Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00074 009782 10452368 na godz. na dobę w sumie
Akcyza 2014 wraz z wyjaśnieniami ekspertów kancelarii Parulski i Wspólnicy - ebook/pdf
Akcyza 2014 wraz z wyjaśnieniami ekspertów kancelarii Parulski i Wspólnicy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 248
Wydawca: Wiedza i Praktyka Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-269-2719-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Eksperci z kancelarii Parulski i Wspólnicy specjalnie dla nas przygotują opis zmian w akcyzie, jakie zajdą pod koniec 2013 i 2014 r. Opiszą, co będzie nowego, a także wskażą na skutki tych nowości w praktyce. Dodatkowo w publikacji znajdzie się ujednolicony tekst ustawy o podatku akcyzowych oraz wszystkie niezbędne w tej tematyce rozporządzenia wykonawcze. Będzie to kompleksowe opracowanie tematyki Akcyzy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Szymon Parulski – doradca podatkowy, wspólnik w  kancelarii Parulski i  Wspólnicy, posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe uzyskane w międzynarodowych firmach doradczych. Od 2009 roku prowadzi kancelarię doradztwa podatkowego specjalizującą się w doradztwie dla przemysłu, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących akcyzy. Współpracuje z największymi podatnikami akcyzy z branży petrochemicznej, ty- toniowej, alkoholowej i energetycznej oraz z organizacjami branżowymi. Był ekspertem zewnętrznym Ministerstwa Finansów pracującym nad nową ustawą akcyzową. Jest autorem komentarzy do ustawy o podatku akcyzowym z 2004 roku oraz w 2008 roku oraz współautorem komentarza dotyczącego opodatkowania akcyzą wyrobów węglowych. W latach 2012 i 2013 został uznany za najlepszego doradcę podatkowego w akcyzie w rankingu przeprowadzanym przez dziennik „Rzeczpospolita”. Wieloletnie doświadczenie wykorzystuje w tworzeniu efektywnych rozwiązań w zakresie produkcji i obrotu wyrobami akcyzowymi, jak również w skutecznym prowadzeniu sporów z or- ganami podatkowymi. Wojciech Krok – doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii Parulski i Wspólnicy, posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe w zakresie podatku akcyzowego, jak również prowadzenia sporów podatkowych. Prowadził – z sukcesem – wiele pre- cedensowych sporów dotyczących m.in. akcyzy w branży paliwowej i alkoholowej, a także opodatkowania węgla, reprezentując podatników przed sądami administra- cyjnymi. Jest również autorem licznych skarg do Trybunału Konstytucyjnego, a także Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jest specjalistą w zakresie akcyzy od energii elektrycznej, gazu ziemnego i wyrobów węglowych. Jest współautorem i redaktorem komentarza dotyczącego opodatkowania akcyzą wyrobów węglowych. Współpracuje z wieloma podmiotami i organizacjami branżowymi z sektora elektroenergetycznego. Jest również ekspertem w zakresie podatku od nieruchomości i autorem monografii dotyczącej opodatkowania budowli tym podatkiem. W latach 2012–2013 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Podatkowej Konfederacji Lewiatan. Szymon Parulski Wojciech Krok UOM23 CENA 119 ZŁ B I B L I O T E K A F I N A N S O W O - K S I Ę G O W A A K C Y Z A 2 0 1 4 Z W Y J A Ś N I E N I A M I E K S P E R T Ó W AKCYZA 2014 Z WYJAŚNIENIAMI EKSPERTÓW Z KANCELARII PARULSKI I WSPÓLNICY DORADCY PODATKOWI PARULSKI WSPÓLNICY D O R A D C Y P O D A T K O W I POD REDAKCJĄ SZYMONA PARULSKIEGO I WOJCIECHA KROKA BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Akcyza 2014 Z WYJAŚNIENIAMI EKSPERTÓW Z KANCELARII PARULSKI I WSPÓLNICY DORADCY PODATKOWI Pod redakcją Szymona Parulskiego i Wojciecha Kroka PARULSKI WSPÓLNICY D O R A D C Y P O D A T K O W I Redaktor Naczelna Grupy Czasopism Ewa Matyszewska Redaktor Ewa Matyszewska Ujednolicone teksty aktów prawnych Bogdan Świąder Wydawca Norbert Pawlikowski Korekta Zespół ISBN: 978-83-269-2719-5 Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10 DTP: Leszek Ogrodowczyk Druk: Miller Druk sp. z o.o. Książka „Akcyza 2014” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w książce bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów mar- ketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazy- wane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom. Spis treści Komentarze ekspertów ..................................................................................................................................................................... 5 Ustawa o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626) (zmiany: Dz.U. z 2011 r. nr 120, poz. 690, nr 171, poz. 1016, nr 205, poz. 1208, nr 232, poz. 1378 i nr 291, poz. 1707; Dz.U. z 2012 r. poz. 1342, poz. 1456; Dz.U. z 2013 r. poz. 939, poz. 1231; poz. 1645) ........................................................ 31 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 212) (zmiany: Dz.U. z 2013 r. poz. 1580) ....................................................................................................................................... 109 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 września 2013 r. w sprawie warunków stosowania niektórych zwolnień od podatku akcyzowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1109) ............................................................................................................. 119 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 września 2013 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz.U. z 2013 r. poz. 1108) ................................................................................ 120 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentacji i procedur związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych (Dz.U. nr 158, poz. 1065) ................................................................................. 127 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie ewidencji energii elektrycznej (Dz.U. nr 32, poz. 243) (zmiany: Dz.U. z 2010 r. nr 157, poz. 1057) ........................................................................................................................... 136 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie warunków prowadzenia składów podatkowych oraz ewidencji przez podmioty prowadzące składy podatkowe (Dz.U. nr 32, poz. 231) (zmiany: Dz.U. z 2010 r. nr 235, poz. 1545; Dz.U. z 2012 r. poz. 1525; Dz.U. z 2013 r. poz. 225) ....................................... Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 166) (zmiany: Dz.U. z 2013 r. poz. 1086) ....................................................................................................................................... Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 września 2013 r. w sprawie norm dopuszczalnych ubytków wyrobów węglowych 137 139 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1087) ..................................................................................................................................................... 146 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie zabezpieczeń akcyzowych (Dz.U. nr 160, poz. 1076) ....................................................................................................................................................... 147 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie określenia przypadków, w których stosuje się niższy poziom zabezpieczenia akcyzowego, przypadków i warunków, w których obciążenie zabezpieczenia generalnego lub zwolnienie go z tego obciążenia odnotowuje podmiot obowiązany do jego złożenia, oraz przypadków, w których nie odnotowuje się obciążenia zabezpieczenia generalnego (Dz.U. nr 157, poz. 1059) ....................................... 160 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego (Dz.U. nr 158, poz. 1063) .................................................................................................................................. 161 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności w zakresie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 159, poz. 1071) (zmiany: Dz.U. z 2012 r. poz. 1524) ....................................................................................................................................... 165 Rozporzadzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie przypadków, w których podmioty nie muszą spełniać dodatkowych warunków uzyskania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego (Dz.U. nr 32, poz. 232) .................... 185 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków dotyczących miejsca odbioru wyrobów akcyzowych (Dz.U. nr 156, poz. 1048) .................................................................................................................................. 185 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie znakowania i barwienia wyrobów energetycznych (Dz.U. nr 157, poz. 1054) ....................................................................................................................................................... 186 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2013 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz.U. z 2013 r. poz. 56) (zmiany: Dz.U. z 2013 r. poz. 1167) ....................................................................................................................................... Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwolnień wyrobów akcyzowych z obowiązku oznaczania znakami akcyzy (Dz.U. nr 157, poz. 1055) (zmiany: Dz.U. z 2012 r. poz. 1074) ....................................................................................................................................... Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych 186 215 (Dz.U. nr 157, poz. 1053) ....................................................................................................................................................... 216 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie niektórych ewidencji wyrobów akcyzowych (Dz.U. nr 158, poz. 1062) (zmiany: Dz.U. z 2013 r. poz. 226) ......................................................................................................................................... 218 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2013 r. w sprawie wyrobów akcyzowych, w przypadku których podatnicy mogą stosować kwartalny okres rozliczeniowy (Dz.U. z 2013 r. poz. 1276) ......................................................... 220 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie informacji umieszczanych w Systemie oraz w e-AD (Dz.U. nr 229, poz. 1501) ....................................................................................................................................................... 220 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie postępowania w przypadku niedostępności Systemu oraz po przywróceniu jego dostępności, a także określenia przypadku, w którym podmiot wysyłający ma obowiązek dokonania zmiany miejsca przeznaczenia wyrobów akcyzowych (Dz.U. nr 241, poz. 1617) ................................................ 222 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie trybu przekazania znaków akcyzy następcom prawnym lub podmiotom przekształconym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1522) ............................................................................................... 223 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2010 r. w sprawie wzorów treści gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych składanych jako zabezpieczenie akcyzowe (Dz.U. nr 158, poz. 1064) ................................................ 223 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2009 r. w sprawie metod ustalania parametrów służących do określenia podstawy opodatkowania piwa (Dz.U. nr 32, poz. 224) ......................................................................................................... 227 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2010 r. w sprawie informacji o liczbie papierosów poszczególnych marek i ilości tytoniu do palenia oznaczonych maksymalną ceną detaliczną (Dz.U. nr 257, poz. 1734) ......................................... 228 Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży papierosów na rok 2014 (M.P. z 2013 r. poz. 962) .................................................................................................................. 228 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2013 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku akcyzowego, deklaracji w sprawie przedpłaty akcyzy oraz informacji o wyrobach akcyzowych w składzie podatkowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1278) .................................................................................................................................................... 229 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2009 r. w sprawie wykazu i terytorialnego zasięgu działania urzędów celnych i izb celnych, których odpowiednio naczelnicy i dyrektorzy są właściwi do wykonywania zadań w zakresie akcyzy na terytorium kraju (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 332) ............................................................................................... 230 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2009 r. w sprawie wykazu i terytorialnego zasięgu działania urzędów celnych i izb celnych, których odpowiednio naczelnicy i dyrektorzy są właściwi w zakresie spraw dotyczących znaków akcyzy (Dz.U. nr 32, poz. 221) ........................................................................................................................................................... 233 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 417) ............................................................................................................................... 234 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 maja 2010 r. w sprawie kontroli niektórych wyrobów akcyzowych (Dz.U. nr 86, poz. 555), (zmiany: Dz.U. z 2010 r. nr 157, poz. 1058, nr 249, poz. 1666; Dz.U. z 2012 r. poz. 587; Dz.U. z 2013 r. poz. 725) ........... 237 System poboru akcyzy w Polsce po zmianach w 2013 roku Szymon Parulski doradca podatkowy Wojciech Krok doradca podatkowy Rok 2013 obfitował w wiele zmian przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Co do zasady zmiany te, poza podwyżka- mi stawek akcyzy na napoje spirytusowe oraz wyroby tytoniowe od 1 stycznia 2014 r., można uznać za korzystne dla podatników akcyzy. Największe modyfikacje nastąpiły w systemie opodatkowania akcyzą wyrobów węglowych. System, który wszedł w życie na początku 2012 roku był bowiem bardzo rygorystyczny i forma- listyczny. Co więcej, nie był dostosowany do specyfiki branży węglowej. W efekcie branża ta oraz podmioty zużywające wę- giel były przez ponad 20 miesięcy stosowania przepisów akcy- zowych dosłownie sparaliżowane. Setki tysięcy dokumentów dostawy krążyły – mówiąc dosłownie – bez celu. Biorąc pod uwagę, że większość wyrobów węglowych w Polsce korzysta- ła ze zwolnienia od akcyzy, a ta niewielka, pozostała część była obłożona stosunkowo niskim podatkiem, to wprowadzenie tak rygorystycznego systemu można uznać za istotny błąd ustawo- dawcy. Niestety w 2011 roku trwała gorączka przedwyborcza i minister finansów wybrał jakby się zdawało mniejsze zło. Po- stanowił doprowadzić do szybkiego uchwalenia jakichkolwiek przepisów, aby uniknąć paraliżu, jakim byłby zupełny brak przepisów. Ówczesna ustawa przewidywała bowiem automa- tyczne wygaśnięcie bezwarunkowego zwolnienia dla wyrobów węglowych. W efekcie całość wyrobów węglowych byłaby opodatkowana i to już na pierwszym etapie obrotu. Wydawałoby się więc, że system, który wszedł w życie 2 stycznia 2012 r., był zły, ale jego brak byłby jeszcze gorszy. Liberalizacja przepisów węglowych Od 20 września 2013 r. obowiązuje jednak zupełnie nowy, istotnie zliberalizowany, system obrotu wyrobami węglowy- mi. Przede wszystkim zgodnie z prawem unijnym opodatko- wana jest tylko sprzedaż między pośredniczącym podmiotem węglowym a finalnym nabywcą węglowym, czyli między ostatnim pośrednikiem w łańcuchu a podmiotem, który zu- żyje nabyty węgiel. Co więcej, również ta sprzedaż została istotnie odformalizowana. Każdej dostawie nie musi już to- warzyszyć akcyzowy dokument dostawy. Mogą go bowiem zastąpić faktury wystawiane do celów VAT. Również pod- mioty zużywające mogą odetchnąć z ulgą, że nie muszą pro- wadzić ewidencji wyrobów węglowych, a ewentualne straty, jeżeli wystąpią, będą opodatkowane, tylko jeżeli organ podat- kowy udowodni zużycie do celów opodatkowanych. Koniec bezwarunkowego zwolnienia dla gazu Kolejna istotna zmiana nastąpiła w zakresie opodatkowania wyrobów gazowych. Do końca października 2013 roku wyro- by gazowe, czyli gaz ziemny i pozostałe węglowodory gazowe były bezwarunkowo zwolnione od akcyzy. 1 listopada 2013 r. upłynął jednak okres przejściowy przyznany Polsce w momen- cie naszego wejścia do Unii Europejskiej. Aby całość gazu nie podlegała opodatkowaniu akcyzą, niezbędna była noweliza- cja ustawy i wprowadzenie kompleksowego systemu podatku akcyzowego od wyrobów gazowych. Ministerstwo Finansów przez długi czas nie chciało wyjawić swojej propozycji co do zakresu zwolnień (kluczowego dla wielu branż przemysłu), jak również całego mechanizmu opodatkowania gazu (kluczo- wego dla stosowania jakichkolwiek zwolnień). Branża gazo- wa i podmioty zużywające gaz obawiały się, że podobnie jak w wyrobach węglowych, propozycja MF może być oderwana od realiów obrotu i zużycia gazu ziemnego. Całe szczęście po wielu miesiącach dyskusji MF na początku lutego 2013 roku opublikowało projekt przepisów w tym zakresie. Projekt nie był doskonały, jednak stanowił odpowiedź na większość postula- tów kierowanych przez zainteresowane podmioty. W rezultacie był on dobrą podstawą do dyskusji i dalszych prac. W wyniku kilkumiesięcznych rozmów projekt nowelizacji zanim trafił do Sejmu, był już w dużej mierze dostosowany do specyfiki bran- ży gazowej. Pozostawała jednak kwestia czasowego charakte- ru zwolnień od akcyzy. Resort finansów chciał zostawić sobie furtkę, aby wraz z obniżką cen gazu na giełdzie automatycznie zostały zniesione zwolnienia od akcyzy (poza obligatoryjnymi wynikającymi z prawa UE oraz zwolnieniami dla gospodarstw domowych). Taki mechanizm był bardzo niekorzystny dla wie- lu branż przemysłu. Całe szczęście MF, pod naciskiem m.in. Ministerstwa Gospodarki, zdecydowało się ten przepis usunąć z projektu nowelizacji. Uchwalona ustawa wprowadziła więc szeroki zakres zwolnień oraz w miarę spójny system stosowa- nia tych zwolnień. Ze względu na przyjętą technikę legislacyj- ną interpretacja tych przepisów nie jest łatwa, ponieważ zakres zwolnień został podzielony na cztery różne grupy. Co wię- cej, zakresy tych zwolnień przedmiotowo zachodzą na siebie. W efekcie jeden podmiot zużywając gaz ziemny, może korzy- stać ze zwolnień na różnych podstawach prawnych. Natomiast sam system opodatkowania nie powinien rodzić wątpliwości, pod warunkiem że jasna intencja ustawodawcy zostanie pra- widłowo odczytana przez organy podatkowe oraz podatników. Intencja ta była bowiem prosta – jeżeli nabywca wie, do jakich celów będzie nabywał gaz i nie będzie go odsprzedawał, wtedy powinien nabywać gaz z akcyzą w cenie lub też w zwolnieniu 5 AKCYZA 2014 od akcyzy jako finalny nabywca gazowy. Jeżeli jednak gaz ten będzie nabywany przez pośrednika lub też przez podmiot, który na etapie nabycia nie jest w stanie precyzyjnie określić struk- tury zużycia (opodatkowanej/zwolnionej czy ze stawką zero), wtedy taki gaz powinien być nabywany bez akcyzy, a nabywca powinien uzyskać status pośredniczącego podmiotu gazowego. Dopiero ten podmiot, dokonując odsprzedaży lub też zużywa- jąc gaz dla swoich celów, będzie samonaliczał podatek. Akcyza w górę Oprócz zmian dotyczących wyrobów węglowych i gazowych ustawodawca tradycyjnie, jak co roku, wprowadził zmiany wynikające z ustawy okołobudżetowej. Zmiany te jak zwykle w większości ograniczały się do wzrostu stawek akcyzy. Tym razem oprócz wyrobów tytoniowych ustawodawca zdecydo- wał się na wysoką podwyżkę akcyzy na napoje spirytusowe. Podwyżka ta wyniosła 15 i ma przynieść budżetowi pań- stwa wyższe wpływy od akcyzy alkoholowej o prawie 800 mln zł. Czy tak się stanie, w dużej mierze zależy od kon- sumentów. Istnieje bowiem duże ryzyko, że podwyżka ta przyniesie korzyść jedynie podmiotom działającym w szarej strefie. Wzrost bowiem ceny butelki wódki o 2 złote może skłonić większą grupę społeczeństwa do sięgania po nieoak- cyzowany alkohol z szarej strefy. Całe szczęście ustawodaw- ca nie zdecydował się podwyższać akcyzy na pozostałe napo- je alkoholowe. Jednak brak wzrostu akcyzy w tym zakresie wynikał bardziej z twardych kalkulacji niż realnej preferencji pozostałych kategorii napojów alkoholowych. Otóż podwyż- ka akcyzy na piwo czy wino musiałaby być drastyczna, aby odczuwalny był wzrost wpływów budżetowych. Wprawdzie padła propozycja wzrostu akcyzy na piwo, ale nie spotkała się z uznaniem większości posłów. Tradycyjnie podwyżka nie ominęła również wyrobów tyto- niowych. Niestety podwyżka ta była o wiele wyższa, niż wy- magają tego przepisy unijne. W praktyce wyniesie ona około 10 i spowodowuje wzrost cen papierosów średnio o 1 zł na paczce. Co dziwne, w tym przypadku Ministerstwo Finan- sów nie zakładało istotnie większych wpływów do budżetu, licząc się ze wzrostem szarej strefy. Kalkulacje takie w połą- czeniu z prozdrowotną polityką rządu wydają się być absur- dalne. Z jednej strony MF stoi na straży polityki prozdrowot- nej, a z drugiej zakłada wzrost szarej strefy, gdzie papierosy wytwarzane są poza jakąkolwiek kontrolą co do ich jakości i bezpieczeństwa dla palaczy. Należy mieć tylko nadzieje, że jest to ostatnia z tak wysokich podwyżek wyrobów tytonio- wych po wejściu naszego kraju do UE – palacze i legalnie działające przedsiębiorstwa tytoniowe nie mogą być bowiem ciągle karani rosnącymi kosztami. Jedyną zmianą akcyzową, którą ustawodawca w ustawie okołobudżetowej zdecydował się pozytywnie uregulować dla legalnie działających przedsiębiorstw, to doprecyzowa- nie definicji suszu tytoniowego. Regulacje w tym zakresie wprowadzone zeszłoroczną ustawą okołobudżetową były nieprecyzyjne. W rezultacie podmioty działające na ryn- ku pomimo jasnego celu ustawodawcy starały się ofero- wać nieoakcyzowany wilgotny susz tytoniowy. W związku z tym, że definicja suszu tytoniowego nie była precyzyjna, niektóre sądy potwierdzały nieopodatkowanie wilgotne- go suszu tytoniowego wbrew jasnej intencji ustawodawcy. Od 1 stycznia 2014 r. tego rodzaju „optymalizacje” nie będą mogły mieć miejsca. Ustawa deregulacyjna Ostatnią grupą zmian, która nastąpi w 2014 roku, są zmiany wynikające z działań Ministerstwa Gospodarki, a więc dzia- łania deregulacyjne. W ich wyniku podatnicy produkujący czy też zajmujący się obrotem wyrobami akcyzowymi oraz samochodami osobowymi na terenie kraju lub w obrocie we- wnątrzunijnym będą mogli w sposób wiążący potwierdzić klasyfikację danego produktu do celów podatku akcyzowego. Dlatego wprowadzona zostanie Wiążąca Informacja Akcy- zowa. Obowiązująca bowiem Wiążąca Informacja Taryfo- wa wprawdzie miała od września 2010 roku zastosowanie w odniesieniu do podatku akcyzowego, jednak dyrektor Izby Celnej w Warszawie wydawał takie interpretacje zgodnie z procedurą zawartą w przepisach celnych, a więc tylko pod- miotom, które wykazały, że dany towar będzie przedmiotem obrotu z państwami trzecimi (spoza UE). W innych przypadkach uzyskanie takiej decyzji było niemoż- liwe. Drugą istotną zmianą będzie umożliwienie zastąpienia oświadczeń na sprzedaż oleju opałowego oświadczeniem dłu- goterminowym złożonym w umowie. Rozwiązanie to powin- no wyeliminować problemy w gospodarczym obrocie olejami opałowymi. Nadal jednak podmioty dostarczające osobom prywatnym będą musiały borykać się z oświadczeniami i ry- zykiem dotyczącym jakichkolwiek uchybień w tym zakresie. Jak pokazują te dwa przykłady, zmiany proponowane przez Ministra Gospodarki są krokiem naprzód. Jednak są to tyl- ko pojedyncze zmiany, odpowiadające na najbardziej palą- ce problemy związane z restrykcyjnym brzmieniem lub też stosowaniem przepisów akcyzowych przez organy podatkowe czy sądy. Dlatego też niezbędna jest kompleksowa refleksja nad systemem podatku akcyzowego w Polsce, w tym nad sposobem sprawowania kontroli na podmiotami produkują- cymi oraz obracającymi wyrobami akcyzowymi. 2014 ma być rokiem dobrych zmian w akcyzie Prawie 10-letnie doświadczenie w stosowaniu nowego sys- temu akcyzowego w Polsce pozwala już na wskazanie, które przepisy są zbyt rygorystyczne, a które wymagają doprecy- zowania. W tym celu jako doradcy podatkowi, specjalizujący się w zagadnieniach akcyzy, zebraliśmy od reprezentatywnej grupy podatników uwagi dotyczące problemów w stosowaniu przepisów akcyzowych oraz o kontroli akcyzowej. Na podsta- wie tych zagadnień problemowych przygotowany został ra- port „AKCYZA – 2013 r. – kierunek pożądanych zmian”. Ra- port ten został przedstawiony Ministerstwu Finansów, które zgodziło się z większością postulatów. W efekcie w 2014 roku planowana jest nowelizacja ustawy. Miejmy jednak nadzieję, że te pozytywne sygnały zostaną przekute w odpowiednie projekty przepisów i regulacje te wejdą w życie jak najszyb- ciej. Każdy dzień stosowania obecnych rozwiązań powoduje bowiem dodatkowe koszty po stronie przedsiębiorców oraz dodatkowe obowiązki po stronie funkcjonariuszy celnych. Jak najszybsze wejście w życie nowelizacji przepisów akcy- zowych pozwoli na uwolnienie potencjału przedsiębiorców i skierowanie uwagi funkcjonariuszy celnych na kontrolę ob- szarów realnych nieprawidłowości, a nie tylko kontroli nad uczciwymi i wiarygodnymi podatnikami. 6 Komentarze ekspertów Nowelizacja systemu akcyzy od wyrobów węglowych Konrad Staniec starszy konsultant podatkowy I. „Mała rewolucja” – charakter zmian w akcyzie od węgla i koksu Od 20 września 2013 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o po- datku akcyzowym dotycząca zmian systemu opodatkowania wyrobów węglowych. W odróżnieniu jednak od swoich po- przedniczek ta wprowadziła „małą rewolucję” w systemie opodatkowania i – co rzadkie przy rewolucjach – jej rezultaty okazują się niemal wyłącznie pozytywne. Nowelizacja ustawy akcyzowej była wynikiem negatywnych doświadczeń związanych ze stosowaniem rozwiązań legi- slacyjnych wprowadzonych 2 stycznia 2012 r. W ich wyniku Ministerstwo Finansów postanowiło całkowicie przebudować poprzedni biurokratyczny i uciążliwy system dokumentowa- nia obrotu wyrobami węglowymi w zwolnieniu od akcyzy. Założeniem nowego systemu jest liberalizacja i złagodzenie warunków stosowania zwolnień od akcyzy oraz ich dostoso- wanie do realiów obrotu gospodarczego w zakresie wyrobów węglowych. Ustawa zmieniająca gruntownie przebudowała system opo- datkowania i zwolnień od akcyzy. Co najistotniejsze, zde- cydowano się na odejście od opodatkowania każdego etapu obrotu węglem (i następnie zwalniania od akcyzy każdej transakcji). Przyjęto zasadę, zgodnie z którą obowiązek po- datkowy będzie powstawał dopiero na ostatnim etapie obrotu, tj. sprzedaży wyrobów węglowych do podmiotu zużywają- cego. Konsekwencją tych zmian jest całkowite odwrócenie „ciężaru” systemu, zarówno przez zmianę przedmiotu opo- datkowania, jak i obowiązków związanych ze stosowaniem zwolnień od akcyzy. II. Instytucje nowego systemu akcyzy od wyrobów węglowych Ustawodawca zdecydował się na dość istotne zmiany doty- czące instytucji systemu opodatkowania wyrobów węglo- wych. Od 20 września 2013 r. w systemie akcyzy od wyro- bów węglowych wprowadzono instytucję finalnego nabywcy węglowego, tj. podmiotu, który zużywa wyroby węglowe, nie będąc przy tym pośredniczącym podmiotem węglowym. używający węgla do celów opodatkowanych i zwolnionych (lub do celów niepodlegających opodatkowaniu). Ta zmiana ma na celu wskazanie wprost, że możliwe jest samonalicza- nie akcyzy przez podmioty, których działalność wiąże się również ze zużyciem wyrobów węglowych, lecz nie są one w stanie określić w momencie zakupu, w jakiej części naby- wany węgiel będzie przeznaczony na cele zwolnione. Przepisy nadal nakładają na podmioty mające zamiar pro- wadzić działalność jako pośredniczący podmiot węglowy obowiązek zawiadomienia organów o tym fakcie. Dlatego też dokonywanie np. odsprzedaży wyrobów węglowych wiąże się z koniecznością uzyskania statusu pośredniczą- cego podmiotu węglowego. Równocześnie podmioty, które złożyły takie zawiadomienie na gruncie poprzednio obo- wiązujących przepisów, nie mają obowiązku robienia tego po raz drugi. Fakt, że ustawodawca postanowił podzielić podmioty na po- średniczące podmioty węglowe i finalnych nabywców wę- glowych, posiada istotne konsekwencje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego, dlatego też sprzedawcy wyrobów węglowych są każdorazowo zobowiązani do ustala- nia, jaki status na gruncie ustawy ma ich nabywca. III. Czynności opodatkowane i zwolnione od akcyzy Najważniejszą zmianą w nowym systemie akcyzy od węgla jest redefiniowanie przedmiotu opodatkowania. Od 20 wrze- śnia 2013 r. nastąpiła bowiem rezygnacja z opodatkowania czynności sprzedaży dokonywanych między pośrednika- mi w handlu węglem (a także dokonywanych przez nich importu i nabycia wewnątrzwspólnotowego). Czynności opodatkowane przy sprzedaży krajowej w nowym systemie akcyzy od węgla ilustruje schemat 1. W rezultacie tak długo, jak sprzedaż jest dokonywana między podmiotami posiadającymi status pośredniczącego podmio- tu węglowego (PPW), tak długo znajduje się ona poza krę- giem zainteresowań akcyzy, a zatem również funkcjonariuszy urzędów celnych. Jednocześnie w systemie utrzymano instytucję pośredniczą- cego podmiotu węglowego, który zdefiniowano jako podmiot mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kra- ju, zajmujący się obrotem wyrobami węglowymi, a także Naturalną konsekwencją „przesunięcia” czynności opodat- kowanej na ostatni etap obrotu (tj. bezpośrednio przed zuży- ciem) jest konieczność zmiany systemu zwolnień od akcyzy, który w nowym kształcie nakłada mniej obowiązków zarów- 7 AKCYZA 2014 Schemat 1. PPW PPW PPW Finalny nabywca węglowy Kopalnia / Producent Czynność nieopodatkowana Czynność nieopodatkowana Czynność opodatkowana / zwolniona no na podmioty zużywające węgiel zwolniony od akcyzy, jak i na jego sprzedawców, tj. pośredniczące podmioty węglowe. celnego. W praktyce jest to zgłoszenie celne w formie doku- mentu SAD. Z ustawy akcyzowej usunięto tzw. zwolnienia systemowe – czyli takie, które umożliwiały nieopodatkowany obrót wę- glem i koksem między pośrednikami. Nowy katalog zwol- nień nie zawiera transakcji między PPW, gdyż nie są one opodatkowane. W konsekwencji podatnicy mają możliwość rezygnacji z po- twierdzania dokumentem dostawy przemieszczeń węgla. Dokument ten w praktyce obrotu wyrobów węglowych jest bardzo uciążliwy i wiąże się z dodatkowymi kosztami ope- racyjnymi. Faktyczny zakres zwolnień od akcyzy ze względu na prze- znaczenie pozostał natomiast niezmieniony (mimo planów MF zawężenia zwolnienia dla podmiotów energochłonnych). Uwalnia się od naliczenia akcyzy wszystkie transakcje doty- czące wyrobów węglowych. Jednak warunkiem materialnym tego zwolnienia jest zużycie wyrobów węglowych do ściśle określonych celów (np. w procesie produkcji energii elek- trycznej i cieplnej). Odmiennie niż w przypadku zakresu zwolnień istotnym zmianom poddano warunki stosowania zwolnienia od akcy- zy dla węgla sprzedawanego do finalnych nabywców węglo- wych. Do zastosowania zwolnienia od akcyzy konieczne jest wystawienie dokumentu dostawy lub faktury (zawierającej określone elementy) oraz złożenie podpisu potwierdzające- go nabycie wyrobów węglowych. Podpis może być złożony na dokumencie dostawy/fakturze lub w umowie zawartej ze sprzedawcą. Należy jednak pamiętać, że ze względu na fakt, iż umowy na dostawy węgla mają przeważnie charakter dłu- goterminowy, a tym samym mogą one nie zawierać danych o ilości dostarczonych wyrobów węglowych w danym roku. Tym samym, w celu uniknięcia wątpliwości (oraz zminima- lizowania ryzyka ewentualnego sporu z urzędem celnym) podpis będący warunkiem zwolnienia powinien być złożony np. pod załącznikiem do takiej umowy, określającym ilość faktycznie dostarczonego węgla w danym roku. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów węglowych przez finalnego nabywcę węglowego warunkiem zwolnienia jest udokumentowanie nabycia wewnątrzwspól- notowego fakturą wystawioną przez sprzedawcę wyrobów węglowych lub dokumentem dostawy potwierdzającym to nabycie i określającym przeznaczenie tych wyrobów (w ta- kim jednak przypadku dokument dostawy jest wystawiany samemu sobie przez nabywcę). Natomiast przy imporcie wę- gla przez finalnego nabywcę węglowego musi być on udoku- mentowany dokumentami wymaganymi w przepisach prawa IV. Ewidencja wyrobów węglowych nie jest już warunkiem zwolnienia Znowelizowana ustawa wprowadziła istotne uproszczenie do- tyczące obowiązku prowadzenia ewidencji wyrobów węglo- wych. Z katalogu formalnych warunków zwolnienia wykre- ślono obowiązek prowadzenia ewidencji wyrobów węglowych przez podmioty zużywające węgiel w zwolnieniu od akcyzy. W rezultacie elektrownie czy elektrociepłownie nie muszą już prowadzić tego rodzaju ewidencji, jeżeli posiadają status finalnego nabywcy gazowego. Równocześnie ustawodawca zdecydował, że kontrolę nad obrotem wyrobami węglowymi ma zapewniać prowadzenie ewidencji wyrobów przez pośred- niczące podmioty węglowe (art. 91a ustawy akcyzowej). Nieprawidłowości w takiej ewidencji, prowadzonej przez po- średniczące podmioty węglowe nie będą się wiązać z ryzy- kiem zapłaty akcyzy. Co istotne, wszelkie regulacje dotyczące prowadzenia ewi- dencji węglowych znajdują się teraz w ustawie akcyzowej, a nie jak to było dotychczas – w rozporządzeniu wykonaw- czym. Oznacza to, że ewidencja nie musi być prowadzona w sposób tak sformalizowany, jak to było przed zmianą regu- lacji (np. w odniesieniu do momentu wprowadzania danych do ewidencji). Podatnicy nie muszą również informować o formie prowadzenia ewidencji. V. Opodatkowanie strat i ubytków wyrobów węglowych na gruncie nowych regulacji W poprzednim stanie prawnym duże kontrowersje budziła kwestia opodatkowania strat węgla i koksu niebędących ubyt- kami powstających przy magazynowaniu. W nowym systemie akcyzy od węgla takich wątpliwości przy stratach u finalnego nabywcy węglowego już być nie 8 Komentarze ekspertów powinno. Przepisy ustawy wskazują bowiem wprost, że stra- ty powstałe u finalnego nabywcy węglowego korzystają ze zwolnienia od akcyzy, jeżeli w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że nastąpiło użycie tych wyrobów do celów in- nych niż zwolnione. Przepis ten w znowelizowanym brzmieniu stał się zatem zgodny z przeważającym w orzecznictwie sądów administra- cyjnych poglądem, który nie dopuszcza możliwości opodat- kowania strat niebędących ubytkami, jeśli nie stwierdzono przeznaczenia na cele niezwolnione. W konsekwencji nowe- lizacja ustawy o podatku akcyzowym dopuszcza występowa- nie strat magazynowych u finalnego nabywcy węglowego, co z pewnością przyczyni się do wyeliminowania sytuacji, w których ze względu na występowanie błędów pomiaro- wych podatnicy byli zobowiązani do zapłaty akcyzy. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja pośredniczących podmiotów węglowych i finalnych nabywców węglowych dokonujących importu/nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. podmiotów zobowiązanych do rozliczania ubytków wyro- bów węglowych. W zmienionej ustawie akcyzowej zawarto bardzo istotne zmiany dotyczące zasad opodatkowania ubytków wyrobów węglowych. Opodatkowaniu nadal podlega powstanie ubyt- ków, ale stały się nimi tylko „straty wyrobów węglowych powstałe w trakcie ich przemieszczania na terytorium kraju w związku z wykonywaniem czynności stanowiącej przed- miot opodatkowania akcyzą”. Takie zdefiniowanie ubytków w praktyce powoduje, że w przypadku PPW opodatkowaniu podlegać mają tylko straty transportowe węgla, przekraczające dopuszczalne normy ubytków w trakcie dostaw do finalnego nabywcy węglowego. Tym samym z definicji ubytków usunięto stra- ty węgla i koksu na wcześniejszych etapach obrotu niż ich dostawa do podmiotu zużywającego, a także straty ma- gazynowe. Ponadto opodatkowane są również straty węgla przekra- czające dopuszczalne normy ubytków, które będą miały miejsce podczas importu bądź wewnątrzwspólnotowego nabycia wyrobów węglowych przez finalnego nabywcę węglowego. Potencjalnie problemowa może okazać się (podobnie jak w przypadku obecnego systemu) kwestia strat węgla i koksu, które będą powstawać w obrocie między pośrednikami. Bio- rąc pod uwagę dotychczasowy sposób interpretowania prze- pisów przez poszczególne urzędy celne w przypadku powsta- wania istotnych niedoborów na hałdach węglowych u PPW, istnieje ryzyko, że organy będą próbowały opodatkować takie straty. Jednak uwzględniając deklaracje Ministerstwa Finan- sów z okresu prac legislacyjnych nad nowelizacją, ryzyko ta- kie wydaje się niewielkie. W odniesieniu do ustalania norm dopuszczalnych ubytków nowym, pozytywnym rozwiązaniem jest wprowadzenie me- chanizmu, zgodnie z którym normy ubytków wynikają wprost z przepisów, tzn. są ustalone bezpośrednio w rozporządzeniu ministra finansów i obowiązują bez potrzeby wydawania de- cyzji dla każdego podatnika przez każdego właściwego dla niego naczelnika urzędu celnego. W tym wypadku przepisy wskazują również, że z dniem wej- ścia w życie nowych przepisów decyzje określające normy dopuszczalnych ubytków tracą moc. Jeżeli jednak normy określone w decyzji były korzystniejsze dla podmiotu, niż określone w rozporządzeniu, decyzja ta za- chowuje moc:  do końca okresu, na jaki zostały wydane,  a w przypadku decyzji bezterminowych – do końca okre- su rozliczeniowego następującego po okresie rozliczenio- wym, w którym weszły w życie nowe przepisy. VI. Podsumowanie Całościowa ocena nowych regulacji dotyczących akcyzy od wę- gla wypada bardzo pozytywnie. Ograniczono nieproporcjonal- ny dla ryzyka braku zapłaty akcyzy rygor i formalizm systemu. Transportom wyrobów węglowych nie muszą już towarzyszyć papierowe dokumenty dostawy, które liczone były w setkach tysięcy w skali roku. Ewidencja wyrobów węglowych nie musi być już prowadzona przez każdy podmiot gospodarczy korzy- stający ze zwolnienia, lecz przez PPW. By uniknąć sytuacji spornych, w ustawie wprost wskazano, kiedy straty wyrobów węglowych (niebędące ubytkami) nie podlegają opodatkowa- niu. W taki sposób na nowo zaprojektowany system akcyzy od węgla bardzo pozytywnie przełożył się np. na tworzone w póź- niejszym okresie przepisy dotyczące gazu ziemnego. Należy pozytywnie ocenić cel tych zmian – nowy system opodatkowania jedynie ubytków transportowych na ostat- nim etapie obrotu ma stanowić panaceum na niedomagania poprzedniego systemu. Warto jednak zauważyć, że przepisy nie wskazały wprost, że ubytki magazynowe u PPW nie pod- legają opodatkowaniu (jak w przypadku finalnego nabywcy węglowego). Czy w założeniu liberalny system akcyzy od węgla okaże się taki w praktyce, będzie zależało od wykładni wskazanych tu przepisów przez poszczególne urzędy celne. Miejmy na- dzieję, że organy przez „kreatywną” wykładnię nie będą pró- bowały rozszerzać katalogu czynności opodatkowanych czy zawężać zakresu zwolnienia od podatku, jak to zdarzało się w przeszłości. 9 AKCYZA 2014 System opodatkowania akcyzą wyrobów gazowych Rafał Kowalik starszy konsultant podatkowy I. Uwagi ogólne Z końcem października 2013 roku Polska przestała korzystać z okresu przejściowego (zwolnienia bezwarunkowego), dla opodatkowania akcyzą gazu ziemnego i pozostałych wyro- bów gazowych. Z tego względu od 1 listopada 2013 r. wyroby te zaczęły podlegać efektywnemu opodatkowaniu akcyzą. W tym celu 27 września 2013 r. została uchwalona noweli- zacja ustawy akcyzowej wprowadzająca nowy system opo- datkowania i zwolnień z opodatkowania wyrobów gazowych. Warto zauważyć, że całość regulacji akcyzowych, dotyczą- cych wyrobów gazowych została ujęta w tekście ustawy ak- cyzowej. W rozporządzeniu wykonawczym został wskazany jedynie wzór deklaracji dla wyrobów gazowych oraz wzory załączników do tej deklaracji. Podobnie działanie ustawo- dawcy miało miejsce w przeszłości w odniesieniu do suszu tytoniowego, gdzie również w zasadzie całość systemu opo- datkowania i zwolnienia z opodatkowania suszu tytoniowe- go została przewidziana w ustawie akcyzowej. Ponadto wo- bec wyrobów gazowych (podobnie jak w przypadku energii elektrycznej, wyrobów węglowych oraz suszu tytoniowego) nie ma zastosowania procedura zawieszenia poboru akcyzy. W efekcie wydobycie gazu czy też jego przetwarzanie nie musi odbywać się w składzie podatkowym. Poniżej przedstawię główne założenia wprowadzonego systemu. II. Nowe definicje legalne Na wstępie należy zauważyć, że ustanowiony system opodat- kowania akcyzą wyrobów gazowych oparty jest na nowych instytucjach i definicjach legalnych. Przede wszystkim w znowelizowanej ustawie akcyzowej wprowadzono definicję legalną pojęcia „wyroby gazowe”. Zgodnie z tą definicją wyrobami gazowymi są następujące wyroby:  wyroby energetyczne o kodzie CN 2711 11 00 – gaz ziemny w stanie skroplonym,  wyroby energetyczne o kodzie CN 2711 21 00 – gaz ziemny w stanie gazowym,  wyroby energetyczne o kodzie CN 2711 29 00 – pozostałe węglowodory w stanie gazowym,  wyroby energetyczne o kodzie CN 2705 00 00, do których należą m.in. gaz koksowniczy, ekspansyjny, resztkowy i wielkopiecowy,  pozostałe paliwa opałowe w stanie gazowym (z wyjątkiem wyrobów energetycznych o kodzie CN 2901 10 00, do któ- rych należą węglowodory alifatyczne nasycone). Co ważne, wyroby gazowe stanowią również dla celów akcy- zy wyroby energetyczne. Ponadto na gruncie ustawy akcyzowej pojawiają się dwa nowe podmioty: finalni nabywcy gazowi oraz pośredniczące podmioty gazowe. Finalnym nabywcą gazowym jest podmiot, który:  nabywa wyroby gazowe na terytorium kraju lub  importuje / nabywa wewnątrzwspólnotowo wyroby gazowe lub  posiada wyroby gazowe uzyskane w inny sposób niż w dro- dze nabycia, niebędący przy tym pośredniczącym podmiotem gazo- wym. Natomiast, pośredniczącym podmiotem gazowym jest pod- miot mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju lub posiadający koncesję na obrót gazem ziemnym na terytorium kraju:  dokonujący: – sprzedaży wyrobów gazowych, – dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrz- wspólnotowego wyrobów gazowych, – importu, eksportu wyrobów gazowych,  używający wyrobów gazowych do celów objętych zwolnie- niem od akcyzy i do celów nieobjętych zwolnieniem od akcyzy,  używający wyrobów gazowych do celów objętych zwolnieniem od akcyzy i do celów objętych zerową stawką akcyzy (nieopało- wych i nienapędowych – np. do procesów chemicznych). Pośredniczącymi podmiotami gazowymi są również m.in. takie podmioty, jak: spółka prowadząca giełdę towarową, towarowy dom maklerski i dom maklerski czy giełdowa izba rozrachun- kowa itp. W praktyce instytucje finalnego nabywcy gazowego oraz po- średniczącego podmiotu gazowego różnią się tym, że finalny nabywca gazowy, jako podmiot ostatni w łańcuchu obrotu, nie nalicza i nie odprowadza akcyzy od wyrobów gazowych. Po- datek akcyzowy jest bowiem naliczany przez sprzedawcę tych wyrobów, tj. przez podmiot posiadający status pośredniczące- go podmiotu gazowego. Jednak jeżeli finalny nabywca gazowy zamierza nabywać wy- roby gazowe, korzystając ze zwolnienia z podatku akcyzowe- 10 Komentarze ekspertów go, wówczas powinien uzgodnić tę kwestię przez odpowied- ni zapis w umowie handlowej z dostarczającym mu wyroby gazowe pośredniczącym podmiotem gazowym (w praktyce dostawcy gazu wymagają w tym zakresie podpisania również stosownych oświadczeń lub deklaracji). Natomiast pośredniczący podmiot gazowy jest podmiotem, który będzie:  naliczał podatek akcyzowy finalnym nabywcom gazowym, którzy nabywają wyroby gazowe do celów opodatkowa- nych, jak również  dokonywał samonaliczenia podatku akcyzowego w przy- padku zużycia przez niego wyrobów gazowych do innych celów niż podlegające zwolnieniu z podatku akcyzowego lub objętych stawką zero. Warto również zauważyć, że sprzedawca wyrobów gazo- wych ma obowiązek ustalić, czy sprzedaje wyroby gazowe pośredniczącemu podmiotowi gazowemu, czy też finalnemu nabywcy gazowemu. Jednocześnie sprzedawca tych wyrobów gazowych może zażądać od podmiotu, który twierdzi, że jest pośredniczącym podmiotem gazowym, potwierdzenia przy- jęcia powiadomienia o zamiarze prowadzenia działalności w charakterze pośredniczącego podmiotu gazowego. Jeżeli takie potwierdzenie nie zostanie przedstawione, sprzedawca wyrobów gazowych może odmówić sprzedaży tych wyrobów po cenie niezawierającej podatku akcyzowego. Aby zostać pośredniczącym podmiotem gazowym, należy pi- semnie powiadomić właściwego naczelnika urzędu celnego o zamiarze prowadzenia działalności w takim charakterze (dalej: powiadomienie). Przepisy prawa nie określają wzoru wspomnia- nego powiadomienia, jednak wskazują, że powiadomienie po- winno zostać złożone pisemnie, oraz określają, jakie dane powin- no zawierać (nazwa, adres siedziby, NIP lub REGON, określenie rodzaju prowadzonej działalności). Po złożeniu powiadomienia podmiot składający powinien otrzymać od naczelnika urzędu celnego potwierdzenie przyjęcia tego powiadomienia. Aktualna lista pośredniczących podmiotów gazowych jest publikowana przez ministra finansów w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponadto obowiązkiem pośredniczącego podmiotu gazo- wego jest powiadamianie właściwego naczelnika urzędu celnego o:  zmianie danych zawartych w złożonym uprzednio powia- domieniu – w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych,  zaprzestaniu prowadzenia działalności w tym charakterze – w terminie 7 dni od dnia, w którym podmiot zaprzestał tej działalności. III. Czynności opodatkowane System opodatkowania gazu ziemnego zakłada opodatkowa- nie jedynie czynności na ostatnim etapie obrotu, tj. takich, które mają miejsce w związku z dostawą wyrobów do final- nego nabywcy gazowego lub ich zużyciem. Zgodnie z ustanowionymi regulacjami przedmiotem opodat- kowania jest: – nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę gazowego, – sprzedaż wyrobów gazowych finalnemu nabywcy gazowemu, – import wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę ga- zowego, – użycie wyrobów gazowych przez pośredniczący podmiot gazowy, – użycie wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę ga- zowego. Użycie wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę gazo- wego powinno być rozumiane szeroko jako użycie wyrobów gazowych: – uzyskanych w inny sposób niż w drodze nabycia, – jeżeli nie można ustalić sprzedawcy tych wyrobów finalnemu nabywcy gazowemu, a w wyniku kontroli podatkowej, po- stępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że akcyza została zapłacona w należytej wysokości, – nabytych w ramach zwolnienia, ale przeznaczonych na cele opałowe, do innych celów niż zwolnione – za takie uży- cie uważa się też naruszenie warunku zwolnienia, a także sprzedaż, eksport lub dostawę wewnątrzwspólnotową wy- robów gazowych przez finalnego nabywcę zamiast użycia ich do celów zwolnionych. Natomiast za sprzedaż finalnemu nabywcy gazowemu uznaje się następujące czynności: – sprzedaż, w rozumieniu Kodeksu cywilnego, – zamianę, w rozumieniu Kodeksu cywilnego, – wydanie w zamian za wierzytelności, – wydanie w miejsce świadczenia pieniężnego, – darowiznę, w rozumieniu Kodeksu cywilnego – wydanie w zamian za dokonanie określonej czynności, – przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy, – przekazanie przez podatnika na potrzeby osobiste podatnika, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spół- dzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnio- nych przez niego pracowników oraz byłych pracowników. Zatem pojęcie sprzedaży wyrobów gazowych finalnemu na- bywcy gazowemu zostało w ustawie akcyzowej ujęte szeroko. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że przepis ustanawia- jący pojęcie sprzedaży wyrobów gazowych stanowi lex spe- cialis wobec ogólnej definicji sprzedaży przyjętej do celów akcyzy i wskazanej w słowniczku ustawy akcyzowej. Warto również wskazać, że w przypadku wyrobów gazowych zastosowanie znajduje także zasada jednokrotności opodatko- wania akcyzą. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli powstał obowiązek podatkowy na podstawie jednej z czynności opodatkowanych, to obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności podlegają- cej opodatkowaniu akcyzą nie może powstać, jeżeli kwota akcy- zy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości. IV. Podatnicy akcyzy od wyrobów gazowych Zgodnie z ogólnymi zasadami podatku akcyzowego podatni- kiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec któ- rej zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą. 11 AKCYZA 2014 Podatnikiem podatku akcyzowego od wyrobów gazowych może zostać:  pośredniczący podmiot gazowy używający wyrobów gazo- wych lub sprzedający wyroby gazowe finalnemu nabywcy gazowemu do celów opodatkowanych,  finalny nabywca gazowy używający wyrobów gazowych – będzie on podatnikiem w sytuacjach szczególnych (np. w przypadku użycia nabytych w ramach zwolnienia wyro- bów gazowych do innych celów niż zwolnione),  finalny nabywca gazowy importujący wyroby gazowe,  podmiot reprezentujący wyznaczony przez podmiot zagranicz- ny – w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę gazowego od podmiotu zagranicznego niemającego siedziby, miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju,  finalny nabywca gazowy – w przypadku nabycia wewnątrz- wspólnotowego wyrobów gazowych, jeżeli: – podmiot reprezentujący nie zostanie wyznaczony lub – właściwy naczelnik urzędu celnego odmówi przyjęcia zgłoszenia rejestracyjnego podmiotu reprezentującego lub – finalny nabywca gazowy nie prześle w terminie podmio- towi reprezentującemu kopii faktury dotyczącej nabycia wyrobów gazowych. V. Moment powstania obowiązku podatkowego Ze względu na odrębne uregulowanie czynności opodatkowa- nych w przypadku wyrobów gazowych ustawodawca określił również właściwe dla wyrobów gazowych momenty powsta- nia obowiązku podatkowego. W konsekwencji obowiązek podatkowy powstaje z dniem:  nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów gazowych przez Natomiast stawka akcyzy:  dla gazu ziemnego i pozostałych węglowodorów gazowych objętych pozycją CN 2711 oraz gazowych węglowodorów alifatycznych objętych pozycją CN 2901 zużywanych do napędu silników stacjonarnych wynosi 11,04 zł/1 giga- dżul (GJ).  dla innych wyrobów gazowych niż ww., zużywa- nych do napędu silników stacjonarnych, stawka akcyzy wynosi 14,72 zł/1 gigadżul (GJ). Ponadto w przypadku gdy wyroby gazowe są zużywane do in- nych celów niż napędowe lub opałowe, wtedy są opodatkowane stawką 0 zł. Przykładowo zerowa stawka akcyzy będzie miała szerokie zastosowanie w branży chemicznej, gdzie ogromne ilości zużywanego gazu ziemnego w znacznej części stanowią składnik produktów wytwarzanych przez te zakłady. Również w przypadku, kiedy gaz jest zużywany zarówno do wytwarza- nia ciepła, jak i jest surowcem, w ramach jednego procesu tech- nologicznego, powinien być w całości opodatkowany zerową stawką akcyzy (co istotne – stosowanie zerowej stawki akcyzy nie jest uzależnione od obowiązków dokumentacyjnych). Biorąc pod uwagę, że stawki akcyzy zostały ustalone na 1 gigadżul energii, ustawodawca określił stałe wartości opa- łowe wyrobów gazowych, które:  dla wyrobów gazowych o kodzie CN 2705 00 00 wynoszą: – 18,0 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu koksowni- czego, – 18,0 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu ekspansyj- nego i gazów resztkowych, powstających na ciągach nie- organicznych, – 7,8 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu konwertoro- wego, finalnego nabywcę gazowego, – 3,6 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu wielkopieco-  wydania wyrobów gazowych finalnemu nabywcy gazowe- wego, mu, w przypadku ich sprzedaży na terytorium kraju,  powstania długu celnego, w przypadku importu wyrobów gazowych przez finalnego nabywcę gazowego,  użycia wyrobów gazowych przez pośredniczący podmiot ga- zowy lub finalnego nabywcę gazowego (tj. użycie wyrobów gazowych, od których nie została uiszczona akcyza, a które nie korzystają ze zwolnienia z podatku akcyzowego). Jednocześnie, jeżeli sprzedaż wyrobów gazowych jest po- twierdzona fakturą lub innym dokumentem, z którego wyni- ka zapłata należności za sprzedane przez podatnika wyroby gazowe, wydanie wyrobów gazowych finalnemu nabywcy gazowemu jest związane z wystawieniem przez podatnika faktury lub tego dokumentu. Innymi słowy moment wysta- wienia faktury lub innego dokumentu jest uznawany za kreu- jące powstanie obowiązku podatkowego w akcyzie. VI. Podstawa opodatkowania oraz wysokość akcyzy Podstawą opodatkowania w przypadku wyrobów gazowych jest ilość tych wyrobów wynikająca z faktury dokumentują- cej ich sprzedaż. Stawka akcyzy dla gazu ziemnego i pozostałych węglowodo- rów gazowych zużywanych na cele opałowe wynosi 1,28 zł/ 1 gigadżul (GJ). 12 – 1,9 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu nadmiarowego, – 1,8 GJ/1000 metrów sześciennych – dla gazu gardzielowego, – 18,0 GJ/1000 metrów sześciennych – dla wyrobów gazo- wych, wobec których występuje brak możliwości ustalenia rodzaju wyrobu gazowego;  dla wyrobów gazowych o kodzie CN 2711 11 00 wynosi – 45,2 GJ/1000 kg;  dla wyrobów energetycznych o kodach CN od 2711 12 do 2711 19 00 wynosi – 46,0 GJ/1000 kg;  dla wyrobów gazowych o kodzie CN 2711 21 00 wynoszą: – 31,0 GJ/1000 metrów sześciennych – grupy E, – 27,0 GJ/1000 metrów sześciennych – grupy Lw, – 24,0 GJ/1000 metrów sześciennych – grupy Ls, – 20,0 GJ/1000 metrów sześciennych – grupy Ln, – 16,0 GJ/1000 metrów sześciennych – grupy Lm, – 31,0 GJ/1000 metrów sześciennych – dla wyrobów gazo- wych niewymienionych powyżej;  dla wyrobów o kodzie ex CN 2711 29 00 wynoszą: – 24,0 GJ/1000 metrów sześciennych – dla wyrobu gazowego propan-butan-powietrze, – 115 GJ/1000 metrów sześciennych – dla wyrobu gazowego propan-butan-rozprężony;  dla wyrobów energetycznych o kodzie CN 2901 10 00 wynosi – 31,0 GJ/1000 metrów sześciennych;  dla pozostałych wyrobów gazowych niewymienionych powyżej wynosi – 31,0 GJ/1000 metrów sześciennych. Komentarze ekspertów W konsekwencji określenie należnego podatku akcyzowego od wyrobów gazowych powinno nastąpić na podstawie war- tości opałowej zużytych/sprzedanych wyrobów gazowych oraz stawki podatku akcyzowego. Taki zabieg legislacyjny znacząco ułatwił rozliczanie podatku akcyzowego, ponieważ wyeliminował obowiązek każdorazowego badania wartości opałowej danej partii gazu, który jest przedmiotem obrotu lub zużycia. Co ważne, wymienione stałe wartości opałowe nie powinny zasadniczo odbiegać od wartości faktycznych, ponieważ były one konsultowane z poszczególnymi branżami przemysłu w trakcie konsultacji społecznych. VII. Zwolnienia z podatku akcyzowego Szczegółowy zakres zwolnień z podatku akcyzowego dla wyrobów gazowych oraz zasady ich stosowania został omó- wiony w części pt. „Zwolnienia od akcyzy dla wyrobów ga- zowych”. Jednak w tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca wprowadził stosunkowo szeroki katalog zwolnień dla wyro- bów gazowych. W swojej istocie jest on zbliżony do zwolnień z podatku akcyzowego dla wyrobów węglowych. Również warunki stosowania zwolnień z podatku akcyzowego dla wy- robów gazowych są dość łatwe do spełnienia dla podmiotów zużywających te wyroby. W zależności od zwolnienia, którego dotyczą, sprowadzają się one m.in. do konieczności zmiany umowy handlowej na dostawę wyrobów gazowych, wystawienia faktury i uzyska- nia od nabywcy określonego oświadczenia bądź wyłącznie uzyskania od nabywcy określonego oświadczenia. Ponadto w przypadku zwolnienia z podatku akcyzowego dla wyrobów gazowych zużywanych przez gospodarstwa domowe nabycie określonej ilości danej kategorii wyrobów gazowych może zostać dokonane bez spełnienia dodatkowych warunków for- malnych, tj. bez złożenia oświadczenia. VIII. Deklaracje akcyzowe Podatnik podatku akcyzowego od wyrobów gazowych jest zobowiązany do składania deklaracji akcyzowej oraz oblicza- nia i wpłacania podatku akcyzowego za miesięczne okresy rozliczeniowe, w terminie do 25. dnia miesiąca następujące- go po miesiącu, w którym:  upłynął termin płatności wynikający z faktury, a jeżeli ter- min ten nie został określony, po miesiącu, w którym wy- stawiono fakturę – w przypadku nabycia wewnątrzwspól- notowego,  upłynął termin płatności określony w umowie właściwej dla rozliczeń z tytułu dostaw wyrobów gazowych albo, jeżeli termin ten nie został określony w umowie – upłynął ter- min płatności wynikający z faktury lub innego dokumentu wystawionego przez podatnika, z którego wynika zapłata należności za sprzedane przez podatnika wyroby gazowe, a jeżeli termin płatności nie został określony w umowie ani w fakturze lub w tym dokumencie – po miesiącu, w którym wystawiono fakturę lub ten dokument – w przypadku sprze- daży wyrobów gazowych finalnemu nabywcy gazowemu nabywającemu wyroby gazowe do celów opodatkowanych,  nastąpiło użycie wyrobów gazowych do innych celów niż zwolnione. Jednocześnie kwota podatku akcyzowego od wyrobów gazo- wych może być obniżona o akcyzę zapłaconą od zużytych do ich wyprodukowania innych wyrobów gazowych. Przykładowo więc w sytuacji, gdy pośredniczący podmiot gazowy sprzeda wyroby gazowe do finalnego nabywcy ga- zowego nabywającego wyroby gazowe do celów opodatko- wanych, a zgodnie z umową handlową między tymi podmio- tami termin płatności upływa 17 listopada, wtedy rozliczenie podatku akcyzowego od sprzedanych wyrobów gazowych powinno nastąpić do 25 grudnia w deklaracji składanej za listopad (z uwagi na święta Bożego Narodzenia termin ten przedłuża się do 27 grudnia). Natomiast kwestią, która nie wynika wprost z uchwalonych przepisów, a która jest istotna z punktu widzenia praktycz- nego rozliczania podatku akcyzowego, są zasady ujmowania w deklaracjach dla podatku akcyzowego od wyrobów gazo- wych korekt faktur VAT dotyczących sprzedaży wyrobów gazowych. Poniżej zostaną przedstawione zasady ujmowania takich korekt, które wydają się właściwe w świetle nowego systemu podatku akcyzowego od wyrobów gazowych oraz dotychczasowego stanowiska ministra finansów i Naczelne- go Sądu Administracyjnego w zakresie rozliczania podatku akcyzowego od energii elektrycznej, gdzie obowiązek podat- kowy powstaje w analogiczny sposób. Mianowicie w przypadku wystawienia:  faktury VAT korygującej sprzedaż wyrobów gazowych zwiększającej podstawę opodatkowania – korekty podatku akcyzowego dokonuje się na bieżąco, tj. wykazuje się podatek akcyzowy w deklaracji akcyzowej za miesiąc, w którym upłynął termin płatności określony w umowie handlowej, a jeżeli taki termin nie został okre- ślony w umowie handlowej, to w deklaracji akcyzowej za miesiąc, w którym upłynął termin płatności z faktury, a jeżeli termin płatności nie został określony w umowie ani na fakturze, wtedy z momentem wystawienia faktury;  faktury VAT korygującej sprzedaż wyrobów gazowych zmniejszającej podstawę opodatkowania – korekty podatku akcyzowego dokonuje się wstecznie, tj. koryguje się deklarację dla podatku akcyzowego za okres, w którym uwzględniono fakturę pierwotną. Zasady te powinny również znaleźć zastosowanie w przypad- ku ewentualnych korekt faktur korygujących, tj. przy wysta- wieniu korekty do faktury korygującej VAT, skutkującej:  zwiększeniem podstawy opodatkowania – korekty podatku akcyzowego dokonuje się na bieżąco,  zmniejszeniem podstawy opodatkowania – korekty podatku akcyzowego dokonuje się wstecznie. Przedstawione zasady korekty podatku akcyzowego są zgod- ne
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Akcyza 2014 wraz z wyjaśnieniami ekspertów kancelarii Parulski i Wspólnicy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: