Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00361 006872 11242681 na godz. na dobę w sumie
Aktualne wyzwania prawa własności intelektualnej i prawa konkurencji. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Michałowi du Vallowi - ebook/pdf
Aktualne wyzwania prawa własności intelektualnej i prawa konkurencji. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Michałowi du Vallowi - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-065-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> własności intelektualnej
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
'Księga pamiątkowa jest nie tylko podziękowaniem i hołdem złożonym Profesorowi Michałowi du Vallowi. Jest też dowodem, że wiele tez naukowych zawartych w jego publikacjach i obszarów zainteresowań badawczych stanowi inspirację do dalszych studiów, dyskusji i polemik. Potwierdzają to artykuły nawiązujące do jego twórczości zawarte w tej szczególnej publikacji. Mamy nadzieję, że Księga będzie symbolicznym pożegnalnym akordem w przerwanej 'symfonii życia' człowieka, naukowca, mentora i kolegi, którego bardzo nam brakuje'.

Fragment publikacji
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

M VM V AKTUALNE WYZWANIA PRAWA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ I PRAWA KONKURENCJI M V Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Michałowi du Vallowi M VM V redakcja naukowa Justyna Ożegalska-Trybalska Dariusz Kasprzycki M V Warszawa 2015 Recenzent Dr hab. Rafał Sikorski Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Katarzyna Gierłowska Opracowanie redakcyjne Anna Sorówka-Łach, Agnieszka Zagozda Projekt okładki i układ typografi czny Marta Baranowska Łamanie Fotoedytor Autor fotografi i Anna Wojnar, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2015 ISBN: 978-83-264-8255-7 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Profesor Michał du Vall (1952–2012) Michał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel Michał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel Michał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel „Tak puka los do bram życia” (Ludwig van Beethoven o „Symfonii losu”) W dniu 9 marca 2015 r. minęła trzecia rocznica niespodziewanej śmier­ ci Profesora Michała du Valla, wybitnego specjalisty z zakresu prawa własności przemysłowej i prawa konkurencji, wysoko cenionego wykła­ dowcy i pracownika, przedstawiciela władz Uniwersytetu Jagiellońskie­ go, a przede wszystkim oddanego swojej pracy naukowca, wykładowcy i prawego człowieka. Profesor du Vall urodził się 11 września 1952 r. w rodzinie o wielo­ pokoleniowych tradycjach prawniczych: był synem adwokata, wnukiem sędziego, prawnukiem notariusza i C.K. urzędnika państwowego, pra­ prawnukiem C.K. sędziego. Jego praprapradziadek Mikołaj Antoni Mata­ kiewicz był rektorem UJ w latach 1837–1839, dziekanem Wydziału Prawa UJ i prezesem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, z którego wywo­ dzi się Polska Akademia Umiejętności. Z takimi tradycjami niemal naturalnym wyborem dla Profesora du Valla były studia prawnicze, które podjął na Wydziale Prawa Uniwersytetu Ja­ giellońskiego. W 1975 r. ukończył je, broniąc pracy z zakresu prawa cywil­ nego pod kierunkiem profesora Józefa Skąpskiego. Po ukończeniu studiów nieprzerwanie pracował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego macierzystą jednostką był Międzyuczelniany Instytut Wynalazczości i Ochrony Włas­ ności Intelektualnej (obecnie – Katedra Prawa Własności Intelektualnej na Wydziale Prawa i Administracji). W 1978 r. ukończył aplikację sędziowską. Następnie, w 1983 r., uzyskał stopień doktora nauk prawnych, pisząc pracę doktorską Umowa wdrożeniowa – zagadnienia konstrukcyjne i zasada partycypa‑ cji w efektach. Stopień doktora habilitowanego w 1991 r. otrzymał na podsta­ wie rozprawy Licencja otwarta w prawie polskim na tle prawnoporównawczym. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał 1 lutego 2002 r., a tytuł profesora zwyczajnego został mu nadany 25 września 2009 r. Po uzyskaniu uprawnień radcy prawnego, do czasu objęcia funkcji prorektora, był wspólnikiem ­założycielem kancelarii prawnej, w której z sukcesem prowadził przez prawie 20 lat praktykę jako jeden z najlep­ szych specjalistów z zakresu prawa własności przemysłowej i prawa anty­ monopolowego w Polsce. 5 M ichał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel Do sukcesów zawodowych Profesora du Valla należy także przepro­ wadzona przez niego jako syndyka w latach 90. prywatyzacja i pełne za­ gospodarowanie mienia największego upadłego wówczas przedsiębior­ stwa państwowego – Nowotarskich Zakładów Przemysłu Skórzanego Podhale w Nowym Targu. Truizmem jest stwierdzenie, że działalność naukowa Profesora ma charakter wybitny. W swojej pracy naukowej koncentrował się na ma­ jących szczególne znaczenie praktyczne problemach prawa własności przemysłowej i prawa konkurencji, takich jak: wynalazek biotechnolo­ giczny, transfer technologii i jego ograniczenia, ochrona wzorów użyt­ kowych. Jako aktywny badacz i naukowiec pozostawił po sobie wiele publikacji należących do ważnych pozycji bibliograficznych w dziedzi­ nie polskiego prawa własności intelektualnej i prawa konkurencji. Do najważniejszych prac Profesora du Valla należą: Prawo patentowe (2008), Prawo własności przemysłowej (wydane pięciokrotnie, współautorki: E. No­ wińska, U. Promińska), Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konku‑ rencji (wydany siedmiokrotnie, współautorka: E. Nowińska). W ostatnich latach życia najwięcej uwagi poświęcił problematyce prawa antymono­ polowego, w szczególności nadużywaniu pozycji dominującej w prawie kon kurencji. Inną bogatą w liczne sukcesy sferą działalności zawodowej Profesora była praca organizacyjno ­kierownicza. Od 1996 r. sprawował funkcję pro­ dziekana Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej ds. Studenc­ kich, a następnie – przez dwie kolejne kadencje – był jego dziekanem. Od 2008 r. do śmierci pełnił funkcję prorektora Uniwersytetu Jagielloń­ skiego ds. polityki kadrowej i finansowej. Swoją wiedzą i radą służył wielu organizacjom i instytucjom. Był eks­ pertem Sejmu, Senatu, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Ministerstwa Gospodarki, a także Komisji Europejskiej, Organizacji Na­ rodów Zjednoczonych, Europejskiego Urzędu Patentowego oraz Świato­ wej Organizacji Własności intelektualnej. Profesor du Vall ma ogromne zasługi w zakresie dostosowywania polskiego prawa własności przemysłowej do standardów unijnych. Dla Komitetu Integracji Europejskiej opracowywał zagadnienia dotyczące harmonizacji prawa polskiego z prawem europejskim, czego owocem jest autorstwo wielu pozycji analitycznych w ramach serii „Harmoni­ zacja prawa polskiego z prawem Wspólnot Europejskich”. W latach 1998–2000 był ekspertem w komisjach sejmowych w pracach nad usta­ wą – Prawo własności przemysłowej. Aktywnie działał w Światowej Organizacji Włas ności Intelektualnej. Za swój wkład w rozwój prawa włas ności przemysłowej w Polsce otrzymał w 1987 r. nagrodę indywi­ dualną III stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a w 1998 r. 6 M ichał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel – Medal Edukacji Narodowej. W 2008 r. został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Przez wiele lat blisko współpracował z Urzędem Patentowym RP, z którym wspólnie zrealizował wiele niezwykle cennych inicjatyw w za­ kresie rozwijania systemu ochrony praw własności intelektualnej w Pol­ sce, promowania systemu oraz edukowania i kształcenia w tym zakresie. Był zaangażowany w przygotowanie standardów i dobrych praktyk dla nauczania prawa własności intelektualnej w szkołach wyższych oraz unikatowego kierunku studiów drugiego stopnia z zakresu zarządzania włas nością intelektualną na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako uznany specjalista w swojej dziedzinie i charyzmatyczny mów­ ca wygłaszał referaty na wielu konferencjach międzynarodowych, m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, we Francji, w Szwecji, we Włoszech i w Meksyku. Na trwałe zapisał się jako współorganizator, aktywny uczestnik wielu cyklicznych przedsięwzięć organizowanych przez środowiska zajmujące się problematyką ochrony własności intelektualnej, innowacjami, trans­ ferem technologii. Był regularnym prelegentem Seminariów Rzeczników Patentowych Szkół Wyższych w Cedzynie, organizowanych przez Urząd Patentowy RP. Jako przedstawiciel Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz pre­ legent brał udział w organizowanych w Krakowie przez Urząd Patento­ wy RP Międzynarodowych Sympozjach, nawiązując wiele zagranicznych kontaktów zawodowych i przyjaźni. Był wszechstronnym, utalentowanym człowiekiem, zawsze towarzy­ szyła mu pasja w podejmowaniu nowych wyzwań i determinacja w ich realizacji. Był otwarty na nowe inicjatywy, z wrodzonym optymizmem angażował się w nowe przedsięwzięcia i projekty, nawet z pozoru trudne do zrealizowania. Kierował wieloma międzynarodowymi projektami badawczymi i usługowymi (w tym unijnymi), realizowanymi we współpracy z uni­ wersytetami z Europy, Ameryki Południowej i Azji, m.in. projektem IPR­Helpdesk, w ramach którego świadczono pomoc prawną z zakre­ su własności intelektualnej europejskim małym i średnim przedsiębior­ stwom oraz szkołom wyższym. Profesor Michał du Vall z sukcesem spełniał się jako nauczyciel akade­ micki. Studenci zapamiętają Go jako barwnego i ciekawego wykładowcę. Z pasją prowadził na Wydziale Prawa i Administracji UJ wykłady z prawa antymonopolowego i patentowego oraz prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji, gromadząc na swoich zajęciach rzesze słuchaczy. Przez dłu­ gi czas prowadził też wykłady z zakresu prawa w biotechnologii i pra­ wa w medycynie oraz seminaria magisterskie. Był także wykładowcą na Akademii Górniczo ­Hutniczej i Politechnice Krakowskiej. Był opiekunem 7 M ichał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel Sekcji Prawa Antymonopolowego UJ działającej w ramach Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa UJ. Wypromował czterech doktorów nauk prawnych, wielu młodych naukowców zaraził pasją badawczą i zainspi­ rował do badań naukowych. Wielokrotnie występował w roli recenzenta w przewodach doktorskich. Mimo rozlicznych obowiązków, aktywności i piastowanej w ostatnich latach funkcji rektorskiej zawsze znajdował czas dla studentów, seminarzystów, doktorantów, będąc dla nich odda­ nym nauczycielem i promotorem. Z szacunkiem i zainteresowaniem pod­ chodząc do innych poglądów naukowych (zwłaszcza tych odmiennych czy kontrowersyjnych), zdobywał uznanie w środowisku akademickim. Współpracowników i wychowanków ujmował bezpośredniością i part­ nerską współpracą, wielką serdecznością, chęcią angażowania w realizo­ wane przez siebie przedsięwzięcia. Michał du Vall był osobą otwartą, szlachetną i pracowitą, a przede wszystkim pogodnym, pomocnym, bardzo towarzyskim i ciepłym czło­ wiekiem. Był troskliwym ojcem dwojga dzieci i oddanym mężem. Nie wszystkim znana jest pasja muzyczna Profesora. Jeszcze w trakcie szkolnej edukacji ukończył równolegle szkoły muzyczne: I stopnia w Kro­ śnie i II stopnia w Rzeszowie w klasie fortepianu. Był utalentowanym pia­ nistą, wspaniale improwizował na gitarze. Uwielbiał także śpiewać. Jako meloman uczestniczył w ważnych wydarzeniach muzycznych i koncerto­ wych. Muzyka była stale obecna w jego życiu, podobnie jak inne pasje i ak­ tywności. Przyjaciele i współpracownicy mogą wspominać pełne żartów i barwnych opowiadań wspólne spotkania, podróże czy wypełnione rywa­ lizacją sportową mecze tenisowe. Kochał góry i jazdę na nartach, która była jego wielką pasją. Poświęcał jej wolne chwile i to ona towarzyszyła mu do końca. Zmarł nagle we włoskich Dolomitach w dniu 9 marca 2012 r. *** Z jednej strony trudno wyzbyć się uczucia żalu, że odchodząc przed­ wcześnie, Profesor du Vall nie wykorzystał w pełni swojego ogromnego potencjału naukowego, pasji badawczej i organizacyjnej. W tym zakresie pozostaje niedosyt i przekonanie, że jeszcze w wielu sytuacjach mógł­ by pozytywnie zaskoczyć, zainspirować, zaoferować wiedzę, wsparcie i rozbawić swoim poczuciem humoru. Z drugiej strony wszyscy, któ­ rzy Go znali, mogą czuć satysfakcję, że mieli możliwość uczestniczenia w niezwykle ciekawym i różnorodnym życiu naukowym, zawodowym i towarzyskim człowieka, który starał się z tego życia w pełni korzystać. Z sukcesem, bo pozostawił po sobie nie tylko imponującą spuściznę na­ ukową i grono wychowanków, lecz – co ważniejsze – także szczerą sym­ patię i wdzięczność wielu osób. 8 M ichał du Vall – pasjonat prawa, nauczyciel, przyjaciel Księga pamiątkowa jest nie tylko podziękowaniem i hołdem złożo­ nym Profesorowi Michałowi du Vallowi. Jest też dowodem, że wiele tez naukowych zawartych w jego publikacjach i obszarów zainteresowań badawczych stanowi inspirację do dalszych studiów, dyskusji i polemik. Potwierdzają to artykuły nawiązujące do jego twórczości zawarte w tej szczególnej publikacji. Mamy nadzieję, że Księga będzie symbolicznym pożegnalnym akor­ dem w przerwanej „symfonii życia” człowieka, naukowca, mentora i kolegi, którego bardzo nam brakuje. Przyjaciele, Współpracownicy, Uczniowie dziekan wydziału prawa i adMinistracji uj wspoMnienie Wspomnienie Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ Wspomnienie Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego pragnie, aby członkowie całej jego społeczności mogli przyłączyć się do grona przyjaciół, kolegów i współpracowników Profesora Michała du Valla, któ­ rzy przygotowali tę Księgę dla uczczenia Jego pamięci i przypomnienia dzieł, które po sobie pozostawił. Paradoksem jest to, że prawnik tej klasy, co Profesor du Vall, będąc za­ trudnionym na Uniwersytecie Jagiellońskim, nigdy nie był pracownikiem naszego Wydziału. Zaważyło na tym wiele niesprzyjających decyzji na­ tury administracyjnej, lecz tym bardziej pragniemy podkreślić, jak wiele łączyło Profesora du Valla z Wydziałem Prawa i Administracji UJ, którego był absolwentem. Na tym wydziale uzyskał wszystkie tytuły i stopnie na­ ukowe, z nim łączyły Go więzy bliskiej współpracy naukowej i dydak­ tycznej, a przede wszystkim był to wydział, na którym pozostawił wielu przyjaciół i kolegów. Instytut Prawa Własności Intelektualnej był miejscem, w którym Pro­ fesor Michał du Vall odnalazł swoich mistrzów i atmosferę pracy nauko­ wej, dzięki której powstał zespół wybitnych badaczy, podobnie jak on oddanych pracy nad nowymi wyzwaniami związanymi z prawami na dobrach niematerialnych. Jako członek tego zespołu Profesor od lat po­ dejmował starania o włączenie instytutu do struktury Wydziału Prawa i Administracji UJ. Stało się to rok po jego odejściu, naszą powinnością zaś jest zachowanie pamięci również o tej aktywności Profesora, która w sposób znaczący wpłynęła na zwiększenie potencjału kadrowego i dy­ daktycznego naszego wydziału. Profesor Michał du Vall zajmował wybitną pozycję w środowisku na­ ukowym, wśród znakomitych prawników, między innymi tych, którzy ofiarowali mu swoje prace w tej Księdze. Był także praktykiem, czyn­ nym radcą prawnym. Autorem i współautorem ponad 200 prac nauko­ wych. Jako organizator życia naukowego był prodziekanem i dziekanem Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ, a następnie pełnił funkcję prorektora UJ. Jako nauczyciel akademicki był promotorem prac magisterskich i doktorskich z zakresu prawa, tutorem Collegium Invisi­ 10 wspoMnienie dziekan wydziału prawa i adMinistracji uj bile. Jako ekspert tworzył prawo polskie i międzynarodowe, uczestnicząc w pracach legislacyjnych, formułując opinie dla sądów, organów państwa i instytucji międzynarodowych. To dalece niepełny spis Jego zasług. Naj­ ważniejsze jednak, że jako człowiek był przyjazny, uśmiechnięty, życz­ liwy ludziom, otwarty na nowe wyzwania. Takiego Profesora Michała du Valla zapamiętaliśmy. Mając możność spotykania Go na co dzień, śledząc Jego niezwykłą ak­ tywność i pracowitość, długo nie mogliśmy przyjąć do wiadomości, że tak nagle wszystko zostało przerwane. Jednak z perspektywy upływającego czasu możemy docenić jak wiele po sobie pozostawił i jak bardzo wciąż jest obecny wśród nas. W imieniu społeczności Wydziału Prawa i Administracji UJ Dziekan prof. dr hab. Krystyna Chojnicka wspoMnienie prezes urzędu patentowego rp Wspomnienie Prezes Urzędu Patentowego RP Wspomnienie Prezes Urzędu Patentowego RP „System patentowy dodał paliwa interesu do płomienia geniuszu...”1 (Abraham Lincoln) Profesor Michał du Vall przez wiele lat współpracował z Urzędem Pa­ tentowym RP i z wielkim osobistym zaangażowaniem włączał się w nowe inicjatywy ukierunkowane na rozwój, umacnianie i upowszechnianie własności przemysłowej w Polsce. Jako wykładowca i wybitny specjalista w dziedzinie ochrony włas­ ności intelektualnej brał udział w licznych konferencjach i seminariach organizowanych przez Urząd, będąc często ich współinicjatorem. Szcze­ gólnym zainteresowaniem darzył międzynarodowe sympozjum „Włas­ ność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce”, organizowane przez dziewięć lat od 2004 r. w Krakowie w Collegium Novum UJ. Przez lata wspierał również merytorycznie seminaria dla rzeczników patentowych w Cedzynie, podejmując wiele tematów, zwłaszcza z zakresu prawa pa­ tentowego i zwalczania nieuczciwej konkurencji. Jego referaty z tych seminariów zostały opublikowane w Zeszytach Naukowych – Wynalaz­ czość i Ochrona Własności Intelektualnej i nadal stanowią bogate źródło wiedzy dla praktyków. Profesor Michał du Vall był nie tylko znakomitym mentorem dla uczestników wielu ważnych spotkań organizowanych przez Urząd Pa­ tentowy RP, lecz także wspaniałym animatorem różnych wydarzeń kulturalnych i turystycznych, szczególnie towarzyszących sympozjom krakowskim oraz seminariom cedzyńskim. Jego niezwykła umiejętność integrowania środowiska naukowego i praktyków zapewniała szeroki udział kadry naukowej Międzyuczelnianego Instytutu Wynalazczości i Ochrony Włas ności Intelektualnej UJ, a następnie Instytutu Prawa Wła­ sności Intelektualnej UJ w wielu edukacyjnych i promocyjnych inicjaty­ wach Urzędu Patentowego RP. Brał on także aktywny udział w pracach nad wprowadzeniem przed­ miotu dotyczącego zagadnień ochrony własności intelektualnej dla stu­ dentów w polskich szkołach wyższych. Ponadto wraz z zespołem specja­ 1 Cytat pochodzi z monografii Profesora Michała du Valla (Prawo patentowe, Warszawa 2008) i był jego ulubionym powiedzeniem. 12 wspoMnienie prezes urzędu patentowego rp listów przygotował założenia programowe dla tego przedmiotu. Dzięki Jego wsparciu zostały zorganizowane studia podyplomowe dla przy­ szłych wykładowców tego przedmiotu, które w wyniku postępowania konkursowego, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, były realizowane w latach 2010–2015 na Uniwersytecie Warszawskim i Uni­ wersytecie Marii Skłodowskiej ­Curie w Lublinie. Był współredaktorem wydanego w 2010 r. podręcznika Ochrona własności intelektualnej dla słu­ chaczy tych studiów, którego celem było nie tylko dostarczanie wiedzy z zakresu ochrony własności intelektualnej, lecz także zapewnienie jed­ nolitości nauczania. Jako członek jury w konkursach na najlepszą pracę naukową na temat własności intelektualnej, organizowanych corocznie przez Urząd Patentowy RP, wspierał promowanie zagadnień z tej dzie­ dziny wśród studentów i kadry naukowej. Na podkreślenie zasługuje również Jego działalność w ramach Euro­ pejskiej Akademii Patentowej, w której pracach uczestniczył jako krajowy koordynator projektów prowadzonych wspólnie przez Urząd Patentowy RP i Europejski Urząd Patentowy. Entuzjazm Profesora Michała du Valla dla tego rodzaju aktywności, Jego ogromna wiedza i zdolności organiza­ cyjne były niezwykle wysoko cenione przez kierownictwo Europejskiego Urzędu Patentowego. Profesor brał także czynny udział w dostosowaniu polskiego prawa własności przemysłowej, prawa konkurencji i prawa konsumenckiego do standardów wspólnotowych. Był współautorem wielu projektów ustaw oraz opinii do projektów aktów prawnych na różnych szczeblach prac legislacyjnych. Profesor Michał du Vall był entuzjastą idei ustanowienia w Polsce wyspecjalizowanego sądu ds. własności intelektualnej i współautorem pierwszego społecznego projektu ustawy w tej sprawie, który został przy­ gotowany w Urzędzie Patentowym RP. Wcześniej na zlecenie Minister­ stwa Gospodarki opracował ekspertyzę dotyczącą potrzeby powołania w Polsce takiej instytucji. Idea utworzenia sądu ds. własności intelektu­ alnej pozostaje aktualna i jest podtrzymywana we wszystkich środowi­ skach zainteresowanych profesjonalnym orzekaniem w sprawach włas­ ności intelektualnej. Spośród ponad 200 publikacji z zakresu prawa własności intelektu­ alnej, których był autorem lub współautorem, za najważniejszą uznaje się wydaną w 2008 r., z okazji 90­lecia Urzędu Patentowego RP, obszerną monografię Prawo patentowe, stanowiącą podsumowanie Jego dorobku naukowego w tym zakresie. Publikacja ta spotkała się z entuzjastycznym odbiorem ze strony wszystkich środowisk związanych z ochroną włas­ ności przemysłowej w Polsce jako doskonała praca kompleksowo przed­ stawiająca polskie, europejskie i międzynarodowe prawo patentowe. 13 wspoMnienie prezes urzędu patentowego rp W zamierzeniu autora było kolejne rozszerzone i uzupełnione wydanie tej monografii, nad czym podjął już poważnie zaawansowane prace. W uznaniu ogromnych zasług na rzecz rozwoju ochrony własności intelektualnej, zarówno na płaszczyźnie naukowej, jak i dydaktycznej, Profesor Michał du Vall w 2008 r. został, na wniosek Urzędu Patentowego, odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Odro­ dzenia Polski. Uroczystość nadania tego wysokiego odznaczenia odbyła się podczas obchodów 90­lecia ustanowienia Urzędu Patentowego RP, co było dla nas wszystkich wielkim zaszczytem. Profesor du Vall miał ogromny wpływ nie tylko na kształtowanie pra­ wa własności intelektualnej, lecz również na praktykę jego stosowania. Było to szczególnie widoczne przy wdrażaniu w Polsce przepisów poro­ zumienia TRIPS, nakładających na nasz kraj wiele nowych zobowiązań legislacyjnych. Profesorowi zawdzięczamy, że proces transponowania postanowień tego międzynarodowego aktu prawnego do polskiego po­ rządku prawnego był dokonany z sukcesem. Michał du Vall był nie tylko znakomitym prawnikiem oraz otwartym na współpracę i współdziałanie autorytetem w dziedzinie prawa własno­ ści intelektualnej, lecz także niezwykle dobrym, sympatycznym, przyjaz­ nym oraz życzliwym ludziom i ich sprawom Człowiekiem o niezwykle wysokiej kulturze osobistej. Zarówno społeczność uniwersytecka, jak i środowiska prawnicze oraz użytkownicy systemu ochrony własności intelektualnej stale korzystają z Jego rozległej wiedzy, doświadczenia i niezwykle cennego dorobku, co pozwala także na serdeczne pielęgnowanie pamięci Profesora i Jego spuścizny naukowej. dr Alicja Adamczak Prezes Urzędu Patentowego RP wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla w ujęciu chronologicznyM Kiedy należy zawierać umowy wdrożeniowe, Nowe Prawo 1977, nr 2 Zasady współpracy przemysłu z jednostkami badawczymi w zakresie wdrożeń wynalazków i innych wyników prac badawczych, Lublin 1978 Prawne formy stosowania projektów wynalazczych będących wynikiem prac ba‑ dawczych, Wynalazczość i Racjonalizacja 1978, nr 24 Zbiór orzeczeń z zakresu wynalazczości publikowanych od 1 stycznia 1977 r. do 30 czerwca 1978 r., Kraków 1979 Glosa do uchwały SN z dnia 27 kwietnia 1977 r., I PZP 6/77, Nowe Prawo 1979, nr 1 Zasada jednokrotnej korzyści, Wynalazczość i Racjonalizacja 1979, nr 19 Glosa do wyroku SN z dnia 18 stycznia 1980 r., IV PR 340/79, OSPiKA 1980, nr 12 (współautor E. Nowińska) Głos w dyskusji nad referatem B. Odoń, Problemy Prawa Wynalazczego i Pa­ tentowego, Katowice 1980, nr 6 Umowy o stosowanie projektów wynalazczych między jednostkami gospodarki uspołecznionej (w:) Problemy wykorzystania innowacji, Wrocław 1980 Koszty sądowe w sprawach wynalazczych, Wynalazczość i Racjonalizacja 1980, nr 4 (współautor P. Ochwat) A kutatasi ereymenyek teremelesi bevezetesere iranyulo szerzödesek, A Mygyar Iparjogvadelni Egyusulet (MIE), Közlemänyei 20/80, Budapest 1980 Zbiór orzeczeń z zakresu wynalazczości opublikowanych od 1 lipca 1978 r. do 30 czerwca 1980 r., Kraków 1980 Prace nad projektami wynalazczymi (w:) Wybrane zagadnienia wynalazczości pracowniczej w jednostkach spółdzielczości pracy, Kraków 1980 Nagrody w prawie wynalazczym (w:) Wybrane zagadnienia wynalazczości pra‑ cowniczej w jednostkach spółdzielczości pracy, Kraków 1980 15 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Rozpowszechnianie projektów wynalazczych (w:) Wybrane zagadnienia wyna‑ lazczości pracowniczej w jednostkach spółdzielczości pracy, Kraków 1980 Postępowanie z projektami wynalazczymi w spółdzielniach (w:) Wybrane zagad‑ nienia wynalazczości pracowniczej w jednostkach spółdzielczości pracy, Kra­ ków 1980 Umowa wdrożeniowa (akty prawne, treść umowy i jej przedmiot), Kraków 1981 Cywilnoprawne formy obrotu osiągnięciami postępu naukowo ‑technicznego mię‑ dzy jednostkami gospodarki uspołecznionej, Poznań 1981 Fundusz efektów wdrożeniowych, Kraków 1981 O potrzebie zmiany prawa wynalazczego w świetle reformy, Wynalazczość i Ra­ cjonalizacja 1981, nr 17–18 (współautor J. Szwaja, W. Tabor) Zbycie w toku procesu rzeczy będącej przedmiotem sporu a ochrona nabywcy w dobrej wierze, Nowe Prawo 1982, nr 10–12 (współautor P. Ochwat) Zmiany prawa wynalazczego wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1982 r., Dz. U. Nr 18, poz. 131, Kraków 1982 (współautor W. Tabor) Nagrody dla osób uczestniczących we wprowadzaniu do produkcji osiągnięć po‑ stępu naukowo ‑technicznego (w:) Prace z problematyki wynalazczości pra‑ cowniczej w szkołach wyższych, ZN UJ PWiOWI 1982, z. 27 Tryb załatwiania spraw z zakresu wynalazczości w spółdzielniach, Spółdziel­ czość Pracy 1983, nr 6 Wybrane zagadnienia obrotu myślą techniczną w sektorze spółdzielczym, Spół­ dzielczość Pracy 1983, nr 3 Protection of Computer Software (Question 57), AIPPI, Annuaire 1984/IV, Reports of Groups Obrót projektami wynalazczymi w gospodarce narodowej (w:) Wynalazczość i ra‑ cjonalizacja pracownicza w warunkach reformy gospodarczej, Poznań 1984 Licencje w świetle znowelizowanych przepisów prawa wynalazczego, Poznań 1984 Prawne możliwości eksportu osiągnięć naukowych i technicznych w Polsce, Kra­ ków 1984 Prawne możliwości eksportu osiągnięć naukowych i technicznych w warunkach reformy gospodarczej (w:) Postęp techniczny w przedsiębiorstwie państwo‑ wym. Aspekty prawne i organizacyjne, Lublin 1984 16 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Zmiany prawa wynalazczego w zakresie obrotu projektami wynalazczymi, Kra­ ków 1984 Prace badawcze i wdrożeniowe, Kraków 1985 Przedmiot i charakterystyka prawna umowy wdrożeniowej, ZN UJ PWiOWI, 1985, z. 37 Zmiany w zasadach wynagradzania za projekty wynalazcze, Spółdzielczość Pracy 1985, nr 26 (współautor W. Tabor) Stosowanie projektu wynalazczego, Spółdzielczość Pracy 1986, cz. I, nr 26, 1987, cz. II, nr 2 (współautor W. Tabor) Les Contracts de Licence dans la Loi du 19 Octobre 1972 sur l’Activite inventive telle que modifice le 26 Avril 1984 (w:) Bulletin Documentaire de la Propriété Intellectuelle des Pays Socialiste d’Europe de l’Est, Annuaire d’Informa­ tions Juridiques Decembre 1986, No. 4, Grenoble 1986 Umowa wdrożeniowa, ZN UJ PWiOWI 1986, z. 42 Wytwarzanie i zbywanie podrobionych znaków towarowych w świetle prawa pol‑ skiego, ZN UJ PWiOWI 1987, z. 44 (współautor J. Solarz) Fundusz efektów wdrożeniowych i fundusz motywacyjno ‑wdrożeniowy, Infor­ mator WKTiR Kraków 1987, nr 2 Trading in Poland, (notka), Patent World 1987, nr 1 Ochrona prawna wynalazków z dziedziny mikrobiologii w państwach socjalistycz‑ nych na tle Porozumienia Budapeszteńskiego z 1977 r., Resortowy Ośrodek Informacji Patentowej Przemysłu Spożywczego Kraków 1987 Pojęcie projektu racjonalizatorskiego w świetle orzecznictwa, Biuletyn Infor­ macyjny Okręgowego Spółdzielczego Klubu Techniki i Racjonalizacji, Kraków 1987, nr 7 Inventors’ Certificates in the USSR, Patent World 1987, nr 5 Programmes de recherche et contracts de recherche, Bulletin Documentaire de la Propriété Intellectuelle des Pays Socialiste d’Europe de l’Est, Annu­ aire d’Informations Juridiques, Grenoble 1987 Patent Law in Poland, Patent World 1987, nr 3 Joint Ventures in Poland, Patent World 1988, nr 12 (współautor J. Fiołka) Prawne problemy wdrażania wyników prac badawczych, Biuletyn Informacyj­ ny Okręgowego Spółdzielczego Klubu Techniki i Racjonalizacji, Kra­ ków 1988, nr 11 (współautor R. Markiewicz) 17 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Postępowanie w sprawach wynalazczości, Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy, Kraków 1988 (współautor W. Tabor) Wynagradzanie twórcy pracowniczego projektu wynalazczego. Orzecznictwo. In‑ terpretacje. Objaśnienia, Biuletyn Informacyjny Okręgowego Spółdziel­ czego Klubu Techniki i Racjonalizacji, Kraków 1988, nr 12 (współautor R. Markiewicz) Sytuacja szkół wyższych w świetle przepisów o funduszu efektów wdrożenio‑ wych, Warszawa 1988 Propozycja bezpośredniej ochrony innowacji w krajach EWG, Nowator 1988, nr 5 Racjonalizacja w świetle prawa wynalazczego, [seria: Nauka dla wszystkich], Wrocław 1989 Zagadnienie twórczości racjonalizatorskiej polskim prawie wynalazczym, ZN UJ PWiOWI 1989, z. 50 Stosowanie projektu wynalazczego a prawo twórcy do wynagrodzenia, ZN UJ PWiOWI 1989, z. 50 (współautor W. Tabor) Licencja otwarta w prawie polskim na tle prawnoporównawczym, Rozprawy ha­ bilitacyjne UJ, Kraków 1990, nr 202 Privatisation of State Enterpriesess in Poland, International Company and Commercial Law Review 1991, nr 2 Prawo antymonopolowe [Seria: Krótkie komentarze dla praktyków], Kra­ ków 1992 Ograniczenia swobody stron zawierających umowę licencyjną z punktu widzenia prawa antymonopolowego (w:) Konkurencja a ochrona własności przemysło‑ wej w gospodarce rynkowej, Poznań 1993 Privatization and Regulatory Change: The Case of Poland. (w:) Privatization and Regulatory Change in Europe, Buckingham–Philadelphia 1994 Wzory użytkowe, Rynki zagraniczne 1994 Komentarz do art. 66 pkt 4–5 (w:) Komentarz do Układu Europejskiego, War­ szawa 1994 Licencja dorozumiana i licencja otwarta, Biuletyn Politechnik Świętokrzyskiej 1994, nr 8 The Polish Antimonopoly Law (w:) Current Problems of Laws Protecting Com‑ petition. A Collection of Essays on the Laws of the USA, Japan, European Union, Germany and Poland, ZN UJ PWiOWI 1994, z. 63 (współautor E. Nowińska) 18 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Zmiany w zasadach wynagradzania za projekty wynalazcze, Spółdzielczość Pracy 1995, nr 26 i nr 28 (współautor W. Tabor) Wzory umów w zakresie komercjalizacji myśli technicznej, Warszawa 1995 (współautor W. Tabor) Reguły konkurencji a umowy o prace badawczo ‑rozwojowe, [Seria: Harmoniza­ cja polskiego prawa antymonopolowego z regułami konkurencji Unii Europejskiej], Warszawa 1995 Umowa licencyjna w prawie wynalazczym (w:) Obrót dobrami niematerialnymi, red. M. Byrska, Warszawa 1995 Prawo patentowe. Prawo o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, (w:) Biała Księ‑ ga. Polska–Unia Europejska, [Seria: Opracowania i Analizy. Prawo], Warszawa 1995, nr 29 (współautor E. Nowińska, J. Fiołka, J. Szwaja, W. Tabor) Reguły konkurencji a licencje patentowe i know ‑how, [Seria: Harmonizacja polskiego prawa antymonopolowego z regułami konkurencji Unii Europejskiej], Warszawa 1996 (współautor J. Szwaja) Dokumentacja techniczna w świetle prawa autorskiego, Nowator 1996, nr 8 (współautor E. Nowińska) Media w świetle prawa konkurencji, ZN UJ PWiOWI 1997, z. 68 (współautor E. Nowińska) Racjonalizacja w świetle przepisów znowelizowanej ustawy o wynalazczości z 19 października 1972 r., Warszawa 1997 Prawo wynalazcze (w:) Polskie Prawo Własności Intelektualnej – prawo autor‑ skie, prawo wynalazcze, prawo znaków towarowych, (publ. dwujęzyczna: pol. i ang.), Warszawa 1998 (współautorzy E. Nowińska, W. Tabor) Pozycja procesowa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakre‑ sie postępowania sądowego w sprawach o zwalczanie nieuczciwej konkurencji (w:) Ochrona konsumenta. Cz. I. Opracowanie analityczne, red. E. Traple i M. du Vall, [Seria: Harmonizacja prawa polskiego z prawem Wspól­ not Europejskich], Warszawa 1998, nr 3 Konwencja monachijska o udzielaniu patentów europejskich a polskie prawo pa‑ tentowe (wynalazcze) (w:) Prawo własności przemysłowej [prawo patentowe, prawo znaków towarowych, ochrona wzorów przemysłowych oraz ochrona to‑ pografii układów scalonych]. Część I. Opracowanie analityczne, red. J. Szwa­ ja, [Seria: Harmonizacja prawa polskiego z prawem Wspólnot Euro­ pejskich], Warszawa 1998, nr 8 19 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Harmonizacja polskiego prawa konkurencji z prawem UE (w:) Polskie przedsię‑ biorstwa w perspektywie członkostwa w Unii Europejskiej, red. T. Kołodziej, Warszawa 1999 Komu przysługują prawa do znaków towarowych? Spór wokół POLMOS‑ów, Gazeta Prawna z dn. 6–7.11.2000, nr 105 (408) (współautor J. Szwaja) Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, (w:) Prawo Hand‑ lowe, t. 5, Warszawa 2000 (współautor E. Nowińska) Wybór przepisów z zakresu prawa konsumenckiego, Warszawa 2000 (współau­ tor E. Nowińska) Co wolno w audycji wyborczej, Rzeczpospolita z 29 września 2000 r., nr 228 (współautor E. Nowińska) Ochrona produktu na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (w:) Transformacja prawa własności przemysłowej, red. A. Adamczak, Wy­ nalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej, z. 24, Kielce 2000 Ochrona wzorów przemysłowych w świetle ustawy Prawo własności przemysło‑ wej, Rzecznik Patentowy 2000, nr 3 Egzekwowanie prawa z rejestracji znaku towarowego jako przypadek nadużycia prawa podmiotowego (w:) Księga pamiątkowa z okazji 80‑lecia rzecznictwa patentowego w Polsce, Warszawa 2001 (współautor E. Nowińska) Nie bujaj, łódko Bols (Reklama napojów alkoholowych wedle nowych rozwiązań prawnych), Rzeczpospolita z 15 czerwca 2001 r., nr 138 (współautor E. Nowińska) Dochodzenie roszczeń w sprawach o zwalczanie nieuczciwej konkurencji, (w:) Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Warszawa 2001 Wynalazki podlegające ochronie, Gazeta Prawna z 30–31 lipca 2001 r., nr 89 (518) Zakres prawa z patentu, Gazeta Prawna z 6–7 sierpnia 2001 r., nr 92 (521) Ograniczenie prawa z patentu, Gazeta Prawna z 13–16 sierpnia 2001 r., nr 95 (524) Licencje i cesja prawa z patentu, Gazeta Prawna z 20–21 sierpnia 2001 r., nr 97 (527) Dozwolony użytek utworów i sieci komputerowych (w:) Użytkownicy informacji elektronicznej, [Seria: Materiały Edukacyjne Bibliotekoznawstwa i In­ formacji Naukowej UJ], Kraków 2000, nr 11 20 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2001 (współautor E. Nowińska) Licencje przymusowe, Gazeta Prawna z 27–28 sierpnia 2001 r., nr 100 (529) Podmiot prawa do patentu, Gazeta Prawna z 3–4 września 2001 r., nr 103 (532) Reklama a informacja w komunikacji rynkowej, ZN UJ PWiOWI 2001, z. 77 (współautor E. Nowińska) Dochodzenie roszczeń w sprawach o naruszenie praw wyłącznych, Gazeta Praw­ na z 4 grudnia 2001 r., nr 140 (571) (współautor E. Nowińska) Alkoholowy sponsoring, Tele TOP 2002, nr 1 (współautor E. Nowińska) Dochodzenie roszczeń, Gazeta Prawna z 3 grudnia 2001 r., nr 159 (współau­ tor E. Nowińska) Wzory pod ochroną, Gazeta Prawna z 26 listopada 2001 r., nr 154 (współau­ tor E. Nowińska) Ochrona postaci Eskimosa nie jest możliwa, Gazeta Prawna z 15 października 2001 r., nr 125 (współautor E. Nowińska) Ochrona wynalazku przed datą udzielenia patentu, ZN UJ PWiOWI 2002, z. 80 (współautor E. Nowińska) Można cytować. Znowelizowane prawo własności przemysłowej, Rzeczpospoli­ ta z 8 sierpnia 2002 r., nr 184 (współautor E. Nowińska) Projekt racjonalizatorski, Gazeta Prawna z 24 września 2001 r., nr 112 Wynagrodzenie twórcy wynalazku, Gazeta Prawna z 17 września 2001 r., nr 109 Wzory użytkowe pod ochroną, Gazeta Prawna z 10–11 września 2001 r., nr 106 Pozycja procesowa rzecznika konsumentów, (w:) Biuletyn Forum Powiato­ wych/Miejskich Rzeczników Konsumentów, Warszawa 2001 (współ­ autor E. Nowińska) Zwalczanie nieuczciwej konkurencji – zagadnienia wybrane (w:) Regulacje w dziedzinie własności przemysłowej, [Seria: Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej] Kielce 2002, z. 26 (współautor E. No wińska) Gospodarcze korzystanie z wyników badań naukowych – wybrane problemy prawne i etyczne (w:) Etyka w nauce, Warszawa 2003 Ochrona własności intelektualnej w kontekście przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (w:) Innowacyjność polskiej gospodarki, red. M. Górzyński i R. Woodward, Zeszyty Innowacyjne CASE, Warszawa 2003 21 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Reprezentacja interesów przedsiębiorców w razie popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji godzących w interesy konsumentów (w:) Wybrane aspekty ochro‑ ny własności przemysłowej, [Seria: Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej] 2003, z. 27, 113–118 (współautor E. Nowińska) Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, Warszawa 2003 (współ­ autor E. Nowińska, U. Promińska) Dualizm trybu postępowania w przypadku czynów nieuczciwej konkurencji go‑ dzących w zbiorowe interesy, (Dodatek: 10 lat ustawy o zwalczaniu nie­ uczciwej konkurencji), MoP 2003, nr 21 (współautor E. Nowińska) Pojęcie złej wiary w prawie znaków towarowych (w:) Księga pamiątkowa z okazji 85‑lecia ochrony własności przemysłowej w Polsce, Warszawa 2003 (współ­ autor E. Nowińska) Dozwolony użytek cudzych utworów pracach naukowo ‑badawczych (w:) Eu‑ ropejskie regulacje w dziedzinie własności przemysłowej – nowe wyzwania (Seria: Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej), Warszawa 2004, z. 28 (współautor E. Nowińska) Ochrona przed naśladownictwem produktów, (w:) Księga pamiątkowa ku czci profesora Janusza Szwaji, ZN UJ PIPWI 2004, z. 88 (współautor E. No­ wińska) Ochrona informacji stanowiących tajemnicę pracodawcy (w:) Przestrzeń infor‑ macji i komunikacji społecznej, red. M. Kocójowa, Kraków 2004 Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, wyd. 2, Warszawa 2005 (współautor E. Nowińska, U. Promińska) Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wyd. 2, Warszawa 2005 (współautor E. Nowińska) Prawo własności przemysłowej (w:) Wynalazki, wzory użytkowe, projekty racjo‑ nalizatorskie, Tom I, Kraków 2005 Zasady odpowiedzialności prasy z tytułu naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy (w:) Prawo prywatne czasu przemian. Księga pamiątkowa dedykowana Profeso‑ rowi Stanisławowi Sołtysińskiemu, Poznań 2005 (współautor E. Nowińska) Media w świetle prawa konkurencji (w:) Prawo mediów, red. J. Barta, R. Mar­ kiewicz, A. Matlak, Warszawa 2005 (współautor E. Nowińska) Zabezpieczenie roszczeń w sprawach z zakresu nieuczciwej konkurencji (w:) Wspólnotowe i krajowe regulacje prawne w dziedzinie ochrony własności przemysłowej, red. A. Adamczak, [Seria: Wynalazczość i ochrona włas­ ności intelektualnej], z. 29 (współautor E. Nowińska) 22 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Scope of the Patent in Polish Law after EU accession. Poland in the European Patent Convention, Warszawa, 2 marca 2005 r. (współautor J. Ożegalska­ ­Trybalska) Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wyd. 3, Warszawa 2006 (współautor E. Nowińska) Prawo własności przemysłowej, wyd. 3, Kraków 2007 (współautor E. Nowiń­ ska, U. Promińska) Zakres przedmiotowy patentu (w:) Nowelizacja ustawy Prawo własności prze‑ mysłowej, [Seria: Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej], Kielce 2007, z. 31 Abuse of Patent Rights under Competition Law, ZN UJ PWiOWI 2007, z. 99 (współautor J. Viniol) Aktualne zagadnienia wzorów przemysłowych (w:) Współczesne problemy prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr hab. Marii Poźniak‑ ‑Niedzielskiej, red. A. Kidyba, R. Skubisz, Kraków 2007 (współautor E. Nowińska) Powództwo o ustalenie w sprawach z zakresu własności przemysłowej (artykuł dyskusyjny), ZN UJ PIPWI 2007, z. 100 (współautor E. Nowińska) Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wyd. 4, Warszawa 2008 (współautor E. Nowińska) Wygaśnięcie ochrony patentowej (dopuszczalność i zakazy); przeciwdziałanie nadużyciom prawa wyłącznego (art. 5A) (w:) Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2008 Zwalczanie nieuczciwej konkurencji (art. 10bis) (w:) Konwencja paryska o ochro‑ nie własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2008 (współautor E. Nowińska) Obowiązki państw związkowych w zakresie ochrony cudzoziemców (art. 10ter) (w:) Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2008 (współautor E. Nowińska) Tymczasowa ochrona wynalazków, wzorów użytkowych i przemysłowych oraz znaków towarowych wystawianych na wystawach międzynarodowych (art. 11) (w:) Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej. Ko‑ mentarz, Warszawa 2008 Prawo własności przemysłowej, wyd. 4, Kraków 2008 (współautor E. Nowiń­ ska, U. Promińska) 23 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Media w świetle prawa konkurencji (w:) Prawo mediów, red. J. Barta, R. Mar­ kiewicz, A. Matlak, wyd. 2, Warszawa 2008 (współautor E. No wińska) Prawo patentowe, Warszawa 2008 Geneza i rozwój prawa patentowego, [seria: Ochrona Własności Przemysło­ wej], t. 4, Warszawa 2010 Wzory użytkowe – geneza, współczesne systemy ochrony, wnioski dla polskiego ustawodawcy, ZNUJ PzPWI 2010, nr 7 (107) Nadużycie pozycji dominującej przez wykonywanie praw własności intelektual‑ nej, ZNUJ PzPWI 2010, nr 3 (109) Wstęp, Wprowadzenie, Ochrona wynalazków i wzorów użytkowych (w:) Ochro‑ na własności intelektualnej, red. A. Adamczak, M. du Vall, Warszawa 2010 (współautor A. Adamczak, A. Nowicka) Prawo własności przemysłowej, wyd. 5, Warszawa 2011 (współautor E. No­ wińska, U. Promińska) Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wyd. 5, Warszawa 2010 (współautor E. Nowińska) Prawo do uzyskania patentu i jego ochrona, Studia Prawa Prywatnego 2010, z. 1–2 Wynalazek, Studia Prawa Prywatnego 2011, z. 4 (19) (współautor H. Żakowska ­Henzler) Wynalazki i wzory użytkowe w prawie międzynarodowym i prawie Unii Europej‑ skiej, Studia Prawa Prywatnego 2010, z. 4 (19) i 2011, z. 1 (20) Sądownictwo patentowe w Polsce – perspektywy i realia (w:) Aktualne pro‑ blemy rozgraniczenia właściwości sądów administracyjnych i powszech‑ nych, red. M. Błachucki i T. Górzyńska, Warszawa 2011 (współautor A. Adamczak) Dyrektywa 2005/29/WE – geneza, cele, zasada pełnej harmonizacji (w:) Eksper‑ tyza w sprawie regulacji nieuczciwych praktyk rynkowych skierowanych do konsumentów, red. D. Kasprzycki, E. Nowińska, Kraków 2011 Dyrektywa 2005/29/WE – geneza, cele, zasada pełnej harmonizacji (w:) Nieuczci‑ we praktyki rynkowe. Ocena regulacji, red. D. Kasprzycki, E. Nowińska, Kraków 2012 (II wydanie pozycji jw. pod zmienionym tytułem) Wynalazki i wzory użytkowe w prawie międzynarodowym i prawie Unii Europej‑ skiej (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2011 24 wybrane publikacje profesora doktora habilitowanego Michała du Valla Wynalazek jako rozwiązanie o charakterze technicznym (w:) System Prawa Pry‑ watnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warsza­ wa 2011 Wynalazki niepodlegające opatentowaniu (w:) System Prawa Prywatnego. Pra‑ wo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2011 Przesłanki zdolności patentowej (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo włas‑ ności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2011 Prawo do uzyskania patentu i jego ochrona (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2011 Wzory użytkowe i ich ochrona (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, Warszawa 2011 Prof. Michał du Vall był również autorem wielu innych publikacji, ta­ kich jak: materiały konferencyjne, artykuły popularnonaukowe, wzory umów, ekspertyzy i opinie, recenzje wydawnicze, wystąpienia konferen­ cyjne. perspektywy utworzenia sądu ds. własności intelektualnej w polsce – obecne realia Alicja Adamczak, Michał Kruk Alicja Adamczak, Michał Kruk Perspektywy utworzenia sądu ds. własności intelektualnej... I. WproWadzenIe Jednym z orędowników idei powołania w Polsce wyspecjalizowanego sądownictwa orzekającego w sprawach z zakresu własności intelektual­ nej był Profesor Michał du Vall. Trzeba przypomnieć, że ożywiona debata na ten temat została zainicjowana we wrześniu 2004 r. podczas Semina­ rium Rzeczników Patentowych Szkół Wyższych w Cedzynie. Profesor podkreślał potrzebę ustanowienia sądu sui generis podczas swoich wystą­ pień publicznych (m.in. wykład Perspektywy specjalizacji sądów w sprawach patentowych w Polsce i w Unii Europejskiej1) oraz w trakcie nieformalnych dyskusji z ekspertami. W 2007 r. przygotował na zlecenie Ministerstwa Gospodarki – dokument Analiza aspektów gospodarczych i warunków prawno‑ ‑organizacyjnych oraz społecznych w zakresie rozwiązań dotyczących utworze‑ nia sądu ds. własności przemysłowej2, w końcu problem ten sygnalizował w swoich artykułach naukowych (m.in. Sądownictwo patentowe w Polsce – perspektywy i realia3). Ponadto był jednym ze współtwórców projektu 1 M. du Vall, Perspektywy specjalizacji sądów w sprawach patentowych w Polsce i w Unii Europejskiej, wykład przedstawiony podczas konferencji „Rynek leków a ochrona własności intelektualnej” zorganizowanej dnia 24 kwietnia 2009 r. w Warszawie. Także R. Tomczyk, M. du Vall, Patent infringement proceedings in Po‑ land, referat zaprezentowany w trakcie seminarium „IP training for national jud­ ges” podczas konferencji w Warszawie w dniach 20–22 kwietnia 2007 r. 2 M. du Vall, Analiza aspektów gospodarczych i warunków prawno ‑organizacyjnych oraz społecznych w zakresie rozwiązań dotyczących utworzenia sądu ds. własności prze‑ mysłowej (na zlecenie Ministerstwa Gospodarki), Warszawa 2007. 3 A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe w Polsce – perspektywy i re‑ alia (w:) Aktualne problemy rozgraniczenia właściwości sądów administracyjnych i po‑ wszechnych, red. M. Błachucki, T. Górzyńska, Warszawa 2011, s. 112–129, a tak­ że A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe w Polsce – perspektywy i realia (w:) Spory o własność intelektualną. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorom Ja‑ nuszowi Barcie i Ryszardowi Markiewiczowi, red. A. Matlak, S. Stanisławska ­Kloc, Warszawa 2013, s. 37–52. 26 perspektywy utworzenia sądu ds. własności intelektualnej... ustawy o Sądzie Ochrony Własności Intelektualnej i zmianie niektórych innych ustaw przygotowanego w czerwcu 2011 r.4 W warunkach kontynuowania w Polsce prac nad utworzeniem wy­ specjalizowanego sądu ds. własności intelektualnej Jego spuścizna po­ zostaje istotna i wciąż aktualna. Liczne tezy znajdują potwierdzenie we współczesnej światowej literaturze prawniczej oraz praktyce legislacyjnej innych państw, a myśl M. du Valla w przedmiotowym zakresie oddziału­ je na polskie piśmiennictwo5. W swoich wystąpieniach Profesor wskazy­ wał na kilka fundamentalnych kwestii. W szczególności podkreślał wy­ stępujący na świecie trend związany z tworzeniem tego rodzaju sądów, podnosił zalety sądownictwa wyspecjalizowanego (m.in. fachowość), a także proponował rozwiązania prawne odnoszące się do funkcjono­ wania postulowanego sądu patentowego w Polsce. Tytuł niniejszego ar­ tykułu nawiązuje do jednego z opracowań Profesora przygotowanego wspólnie ze współautorką niniejszego tekstu6. Ten głos in memoriam sta­ wia sobie bowiem za cel przybliżenie ważniejszych elementów dorobku Michała du Valla i skonfrontowanie ich z obecnym stanem piśmiennic­ twa oraz regulacji prawnych w omawianym zakresie. II. Własność przemysłoWa a Własność Intelektualna Wyjaśnienie terminów „prawo własności przemysłowej” oraz „prawo własności intelektualnej” ma kluczowe znaczenie dla określenia kognicji przyszłego sądownictwa wyspecjalizowanego, gdyż te zakresy pojęcio­ we precyzyjnie wskażą granice jego właściwości rzeczowej. Trzeba też zaznaczyć, że o ile na początku wspomnianej debaty Profesor postulował przyjęcie formuły obejmującej sprawy z zakresu własności przemysło­ wej, o tyle w późniejszym okresie – w związku z ewolucją zapatrywań 4 Projekt ustawy został opracowany podczas spotkań specjalistów z zakresu prawa własności intelektualnej, które odbywały się w siedzibie Urzędu Patento­ wego RP. Odbywały się one z inicjatywy A. Adamczak i M. du Valla. 5 Z uwagi na to, że szersze odniesienie się tutaj do kwestii wpływu spuści­ zny Profesora w przedmiotowym obszarze na polskie piśmiennictwo nie jest możliwe, warto wskazać tylko tytułem przykładu K. Grzybczyk, Prawo właściwe dla powstania i ochrony praw własności intelektualnej (w:) System prawa prywatnego, t. 20C, Prawo prywatne międzynarodowe, red. M. Pazdan, Warszawa 2014, s. 1–15, oraz M. Błachucki, Sądownictwo antymonopolowe w Polsce – historia i ustrój, Warsza­ wa 2011, s. 5–18. 6 Zob. A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe ..., s. 112–129. 27 alicja adaMczak, Michał kruk na tę kwestię – postulował poszerzenie kognicji sądu i objęcie nią całości problematyki własności intelektualnej. Przedmiotem ochrony własności przemysłowej, zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51), są patenty na wy­ nalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, znaki usługowe, nazwa handlowa i oznaczenia pochodzenia lub nazwy pocho­ dzenia, jak również zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Z kolei przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi, że ustawa normuje stosunki w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków to­ warowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Ze­ stawienie tych dwóch definicji uświadamia zmiany, jakie zaszły w prawie własności przemysłowej – są one rezultatem dynamicznego postępu tech­ nologicznego oraz potrzeby dostosowania przepisów do nowych realiów gospodarczych, społecznych i technologicznych. Termin „własność prze­ mysłowa” ulega zmianom – obecnie zalicza się do niej także m.in. nowe odmiany roślin oraz informacje dotyczące know ­how, w szczególności o charakterze technicznym. Można tym samym przyjąć, że „własność przemysłowa jest pojęciem zbiorczym, o niezbyt precyzyjnych kontu­ rach, którego elementy składowe są bardzo zróżnicowane”7, i w związku z tym „należałoby jednoznacznie określić właściwość rzeczową sądów, taksatywnie wymieniając przedmioty własności przemysłowej podlega­ jące ich kognicji”8. Wobec powyższego „ogólne odesłanie do «spraw z za­ kresu własności przemysłowej» byłoby niewystarczające, rodząc trudne do rozwiązania problemy kompetencyjne (np. co do kwalifikacji spraw z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji)”9. Sformułowanie „własność intelektualna” pojawia się z kolei w art. 2 pkt 8 Konwencji o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Inte­ lektualnej z dnia 14 lipca 1967 r.10 i obejmuje: dzieła literackie, artystyczne i naukowe, interpretacje artystów interpretatorów oraz interpretacje do wykonań artystów wykonawców, do fonogramów i do programów radio­ wych i telewizyjnych, wynalazki we wszystkich dziedzinach działalności ludzkiej, odkrycia naukowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe i usłu­ gowe, jak również nazwy handlowe i oznaczenia handlowe, ochronę przed nieuczciwą konkurencją, a także wszelkie inne prawa dotyczące działalno­ ści intelektualnej w dziedzinie przemysłowej, naukowej, literackiej i arty­ 7 Zob. A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe..., s. 112–114. 8 A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe..., s. 112–114. 9 A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe..., s. 112–114. 10 Konwencja o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej sporządzona w Sztokholmie z dnia 14 lipca 1967 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 49). 28 perspektywy utworzenia sądu ds. własności intelektualnej... stycznej. W literaturze akcentuje się zasadę numerus clausus występującą w prawie własności intelektualnej. Ochronie nie podlegają wszystkie wy­ twory intelektu ludzkiego o charakterze niematerialnym, lecz jedynie te, które zostały expressis verbis wskazane przez ustawodawcę11. Odnosząc się do własności intelektualnej, wskazywano, że chodzi o pojęcie, które tworzą zasadniczo prawa do przedmiotów własności przemysłowej oraz prawa autorskie i prawa pokrewne12. Z uwagi na spory doktrynalne co do zakre­ su treściowego sformułowania „własność intelektualna”, określając zakres kog nicji przyszłego sądu, należałoby per analogiam dokonać enumeratyw­ nego wskazania przedmiotów własności intelektualnej. III. sądy ds. WłasnoścI Intelektualnej na śWIecIe Profesor Michał du Vall wielokrotnie podkreślał, że na świecie wystę­ puje od pewnego czasu zjawisko tworzenia wyspecjalizowanych sądów ds. własności intelektualnej. Zmiany te obserwował i odnosił się do nich w swoich wypowiedziach, komentując rozwiązania obowiązujące przede wszystkim w Europie, m.in. we Francji i Włoszech oraz w Finlandii, Szwe­ cji, Holandii, Szwajcarii, Czechach i Wielkiej Brytanii, ale także w Japo­ nii czy w Stanach Zjednoczonych Ameryki13. Antycypował, że trend ten uleg nie w przyszłości wzmocnieniu. Taki rozwój wypadków potwierdza opublikowana w 2012 r. przez Międzynarodowy Instytut Własności Intelektualnej (International Intel­ lectual Property Institute, dalej: IIPI) oraz Urząd Patentów i Znaków To­ warowych Stanów Zjednoczonych (United States Patent and Trademark Office, dalej: USPTO) najobszerniejsza dotychczas analiza w omawia­ 11 Por. H. Żakowska ­Henzler, Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej a prawo włas‑ ności intelektualnej, Warszawa 2013, s. 8. W polskim systemie prawnym poza za­ kresem ochrony na gruncie prawa własności intelektualnej pozostanie przykła­ dowo ochrona domen internetowych. Zob. m.in. wyrok SA w Katowicach z dnia 13 czerwca 2006 r., I ACa 272/06, LEX nr 196078, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2012 r., VI SA/Wa 917/12, zob. www.orzeczenia.nsa.gov.pl (data dostępu: 20 maja 2015). 12 Zob. A. Adamczak, M. du Vall, Ochrona własności intelektualnej, Warszawa 2010, s. 22. Trzeba podkreślić, że kwestionowana jest w literaturze krajowej przy­ należność regulacji z zakresu prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji do prawa własności przemysłowej, a tym samym do prawa własności intelektual­ nej. Zob. m.in. R. Skubisz, Własność przemysłowa w systemie prawa (w:) System pra‑ wa prywatnego, t. 14A, Prawo własności przemysłowej, red. R. Skubisz, Warszawa 2012, s. 6–97. 13 Zob. A. Adamczak, M. du Vall, Sądownictwo patentowe..., s. 119 i n. 29 alicja adaMczak, Michał kruk nym zakresie: Studium w sprawie wyspecjalizowanych sądów ds. własności intelektualnej (dalej Studium IIPI/USPTO)14. Przeprowadzone przez IIPA oraz USPTO badanie pozwoliło ustalić, że w 8815 spośród 9016 państw objętych badaniem funkcjonują różnego rodzaju wyspecjalizowane organy sądowe orzekające w sprawach z zakresu prawa własności in­ telektualnej. Także w literaturze światowej coraz częściej pojawiają się rozważania na temat wyspecjalizowanego sądownictwa ds. własności intelektualnej, przy czym zainteresowanie autorów obejmuje głów­ nie państwa azjatyckie. Komentarze dotyczą m.in. Malezji17, jednego z pierwszych państw regionu, które zdecydowały się na utworzenie takiego sądu, Chin18 podejmujących obecnie intensywne działania dla zwalczania naruszeń praw własności intelektualnej czy Tajlandii19, która w przedmiotowym zakresie zaproponowała rozwiązania modelowe (np. apelacja oparta na zasadzie leap ‑frog procedure20). Trzeba mieć jed­ nak na uwadze, że również w Europie zachodzą istotne zmiany w oma­ wianym obszarze. W Szwajcarii doszło do powołania Federalnego Sądu Patentowego (Bundespatentgericht) na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o Federalnym Sądzie Patentowym21, w Rosji, na mocy ustawy 14 Zob. www.iipi.org/wp ­content/uploads/2012/05/Study ­on ­Specialized ­IPR­ Courts.pdf (data dostępu: 20 maja 2015). 15 Według Studium IIPI/USPTO Kambodża rozważa utworzenie wyspecjali­ zowanego sądu ds. własności intelektualnej, a w Gwatemali oraz Boliwii tego rodzaju sądownictwo nie występuje i na razie nie są w tym zakresie prowadzone żadne prace przygotowawcze. 16 Polska nie została uwzględniona w badaniu. 17 Zob. C. Antons, Malaysia (w:) Intellectual property in Asia: law, economics, hi‑ story and politics, red. P. Goldstein, J. Straus, Heidelberg 2009, s. 178 i n. 18 Zob. P. Charles, I. Crookes, Intellectual Property Regime Evolution in China and India: technological, political and social drivers for change, Leiden 2010, s. 170. 19 Zob. International Survey of Specialised Intellectual Property Courts and Tribu‑ nals, praca zbiorowa (dokument opracowany przez Międzynarodowe Stowarzy­ szenie Prawników), London 2007, s. 30. 20 Apelacja typu leap ‑frog appeal stanowi szczególną formę składania apelacji, która polega na pominięciu – w szczególnych przypadkach – instancji pośredniej w toku odwoławczym i złożeniu apelacji bezpośrednio w sądzie ostatniej instan­ cji. Raport Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawników wskazuje, że jest ona wykorzystywana w ramach procedur sądowych przed sądem ds. własności inte­ lektualnej w Tajlandii, a instytucja ta może stanowić wzorzec do przyjęcia w sys­ temach prawnych innych państw (w zakresie wyspecjalizowanego sądownictwa ds. własności intelektualnej). 21 Zob. ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o Federalnym Sądzie Patentowym (Bundesgesetz über das Bundespatentgericht), www.admin.ch/opc/de/federal­ ­gazette/2009/2023.pdf (data dostępu: 15 maja 2015). 30 perspektywy utworzenia sądu ds. własności intelektualnej... z dnia 8 grudnia 2011 r. o ustanowieniu systemu sądów arbitrażowych ds. praw własności intelektual nej22, utworzono Sąd ds. Własności Inte­ lektualnej (Sud po intieliektualnych prawach, Суд по интеллектуальных правах), w Portugalii z kolei powstał Trybunał ds. Włas ności Intelektu­ alnej (Tribunal da propriedade intelectual) w związku z przyjęciem ustawy z dnia 24 czerwca 2011 r. o utworzeniu sądu właściwego w sprawach z zakresu własności intelektualnej oraz sądu właściwego w sprawach konkurencji23. Ustanowienie wyspecjalizowanego sądownictwa ds. własności in­ telektualnej wymaga uwzględnienia kontekstu globalnego, regionalne­ go oraz krajowego, w szczególności kwestii prawnych, gospodarczych, technologicznych i społecznych. Ramy niniejszego artykułu pozwalają jedynie na wskazanie niektórych z tych czynników. Jeśli weźmie się pod uwagę perspektywę światową, to okaże się, że kluczową przyczynę na­ tury prawnej stanowiło przyjęcie przez społeczność międzynarodową Konwencji TRIPS będącej załącznikiem do Porozumienia ustanawiające­ go Światową Organizację Handlu z dnia 15 kwietnia 1994 r.24 Wydarze­ nie to stanowi istotną cezurę w rozwoju prawa własności intelektualnej, bowiem TRIPS zobowiązała sygnatariuszy m.in. do skutecznej ochro­ ny praw własności intelektualnej25. Uprzednio rozwój międzynarodo­ wego prawa własności intelektualnej był związany przede wszystkim z określeniem katalogu przedmiotów własności intelektualnej, dopre­ cyzowaniem przesłanek pozwalających na ustanowienie ochrony, a tak­ że tworzeniem globalnych i regionalnych systemów ochrony własno­ ści intelektualnej. W ramach integracji europejskiej przejawiającej się 22 Zob. ustawa z dnia 8 grudnia 2011 r. o ustanowieniu systemu sądów ar­ bitrażowych ds. praw własności intelektualnej (Zakon o wniesieni izmienienyj w otbjelnyje zakonodatjelnyje akty Rosijskoj Fiederacji w swiazi c cozdanijem w sistiemie arbitralnych sudow Suda po intieliektualnych prawach Закон o внесе- нии изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации в cвязи с созданием в системе арбитражных судов Суда по интеллектуальным правам), www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=282577 (data dostępu: 15 maja 2015). 23 Zob. ustawa z dnia 24 czerwca 2011 r. o utworzeniu sądu właściwego w sprawach z zakresu własności intelektualnej oraz sądu właściwego w spra­ wach konkurencji (Lei o tribunal de competência especializada para propriedade inte‑ lectual e o tribunal de competência especializada para a concorrência), www.wipo.int/ wipolex/en/text.jsp?file_id=238893 (data dostępu: 15 maja 2015). 24 Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelek­ tualnej. Załącznik 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu z dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). 25 Por. R.W. Zuallcobley, Study on Specialized Intellectual Property Courts, Washington 2012, s. 1. 31 alicja adaMczak, Michał kruk w powołaniu jednolitych systemów ochrony przedmiotów własności przemysłowej w UE (i wyspecjalizowanych w tym zakresie sądów) rów­ nież prawodawca wspólnotowy (obecnie unijny) wskazał na potrzebę egzekwowania praw własności intelektualnej. Została uchwalona dy­ rektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/48/WE z dnia 29 kwie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Aktualne wyzwania prawa własności intelektualnej i prawa konkurencji. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Michałowi du Vallowi
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: