3.7.1. Udzielenie pozwolenia na rozbiórkę .......................................... 305 8.3.7.2. Odmowa udzielenia pozwolenia na rozbiórkę ........................ 305 8.3.8. Weryfikacja decyzji wydanej w sprawie o pozwolenie na rozbiórkę ... 306 8.4. Legalne przystąpienie do wykonywania robót rozbiórkowych przed dokonaniem zgłoszenia zamiaru ich wykonywania lub... przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę ................................................. 306 8.5. Wykonywanie robót rozbiórkowych z naruszeniem prawa .............................. 307 13 Spis treści Wykaz powołanej literatury ................................................................................................... 309 Wykaz powołanych orzeczeń ................................................................................................ 315 Wykaz powołanych aktów prawnych .................................................................................. 331 14 Wykaz skrótów WYKAZ SKRÓTÓW Źródła prawa – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku we- wnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/ WE (Dz. Urz. UE L 211 z 14.08.2009, s. 94) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) poz. 553 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, – ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania ad- ministracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo bu- dowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budow- lane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364) dyrektywa 2009/73/WE k.c. k.k. Konstytucja k.p.a. nowela pr. bud. z 2003 r. nowela pr. bud. z 2004 r. nowela pr. bud. z 2005 r. p.g.g. p.g.k. p.o.ś. p.p.s.a. nowela u.l.u. z 2011 r. – ustawa z dnia 4 marca 2011 r. o zmianie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowi- skowej oraz o gminach uzdrowiskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 73, poz. 390 z późn. zm.) – ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 z późn. zm.) – ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficz- ne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) 15 Wykaz skrótów pr. bud. pr. energ. pr. lot. pr. wod. r.d.b.t.i. r.g.w.o.b. r.o.n.w.z. r.o.p.i.w. r.p.b. r.r.o.n. r.t.u.b.m. r.u.w. r.w.p.o.k. r.w.t.b. 16 – ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 933) Dz. U. z 2012 r. poz. 145) – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) – ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (tekst jedn.: – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informa- cyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeń- stwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospo- darki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budow- lanych (Dz. U. poz. 463) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decy- zji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589) – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w spra- wie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz. U. Nr 235, poz. 1539) – rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodar- ki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbió- rek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budow- lanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043) – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabu- dowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejsco- wego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerw- ca 2003 r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli (Dz. U. Nr 132, poz. 1231) – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) r.z.p.m.p. u.b.h.o.z. u.d.p. u.g.n. u.l.u. u.o.g.r.l. u.o.m. u.o.p. u.o.z.o.z. u.p.z.p. u.s.g. u.s.p. ustawa o PIS ustawa o PSP u.s.z.a. u.s.z.b.p. u.s.z.o. u.t.k. Wykaz skrótów – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierp- nia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejsco- wego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) – ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerow- skich obozów zagłady (Dz. U. Nr 41, poz. 412 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościa- mi (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gmi- nach uzdrowiskowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 651 z późn. zm.) – ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i le- śnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) – ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczy- pospolitej Polskiej i administracji morskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowa- niu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 647) – ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitar- nej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) – ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygo- towania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpo- wodziowych (Dz. U. Nr 143, poz. 963) – ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudo- wy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 z późn. zm.) 17 – ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie ter- minalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świ- noujściu (Dz. U. Nr 84, poz. 700 z późn. zm.) – ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochro- nie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) Publikatory – Gdańskie Studia Prawnicze – Monitor Prawniczy – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódz- kich sądów administracyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Spo- łecznych i Spraw Publicznych – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Państwo i Prawo – Przegląd Prawa Publicznego – Prokuratura i Prawo – Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny – Samorząd Terytorialny – Studia Prawno-Ekonomiczne – Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego Inne skróty – Naczelny Sąd Administracyjny – Naczelny Sąd Administracyjny – ośrodek zamiejscowy – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – wojewódzki sąd administracyjny Wykaz skrótów u.t.r.g.z. u.u.i.ś. u.w.r.t. u.z.p. u.z.z.w. GSP M. Praw. ONSA ONSA WSA OSNP OSS PiP PPP Prok. i Pr. RPEiS Sam. Teryt. St. Pr.-Ek. ZNSA NSA NSA-OZ SN TK WSA 18 Wstęp WSTĘP Działalność inwestycyjna, której celem jest zmiana sposobu zagospodarowania te- renu, polegająca bądź na budowie lub wykonywaniu innych robót budowlanych, bądź na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, stanowi jedną z podstawowych aktywności człowieka. Ponieważ działalność ta nie pozostaje obojętna ani człowiekowi, ani środowisku naturalnemu, konieczna jest regulacja prawna przed- miotowej materii. Działalność inwestycyjno-budowlana podlega regulacji szeregu przepisów zali- czanych do różnych dziedzin prawa, w tym także – wyłączonych z zakresu niniejsze- go opracowania – przepisów prawa cywilnego i przepisów prawa karnego. Zasadniczo przedmiotowa działalność regulowana jest jednak przez przepisy administracyjne, a to dlatego, że w procesie budowlanym czynności administracyjnoprawne mają charakter dominujący. Podejmowanie aktywności budowlanej – co do zasady – reglamentowane jest uzyskaniem wielu zgód właściwych organów administracji publicznej, które zazwy- czaj przybierają postać decyzji administracyjnych. Przepisy administracyjne stanowią bowiem wiele zakazów, lecz także nakazów, odnoszących się do przedmiotowej dzia- łalności inwestycyjnej. Charakterystyczne dla tych regulacji jest również powiązanie z zakazami i nakazami dotyczącymi działalności inwestycyjno-budowlanej, uprawnień nadzorczych organów administracji publicznej. Właściwe organy są bowiem legitymo- wane do dokonywania kontroli i – przez wydawanie stosownych rozstrzygnięć admi- nistracyjnych – egzekwowania zakazów i nakazów odnoszących się do przedmiotowej działalności inwestycyjnej. Przepisy administracyjne, zarówno materialne, jak i proceduralne, normujące dzia- łalność inwestycyjną w zakresie budownictwa zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ale także w innych aktach normatywnych, ta- kich jak: ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddzia- ływania na środowisko, ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, ustawa z dnia 16 kwiet- nia 2004 r. o ochronie przyrody, ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady, ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznic- twie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach 19 Wstęp uzdrowiskowych, ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W zakresie nieuregulowanym w przepisach szczególnych, do działalności tej mają również zasto- sowanie przepisy proceduralne zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Wskazać też należy, że zasadniczo rozstrzygnięcia podjęte w toku procesu budowlane- go, a także bezczynność organów w tym zakresie, podlega kontroli sądów administra- cyjnych, a więc w toku procesu budowlanego mogą znaleźć zastosowanie przepisy usta- wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a także usta- wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej pracy przedstawiono – zawarte w aktach normujących inwestycyjno- -budowlaną aktywność człowieka – administracyjnoprawne ograniczenia działań inwe- stycyjnych, które mogą być podejmowane na poszczególnych etapach procesu budowla- nego. Zaznaczenia wymaga jednak, że omawiając tok procesu budowlanego, pominięto te czynności, które mogą być podjęte na zasadach ogólnych, a więc wyłącznie na podstawie regulacji kodeksu postępowania administracyjnego czy ustaw sądowoadministracyjnych. Wskazać trzeba także, iż wąska kategoria inwestycji budowlanych, to znaczy: in- westycje drogowe, inwestycje w zakresie budowli przeciwpowodziowych, inwestycje w zakresie lotniska użytku publicznego, inwestycje w zakresie linii kolejowych oraz obiektów związanych z budową, przebudową lub rozbudową linii kolejowej, inwestycje w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, inwestycje w zakresie obiektów energetyki jądrowej wraz z inwestycjami towarzyszą- cymi, inwestycje w zakresie regionalnych sieci szerokopasmowych, a także inwestycje kwalifikowane jako przedsięwzięcia Euro 2012, została poddana – wprowadzającym odstępstwa od ogólnych zasad przyjętych w podstawowych aktach normujących proces budowlany, a także od rozwiązań uregulowanych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego – regulacjom tzw. specustaw inwestycyjnych. Są to – wyłączone z za- kresu niniejszego opracowania – przepisy: ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegól- nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, usta- wy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczegól- nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicz- nego, ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, ustawy z dnia 24 kwiet- nia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, usta- wy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, usta- wy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Opracowanie uwzględnia stan prawny obowiązujący w dniu 1 października 2012 r. 20 1.1. Pojęcie inwestycji budowlanej Rozdział 1 ZAGADNIENIA OGÓLNE 1.1. Pojęcie inwestycji budowlanej Pojęcie inwestycji budowlanej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę1. Akty normatywne regulujące działalność inwestycyjno-budowlaną człowieka posługują się jednak pojęciem inwestycji, wyróżniając, między innymi, inwestycje w zakresie dróg publicznych2, inwestycje w zakresie budowli przeciwpowodziowych3, inwestycje w za- kresie lotnisk użytku publicznego4, inwestycje dotyczące linii kolejowych5, inwestycje infrastruktury kolejowej6, inwestycje w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplone- go gazu ziemnego w Świnoujściu7, inwestycje w zakresie obiektów energetyki jądrowej8, inwestycje telekomunikacyjne9 czy wreszcie inwestycje celu publicznego10. 1 Wskazać należy jednak, że ustawodawca zdefiniował – na użytek ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku do- chodowym od osób prawnych i ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – terminy „inwestycja” i „inwesty- cje”. I tak – zgodnie z art. 4a pkt 1 u.p.d.o.p. – ilekroć w tej ustawie jest mowa o inwestycjach, oznacza to środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, czyli – jak wskazano w art. 3 ust. 1 pkt 16 u.r. – zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego, przy czym przez pojęcie środka trwałego – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 u.r. – rozumie się, z zastrze- żeniem art. 3 ust. 1 pkt 17 u.r., rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności: (a) nieruchomości, w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a tak- że będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze pra- wo do lokalu użytkowego; (b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy; (c) ulepszenia w obcych środkach trwałych; (d) inwentarz żywy. W art. 3 ust. 1 pkt 17 u.r. wskazano zaś, że ilekroć w tej ustawie jest mowa o inwestycjach – rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynika- jących z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomo- ści i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są posiadane przez nią w celu osią- gnięcia tych korzyści. W przypadku zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji przez inwestycje rozumie się lokaty. 2 Zob. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwe- stycji w zakresie dróg publicznych. 3 Zob. art. 1 u.s.z.b.p. 4 Zob. art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji in- westycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. 5 Zob. art. 1 pkt 5 u.t.k. 6 Zob. art. 5b pkt 2 u.t.k. 7 Zob. art. 1 ust. 1 u.t.r.g.z. 8 Zob. art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. 9 Zob. art. 1 ust. 1 pkt 1 u.w.r.t. 10 Zob. art. 2 pkt 5 u.p.z.p. 21 Rozdział 1. Zagadnienia ogólne Przez inwestycję budowlaną należy zatem rozumieć wszelką działalność człowieka, której celem jest zmiana sposobu zagospodarowania terenu, polegająca bądź na budowie lub wykonywaniu innych robót budowlanych, bądź na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części11. Pojęcie to utożsamiać trzeba także z przedmio- tem będącym efektem zrealizowanych robót budowlanych, a więc obiektem budowla- nym wraz z zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem urządzeniami budowlanymi. 1.2. Pojęcie procesu budowlanego Pojęcie procesu budowlanego nie jest terminem normatywnym. W związku z po- wyższym, a także z uwagi na okoliczność, iż w doktrynie termin ten bywa utożsamiany z przedmiotowym zakresem podstawowego aktu normatywnego regulującego działal- ność budowlaną człowieka, czyli aktualnie obowiązującą ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane12, pojęcie procesu budowlanego wymaga szerszej analizy. Racjonalne wykorzystanie i zagospodarowanie terenu stanowi istotne uwarunko- wanie dla podejmowania działań polegających bądź na budowie lub wykonywaniu in- nych robót budowlanych, bądź na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Na przestrzeni lat ustawodawca przyjmował różne rozwiązania i przepisy regulujące wskazaną powyżej materię umieszczał bądź w jednym, bądź w kilku aktach normatywnych13. W związku z powyższym proces budowlany definiowany był w dok- trynie bądź jako obejmujący sprawy ustalenia miejsca budowy, projektowania, budowy, utrzymania oraz rozbiórki obiektów budowlanych14, bądź jako obejmujący wszystkie powyższe sprawy z wyjątkiem ustalenia miejsca budowy15. Wskazać należy jednak, że – niezależnie od liczby aktów normatywnych regulujących przedmiotową materię – re- 11 Por. D. Sypniewski, Nadzór nad procesem budowlanym, Warszawa 2011, s. 55–56. 12 Por. S. Jędrzejewski, Proces budowlany. Zagadnienia administracyjno-prawne, Bydgoszcz 1995, s. 26; D. Syp- niewski, Nadzór..., s. 50. 13 I tak w okresie międzywojennym problematyka dotycząca wykorzystania i zagospodarowania terenu, a tak- że wykonywania robót budowlanych, w tym polegających na zmianach w użytkowanych obiektach budowlanych, była ujęta w jednym akcie prawnym, to znaczy w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Rozdzielenie tej materii pomiędzy dwie ustawy – po wcześniejszym wydzieleniu części regulacji traktującej o zagospodarowaniu przestrzennym do odrębnego aktu prawnego – dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju – nastąpiło w dniu 14 sierpnia 1961 r., kiedy zaczęły obowiązywać: ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym i ustawa z dnia 31 stycz- nia 1961 r. – Prawo budowlane. Natomiast w ustawie z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane zawarto nie tylko regulacje odnoszące się do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, ale ure- gulowano również działalność obejmującą sprawy wykorzystania terenów zgodnie z ustaleniami miejscowych pla- nów zagospodarowania przestrzennego. Od rozwiązania tego odstąpiono w dniu 1 stycznia 1985 r., kiedy to zaczęły obowiązywać znowelizowane regulacje ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, a także weszła w życie ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. Rozdzielenie tych regulacji utrzymano także w – obowiązujących od dnia 1 stycznia 1995 r. – ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Sytuacja ta nie została zmieniona również z dniem 11 lipca 2003 r., kiedy to weszły w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i znowe- lizowane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. 14 Zob. L. Bar, Kodeks budowlany, Warszawa 1978, s. 21. 15 Zob. S. Jędrzejewski, Proces..., s. 28; B. Bodziony, R. Dziwiński, P. Gniadzik, Prawo budowlane – komentarz, Warszawa 1998, s. 13. 22 1.3. Źródła prawa regulujące proces budowlany alizacja inwestycji budowlanej możliwa jest wyłącznie na obszarze o określonym przezna- czeniu, a w związku z tym rozpoczyna się od wyznaczenia terenu jej realizacji16. Mając na uwadze powyższe, w niniejszej pracy posłużono się pojęciem procesu budowlanego, które obejmuje wszystkie sprawy – także uregulowane poza ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – związane z ustaleniem miejsca budowy, realizacją robót budow- lanych, użytkowaniem obiektu budowlanego, a także jego rozbiórką lub rozbiórką urzą- dzenia budowlanego. Proces ten tworzą zatem – omówione w niniejszym opracowaniu – następujące etapy: określenie przeznaczenia terenu, sposobu jego zagospodarowania oraz warunków zabudowy, uzyskanie zgody na prowadzenie robót budowlanych, wyko- nywanie robót budowlanych, przystąpienie do użytkowania i użytkowanie obiektu bu- dowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a także jego rozbiórka. Od wskazanego powyżej pojęcia odróżnić należy proces budowy, czyli etap two- rzenia obiektu budowlanego obejmujący stadium projektowania i wykonania robót bu- dowlanych17. Zaznaczyć zatem trzeba, że – mimo nadania rozdziałowi trzeciemu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane tytułu „Prawa i obowiązki uczestników proce- su budowlanego” – treść przepisów w nim zamieszczonych należy odnosić do procesu budowy, pozostawiając terminowi „proces budowlany” znaczenie szersze18. Procesu budowlanego nie należy utożsamiać również z procesem inwestycyjno- -budowlanym stanowiącym całokształt czynności niezbędnych do zrealizowania oraz oddania do użytku określonego zamierzenia budowlanego. Poza zakresem tego poję- cia znajdują się bowiem dwa z etapów procesu budowlanego, a mianowicie utrzymanie i rozbiórka obiektu budowlanego, bowiem proces inwestycyjno-budowlany kończy się z chwilą oddania obiektu do użytkowania19. 1.3. Źródła prawa regulujące proces budowlany Problematyka dotycząca inwestycji budowlanych jest uregulowana przepisami za- wartymi w wielu aktach normatywnych zaliczanych do różnych gałęzi prawa. Wśród przepisów tych są zarówno takie, których przedmiotem jest wyłącznie problematyka przedsięwzięć inwestycyjnych, jak i takie, które znajdują zastosowanie nie tylko w od- niesieniu do inwestycji budowlanych20. Najobszerniejszy zbiór tych przepisów, określany w języku prawniczym terminem „prawo budowlane”21, stanowią regulacje administracyjne odnoszące się do inwestycji bu- 16 Zob. L. Bar, Ład prawny w budownictwie, PiP 1994, z. 10, s. 20. 17 Por. B. Cichowicz, Prawo budowlane. Komentarz (w:) T. Biliński, B. Cichowicz, Nowe prawo budowlane, samowo- la budowlana, Warszawa 1999, s. 65; S. Jędrzejewski, Nowe prawo budowlane. Objaśnienia. Akty prawne, Toruń 1995, s. 5; K. Małysa, Nowe regulacje procesu inwestycyjno-budowlanego, Kraków 2004, s. 19–20. 18 Tak S. Jędrzejewski, Nowe prawo budowlane..., s. 6. 19 Por. K. Małysa, Nowe..., s. 20. 20 Na ten temat zob. I. Weiss, R. Jurga, Inwestycje budowlane, Warszawa 2005, s. 3. 21 W nauce prawa pojęcie to może być również utożsamiane bądź z zespołem norm zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, bądź ze zbiorem przepisów prawnych związanych z budownictwem (por. J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 68; S. Serafin, Prawo budowlane. Komentarz, Warsza- wa 2006, s. 91; Z. Niewiadomski (red.), T. Asman, J. Dessoulavy-Śliwiński, E. Janiszewska-Kuropatwa, A. Pluciń- ska-Filipowicz, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2011, s. 4). 23 Rozdział 1. Zagadnienia ogólne dowlanych22. Zbiór ten obejmuje ogół regulacji publicznoprawnych dotyczących procesu budowlanego, które zostały zawarte w wielu ustawach oraz – wydanych na podstawie upoważnień w nich zawartych – aktach wykonawczych. Podstawowymi aktami norma- tywnymi tej gałęzi prawa są ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodaro- waniu przestrzennym oraz ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Równoległe uchwalenie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzen- nym oraz obszerna nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane doko- nana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. nie są przypadkowe. Między wskazanymi powyżej ustawami zachodzą bowiem bardzo ścisłe zależności determinowane okolicznością, że racjonalne zagospodarowanie terenu stanowi ważne uwarunkowanie dla możliwości realizacji inwestycji budowlanej. Dopełnienie regulacji zawartej w powołanych wyżej ustawach stanowią przepisy wielu aktów normatywnych, wśród których wymienić nale- ży: ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, ustawę z dnia 3 lute- go 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochro- nie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawę z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady, ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdro- wiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowi- skowych, ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zaznaczenia wymaga, że w procesie budowlanym mają zastosowanie również prze- pisy kodeksu postępowania administracyjnego, a to dlatego, że zasadniczą część postępo- wań podejmowanych w tym procesie stanowią postępowania administracyjne szczególne. Postępowania tego typu charakteryzują się wprawdzie odrębnościami proceduralnymi względem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ale stosowanie przepisów procesowych w przedmiotowych postępowaniach następuje zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali23. Oznacza to, że w postępowaniach prowadzonych w toku procesu budowlanego w pierwszej kolejności stosuje się – zawarte w regulującej daną problema- tykę ustawie zaliczanej do źródeł prawa budowlanego – przepisy procesowe szczególne, a następnie – jeśli w ustawie tej nie zawarto odrębnego uregulowania – ogólne regulacje proceduralne zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. W procesie budowla- nym podejmowane mogą być również postępowania administracyjne ogólne, które toczą się wyłącznie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego24. Wskazać należy również, iż na przestrzeni kilku ostatnich lat do polskiego po- rządku prawnego wprowadzano ustawy, które zawierają regulacje szczególne od- noszące się do procesu budowlanego wąsko określonych kategorii inwestycji. Są to: 22 Zob. J. Siegień, Prawo..., s. 68; S. Serafin, Prawo..., s. 90–91; Z. Niewiadomski (red.), T. Asman, J. Dessoulavy- -Śliwiński, E. Janiszewska-Kuropatwa, A. Plucińska-Filipowicz, Prawo..., s. 4; D. Sypniewski, Nadzór..., s. 50. Por. rów- nież S. Jędrzejewski, Proces..., s. 18; S. Jędrzejewski, Prawo budowlane, Toruń 1998, s. 25. 23 Por. T. Woś, glosa do uchwały SN z dnia 26 listopada 1993 r., III CZP 63/93, PiP 1995, z. 1, s. 104. Zob. również B. Wojciechowski, Zastosowanie reguł kolizyjnych w dyskursie walidacyjno-interpretacyjnym (w:) L. Leszczyński, B. Wojcie- chowski, M. Zirk-Sadowski, System Prawa Administracyjnego, t. 4, Wykładnia w prawie administracyjnym, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2012, s. 436–437. 24 Na przykład postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dotknię- tej wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. 24 1.3. Źródła prawa regulujące proces budowlany ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowo- dziowych, ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, ustawa z dnia 28 mar- ca 2003 r. o transporcie kolejowym, ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwesty- cjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świ- noujściu, ustawa z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, które przyjęło się określać mianem specustaw in- westycyjnych25. Przedmiotem wskazanych ustaw są sprawy dotyczące ustalenia lo- kalizacji, zezwolenia na realizację, a także przystąpienia do użytkowania: inwestycji drogowych, budowli przeciwpowodziowych, inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, linii kolejowych oraz obiektów związanych z budową, przebudową lub rozbudową linii kolejowej, terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, obiektów energetyki jądrowej wraz z inwestycjami towarzyszącymi, regionalnych sieci szerokopasmowych, a także przedsięwzięć Euro 201226. Ustawa- mi tymi wprowadzono specjalne – wyłączone z zakresu niniejszego opracowania27 25 Por. T. Woś, Zezwolenie na realizację inwestycji drogowej w tzw. specustawie drogowej – aspekty materialnoprawne (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowo administracyjnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ludwikowi Żukowskiemu, red. J. Posłuszny, Z. Czarnik, R. Sawuła, Przemyśl–Rzeszów 2009, s. 377 i n.; T. Bąkowski, K. Kaszubowski, Regulacje tak zwanych specustaw inwestycyjnych wobec samodzielności i władztwa planistycznego gminy (w:) Przestrzeń i nieru- chomości jako przedmiot prawa administracyjnego. Publiczne prawo rzeczowe, red. I. Niżnik-Dobosz, Warszawa 2012, s. 263 i n. 26 Sprawy te załatwiane są w formie: decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej; de- cyzji w przedmiocie pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowej; decyzji w przed- miocie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego; decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej; decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę linii kolejowej lub poszczególnych odcin- ków tej linii oraz wszystkich obiektów zwi
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: