Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00614 006723 11256479 na godz. na dobę w sumie
Ambasador - ebook/pdf
Ambasador - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Agora Język publikacji: polski
ISBN: 978-832-681-258-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> publicystyka >> wywiad
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

„Jerzy Bahr – dyskretny i skuteczny dyplomata, poliglota i kolekcjoner sztuki – przez lata był mało znany w kraju, poza kręgiem polityków i służby zagranicznej. Polska zobaczyła go 10 kwietnia 2010 r. na lotnisku w Smoleńsku. Jako polski ambasador w Moskwie miał powitać prezydenta RP i delegację, która leciała na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Jako jeden z pierwszych poinformował polskie władze o katastrofie. A potem z premierem Rosji Władimirem Putinem w imieniu Rzeczypospolitej żegnał trumnę ze zwłokami prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed jej odlotem do kraju. Teraz, gdy jest już na emeryturze, opowiada niezwyczajną historię swego życia. Łączą się w nim fascynacje Europą Środkowo-Wschodnią, patriotyzm oraz szczera życzliwość dla Innego z doświadczeniami pracownika Ministerstwa Spraw Zagranicznych czasów PRL, uciekiniera politycznego, analityka w szwajcarskim instytucie sowietologicznym. A wreszcie wytrawnego dyplomaty w wolnej Polsce – konsula w Królewcu, ambasadora w Kijowie, Aszchabadzie, Wilnie i Moskwie, szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego”.

Jerzy Sadecki

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

A M B A S A D O R Redakcja: Ariadna Machowska Korekta: Danuta Sabała Projekt okładki: Paweł Panczakiewicz Opracowanie graZczne: Cezary Bocianowski Fotoedycja: Agnieszka Żelazko Przygotowanie zdjęć: Ilona Gibała Źródła zdjęć: archiwum prywatne Jerzego Bahra – 26, 28, 30, 38, 46, 50, 63, 78, 83, 88, 91, 120, 126, 130, 139, 148, 197, 237, Przemysław Nowoszycki/Genetivus – 10, 24, 25, 27, 32, 54, 66, 73, 86, 104, 114, 119, 136, 152, 156, 178, 191, 210, 230, 254, 260, Filip Klimaszew- ski/Agencja Gazeta – 12, 19, Maciej Macierzyński/Reporter – 174, Mikhail Metzel/AP/East News – 233, Adam Golec/Agencja Gazeta – 245, archiwum prywatne Jerzego Sadeckiego - 262, Albert Zawada – okładka Wydawca: Agora SA ul. Czerska 8/10 00-732 Warszawa Producenci wydawniczy: Małgorzata Skowrońska, Robert Kijak Koordynacja projektu: Magdalena Kosińska © Copyright by Agora SA 2013 © Copyright by Jerzy Sadecki © Copyright by Jerzy Bahr Wszystkie prawa zastrzeżone Warszawa 2013 ISBN:978-83-268-1258-3 Na ilustracjach znajdują się eksponaty z kolekcji Jerzego Bahra i jego własne instalacje Druk: Drukarnia Perfekt Z ambasadorem JerZYm baHrem roZmawia JerZY sadecki Tym, co po nas cZłowiek Zasad ZwYcZaJnYcH i ambasador nadZwYcZaJnY Jerzy Bahr jest dobrą twarzą dyplomacji III Rzeczypospolitej. Kolejni ministrowie spraw zagranicznych powierzali mu funk- cję szefa przedstawicielstw dyplomatycznych Rzeczypospolitej w Królewcu, Kijowie, Wilnie, Moskwie i Aszchabadzie. Od ministra Krzysztofa Skubiszewskiego poczynając, wszyscy szefowie dyplo- macji podejmowali tę decyzję z przekonaniem, że mianują osobę o najwyższych kwaliZkacjach zawodowych i moralnych. I nigdy się nie zawiedli. Jerzy Bahr był ambasadorem nadzwyczajnym. Nie tylko dlatego, że tak stanowi regulamin przyjęty w 1815 roku na kongresie wie- deńskim oraz konwencja podpisana w Wiedniu w 1961 roku. To rzeczywiście człowiek o wyjątkowych walorach umysłu i cha- rakteru, a swe zadanie wykonywał w sposób nadzwyczajny, który może i powinien być wzorem dla nowej generacji dyplomatów suwerennej Polski. Bahr nigdy nie zabiegał o stanowiska. To jego przełożeni zabie- gali, by przyjął powierzane mu misje. Miał problemy zdrowotne, ale nigdy nie dotknęła go – tak częsta wśród dyplomatów – cho- roba megalomanii, arogancji czy wyniosłości. Przeciwnie: to człowiek wyciszony, skromny, powściągliwy i – co ważne – życz- liwy dla otoczenia, wrażliwy na ludzką krzywdę i niesprawiedli- wość. Wyniósł z domu system wartości, który okazał się nieza- wodną busolą w sytuacjach wymagających dokonania właściwych życiowych wyborów. Należy do rzadkiej kategorii ludzi wyma- gających wobec siebie, którzy poprzeczkę surowych zasad sta- wiają sobie wysoko i nie uznają pleniącego się dziś relatywizmu moralnego. –– J E R Z y S A D E C K I Poznałem Jurka Bahra przed blisko czterdziestu laty, kiedy sta- wiał w dyplomacji pierwsze kroki. Odnotowałem wówczas, że unika tak częstej wśród młodych ludzi skłonności do popisywa- nia się i „robienia wrażenia”, a przy tym ma dyskretne – powie- działbym, angielskie – poczucie humoru z pewną dozą autoiro- nii. Jeden z przyjaciół opowiadał, że spotkał Jurka w połowie lat siedemdziesiątych w polskiej ambasadzie w Bukareszcie (była to pierwsza praca Bahra na placówce dyplomatycznej). Na stano- wisko ambasadora został tam oddelegowany pewien pułkownik. Znajomy zagadnął Jurka: „Słyszałem, że pański szef wprowadza tu oZcerskie maniery”. Bahr uśmiechnął się: „Raczej podoZcer- skie…”. Ten rodzaj poczucia humoru współgrał z ogromną tolerancją i wrażliwością na kulturę i sposób bycia innych narodów. W Kró- lewcu i Moskwie, na Ukrainie, Litwie i w Rumunii – wszędzie, gdzie reprezentował Rzeczpospolitą – Bahr miał poczucie misji. Nie tylko tej wynikającej z urzędowego nadania, ale osobistej – dyktowanej sercem i wiarą. Trzeba bowiem wiedzieć, że Jerzy Bahr jest człowiekiem głębo- kiej wiary. Wzruszające ślady swego przywiązania do Kościoła pozostawił w świątyniach Moskwy, Wilna i Kijowa oraz wielu innych miejscowości. Zawsze czynił to dyskretnie i bez rozgłosu. W gmachu polskiej ambasady w Moskwie, w salonie recepcyj- nym, umieścił pod szkłem [agę biało-czerwoną, która powiewała nad budynkiem poselstwa II Rzeczypospolitej do 17 września 1939 roku. Później traZła wraz z kilkoma pracownikami admi- nistracyjnymi polskiego przedstawicielstwa do Gułagu. Była długo ukrywana, by po sześćdziesięciu latach powrócić – jako relikwia – na godne miejsce. Rosyjski publicysta Siergiej Wieriowkin pisał, że był poruszony tym, jak taktownie i z wyczuciem ambasador Bahr odnosił się do trudnych i bolesnych momentów polsko-rosyjskiej historii: „Wyso- kiej rangi dyplomata – doświadczony i wzbogacony mądrością życiową człowiek – traktował te momenty w sposób znacznie bar- dziej delikatny i taktowny niż wielu znanych działaczy politycz- –– A M B A S A D O R nych współczesnej Rosji” (Siergiej Wieriowkin, „Biesiedy s pol- skim posłom o polskoj istorii i nie tolko…”, Moskwa 2001, s. 7). Szacunek dla partnera, takt i subtelność ułatwiały ambasadorowi obronę prawdy. Wychodził bowiem z założenia, że to nie półprawdy i przemilczenia, cynizm i hipokryzja są instrumen- tami dyplomacji. To zwykła ludzka uczciwość – oraz zdolność do odkrywania tego, co było przez lata zafałszowane, ukrywane i zakłamane – może zmienić w sposób trwały i na lepsze wza- jemne relacje między Polakami a Rosjanami. Jerzy Bahr jest człowiekiem sukcesu, ponieważ pozostał wierny zasadom. Gdy w sytuacjach kłopotliwych nie wie, co powiedzieć – mówi prawdę. Gdy nie wie, jak postąpić – zachowuje się przy- zwoicie. Jego dewizą życiową jest przykazanie „Kochaj bliźniego jak siebie samego”. Traktuje je z całą powagą zarówno jako amba- sador nadzwyczajny, jak też człowiek zwyczajnych zasad. prof. dr hab. adam daniel roTfeld były minisTer spraw zagranicznych 8 kwieTnia 2013 roku wstęp Nie znam nikogo, kto by tak jak Jerzy Bahr zasługiwał na miano Środkowoeuropejczyka, a mówiąc bardziej precyzyjnie: Euro- pejczyka Środkowo-Wschodniego. On tę swoją tożsamość roz- poznał i postanowił rozwijać już we wczesnej młodości. W pełni świadomie i z determinacją zdobywał wiedzę o sąsiednich naro- dach, starał się je zrozumieć. Gdy poznaliśmy się, jeszcze w czasach studenckich, zaskakiwał dojrzałym spojrzeniem na nasz region oraz fascynacją językami i kulturą krajów leżących tuż za polską granicą. Gdy my marzy- liśmy o podróżach do Francji, Włoch, Anglii czy Stanów Zjed- noczonych, on z pasją mówił o Rumunii, Czechosłowacji, Nie- mczech albo o Litwie i Ukrainie – wówczas jeszcze republikach radzieckich. I tak pokierował swoim życiem i karierą, że ich pun- ktem centralnym była zawsze Europa Środkowo-Wschodnia. Ale Jerzy Bahr – dyskretny i skuteczny dyplomata, poliglota i kolek- cjoner sztuki – przez lata był mało znany w kraju, poza kręgiem polityków i służby zagranicznej. Polska zobaczyła go 10 kwietnia 2010 roku na lotnisku w Smoleńsku. Jako polski ambasador w Moskwie miał powitać prezydenta RP i delegację, która leciała na obchody siedemdziesiątej rocznicy zbrodni katyńskiej. Jako jeden z pierwszych poinformował polskie władze o katastroZe. A potem z premierem Rosji Władimirem Putinem w imieniu Rzeczypospolitej żegnał trumnę ze zwłokami prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed jej odlotem do kraju. Teraz, gdy jest już na emeryturze, opowiada niezwyczajną histo- rię swego życia. Łączą się w nim fascynacje Europą Środkowo- -Wschodnią, patriotyzm oraz szczera życzliwość dla Innego z doś- wiadczeniami pracownika Ministerstwa Spraw Zagranicznych czasów PRL, uciekiniera politycznego, analityka w szwajcarskim instytucie sowietologicznym. A wreszcie wytrawnego dyplomaty w wolnej Polsce – konsula w Królewcu, ambasadora w Kijowie, Aszchabadzie, Wilnie i Moskwie, szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Jerzy sadecki –– Pamiątki z Huculszczyzny w smoleńsku Jerzy Bahr: Jest niedziela, 11 kwietnia 2010 roku. Po wczorajszej mgle ani śladu. Chłodno, ale słonecznie. O godzinie 12.40 czasu polskiego na smoleńskim lotnisku Siewiernyj razem z premie- rem Putinem żegnam trumnę ze zwłokami śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Uroczystość odbywa się zgodnie z rosyjskim ceremoniałem pań- stwowym. Poważnie i podniośle – tak jak wczoraj zapowiedział Putin. Prezydencką trumnę wnoszą na płytę lotniska wyprężeni jak struna rosyjscy żołnierze w galowych mundurach. Spoczywa na czerwonym katafalku. Do połowy przykryta biało-czerwoną [agą. Z premierem Putinem podchodzimy do trumny. Każdy z nas kładzie bukiet czerwonych róż. Chylimy głowy. Widzę, jak pre- mier Rosji żegna się trzy razy. Jerzy Sadecki: Przemawiacie? Nie. Uroczystość odbywa się w ciszy. Słychać tylko pożegnalny głos trąbki oraz orkiestrę towarzyszącą kompanii honorowej rosyj- skich sił zbrojnych, która deZluje, oddając cześć naszemu prezy- dentowi. –– J E R Z y S A D E C K I Trumnę przejmują polscy żołnierze i niosą do samolotu CASA, który poleci do Warszawy. Gdy wraz z Putinem idę w tym żałobnym pochodzie, myślę, że jest to jedyny moment w moim życiu, kiedy nie tyle czuję się repre- zentantem Rzeczypospolitej, ale że czuję się nią samą. Polska jest tutaj, a ja niosę ją w sobie, idąc za trumną ze zwłokami najwyższego jej dostojnika. I myślę o moim kraju: że coś strasznego nad nami zawisło. Uroczystość przekazania ciała prezydenta Lecha Kaczyńskiego, Jerzy Bahr z premierem Rosji Władimirem Putinem, 11 kwietnia 2010, Smoleńsk W trakcie uroczystości rozmawiasz z Putinem? Krótko. Dziękuję mu za godną formę pożegnania. Zdaję sobie sprawę, że dla niego też jest to nadzwyczajna sytuacja. A po cere- monii w Smoleńsku mówię dziennikarzom: „W tych dniach towa- rzyszy nam wyjątkowa solidarność Rosjan. To słowo może nabrać nowego znaczenia w stosunkach polsko-rosyjskich. Poczuliśmy –– A M B A S A D O R Rosjan jako kogoś, kto jest nam bliski. I na tym polega siła narodu, że z tego, co złe, umie zrobić coś wielkiego”. Jarosław Kaczyński chciał zabrać ciało brata do Polski jeszcze w nocy z 0 na  kwietnia. Razem z eurodeputowanym PiS Pawłem Kowalem przekazujemy wówczas to życzenie Putinowi. Ale premier Rosji przekonuje, że to niemożliwe. W ich zwyczaju jest traktowanie prezydentów ze szczególnymi honorami. Tego wymaga szacunek dla głowy pań- stwa i powaga urzędu. Kilka razy nam to powtarza. Pożegnanie ma się odbyć nazajutrz. Tej samej nocy, z soboty na niedzielę, jeszcze raz jestem popro- szony do namiotu rozbitego na lotnisku, w którym wcześniej roz- mawiali, bez mego udziału, premierzy Polski i Rosji. Putin ponow- nie tłumaczy mi, że niezbędne jest pożegnanie zwłok naszego prezydenta ze stosownym ceremoniałem. Odnoszę wrażenie, jakby Rosjanie dostali sygnały, może z Polski, że są wątpliwości, czy powinno się opóźniać sprowadzenie zwłok do kraju. Na lotnisko Siewiernyj przyjechałeś zaledwie kilkanaście godzin wcześniej. Jest sobotni ranek, 0 kwietnia. Trzy kwadranse przed planowaną godziną przylotu delegacji z prezydentem RP na czele. „Mamy ładną pogodę” – zagaduje pani wicegubernator Smoleń- ska. Pogoda ładna może nie jest, ale wtedy jeszcze znośna. Z uprzej- mości przytakuję. Po powitaniach z rosyjskimi urzędnikami oni stają w swojej gru- pie, my, Polacy, osobno. Razem około trzydziestu osób. Stoimy niedaleko budynku portu lotniczego, blisko głównego wjazdu na lotnisko. Pojawia się wiceminister Władimir Titow. Cieszę się, że przyjechał na uroczystości z udziałem prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Titow towarzyszył wizycie premiera Tuska w Katyniu i gdyby teraz przysłali kogoś niższej rangi, mogłoby to być uznane za despekt. –– J E R Z y S A D E C K I Zamieniam z Titowem kilka grzecznościowych zdań i wracam do swoich – tak jest w zwyczaju. Przez chwilę siedzę w samochodzie, by oszczędzić siły przed trud- nym dniem prezydenckiej wizyty w Katyniu. Pogoda pogarsza się. W życiu nie widziałem tak gwałtownie gęstniejącej mgły. Termin przylotu już minął. Zaczynam się denerwować, bo harmonogram pobytu delegacji prezydenckiej jest napięty. Słyszysz wreszcie nadlatujący samolot? A wiesz, że nie… Może w pewnym momencie coś w rodzaju poszumu. Czekamy i nic. Nie zapamiętałem odgłosu katastrofy, huku czy czegoś, co by mi się skojarzyło z krążeniem samolotu nad lotniskiem. Widzisz tylko poruszenie w grupie Rosjan? „Poruszenie” to jest za mało powiedziane. Na socjologii uczono nas uważnego przyglądania się ludziom. I zawsze to robię. Teraz widzę jakąś nienaturalną reakcję, jakieś chybotanie się tej grupy. Naraz wszyscy jak gdyby przysiedli. I zamarli. Nie potraZę powiedzieć, ile upływa czasu, gdy za grupą Rosjan pojawia się samochód strażacki. Z dużą prędkością jedzie w poprzek lotniska. To jest coś nienaturalnego: kto widział, by samochód jechał po pasie, na którym ma lądować samolot?! Krzyczę do mojego kierowcy: „Jedziemy za nim!”. Rusza jak rajdowiec. Przychodzi mi do głowy, że samolot gdzieś osiadł i jest na początku betonowej drogi do lądowania. Jedziemy we mgle, ale w tym momencie i miejscu nie jest tak gęsta, żebyśmy nie widzieli strażackiego wozu. Nagle skręcamy na drogę między barakami. Widzę stare, nieużywane samoloty. Trzymamy się blisko samochodu pożarniczego. Kluczymy, strażacy zajeżdżają w jakieś miejsce, potem się wycofują. Jedziemy za nimi boczną drogą. Zatrzymujemy się wreszcie. –– JERZY BAHR Urodził się w Krakowie 23 kwietnia 1944 roku. Absolwent socjo- logii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po studiach pracował jako asystent w Instytucie Nauk Politycz- nych krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej (1967-1969), starszy asystent w Instytucie Śląskim w Opolu (1973-1974), od 1974 roku w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (w latach 1976- -1980 pierwszy sekretarz ds. prasowych w ambasadzie polskiej w Rumunii). W pracowni, wiosna 2013 Po wprowadzeniu stanu wojennego porzucił pracę w dyploma- cji PRL. W latach 1982-1983 był bibliotekarzem na Uniwersyte- cie Jagiellońskim. Podczas wyjazdu na kurs językowy do Wied- nia w 1983 roku poprosił o azyl polityczny w Austrii; utrzymywał –0– się z zasiłku dla uchodźców, stypendiów i dorywczych zajęć. W latach 1986-1991 był analitykiem w Szwajcarskim Instytucie Wschodnim w Bernie. W 1991 roku wrócił do kraju i służby w polskiej dyplomacji. Był radcą ds. politycznych ambasady RP w Moskwie (1991-1992), konsulem generalnym w Kaliningradzie/Królewcu (1992-1994), dyrektorem departamentu Europa II w MSZ (1994-1996), amba- sadorem na Ukrainie (1996-2001) i jednocześnie w Turkmenis- tanie (1998-2001), ambasadorem na Litwie (2001-2005). Z nominacji prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego od 1 marca do 22 grudnia 2005 roku był szefem Biura Bezpieczeństwa Naro- dowego. W 2006 roku prezydent Lech Kaczyński mianował go ambasa- dorem w Moskwie. Jesienią 2010 roku skończył misję w Rosji i przeszedł na emeryturę. Mieszka pod Krakowem. –– JERZY SADECKI Krakowski dziennikarz. Był m.in. reporte- rem „Gazety Krakowskiej”, „Czasu Krakow- skiego”, „Tygodnika Solidarność”, korespon- dentem podziemnej Niezależnej Agencji Informacyjnej. W latach 1990-1994 redak- torem naczelnym „Gazety Krakowskiej”, potem reporterem i publicystą „Rzeczpospolitej” (1994-2009). Obecnie publicysta niezależny. Autor książek, m.in. „Nowa Huta: ziarna gniewu, ziarna nadziei ” i rozmów z szefami rządów po 1989 roku „Trzynastu. Premierzy wolnej Polski”, „Przestrzeń otwarta, otwarci ludzie.Podkarpacie”.Współautor książki ”Kim są Polacy”. spis treŚci Człowiek zasad zwyczajnych i ambasador nadzwyczajny – słowo wstępne Adama Daniela Rotfelda ........................... 4 Wstęp ...................................................................................... 9 W Smoleńsku ........................................................................ 11 Poznać sąsiada ...................................................................... 25 Rumunia: system totalitarny z bliska .................................. 55 Pierwsza „Solidarność” i czas azylanta ............................... 67 Widziane z Berna ................................................................. 87 Skok na wschód .................................................................. 105 Na Ukrainie ........................................................................ 137 Na Litwie zielonej ............................................................... 157 Patrząc na Rosję .................................................................. 179 My – dyplomaci .................................................................. 211 Z Putinem na Westerplatte i w Katyniu ............................ 231 Życie po życiu ..................................................................... 255 Niedostępne w wersji demonstracyjnej. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki w serwisie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ambasador
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: