Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00193 004213 14994361 na godz. na dobę w sumie
Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich - ebook/pdf
Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 308
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-547-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich to monografia, która omawia instytucję opłat adiacenckich i ich administracyjnoprawną perspektywę oraz liczne dylematy pojawiające się w praktyce stosowania prawa. Prawny byt opłat adiacenckich odniesiono do zagadnienia procesu inwestycyjno-budowlanego, idei dobra wspólnego i interesu publicznego. Interesującą częścią monografii jest prezentacja prawnych rozwiązań przyjętych w Anglii i w Niemczech, odpowiadających polskiej konstrukcji opłaty adiacenckiej.
Publikacja jest cennym źródłem informacji na temat obecnej regulacji procedury ustalania opłat adiacenckich i zawiera charakterystykę prawną opłaty adiacenckiej oraz procedury jej pobierania.
Książka skierowana jest do pracowników administracji publicznej, zarządców nieruchomości, rzeczoznawców majątkowych i prawników. Pomocna będzie również studentom i doktorantom studiów związanych z gospodarką nieruchomościami i gospodarką przestrzenną. Ponadto zainteresuje także właścicieli nieruchomości.
dr inż. Monika Anna Ziniewicz – doktor nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Prawa Administracyjnego i Nauki o Administracji UWM, kierownik Sekcji Gospodarki Nieruchomościami w Wydziale Infrastruktury 24. Wojskowego Oddziału Gospodarczego. Specjalizuje się w dziedzinie procesu inwestycyjno-budowlanego. Doświadczony wykładowca z zakresu gospodarki nieruchomościami, planowania i zagospodarowania przestrzennego. Absolwentka geodezji oraz gospodarki przestrzennej.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich Monika Anna Ziniewicz Wydanie 1 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Magdalena Urbańska Opracowanie redakcyjne: Robert Stępień Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorki i wydawcy. ISBN 978-83-7806-547-0 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02–222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Stan wiedzy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Teza i cel opracowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 ROZDZIAŁ 1. Opłaty adiacenckie jako przedmiot prawa . . . . . . . . . . 23 1. Ogólne zagadnienia opłat adiacenckich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.1. Definicja opłaty adiacenckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.2. Istota opłaty adiacenckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 1.3. Charakter prawny opłaty adiacenckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 1.4. Funkcje opłaty adiacenckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 2. Opłaty adiacenckie w procesie inwestycyjno-budowlanym . . . . . . . . . 32 2.1. Pojęcie procesu inwestycyjno-budowlanego . . . . . . . . . . . . . . . . 33 2.2. Etapy procesu inwestycyjno-budowlanego . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 2.3. Etap przygotowania inwestycji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2.4. Etap realizacji inwestycji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 3. Opłaty adiacenckie a ochrona środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 3.1. Zasada zrównoważonego rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 3.2. Ochrona środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 ROZDZIAŁ 2. Rodzaje opłat adiacenckich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 1. Geneza opłat adiacenckich w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 2. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 2.1. Podmioty zobowiązane do ponoszenia opłat adiacenckich na skutek podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 5 Spis treści 2.2. Materialnoprawne przesłanki opłat adiacenckich na skutek podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 2.3. Połączenie i ponowny podział nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . 113 3. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek scalenia i podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3.1. Zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 3.2. Podmioty zobowiązane do ponoszenia opłat adiacenckich na skutek scalenia i podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . 117 3.3. Materialnoprawne przesłanki opłat adiacenckich na skutek scalenia i podziału nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . 117 4. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej . . . . . . . . . . . 119 4.1. Zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 4.2. Budowa urządzeń infrastruktury technicznej . . . . . . . . . . . . . . . 122 4.3. Podmioty zobowiązane do ponoszenia opłat adiacenckich na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej . . . . . . . 125 4.4. Materialnoprawne przesłanki opłat adiacenckich na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej . . . . . . . . . . . . . . . 131 4.5. Wniesienie opłaty adiacenckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 5. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 ROZDZIAŁ 3. Analiza przyjętego modelu prawnego opłat adiacenckich i opłaty planistycznej w Polsce i w wybranych państwach europejskich . . . . . . . . . . . . 149 1. Opłata adiacencka a opłata planistyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 1.1. Źródło regulacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 1.2. Właściwość organu I instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 1.3. Właściwość organu II instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 1.4. Decyzja uznaniowa oraz decyzja związana . . . . . . . . . . . . . . . . 151 1.5. Zakres podmiotowy opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 1.6. Zakres przedmiotowy opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 1.7. Materialnoprawne przesłanki ustalenia opłaty . . . . . . . . . . . . . 154 1.8. Termin wydania decyzji o ustaleniu opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . 155 1.9. Wzrost wartości nieruchomości jako podstawa obliczenia opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 1.10. Wartość nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 1.11. Stawka procentowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 1.12. Obowiązek wniesienia opłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 2. Opłaty adiacenckie w Niemczech oraz w Anglii . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 2.1. Geneza opłat adiacenckich w Niemczech . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 2.2. Podstawy prawne porządku przestrzennego w Niemczech . . . . 173 6 Spis treści 2.3. Opłaty „odzyskania” w Niemczech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 2.4. Geneza opłat adiacenckich w Anglii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 2.5. Podstawy prawne porządku przestrzennego w Anglii . . . . . . . . 183 2.6. Opłata infrastrukturalna w Anglii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.7. Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3. Postulaty zmian de lege ferenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 3.1. System katastralny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 3.2. Powszechna taksacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 3.3. Wartość katastralna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 3.4. Procedura powszechnej taksacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 3.5. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 ROZDZIAŁ 4. Opłaty adiacenckie jako realizacja interesu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 1. Klauzula dobra wspólnego w instytucji opłat adiacenckich . . . . . . . . 223 2. Interes publiczny w instytucji opłat adiacenckich . . . . . . . . . . . . . . . . 235 2.1. Ogólny zarys interesu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 2.2. Interes publiczny a interes społeczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 2.3. Próby zdefiniowania interesu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 2.4. Funkcje interesu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 2.5. Interes publiczny w działaniach administracji . . . . . . . . . . . . . . 253 2.6. Interes lokalny – gminny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 2.7. Definicje interesu lokalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 2.8. Źródła regulacji interesu lokalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 2.9. Zadania gminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261 2.10. Decentralizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 3. Konflikt interesów w instytucji opłat adiacenckich . . . . . . . . . . . . . . . 265 Interes indywidualny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266 3.1. 3.2. Rozstrzyganie konfliktu interesów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 3.3. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 Wykaz orzecznictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 Wykaz aktów normatywnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Wykaz stron internetowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 Wykaz tabel i rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 7 Wykaz skrótów Akty prawne BauGB BauNVO Dz.Urz. UE – Baugesetzbuch z 23 września 2004 r., BGBI. I S. 2414. – Verordnung über die bauliche Nutzung der Grundstücke (Bau- nutzungsverordnung) z 23 stycznia 1990 r., BGBl. I S. 132. – Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej dla aktów opubliko- wanych po dniu 1 lutego 2003 r. Dz.Urz. WE – Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich dla aktów opu- e.k.s.l. k.c. blikowanych przed 1 lutego 2003 r. – Europejska karta samorządu lokalnego z  15  października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze sprost.) – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Konstytucja RP – Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 k.o.p.c.p.w. k.p.a. o.p. PA pr.bud. r.s.p.n. r.w.n.s.o.s. u.g.n. u.p.z.p. u.s.g. ze zm.) – konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolno- ści z 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – Planning Act 2008, c. 29. – ustawa z  7  lipca 1994  r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – rozporządzenie Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie scalania i podziału nieruchomości (Dz.U. Nr 86, poz. 736) – rozporządzenie Rady Ministrów z  24  września 2004  r. w  sprawie wyceny nieruchomości i  sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2005 r. Nr 196, poz. 2109 ze zm.) – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościa- mi (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowa- niu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 647) – ustawa z  8  marca 1990  r. o  samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) 9 Wykaz skrótów Czasopisma i publikatory Dz.U. GSP M.P. OSNAPiUS – Dziennik Ustaw – „Gdańskie Studia Prawnicze” – Monitor Polski – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, ONSA ONSAiWSA – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Woje- Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSN OSP OSPiKA OSS OTK-A wódzkich Sądów Administracyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędo- wy. Seria A – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Orzecznictwa Podatkowego” – Europejski Trybunał Praw Człowieka – Europejski Trybunał Sprawiedliwości – Naczelny Sąd Administracyjny – Organizacja Narodów Zjednoczonych – Rada Ministrów – Samorządowe Kolegium Odwoławcze – Sąd Najwyższy – Trybunał Konstytucyjny – Wojewódzki Sąd Administracyjny – System Informacji Prawnej Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska sp. z o.o. – i inni – porównaj – zobacz – tekst jednolity – ze zmianami PiP POP Organy, organizacje i instytucje ETPC ETS NSA ONZ RM SKO SN TK WSA Inne skróty Lex LexPolonica i in. por. zob. tekst jedn. ze zm. 10 Wstęp Wartość gruntów jest zmienna w  czasie. W  wielu przypadkach jest to skutkiem czynników niezależnych od właścicieli gruntów, a  następuje wskutek działań lokalnych władz gmin. Wówczas to cena nieruchomości gruntowych wzrasta. Ustawodawca uznał za zasadne, aby gminy miały udział w dochodach właścicieli gruntów położonych na ich terenie, które to dochody zwiększają się wskutek różnego rodzaju działań organów pu- blicznych z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Wyrazem tego jest umożliwienie gminom pobierania opłat adiacenckich. Istotnym powodem powstawania tych obciążeń jest uzupełnienie kosztów jednostek sektora publicznego w zakresie realizacji infrastruktury technicznej i społecznej służącej rozwojowi osadnictwa oraz dobrobytu społecznego. Opłaty adiacenckie stanowią władcze rozwiązanie prawne w  zakresie odzyskiwania poniesionych kosztów publicznych na procesy infrastruk- turalne. Ideą ich jest przyspieszanie realizacji zaplanowanych inwestycji publicznych. Jednak ustawodawstwo powinno mieć na uwadze fakt, że opłata adiacencka, będąc zabezpieczeniem interesu publicznego, nie może jednocześnie być dotkliwą uciążliwością dla inwestora prywatnego. Jeśli nie zostanie to spełnione, dojdzie do konfliktu interesów, w efekcie które- go żaden z interesów nie będzie zrealizowany. Wymiarem skuteczności procedury odzyskiwania ponoszonych kosztów infrastrukturalnych jest dobro wspólne. W jego zakres wchodzi zachowany ład i porządek przestrzenny, zrównoważony rozwój oraz rozwiązywanie konfliktów wokół realizacji interesów prywatnych i publicznych. Realiza- cja dobra wspólnego jest możliwa tylko poprzez system prawa opierający się na regułach demokratycznego państwa prawnego, a przede wszystkim na zasadzie państwa prawa oraz praworządności. 11 Wstęp Opłaty adiacenckie stanowią jeden z  przejawów gospodarowania nieru- chomościami w granicach administracyjnych gminy. Dotyczy to szczegól- nie zadań własnych związanych z  zaspokajaniem potrzeb mieszkańców gminy1. Regulacje prawne dotyczące tych kwestii zawarte są w przepisach ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami2, w których zawarta jest sama definicja opłaty adiacenckiej. Stosownie do art. 4 pkt 11 u.g.n. przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze  wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europej- skiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także po- działem nieruchomości. Wyrażam głęboką wdzięczność dr  hab.  Helenie Kisilowskiej, profesor Politechniki Warszawskiej, dziekan Wydziału Nauk Społecznych PW, za życzliwą opiekę naukową i nieocenioną pomoc. Składam również ser- deczne podziękowania prof. ndzw. dr. hab. Bronisławowi Jastrzębskiemu, dr. hab. Tomaszowi Bąkowskiemu, prof. UG za cenne wskazówki i uwagi, które okazały się niezwykle pomocne w przygotowaniu niniejszego opra- cowania. Pragnę również podziękować pracownikom naukowym UWM prof. dr hab. Bronisławowi Sitkowi, dziekan Wydziału Prawa i Administra- cji UWM prof. dr inż. Sabinie Źróbek, prof. dr. inż. Ryszardowi Źróbkowi, dr Marcie Kopacz, dr. inż. Janowi Kuryjowi za wsparcie, życzliwość i dobre słowo. Mężowi, dzieciom, rodzicom i teściom dziękuję za cierpliwość. 1 S.  Źróbek, R.  Źróbek, J.  Kuryj, Gospodarka nieruchomościami z  komentarzem do wybranych procedur, Katowice 2006, s. 186. 2 Tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. 12 Stan wiedzy Poruszenie w  niniejszej monografii tematyki administracyjnoprawnych aspektów opłat adiacenckich nie było przypadkowe. Analizowany zakres był już przedmiotem badań prowadzonych przez I.  Polaszkiewicz-Za- brzewską1, G. Jabłońską2, K. Mazur3, A. Rembielińską4, S. Mizerę5, J. Ku- ryja i R. Źróbka6 w aspekcie praktycznym. Autorzy tych publikacji skupili się na analizie przepisów prawa materialnego ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o  gospodarce gruntami i  wywłaszczaniu nieruchomości7 w  celu ustalenia prawidłowej wykładni oraz ustalenia zasad efektywnego pobierania opłat. Opłaty adiacenckie, mające swoje źródło regulacji w art. 98a, 107, 143–148 u.g.n., poruszane również były w komentarzach przez G. Bieńka i Z. Mar- maja8, I.  Plutę i  J.  Siegienia9, E.  Drozd i  Z.  Truszkiewicza10, S.  Rudnic- 1 I. Polaszkiewicz–Zabrzewska, Opłaty adiacenckie. Poradnik. Komentarz, wzory uchwał i decyzji, orzecznictwo TK, NSA i kolegiów odwoławczych, Zielona Góra 1995. 2 G. Jabłońska, Strategia działania zarządu. Opłaty adiacenckie. Procedura budżetowa. Komentarze, projekty uchwał, Gdańsk 1995. 3 K. Mazur, Opłaty adiacenckie, „Wspólnota” 1995, nr 49. 4 A.  Rembielińska, Opłaty adiacenckie w  aktualnym stanie prawnym, cz.  1 i  2, „Wspólnota” 1995, nr 51–52, 1996, nr 1. 5 S.  Mizera, Studium w  zakresie opłat adiacenckich od użytkowników i  właścicieli gruntów na terenie m.st. Warszawy, Warszawa 1970. 6 J. Kuryj, R. Źróbek, Opłaty adiacenckie, „Rzeczpospolita” 1995, nr 178 i 180. 7 Tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm. 8 G.  Bieniek, Gospodarka gruntami i  wywłaszczenie nieruchomości. Tekst ustawy z  komentarzem, przepisy wykonawcze i  związkowe, Zielona Góra 1994; G.  Bieniek, Z.  Marmaj, Gospodarka gruntami i  wywłaszczenie nieruchomości w  orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i  Naczelnego Sądu Administracyjnego, Zielona Góra 1994. 9 I.  Pluta, J.  Siegień, Gospodarka gruntami i  wywłaszczanie nieruchomości. Przepisy. Orzecznictwo, Warszawa 1995. 10 E.  Drozd, Z.  Truszkiewicz, Gospodarka gruntami i  wywłaszczanie. Komentarz, Kluczbork – Poznań 1994. 13 Stan wiedzy kiego11, J. Szachułowicza12. Z racji niejasnych przepisów tej ustawy opłaty adiacenckie były również przedmiotem postępowań samorządowego kole- gium odwoławczego oraz sądownictwa administracyjnego13. Obecnie zagadnienie opłat adiacenckich poruszane jest przez A. Lorek14, J. Bogusławską-Klejment15, M. Gdesz16 w aspekcie komentarzy problemów prawnych pojawiających się na tle wielu postępowań drugoinstancyjnych oraz sądowoadministracyjnych. Z  aspektu geodezyjno-techniczno-prak- tycznego ciekawą publikacją jest praca zespołowa pod redakcją R. Cymer- mana17. W aspekcie źródła dochodu gminy opłata adiacencka omówiona została przez S. Kańdułę18, L. Etela19, J. Kiszkę, I. Czaję-Hliniak20. Przepi- sy materialne przedmiotu pracy omawiane są również w  komentarzach 11 S. Rudnicki, Prawo obrotu nieruchomości, Warszawa 1997. 12 J. Szachułowicza, M. Krassowska, A. Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami. Przepisy i Komentarz, Warszawa 1999. 13 Wyrok NSA z  23  lipca 1990  r., SA/Wr 1313/89, ONSA 1990, nr 2–3, poz.  52; wyrok NSA z 19 marca 1991 r., SA/Lu 79/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 41; wyrok NSA z  4  października 1994  r., I  SA 1222/93, ONSA 1995, nr  3, poz.  132; wyrok NSA z 26 stycznia 1995 r., I SA 2528/93, ONSA 1996, nr 1, poz. 34. 14 A.  Lorek, Opłata adiacencka i  renta planistyczna, Wrocław 2010; A.  Lorek, Opłata adiacencka z  tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem geodezyjnym, „Nowe Zeszyty Samorządowe” 2009, nr 4. 15 J.  Bogusławska-Klejment, R.  Cymerman, Opłaty adiacenckie w  orzecznictwie i praktyce, Olsztyn 2010. 16 M.  Gdesz, Opłata adiacencka – jako danina z  tytułu geodezyjnego podziału nieruchomości, „Finanse Komunalne” 2004, nr  10; M.  Gdesz, Czy wzrost wartości nieruchomości powinien stanowić miernik obliczania opłat adiacenckich?, w:  Opłaty samorządowe w Polsce – problemy praktyczne, red. G. Liszewski, Białystok 2010. 17 R. Cymerman (red.), Opłaty adiacenckie, Olsztyn 2010; R. Cymerman (red.), Opłaty adiacenckie. Procedura ustalania i wycena nieruchomości, Olsztyn 2005. 18 S.  Kańduła, Opłata adiacencka jako źródło dochodów gmin, „Finanse Komunalne” 2008, nr 4; S. Kańduła, J. Kotlińska, Opłata adiacencka i planistyczna – niewykorzystane źródło dochodów gmin, w:  Harmonizacja finansów publicznych w  skali narodowej i europejskiej, red. K. Piotrowska-Marczak, Warszawa 2007. 19 L.  Etel, Czy uchwały rad gmin w  sprawie renty planistycznej i  opłaty adiacenckiej są w nadzorze regionalnych izb obrachunkowych?, „Finanse Komunalne” 2010, nr 3; tenże, Renta planistyczna i opłata adiacencka jako niepodatkowe należności budżetowe, w: Opłaty samorządowe w Polsce – problemy praktyczne, red. G. Liszewski, Białystok 2010. 20 I.  Czaja-Hliniak, Opłata adiacencka z  tytułu inwestycji infrastruktury technicznej, „Casus” 2007, nr  4; tejże, Postulaty zmian regulacji opłat adiacenckich i  opłaty planistycznej, w: Opłaty samorządowe w Polsce – problemy praktyczne, red. G. Liszewski, Białystok 2010. 14 Stan wiedzy do ustawy o  gospodarce nieruchomościami przez E.  Mzyka21, D.  Błasz- czyk22, S. Kolanowskiego23, I. Lewandowską24, H. Kisilowską25, S. Źróbek26. Należy wskazać także inne opracowania dotyczące opłat adiacenckich m.in. A. Szypiłko27, M. Szalewskiej28 oraz innych autorów29. W obszarze teoretycznych analiz podstawowych pojęć prawa administra- cyjnego30 należy wskazać również liczne podręczniki do części ogólnej prawa administracyjnego31, prawa publicznego gospodarczego32, a  także 21 E.  Mzyk, w:  Ustawa o  gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red.  G.  Bieniek, Warszawa 2008. 22 D. Błaszczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami: tekst ujednolicony. Komentarz do nowelizacji ustawy, Warszawa 2004. 23 S. Kolanowski, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 1998. 24 I.  Lewandowska, Gospodarka nieruchomościami, cz.  1, Ustawa z  dnia 21  sierpnia 1997 r. z omówieniem, Zielona Góra 1997. 25 H. Kisilowska, Nieruchomości. Zagadnienia prawne, Warszawa 2009. 26 S. Źróbek, R. Źróbek, J. Kuryj, Gospodarka nieruchomościami…., s. 16. 27 A.  Szypiłko, Informacja o  wynikach kontroli realizacji dochodów z  tytułu opłaty adiacenckiej, „Finanse Komunalne” 2003, nr 6. 28 M.  Szalewska, Opłaty adiacenckie – zakres przedmiotowy i  podmiotowy, w:  Prawo do dobrej administracji. Materiały ze  Zjazdu Katedr Prawa i  Postępowania Administracyjnego, Warszawa – Dębe 23–25 września 2002 r., red. Z. Niewiadomski, Z. Cieślak, Warszawa 2003. 29 O. Pliszka, Opłaty adiacenckie, „Gazeta Prawna” 2000, nr 79; B. Dziadkiewicz, Opłata adiacencka, „Wspólnota” 2008, nr  35; M.  Gdesz, Opłata adiacencka, „Wspólnota” 2006, nr  50; K.  Garbel, Zawiłości opłat adiacenckich, „Nieruchomości” 2006, nr  8; I.  Lewandowska, Właściciel powinien wiedzieć, co go czeka. Nieruchomości. Opłata adiacencka, „Rzeczpospolita” 2001, nr 57; M. Bielecki, Opłata adiacencka przy podziale nieruchomości oraz renta planistyczna, „Nieruchomości” 2007, nr  6; T.L.  Krawczyk, Opłata adiacencka z  tytułu podziału nieruchomości znowu niekonstytucyjna, „Rzeczpospolita” 2008, nr 152; M. Pater, Problem ustalania podmiotów zobowiązanych do poniesienia opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzenia infrastruktury technicznej, „Administracja Publiczna” 2005, nr 1. 30 B. Orlik, A. Puczko (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2011. 31 M. Chmaj, Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2007; A. Kabat, E. Ura, Prawo administracyjne, Warszawa 2008; M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2009; E.  Ochendowski, Prawo administracyjne, Toruń 2009; J.P.  Tarno, Samorząd terytorialny w  Polsce, Warszawa 2004; J.  Zimmermann (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 2008. 32 M.  Wierzbowski, H.  Gronkiewicz-Waltz (red.), Prawo gospodarcze. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2009; C. Kosikowski, Publiczne prawo gospodarcze Polski i Unii Europejskiej, Warszawa 2010; M. Królikowska-Olczak, Prawo europejskie w systemie polskiej gospodarki, Warszawa 2005. 15 Stan wiedzy prawa ochrony środowiska33. Istotną pomocą mogą być monografie i ko- mentarze z zakresu zagospodarowania przestrzennego34 oraz gospodarki nieruchomościami35. Wybór tematu uzasadniony jest tym, że wśród prezentowanych prac nie ma takiej, którą w całości poświęconoby zagadnieniom prawnoadmini- stracyjnym opłat adiacenckich. Zagadnieniem wiodącym w pracy jest re- alizacja interesu publicznego w procedurze naliczania opłaty adiacenc- kiej, który zarazem ukazuje słuszność pobierania tej opłaty. Wydaje się, że analiza tego zagadnienia jest konieczna. Nadanie w tym przypadku treści interesowi publicznemu może w  końcu ułatwić obywatelom zro- zumienie zasadności ustalania opłaty adiacenckiej oraz wzbudzić ich za- ufanie do władczej działalności organów gminy w tym zakresie, co ma przejaw w wydawaniu decyzji ustalającej opłatę adiacencką. To właśnie w rozstrzygnięciu tej decyzji administracyjnej dochodzi do konfrontacji interesu publicznego gminy oraz interesu indywidualnego strony tej de- cyzji. W związku z tym w monografii tej przedstawiono stanowiska są- downictwa administracyjnego i doktryny odnośnie do charakteru uzna- niowego oraz związanego decyzji ustalającej poszczególne rodzaje opłat adiacenckich. Instytucja opłat adiacenckich została ponadto odniesiona do zagadnienia procesu inwestycyjno-budowlanego. Pobudką do poświęcenia temu za- gadnieniu uwagi jest to, że są one wynikiem działań podjętych na jednym z  etapów tego procesu. Jest nim etap przygotowania procesu inwesty- cji, a  dokładnie realizacja fazy przygotowania gruntów pod względem struktur terenowych wyposażonych infrastrukturalnie. Służą temu pro- cedury podziału nieruchomości, scalenia i podziału nieruchomości oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Są to procesy bezpośrednio wpływające na poziom wartości nieruchomości, niejednokrotnie bowiem 33 J.  Stelmasiak (red.), Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2010; B.  Wierzbowski, B.  Rakoczy, Podstawy prawa ochrony środowiska, Warszawa 2007; E.  Radziszewski, Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2003. 34 Z.  Niewiadomski (red.), Planowanie i  zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2008; E.  Radziszewski, Planowanie i  zagospodarowanie przestrzenne. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006. 35 H.  Kisilowska (red.), Nieruchomości. Zagadnienia…; B.  Wierzbowski, B.  Rakoczy, Gospodarka nieruchomościami, Warszawa 2008; M.  Chmaj, Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2008; B.  Jastrzębski, Zagadnienia prawne gospodarowania gruntami i innymi nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Bydgoszcz 1992. 16 Stan wiedzy generują jej wzrost, który jest główną przesłanką do naliczenia opłaty adiacenckiej36. Odniesiono się również do zagadnienia przedmiotu opłat adiacenckich w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz ochrony środowiska. Zrów- noważony rozwój wymaga racjonalnego rozmieszczenia inwestycji bu- dowlanej, co jest możliwe dzięki procedurom podziału nieruchomości oraz scalenia i podziału nieruchomości. Wymaga również budowy urzą- dzeń infrastruktury technicznej, która nie tylko pozwala godnie żyć, lecz chroni również środowisko, które stanowi miejsce życia i funkcjonowania człowieka. Nieefektywność pobierania opłat adiacenckich w Polsce skłoniła do sięg- nięcia do doświadczeń innych państw europejskich. Wskazówką przy wy- borze państw do przeprowadzenia badań był raport stworzony w 2007 r. na temat stanu zagospodarowania przestrzennego w Polsce na tle stan- dardów demokratycznego państwa prawnego. W  raporcie tym uznano, iż Niemcy oraz Anglia mają skuteczny system zagospodarowania prze- strzennego cechujący się wyważaniem interesu publicznego oraz pry- watnego w  procesach infrastrukturalnych. Jednocześnie, co zasługuje na uwagę, są to systemy bardzo odmienne od siebie. Anglię cechuje ela- styczność w przyznawaniu prawa do zabudowy poprzez wydawanie po- zwolenia urbanistycznego planning permission, natomiast Niemcy cechuje pewność systemu planowania przestrzennego oparta na  planie zabudo- wy Bebauungsplan37. Z  racji postrzegania systemów zagospodarowania przestrzennego obu tych państw jako wzorów do czerpania doświadczeń uznano za zasadne odnieść się do instytucji opłat adiacenckich w  tych państwach. Przyczyną tego było to, że opłaty adiacenckie są częścią dzie- dziny zagospodarowania przestrzennego. Więc jeśli zagospodarowanie przestrzenne w tych państwach funkcjonuje sprawnie, to również system partycypacji podmiotów prywatnych w publicznych kosztach infrastruk- turalnych jest efektywny. Dodatkowym powodem analizy opłat adiacenc- kich w Niemczech jest to, że na terenach polskich kształt tej opłaty został nadany przez ustawodawstwo niemieckie jeszcze z czasów zaborów, pod koniec XIX w. Ponadto powodem analizy opłat adiacenckich w Anglii jest fakt, że w tym kraju po raz pierwszy w nowożytnej Europie sięgnięto do 36 R. Cymerman (red.), Opłaty adiacenckie…, s. 18–19. 37 H. Izdebski, A. Nelicki, I. Zachariasz, Zagospodarowanie przestrzenne. Polskie prawo na tle standardów demokratycznego państwa prawnego, Warszawa 2007, s. 14–36. 17
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: