Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00166 005049 18491073 na godz. na dobę w sumie
Analiza i projekcje gospodarki finansowej - ebook/pdf
Analiza i projekcje gospodarki finansowej - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 191
Wydawca: Difin Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7930-088-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka w syntetycznej i przystępnej formie omawia istotę, zakres, metody i narzędzia oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Ma ona stanowić podstawę wyjściową do projekcji gospodarki przedsiębiorstwa na okres najbliższych kilku lat. Publikacja składa się z dwóch części teoretycznej i empirycznej. Autorzy wychodząc z części teoretycznej, przedstawili empiryczną ocenę kondycji finansowej wybranego przedsiębiorstwa, a także projekcje jego działalności na najbliższe lata. Ze względu na analizę studium przypadku książka stanowi wartościową pomoc zarówno dla studentów, jak i przedsiębiorców.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Cena 40 zł Książka w syntetycznej i przystępnej formie omawia istotę, zakres, metody i narzędzia oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Ma ona stanowić podstawę wyjściową do projekcji gos- podarki przedsiębiorstwa na okres najbliższych kilku lat. Książka składa się z dwóch części – teoretycznej i empirycznej. Autorzy wychodząc z części teoretycznej przedstawili empiryczną ocenę kondycji finansowej wybranego przedsiębiorstwa, a także projekcje jego działalności na najbliższe lata. Ze względu na analizę studium przypadku książka stanowi wartościową pomoc zarówno dla studentów, jak i przedsiębiorców. „(…) opiniowana pozycja zasługuje na upowszechnienie wśród studentów kierunków: finanse i rachunkowość, ekonomia, zarządzanie oraz pokrewnych jako godna polecenia pomoc dy- daktyczna. Można ją zarekomendować także szerokiemu kręgowi praktyków gospodarczych – osobom pracującym w działach finansowo-księgowych firm prowadzących pełną księgowość, menedżerom – nie tylko finansowym – zatrudnionym na różnych szczeblach zarządzania w podmiotach gospodarczych, właścicielom firm pragnącym zdobyć lub pogłębić wiedzę na temat retro- i prospektywnego badania i oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw. Publikacja napisana jest przystępnym językiem, obcowanie z nią nie wymaga specjalnego przygotowania zawodowego, rozważania są klarowne, obliczenia poprawne, wnioski trafne i osadzone w uzys- kanych z obliczeń wynikach (…)”. Doc. dr Sławomir Wymysłowski Difin ul. Kostrzewskiego 1, 00-768 Warszawa tel. 22 851 45 61, 22 851 45 62 fax 22 841 98 91 www.difin.pl ISBN 978-83-7641-951-0 A n a l i z a i p r o j e k c j e g o s p o d a r k i f i n a n s o w e j D i f i n R a fa ł Paw l ic k i J a n Śl i wa AnAlizA i projekcje Gospodarki finansowej Difin R a fa ł Paw l ic k i J a n Śl i wa AnAlizA i projekcje Gospodarki finansowej Difin R a fa ł Paw l ic k i J a n Śl i wa AnAlizA i projekcje Gospodarki finansowej Publikacja dofinansowana ze środków Społecznej Akademii Nauk Copyright © by Difin SA Warszawa 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione. Książka ta jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w Internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo. Recenzja wydawnicza: doc. dr Sławomir Wymysłowski Redaktor prowadząca: Iwona Kuc Korekta językowa: Anna Krasucka Projekt okładki: Mikołaj Miodowski ISBN 978-83-7930-088-4 Difin SA Warszawa 2013 00-768 Warszawa, ul. F. Kostrzewskiego 1 tel. 22 851 45 61, 22 851 45 62, fax 22 841 98 91 www.difin.pl Księgarnia internetowa Difin: www.ksiegarnia.difin.pl Skład i łamanie: Edit sp. z o.o. www.edit.net.pl Wydrukowano w Polsce Spis treści Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 AnAlIzA gospodArkI fInAnsoWej jAko podstAWA plAnoWAnIA fInAnsoWego I budżetoWAnIA Część I rozdział I. podstawowe pojęcia, metody i narzędzia analizy finansowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1. Pojęcie analizy finansowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 2. Narzędzia pomiaru wyników finansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2.1. Przedmiot, narzędzia i sposób pomiaru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2.2. Rodzaje mierników oceny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3. Metody stosowane w analizie finansowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 4. Pełna i wiarygodna ocena gospodarki finansowej przedsiębiorstwa . . . . . . . . . . 18 Rekapitulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 rozdział II. ocena bieżących wyników finansowych na podstawie rachunku zysków i strat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1. Przydatność informacyjna rachunku zysków i strat do bieżącego zarządzania działalnością . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 2. Metody i etapy oceny bieżących wyników finansowych na podstawie rachunku zysków i strat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 2.1. Analiza czynnikowa kształtowania przychodów ze sprzedaży. . . . . . . . . . . 26 2.2. Identyfikacja czynników kształtujących wynik finansowy . . . . . . . . . . . . . . 28  Spis treści 2.3. Analiza struktury rodzajowej kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Rekapitulacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 rozdział III. ocena majątku i kapitałów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 1. Podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 2. Przydatność informacji zawartych w bilansie do podejmowania decyzji . . . . . 39 2.1. Informacje zawarte w aktywach bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.2. Informacje zawarte w pasywach bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 3. Analiza aktywów bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 3.1. Etapy oceny aktywów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 4. Analiza pasywów bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 5. Pozioma analiza bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Rekapitulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 rozdział IV. rachunek przepływu środków pieniężnych . . . . . . . . . . . . . . 57 1. Podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 2. Przydatność informacji zawartych w rachunku cash flow do zarządzania finansami firmy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 3. Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Rekapitulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 rozdział V. pogłębiona ocena gospodarki finansowej przedsiębiorstwa nazywana oceną wskaźnikową. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 2. Obszary oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Rekapitulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Spis treści  rozdział VI. potencjalne źródła pomnażania kapitałów . . . . . . . . . . . . . . . . 75 1. Dźwignia operacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 2. Praktyczna użyteczność dźwigni operacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 3. Dźwignia finansowa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Rekapitulacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Pytania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Część II studIum przypAdku rozdział I. Analiza wyników bieżących, bilansu i rachunku cash flow. . 89 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 2. Analiza wyników finansowych na podstawie rachunku zysków i strat . . . . . . . 90 3. Analiza bilansu majątkowego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 3.1. Analiza aktywów bilansu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 3.2. Analiza pasywów bilansu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 3.3. Pozioma analiza bilansów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 4. Ocena rachunku przepływów pieniężnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 4.1. Ocena rachunku przepływów pieniężnych w ujęciu syntetycznym . . . . . 102 4.2. Wskaźniki cash flow. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 rozdział II. ocena wskaźnikowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2. Obszary oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 3. Podsumowanie wyników finansowych badanej Spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113 projekCjA gospodArkI fInAnsoWej Część III rozdział I. teoretyczne aspekty planowania finansowego i budżetowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 1. Istota planowania finansowego i jego związek z budżetowaniem . . . . . . . . . . . 119 2. Preliminowanie wydatków inwestycyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 2.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125  Spis treści 2.2. Rodzaje projektów inwestycyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 2.3. Ryzyko towarzyszące decyzjom inwestycyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 2.4. Metody pomiaru efektywności projektu inwestycyjnego . . . . . . . . . . . . . . 129 rozdział II. projekcja gospodarki finansowej badanej spółki . . . . . . . . . 138 Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 1. Planowanie wyników finansowych działalności Spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 2. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych dotyczących działalności produkcyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 3. Ocena efektywności projektu inwestycyjnego w obszarze działalności handlowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 dodAtek pieniądz jako narzędzie pomiaru efektywności projektów inwestycyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151 1. Koszt pieniądza i jego wartość jako funkcja czasu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151 1.1. Koszt pieniądza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151 1.2. Źródła kreowania funduszy pożyczkowych – w teorii ekonomii . . . . . . . . 153 2. Wartość pieniądza w czasie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 2.1. Podstawowe pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 2.2. Istota wartości pieniądza w czasie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 2.3. Przyszła wartość pieniądza (PW). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3. Aktualna wartość pieniądza (AW). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 4. Plan spłaty pożyczki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 5. Obliczanie planu spłaty przedmiotu leasingu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 zadania do wykonania. samosprawdzian opanowania wartości pieniądza w czasie. . . . . . . . . . . 175 tablice matematyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 spis tabel, schematów i rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 Wstęp Książka, którą oddajemy do rąk Czytelników, składa się z trzech części: teore- tycznej, empirycznej (studium przypadku) i projekcyjnej. Część teoretyczna składa się z sześciu rozdziałów. Omówione w niej zostały podstawowe pojęcia, narzędzia pomiaru wyników finansowych i metody stosowane w analizach finansowych. Problemom tym poświęcony został rozdział pierwszy. W rozdziale drugim omówione zostały metody i zakres oceny bieżących wy- ników działalności przedsiębiorstw. W następnej kolejności (rozdział III) omówione zostały metody i etapy oceny majątku i kapitałów. Istotę rachunku przepływów pieniężnych i metody jego oceny zawiera roz- dział czwarty. W rozdziale piątym przedstawiona została pogłębiona ocena gospodarki fi- nansowej. Obejmuje ona szereg obszarów gospodarki finansowej i narzędzia ich oceny. Zaliczymy tu: rentowność sprzedaży, aktywów i kapitałów, płynność finansowa, sprawność zarządzania, zadłużenie i stopień pokrycia, efektywność kapitałów i inne. W ostatnim (szóstym) rozdziale tej części, omówiono potencjalne źródła po- mnażania kapitałów, takie jak: dźwignia operacyjna i finansowa. Sposób oblicza- nia tych dźwigni został przedstawiony na przykładach liczbowych. Każdy rozdział jest krótko podsumowany i wzbogacony pozycjami literatury i pytaniami kontrolnymi. Część teoretyczna stanowi podstawę do przeprowadzenia oceny gospodarki finansowej przedsiębiorstwa na podstawie informacji zawartych w sprawozda- niach finansowych. Cześć druga pracy – praktyczna – obejmuje studium przypadku, w którym przedstawiony został sposób oceny gospodarki finansowej wybranej spółki ak- cyjnej. Wyniki oceny obejmujące różne obszary działalności stanowią podstawę do projekcji gospodarki finansowej tej spółki na najbliższe lata (ujmuje je część trzecia). 10 Wstęp Część druga obejmuje dwa rozdziały. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały wyniki oceny działalności bie- żącej, bilansu i rachunku przepływów pieniężnych oraz wskaźniki cash flow. Drugi rozdział obejmuje wyniki oceny wskaźnikowej badanej spółki. Szeroki materiał analityczny badanej spółki został wykorzystany do projek- cji jej działalności w kolejnych trzech latach. Daje on podstawę do stwierdzenia, że analizowana spółka spełnia warunki do prowadzenia rentownej działalności w najbliższych latach. Część trzecia – projekcja gospodarki finansowej obejmuje dwa rozdziały. Pierwszy z nich obejmuje teoretyczne aspekty planowania finansowego i bu- dżetowania. Wyjaśniona została istota planowania finansowego i jego związek z budżetowaniem. W drugiej części tego rozdziału przedstawione zostały metody preliminowa- nia wydatków inwestycyjnych, rodzaje projektowanych inwestycji oraz metody i narzędzia pomiaru ich efektywności ekonomicznej. Pomiar efektywności projektów inwestycyjnych ma na celu ograniczenie ry- zyka lokat kapitałowych w inwestycje rzeczowe. • • Rozdział drugi tej części obejmuje: planowanie wyników finansowych działalności spółki, ocenę efektywności planowanych projektów inwestycyjnych dotyczących działalności produkcyjnej i handlowej. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych jest uwarunkowana znajo- mością wartości pieniądza w czasie. Z tego względu praca została poszerzona o dodatek zawierający informacje o istocie wartości pieniądza w czasie. Książka może być szeroko wykorzystywana przez studentów studiujących finanse przedsiębiorstw, jak i pracowników służb finansowych zajmujących się oceną kondycji finansowej przedsiębiorstw, w których pracują. Każda firma po zakończeniu roku dokonuje oceny swej działalności. Na tej podstawie projektuje (planuje) swą działalność na przyszłe kolejne lata. Książka może być pomocna do przygotowania takiego planu. Autorzy Część I Teoretyczna analiza gospodarki finansowej jako podstawa planowania finansowego i budżetowania Rozdział I Podstawowe pojęcia, metody i narzędzia analizy finansowej 1. Pojęcie analizy finansowej Analiza jest pojęciem wieloznacznym. Termin stosowany w różnych dziedzinach nauki i techniki. Oznacza „rozłożenie”, „rozbiór”. Jest to metoda rozwiązywania „problemów” drogą wyodrębniania i badania zagadnień bardziej podstawowych z zastosowaniem środków szeroko pojętej logiki1. „Analiza jest rozumiana jako metoda postępowania naukowego polegająca na podziale badanego zjawiska na części i rozpatrywania każdej z nich z osobna. Po- znawana jest w ten sposób struktura i zależności badanego zjawiska, szczególnie powiązania przyczynowo-skutkowe oraz mechanizm jego funkcjonowania”2. Wykorzystując te pojęcia, można wyjaśnić istotę analizy finansowej. Polega ona na wyodrębnieniu czynników kształtujących wynik finansowy: • • wpływających dodatnio na wynik finansowy, wpływających ujemnie na wynik finansowy. W ramach tych grup czynników w procesie analizy wyodrębnia się czynniki zależne i niezależne od przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie tych czynników jest istotne dla oceny sprawności zarządza- nia procesami gospodarczymi. „Treścią analizy finansowej są wielkości ekonomiczne w wyrażaniu pienięż- nym, w tym stan majątkowo-kapitałowy, wyniki finansowe oraz ogólna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa”3. 1 Wielka encyklopedia PWN, t. 1, s. 563, lata 2001–2006. 2 Z. Leszczyński, A. Skowronek-Mielczarek, Analiza ekonomiczno-finansowa firmy, Difin, War- szawa 2000, s. 19. 3 L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 1997, s. 7. 14 Część I. Analiza gospodarki finansowej jako podstawa planowania... „Do podstawowych zagadnień należących do analizy finansowej można zali- czyć: wstępną i rozwiniętą analizę sprawozdań finansowych (bilansu, rachunku wyników, rachunku przepływu środków pieniężnych), analizę wskaźnikową, wy- nik finansowy i czynniki go kształtujące, koszty działalności, dochody ze sprze- daży, rentowność, płynność, kapitał obrotowy, ocenę procesów inwestycyjnych, źródeł finansowania”4. Analiza finansowa w bardziej rozwiniętej formie obejmuje trzy etapy badań (potocznie zwane metodami)5. W pierwszym etapie bada się logiczne związki, jakie zachodzą między cenami wyrobów, wielkością ich sprzedaży i popytem rynkowym. Wyniki badań powinny umożliwić wyodrębnienie czynników kształtujących wielkość sprzedaży. Do czynników takich należą: • wolumen sprzedaży, • ceny realizowane na rynku, • zmiany w strukturze sprzedaży. Badania takie przeprowadza się, jeżeli przychody ze sprzedaży w okresie ba- dawczym odchylają się w górę lub w dół w porównaniu z planem lub okresem ubiegłym. Analiza finansowa przedstawia syntetyczny obszar gospodarki finansowej przedsiębiorstwa. Jest sporządzana metodą dedukcyjną. Wychodzi od oceny zja- wisk ogólnych, a następnie w zależności od potrzeb, do bardziej szczegółowych. Ujawnione niepokojące zjawiska w gospodarce finansowej mogą być przed- miotem bardziej szczegółowych badań. • • Analiza finansowa występuje w różnej postaci. Może to być: Analiza bieżąca. W takiej postaci jest wykorzystywana jako narzędzie bieżą- cego zarządzania finansami i informuje o równowadze gospodarki finansowej i zapobiega powstawaniu luki płynności finansowej. Analiza problemowa. Analiza taka ujawnia wszelkie zakłócenia w działalno- ści przedsiębiorstwa, które wywierają negatywny wpływ na wyniki finansowe. Zakłócenia takie mogą występować w postaci: – utraty płynności finansowej, – obniżenia się sprzedaży niektórych wyrobów, – wzrostu zapasów wytwarzanych wyrobów, – ograniczeń eksportowych itp. 4 Z. Leszczyński, A. Skowronek-Mielczarek, op. cit., s. 14. 5 J. Śliwa, M. Przygoda, Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa wielozakładowego w gospodarce ryn- kowej, WWZ, UW, 2010, s. 60. Rozdział I. Podstawowe pojęcia, metody i narzędzia analizy finansowej 15 • Analizy roczne. Są dokumentami dla odbiorców zewnętrznych. Zawierają bogaty zasób informacji o przedsiębiorstwie z okresu szeregu ubiegłych lat oraz perspektyw dalszego rozwoju przedsiębiorstwa. 2. Narzędzia pomiaru wyników finansowych 2.1. Przedmiot, narzędzia i sposób pomiaru Przy ocenie gospodarki finansowej powstaje pytanie: • • • Co mierzyć? Czym mierzyć? Jak mierzyć? Pytanie pierwsze dotyczy określenia przedmiotu pomiaru. Jakie obszary on obejmuje i jakie są elementy składowe tych obszarów, które wymagają badania i oceny? Kryterium wyodrębnienia tych obszarów i ich elementów składowych jest stopień ich wpływu na wyniki finansowe i efektywność kapitałów. Do podstawowych obszarów podlegających pomiarowi zalicza się wpływy środków pieniężnych ze sprzedaży towarów i usług oraz ponoszone koszty ich uzyskania (drugi obszar). Obszary te przedstawiają syntetyczny obraz wyników finansowych. Nie ujmują wpływu elementów składowych tych obszarów na wy- niki finansowe. Elementy poszerzają przedmiotowy zakres analizy finansowej, która staje się bardziej rozwinięta. Elementami wpływającymi na syntetyczne wyniki finansowe mogą być: kie- runki sprzedaży, struktura sprzedaży, ceny, koszty w różnych przekrojach, ren- towność wyrobów i inne. Narzędzia pomiaru zjawisk gospodarczych mogą być wielorakie. Powinny być dostosowane do kreowania wymaganego zakresu informacji, umożliwia- jącego ocenę uzyskanych wyników finansowych. Narzędzia takie przybierają postać (nazwę) mierników oceny (lub wskaźników). Nazwy te można stosować zamiennie. 2.2. Rodzaje mierników oceny • Mierniki syntetyczne – mają szeroki zakres zastosowania. Cechuje je duża pojemność, obejmują dużą liczbę zjawisk gospodarczych, mówimy wówczas o szerokim polu recepcji. Dzięki tym właściwościom przedstawiają szeroki 1 Część I. Analiza gospodarki finansowej jako podstawa planowania... • • • • • • obraz sytuacji finansowej obszarów badawczych. W przedsiębiorstwie mogą mieć zastosowanie do pomiarów i oceny przychodów, kosztów i różnych po- staci wyników finansowych. W grupie kapitałowej stają się miernikami cząst- kowymi. Stanowią elementy składowe obszarów badawczych w szerszej skali. Mierniki cząstkowe – o węższym polu recepcji. Stanowią narzędzia rozkłada- nia na elementy (rozszyfrowywania) mierników syntetycznych. Mają one za- stosowanie w sytuacji, kiedy informacje syntetyczne wymagają szerszej inter- pretacji. Mogą one mieć zastosowanie do pomiaru i oceny, struktury sprzedaży, struktury kosztów, rentowności wyrobów, kosztów jednostkowych i innych. Mierniki relatywne wyrażające relację jednych wielkości do drugich. Mają one szerokie zastosowanie w analizie finansowej. Przy ich zastosowaniu usta- la się strukturę poszczególnych elementów rachunku zysków i strat, bilansu i rachunku przepływów pieniężnych. Za ich pomocą dokonywana jest analiza wskaźnikowa i rentowności, płynności, efektywności kapitałów itp. Mierniki dynamiczne – mogą być stosowane do obszarów syntetycznych, jak i cząstkowych. Informują one o zmianach badanych zjawisk w czasie. Może to dotyczyć pomiaru i oceny dynamiki przychodów, kosztów, zysków, akty- wów i pasywów bilansów. Mierniki dynamiczne są szeroko wykorzystywane w skali makro do badania i oceny rozwoju gospodarki. Przedmiotem pomiaru i oceny jest produkt krajowy brutto. Interesujące są zmiany tego produktu w czasie. Jeżeli dynamika tego produktu maleje, to mówi się wówczas o spo- wolnieniu gospodarki i wynikających z tego konsekwencjach społecznych. Dynamika PKB jest wykorzystywana do analizy porównawczej i oceny roz- woju poszczególnych krajów Unii Europejskiej. Mierniki brutto – odgrywają ważną rolę w ocenie wyników przedsiębior- stwa. Zysk brutto wyraża społeczną efektywność pracy przedsiębiorstwa. Część tego zysku jest przejmowana przez budżet na cele społeczne w formie podatku dochodowego. Płaca brutto jest kosztem dla pracodawcy, podstawą naliczania składek ubezpieczeniowych, źródłem dochodów budżetowych itp. Płaca brutto jest kosztem osobowym dla pracodawcy. Mierniki netto – najważniejszym z nich jest zysk netto. Jest źródłem finanso- wania działalności i rozwoju przedsiębiorstwa i wypłaty dywidend dla akcjo- nariuszy. Zysk netto stanowi podstawę oceny działalności przedsiębiorstwa, efektywności lokat kapitałowych w różne przedsięwzięcia itp. Mierniki efektywności lokat kapitałowych – dotyczą pomiaru przyszłych efektów. Należy tu wymienić: – graniczną stopę zwrotu, – wewnętrzną stopę zwrotu, – zmodyfikowaną stopę zwrotu. Rozdział I. Podstawowe pojęcia, metody i narzędzia analizy finansowej 1 Obliczanie tych wskaźników jest złożone, wymaga zgromadzenia szerokiego zestawu informacji. 3. Metody stosowane w analizie finansowej W analizie finansowej najszerzej stosowane są dwie metody badawcze: metoda porównawcza i metoda przyczynowa6. W literaturze przedmiotu wymienia się szereg różnych metod stosowanych w analizach: – metodę kolejnych podstawień, – metodę różnicowania, – metodę reszty, – metodę współczynnikową, – metodę podstawień krzyżowych i wiele innych. • • • Metoda porównawcza Przybiera postać liczbową. Wyniki finansowe ujmowane są w odpowiednio skon- struowanych tablicach analitycznych. Obejmują one bogaty zestaw informacji wyrażonych w liczbach absolutnych i wskaźnikach różnego rodzaju. Informację z tablic analitycznych można wykorzystać do oceny: • stopnia wykonania zadań planowych ujętych w planach finansowych i budże- tach operacyjnych – jest to podstawa oceny pracy zarządu przez radę nadzor- czą i walne zgromadzenie akcjonariuszy; rozwoju przedsiębiorstwa w stosunku do lat ubiegłych – bierze się tu pod uwagę wskaźniki dynamiczne syntetyczne i cząstkowe, a także relacje zacho- dzące między nimi; miejsca przedsiębiorstwa w branży – jak przedstawiają się wskaźniki finanso- we w porównaniu z innymi firmami; jakie miejsce zajmuje przedsiębiorstwo w branży – porównania takie urealnia- ją wyniki dwóch poprzednich porównań. Metodę porównawczą należy stosować z dużą ostrożnością. Informacje zawarte w tablicach analitycznych muszą spełniać warunki porów- nywalności. Muszą być oczyszczone z zakłóceń informacyjnych. Zakłóceniami takimi mogą być: • • • • zakłócenia metodologiczne, zakłócenia inflacyjne, zakłócenia organizacyjne, zakłócenia przedmiotowe. 6 L. Bednarski, op. cit., s. 23–24. Z. Leszczyński, A. Skowronek-Mielczarek, op. cit., s. 29. 1 Część I. Analiza gospodarki finansowej jako podstawa planowania... Bez eliminacji zakłóceń wyniki porównań przedstawiają zniekształcony obraz rzeczywistości i prowadzą do fałszywych wniosków. Metoda przyczynowa „Analiza przyczynowa jest pogłębionym etapem badania wskaźników ekono- micznych, w którym dąży się do ustalenia wpływu określonych czynników na powstawanie odchyleń ujawnionych w toku analizy porównawczej”7. O ile analiza porównawcza przybiera postać liczbową, o tyle analiza przyczy- nowa jest analizą wyjaśniającą zawartość liczbową w tablicach analitycznych. Jest to analiza opisowa, nie powtarza się liczb i wskaźników zawartych w tablicach, lecz wyjaśnia się przyczyny ujawnionych odchyleń. Do tego celu wykorzystuje się różne źródła informacji, które pozwalają na wyodrębnienie czynników kształtują- cych wyniki finansowe zależnych i niezależnych od przedsiębiorstwa. 4. Pełna i wiarygodna ocena gospodarki finansowej przedsiębiorstwa Ocena taka ma bardzo istotne znaczenie dla skutecznego zarządzania finansa- mi, a także jako podstawa wyjściowa do planowania finansowego i budżetowa- nia. Wskazuje na szanse i zagrożenia płynące z szeroko rozumianego otoczenia, zwłaszcza otoczenia kreowanego przez rynek. Pełna i wiarygodna ocena gospodarki finansowej musi spełniać szereg warun- ków, do których można zaliczyć:8 • • 1. Powinna obejmować pełny zakres przedmiotowy: Ocenę bieżących wyników finansowych (na podstawie rachunku zysków i strat i rachunku cash flow) za okres wieloletni, a w tym: – wagę poszczególnych postaci zysku, – kształtowanie się relacji ekonomicznych między przychodami i kosztami ich pozyskiwania, – realność zysku memoriałowego, – wyników kasowych w poszczególnych obszarach rachunku cash flow. Analizę sytuacji majątkowej i finansowej za okres wieloletni obejmującą oce- nę: – aktywów, ich strukturę i dynamikę, 7 L. Bednarski, op. cit., s. 22. 8 Por. J. Śliwa, Finanse przedsiębiorstwa – teoria i praktyka, IPiS, Warszawa, 2004.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Analiza i projekcje gospodarki finansowej
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: