Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00261 005997 13110340 na godz. na dobę w sumie
Antyterrorystyczne formacje Policji w przypadku zbrojnej agresji na RP - ebook/pdf
Antyterrorystyczne formacje Policji w przypadku zbrojnej agresji na RP - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7462-408-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Główną przesłanką powołania do życia pododdziałów antyterrorystycznych Policji była konieczność przeciwdziałania zjawiskom niezwykle groźnym dla bezpieczeństwa publicznego, jakimi niewątpliwie były rosnące zagrożenia związane z terroryzmem oraz terrorem kryminalnym, przejawiającym
się również w formach charakterystycznych dla przestępczości zorganizowanej. Stały rozwój tych zagrożeń spowodował konieczność powołania
sił zdolnych skutecznie im się przeciwstawiać, odpowiednio wyszkolonych, wyposażonych i przygotowanych do podejmowania zróżnicowanych
działań.
Wieloletnie doświadczenie w działaniach antyterrorystycznych oraz kontakty z czołowymi przedstawicielami tej dziedziny na świecie pozwoliły na wypracowanie odpowiednich technik, właściwych rozwiązań taktycznych oraz procedur umożliwiających skuteczne działanie w sytuacjach
ekstremalnych. Wiele umiejętności, od ataku (zdobywanie budynków, mieszkań, pojazdów mechanicznych, samolotów), przez działania ochronne
(zabezpieczenia osób, mienia, imprez masowych), rozbrajanie ładunków wybuchowych, aż po skuteczne negocjacje, opiera się na wszechstronnym
wyszkoleniu. Skoki ze spadochronem, techniki podwodne, techniki wysokościowe, trening fizyczny, strzelanie — zarówno szybkie, precyzyjne,
jak i wyborowe — to dziedziny, w których antyterroryści osiągają bardzo wysoki poziom. Należy podkreślić, że specyfika szkolenia jednostek
antyterrorystycznych jest w wielu aspektach zbliżona do tej, która obowiązuje w wojskowych formacjach sił specjalnych. Dotyczy to nie tylko wyszkolenia indywidualnego, lecz także taktyki działania zespołowego, która stanowi swoistą kompilację taktyki wojskowej i policyjnej.
Główne zadania związane z obronnością kraju w przypadku zbrojnej agresji potencjalnego przeciwnika realizują Siły Zbrojne Rzeczypospolitej
Polskiej. Strategia obronności naszego kraju zakłada również udział jednostek pozamilitarnych, spełniających rozliczne funkcje wspomagania
działań militarnych. Należy jednak sądzić, że policyjne formacje antyterrorystyczne,
mimo że stanowią jeden z elementów pozamilitarnego podsystemu, z uwagi na specyfikę działań prowadzonych w czasie pokoju są
profesjonalnie przygotowane do bezpośredniego udziału w walce zbrojnej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Antyterrorystyczne formAcje Policji w PrzyPAdku zbrojnej Agresji nA rP waldemar zubrzycki szczytno 2014 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Recenzent prof. dr hab. Kuba Jałoszyński Redakcja Wydawcy Anna Bryczkowska Mariola Jezierska Krzysztof Jezierski Robert Ocipiński Projekt okładki Jan Napiórkowski © Wszelkie prawa zastrzeżone — WSPol Szczytno 2014 ISBN 978-83-7462-407-7 e-ISBN 978-83-7462-408-4 Druk i oprawa: Wydział Wydawnictw i Poligrafii Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie 12-100 Szczytno, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 111 tel. 89 621 51 02, fax 89 621 54 48 e-mail: wwip@wspol.edu.pl Objętość: 7,44 ark. wyd. (1 ark. wyd. = 40 tys. znaków typograficznych) ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== spis treści wstęp ............................................................................................................. 5 rozdział 1 ocena zagrożeń rzeczypospolitej Polskiej ............................................ 9 1.1. Bezpieczeństwo państwa ..................................................................... 9 1.2. Źródła zagrożeń ................................................................................... 11 1.3. Zagrożenia niemilitarne ...................................................................... 13 1.4. Zagrożenia militarne ........................................................................... 16 1.5. Geostrategiczne położenie Polski w aspekcie potencjalnych zagrożeń ................................................... 21 rozdział 2 uwarunkowania obronności rzeczypospolitej Polskiej .......................................................................................................... 27 2.1. Dokumenty strategiczne Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa ..................................................................................... 27 2.2. Założenia strategii obronności Rzeczypospolitej Polskiej ............. 28 2.3. System obronny Rzeczypospolitej Polskiej ....................................... 32 rozdział 3 charakterystyka policyjnych pododdziałów antyterrorystycznych .................................................................................. 39 3.1. Terroryzm w Polsce .............................................................................. 39 3.2. Przeznaczenie pododdziałów antyterrorystycznych Policji ........... 42 3.3. Pododdziały antyterrorystyczne w strukturach państwa i Policji ......................................................... 51 3.4. Wyposażenie i uzbrojenie policyjnych pododdziałów antyterrorystycznych ........................... 57 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 3.5. Szkolenie specjalne pododdziałów antyterrorystycznych .............. 68 3.6. Wnioski ................................................................................................. 82 rozdział 4 zadania jednostek antyterrorystycznych Policji w operacjach obronnych prowadzonych na obszarze kraju ........................................ 85 4.1. Ogólne założenia prowadzenia działań operacyjnych .................... 85 4.2. Opinie środowisk wojskowych na temat możliwości wykorzystania policyjnych pododdziałów antyterrorystycznych w operacji obronnej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej .............. 95 4.3. Policyjne pododdziały antyterrorystyczne w działaniach tyłowych ................................................................................................ 106 4.4. Policyjne pododdziały antyterrorystyczne w działaniach głębokich ............................................................................................... 117 4.5. Wybrane problemy dowodzenia oraz zabezpieczenia bojowego i logistycznego pododdziałów antyterrorystycznych ...................... 126 4.6. Wnioski ................................................................................................. 129 zakończenie ................................................................................................. 133 spis rycin ....................................................................................................... 137 spis fotografii............................................................................................... 138 spis wykresów .............................................................................................. 139 spis tabel ....................................................................................................... 140 załącznik. Kwestionariusz ankiety do badań na temat: Użycie policyjnych formacji antyterrorystycznych w operacjach obronnych na obszarze RP ........................................................................... 141 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== wstęp Przemiany na kontynencie europejskim, zapoczątkowane z aktywnym udziałem Polski, doprowadziły do zakończenia konfrontacji Wschód–Za- chód. Zmieniło się środowisko bezpieczeństwa w Europie i wokół niej. Zdecydowanie zmalała groźba wybuchu wojny globalnej, dzięki czemu niepodległy byt Polski nie jest zagrożony w dającej się przewidzieć przy- szłości. Na przełomie wieków XX i XXI nastąpiły istotne zmiany w global- nym środowisku bezpieczeństwa, które znacząco determinują stan bezpie- czeństwa naszego państwa. Rzeczpospolita Polska umocniła swoją pozycję na arenie międzynarodowej, stając się liczącym się członkiem Organiza- cji Paktu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej1. Wciąż w korzystnym kierunku z polskiej perspektywy przebiega rozwój regionalnego środowi- ska bezpieczeństwa w Europie. W skali kontynentu stale rośnie zakres i in- tensywność współpracy międzynarodowej, której solidne podstawy insty- tucjonalne dają także Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) oraz inne struktury regionalne i subregionalne2. Mimo że kraj nasz nie jest narażony na bezpośrednią agresję militarną ze strony swoich sąsiadów ani innego państwa, należy jednak zawsze mieć na uwadze ich potencjał militarny oraz możliwe sposoby i kierunki jego użycia, przyjmu- jąc w swej strategii obronnej wszelkie możliwe formy użycia sił zbrojnych. One to, stanowiąc militarne ogniwo systemu obronności, służą ochronie niepodległości oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności gra- nic. W swej strukturze zawierają elementy specjalizujące się w zadaniach obronnych, ich właściwe przygotowanie do ewentualnych działań, zarów- no ilościowe, jak i jakościowe, ogranicza jednak m.in. rzeczywistość eko- nomiczna, w której są osadzone. W tej sytuacji niezmiernie ważne jest właściwe wykorzystanie, w ra- zie potrzeby, wszelkiego dostępnego potencjału, w tym także sił funkcjo- nujących w ramach systemu pozamilitarnego, szczególnie tych, które są 1 Strategia obronności Rzeczypospolitej Polskie.j Strategia sektorowa do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2009, s. 3. 2 Strategia rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Pol‑ skiej 2022, uchwała nr 67 Rady Ministrów z 9 kwietnia 2013 r. (Monitor Polski poz. 377). ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 5 W. Zubrzycki, Antyterrorystyczne formacje Policji… profesjonalnie przygotowane do zrealizowania wielu zadań związanych z obronnością państwa. W tym kontekście można stwierdzić, że siłę taką stanowią formacje antyterrorystyczne, będące integralną częścią struktury Policji. Współczesne operacje obronne być mogą prowadzone w konfrontacji z przeciwnikiem, mogącym prowadzić działania zaczepne w formie ope- racji połączonych, w których będą występować różnorodne komponenty. Z ich ogólnych założeń wynika jednoznacznie, że jednym z elementów od- grywających istotną rolę w osiągnięciu zakładanego celu operacji są siły specjalne. Należy podkreślić, że w wielu krajach gwałtownie ewoluują po- glądy na cele działania sił specjalnych i szybko się rozwijają taktyki ich wy- korzystania. Ze względu na bezpieczeństwo naszego państwa istotne jest również to, że na przykład Rosja, najgroźniejszy z potencjalnych agreso- rów, dysponuje licznymi jednostkami specjalnego przeznaczenia ( Specnaz), przeznaczonymi głównie do działań za linią frontu i na dalekim zapleczu przeciwnika. Użycie nawet ich części na terytorium Polski może być dużym problemem. Jednym ze sposobów jego rozwiązania może być użycie poli- cyjnych jednostek antyterrorystycznych, których wyszkolenie, wyposażenie i umiejętności mogą być w tej sytuacji poważnym atutem. Główną przesłanką powołania do życia pododdziałów antyterrory- stycznych Policji była konieczność przeciwdziałania zjawiskom niezwykle groźnym dla bezpieczeństwa publicznego, jakimi niewątpliwie były rosną- ce zagrożenia związane z terroryzmem oraz terrorem kryminalnym, prze- jawiającym się również w formach charakterystycznych dla przestępczości zorganizowanej. Stały rozwój tych zagrożeń spowodował konieczność po- wołania sił zdolnych skutecznie im się przeciwstawiać, odpowiednio wy- szkolonych, wyposażonych i przygotowanych do podejmowania zróżnico- wanych działań. Wieloletnie doświadczenie w działaniach antyterrorystycznych oraz kontakty z czołowymi przedstawicielami tej dziedziny na świecie pozwo- liły na wypracowanie odpowiednich technik, właściwych rozwiązań tak- tycznych oraz procedur umożliwiających skuteczne działanie w sytuacjach ekstremalnych. Wiele umiejętności, od ataku (zdobywanie budynków, mieszkań, pojazdów mechanicznych, samolotów), przez działania ochron- ne (zabezpieczenia osób, mienia, imprez masowych), rozbrajanie ładun- ków wybuchowych, aż po skuteczne negocjacje, opiera się na wszechstron- nym wyszkoleniu. Skoki ze spadochronem, techniki podwodne, techniki wysokościowe, trening fizyczny, strzelanie — zarówno szybkie, precyzyj- ne, jak i wyborowe — to dziedziny, w których antyterroryści osiągają bar- dzo wysoki poziom. Należy podkreślić, że specyfika szkolenia jednostek 6 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Wstęp antyterrorystycznych jest w wielu aspektach zbliżona do tej, która obowią- zuje w wojskowych formacjach sił specjalnych. Dotyczy to nie tylko wy- szkolenia indywidualnego, lecz także taktyki działania zespołowego, która stanowi swoistą kompilację taktyki wojskowej i policyjnej. Wymienione fakty, prognozy i przemyślenia stały się podstawą decy- zji o podjęciu badań nad tą problematyką. Ich celem było opracowanie na- ukowo uzasadnionej koncepcji użycia policyjnych formacji antyterrory- stycznych w ramach operacji obronnych, prowadzonych przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze kraju. W koncepcji tej skoncentro- wano się głównie na określeniu możliwości i zakresów ewentualnego wy- korzystania bojowego jednostek antyterrorystycznych w przeciwdziałaniu najbardziej prawdopodobnym zagrożeniom militarnym RP oraz na oce- nie zdolności do realizacji określonych zadań. Punkt wyjścia stanowiło przekonanie o konieczności zapewnienia skutecznej obrony naszego kra- ju oraz świadomość, że istnieją obszary, których naukowa penetracja może w istotnym stopniu przyczynić się do poprawy efektywności naszych przy- gotowań obronnych. Główne zadania związane z obronnością kraju w przypadku zbrojnej agresji potencjalnego przeciwnika realizują Siły Zbrojne Rzeczypospo- litej Polskiej. Strategia obronności naszego kraju zakłada również udział jednostek pozamilitarnych, spełniających rozliczne funkcje wspomagania działań militarnych. Należy jednak sądzić, że policyjne formacje antyter- rorystyczne, mimo że stanowią jeden z elementów pozamilitarnego pod- systemu, z uwagi na specyfikę działań prowadzonych w czasie pokoju są profesjonalnie przygotowane do bezpośredniego udziału w walce zbrojnej. Współczesne pole walki charakteryzuje się dużą dynamiką, złożonością oraz trudnością wykonywanych zadań. Duża różnorodność zadań wyma- ga użycia jednostek specjalnie przygotowanych do ich wykonania. Teza ta w całej rozciągłości dotyczy zadań realizowanych przez jednostki organi- zacyjne (związki taktyczne, oddziały, pododdziały) sił zbrojnych. Należy jednak sądzić, że współcześnie, wobec zmniejszającego się stanu osobo- wego wojsk, powinna ona dotyczyć także określonych jednostek pozami- litarnych. Przykładem ściśle wyspecjalizowanych jednostek są formacje antyter- rorystyczne, których taktyka działania odpowiada taktyce wojsk lądowych wykonujących zadania specjalne. Mimo swej pozamilitarnej przynależno- ści, stanowią bardzo dobrze wyszkolony, manewrowy oraz zdolny do na- tychmiastowego użycia potencjał bojowy. Korzystanie z tego potencjału jest możliwe na każdym etapie walki zbrojnej. W przypadku zbrojnej agre- sji mogą one służyć „pogłębianiu” pola bitwy, co oznacza realizację wielu ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 7 W. Zubrzycki, Antyterrorystyczne formacje Policji… przedsięwzięć związanych ze zwalczaniem sił przeciwnika prowadzących działania głębokie. Może to być równie ważne z punktu widzenia ochrony i obrony wybranych obiektów, narażonych na eliminację przez przeciwni- ka w ramach zwalczania tzw. źródeł siły i swobody działania. We współcze- snych koncepcjach prowadzenia walki zbrojnej zakłada się bowiem, że ich zniszczenie (obezwładnienie) może diametralnie przyspieszyć osiągnięcie celu operacji militarnych. W tej sytuacji przyjęto założenie, że efekty osią- gnięte przez formacje antyterrorystyczne mogą zdecydowanie przewyższać te, które osiągną — przewidywane do zadań tego typu — jednostki obrony terytorialnej. Należy jednak zaznaczyć, że problem ten dotyczy wyłącznie najważniejszych, starannie wyselekcjonowanych obiektów, ponieważ po- tencjał jednostek AT nie pozwala na ich masowe użycie. Biorąc pod uwagę możliwość niekorzystnego rozwoju wydarzeń i sytuację, w której agresor opanowałby terytorium kraju, funkcjonariusze jednostek AT mogą stano- wić doskonałą kadrę do tworzenia struktur dywersyjnych, które mogą cha- rakteryzować się wysoką skutecznością działania. Prowadzenie działań zaczepnych przez potencjalnego przeciwnika w ramach agresji na nasz kraj będzie ściśle związane z prowadzeniem dzia- łań specjalnych. Jednym z warunków podjęcia skutecznego przeciwdziała- nia będzie w tej sytuacji użycie policyjnych formacji antyterrorystycznych, przygotowanych już w okresie pokoju do realizacji wielu specyficznych za- dań, między innymi do prowadzenia działań przeciwdywersyjnych oraz obrony i ochrony obiektów, istotnych z punktu widzenia potrzeb związa- nych z kierowaniem obronnością. Założyć więc można, że właściwe zapla- nowanie oraz użycie formacji antyterrorystycznych w operacji obronnej może przynieść wymierne efekty oraz podwyższy skuteczność prowadzo- nych działań. 8 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== rozdział 1 ocena zagrożeń rzeczypospolitej Polskiej 1.1. bezpieczeństwo państwa Pojęcie bezpieczeństwa odnosi się do bardzo złożonej problematyki. W wydanym nakładem Akademii Obrony Narodowej „Słowniku termi- nów z zakresu bezpieczeństwa narodowego”3 umieszczono kilka definicji bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Pochodzą one z opra- cowań współczesnych teoretyków, należy jednak zauważyć, że problem szeroko rozumianego bezpieczeństwa pozostaje w gestii zainteresowania teorii i praktyki od wieków. Bezpieczeństwo państwa jest integralnie zwią- zane z procesem powstawania nowoczesnych państwowości. Powinno być zatem postrzegane jako proces ciągły, zmieniający się zarówno w zakresie zasięgu, jak i jakości. W odniesieniu do opisanej problematyki najbardziej adekwatne jest postrzeganie bezpieczeństwa narodowego jako stanu uzy- skanego w wyniku zorganizowanej obrony i ochrony przed zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi, określanego stosunkiem potencjału obron- nego do skali zagrożeń. Rzeczpospolita Polska realizuje swą politykę bezpieczeństwa zgod- nie z Konstytucją RP, z poszanowaniem prawa międzynarodowego, ce- lów i  zasad Karty Narodów Zjednoczonych, dokumentów Unii Eu- ropejskiej oraz Organizacji Bezpieczeństwa i  Współpracy w  Europie. Rzeczpospolita nie dąży do umocnienia własnego bezpieczeństwa kosz- tem bezpieczeństwa innych. Wynika z tego, że między bezpieczeństwem narodowym a międzynarodowym istnieją ścisłe związki, ponieważ każ- de państwo funkcjonuje w określonym „kręgu bezpieczeństwa”. Bezpie- czeństwo należy zatem ujmować jako określoną sekwencję stanów, które składają się na określony proces społeczny, postrzegany w skali między- narodowej. Należy także zauważyć, że mimo względnej trwałości aspira- cji, potrzeb i interesów państw, ich bezpieczeństwo zewnętrzne podlega prawom ruchu systemów międzynarodowych, ponieważ impulsy do jego 3 Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 1999. 9 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== W. Zubrzycki, Antyterrorystyczne formacje Policji… ewolucji wychodzą zarówno ze środowiska wewnętrznego, jak i między- narodowego4. Współczesne pojęcie bezpieczeństwa państwa obejmuje zarówno kwe- stie polityczne, militarne, jak i aspekty gospodarcze, ekologiczne, spo- łeczne, etniczne. Z analizy przywołanych wcześniej dokumentów wynika, że w każdej z tych dziedzin polska polityka bezpieczeństwa jest zgodna z prawem międzynarodowym, szczególnie z rezolucjami ONZ, postano- wieniami UE i decyzjami OBWE oraz dwustronnymi i wielostronnymi umowami, których Polska jest stroną5. Obecnie odchodzi się od postrzegania bezpieczeństwa wyłącznie w ka- tegoriach militarnych, choć — z perspektywy poruszanej tematyki — po- zostają one w szczególnym zainteresowaniu autora. Pojawiło się pojęcie „rozległego bezpieczeństwa”, poszerzone o takie elementy, jak dobrobyt państwa, rozwój cywilizacyjny społeczeństwa. Najważniejszą wartością dla każdego państwa jest bezpieczeństwo, a co za tym idzie — suweren- ność, niezależność i integralność terytorialna6. W tym kontekście można stwierdzić, że Rzeczpospolita uwzględnia swą tożsamość narodową, hi- storyczne doświadczenia i współczesne potrzeby. Za podstawowe warto- ści konstytucyjne uznaje niepodległość i nienaruszalność terytorialną RP, wolność oraz prawa człowieka i obywatela, a także bezpieczeństwo obywa- teli, dziedzictwo narodowe i ochronę środowiska7. Polska prowadzi i re- alizuje swą politykę bezpieczeństwa, zmierzającą do zapewnienia opty- malnych warunków życia swoich obywateli, przez upoważnione do tego organy państwa8. Zgodnie z zasadami swojej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Pol- ska nie prowadzi żadnych działań mogących zagrażać jakiemukolwiek państwu, nie postrzega również żadnego innego państwa jako przeciwni- ka. Brak wyraźnie zdefiniowanego wroga powoduje jednak, że społeczeń- stwo przestaje dostrzegać zagrożenia, a tym samym nie odczuwa potrze- by tworzenia i utrzymywania stosownego systemu bezpieczeństwa. Brak 4 R. Zięba, Internacjonalizacja życia narodów i państw, Warszawa 1991, s. 51. 5 R. Kuźniar, Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, 6 W. Śmiałek, System bezpieczeństwa Polski, Warszawa 1993, s. 29. 7 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (DzU nr 78, Warszawa 1997, s. 295. poz. 483), art. 5. 8 W. Kaczmarek, Prognoza możliwych zagrożeń o charakterze militarnym i nie‑ militarnym determinujących potrzeby w zakresie tworzenia wojsk OT, Warszawa 2000, s. 51. 10 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Rozdział 1. Ocena zagrożeń Rzeczypospolitej Polskiej w tym zakresie ogólnospołecznego zrozumienia może być również obja- wem zagrożenia9, dlatego należy brać pod uwagę potencjalne źródła zagro- żeń w swoim bliższym i dalszym otoczeniu strategicznym. Rzeczpospolita Polska, jako państwo graniczne NATO i UE, może być obiektem różnora- kich zagrożeń, nie tylko skierowanych bezpośrednio przeciwko niej, lecz także przeciwko innym państwom Sojuszu. 1.2. Źródła zagrożeń Współcześnie odchodzi się od postrzegania bezpieczeństwa wyłącznie w kategoriach militarnych. W opracowaniach dotyczących szeroko rozu- mianej problematyki bezpieczeństwa państwa autorzy dobierają różnorod- ne kryteria wyróżniania zagrożeń, dlatego zasadne jest przyjęcie za punkt odniesienia podstawowych warunków, w których one powstają. Analiza wielu prac wskazuje, że podstawowymi płaszczyznami powstawania za- grożeń są sprzeczności i konflikty społeczne, cele polityczne i sposoby ich realizacji, dysproporcje rozwojowe oraz dysproporcja potencjałów mili- tarnych. Analiza charakteru współczesnego środowiska bezpieczeństwa między- narodowego wskazuje, że w perspektywie najbliższych lat główne wyzwa- nia i zagrożenia dla Polski będą związane z: — dynamiką relacji w ramach NATO i UE oraz skalą zaangażowania Sta- nów Zjednoczonych Ameryki Północnej w bezpieczeństwo europejskie; — dynamiką przemian reżimów kontroli zbrojeń i rozbrojenia zwiększają- cych ich skuteczność; — dynamiką relacji dwustronnych i wielostronnych; — zapewnieniem skuteczności prawa międzynarodowego; — oddziaływaniem konfliktów lokalnych na bezpieczeństwo światowe; — międzynarodowym terroryzmem i zorganizowaną przestępczością mię- dzynarodową; — postępującą proliferacją broni masowego rażenia i środków jej przeno- szenia10. Stosownie do źródeł zagrożeń występujących na różnych płaszczyznach działalności społecznej (państwowej) można wyróżnić rodzaje zagrożeń bezpieczeństwa państwa. Istnieje wiele (podobnych do siebie) klasyfikacji, 9 L. Ciborowski, Walka informacyjna, Toruń 1999, s. 178. 10 Strategia rozwoju systemu bezpieczeństwa…, s. 11. 11 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== W. Zubrzycki, Antyterrorystyczne formacje Policji… na ogół jednak wyróżnia się zagrożenia polityczne, ekonomiczne, we- wnętrzne, psychospołeczne, ekologiczne i militarne. Zagrożenia na ogół nie występują w czystej postaci. Jeśli są kształto- wane (lub wykorzystywane) rozmyślnie, to stanowią kontynuację lub do- pełnienie zagrożeń politycznych, wywodzących się z polityki państwowej i narzędzi używanych do jej prowadzenia. Występuje między nimi pewien rodzaj sprzężenia zwrotnego. Analiza więc i ewentualna prognoza mili- tarnych form zagrożeń bezpieczeństwa państwa ma sens zazwyczaj wtedy, kiedy jest prowadzona na tle wszystkich potencjalnych zagrożeń. Dzieje się tak, ponieważ każdy rodzaj zagrożenia (kształtowanego lub wykorzysty- wanego świadomie) może przybrać skrajną — militarną formę oddziały- wania na zagrożone państwo. Z kolei państwo, które broni się przed zagro- żeniem (likwidując jego przyczyny i skutki), może uznać decyzję o użyciu siły zbrojnej za konieczną i uzasadnioną11. Postęp technologiczny, stwarzający możliwość ciągłego monitorowa- nia niemal wszystkich zakątków świata zmniejszył prawdopodobieństwo wybuchu konfliktu globalnego (wojny światowej), zagrażającego istnie- niu państw i narodów. Zmniejszył, co nie znaczy, że całkowicie wykluczył. Wnioski z prowadzonych badań wyrażone w formie licznych publikacji wskazują, że Europa na początku XXI wieku najbardziej będzie narażona na lokalne konflikty militarne o ograniczonym zasięgu i niewielkiej inten- sywności. Konflikty mogą występować na podłożu nacjonalistycznym, religijnym lub ekonomicznym, na obszarze jednego lub kilku krajów. Należy je wów- czas szybko neutralizować albo przynajmniej izolować, w przeciwnym ra- zie zdarzyć się może ich rozprzestrzenianie, co może stanowić początek konfliktu militarnego na dużą skalę. W dalszej perspektywie również w Eu- ropie nie można wykluczyć konfliktów lokalnych między różnymi kraja- mi, w tym nawet członkami tego samego sojuszu. Ich przyczyną mogą być przede wszystkim kryzysy wywołane wokół mniejszości narodowych oraz uwarunkowania historyczne. Tego rodzaju konflikty mogą się charaktery- zować ograniczonymi celami, długim czasem trwania oraz nieregularnymi działaniami wojsk. Oprócz nacjonalistycznego, religijnego lub ekonomicz- nego, ich tło może być polityczne, społecznym, psychologiczne, historycz- ne, etniczne, kulturowe, językowe, terytorialne, ekologiczne lub wojskowe. W tym miejscu należy zauważyć, że niektóre mate riały źródłowe pod pojęciem zagrożenia definiują sytuację, w której poja wia się prawdopodo- 11 B. Balcerowicz, Wybrane problemy obronności państwa, Warszawa 1999, s. 53. 12 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Rozdział 1. Ocena zagrożeń Rzeczypospolitej Polskiej bieństwo powstania stanu niebezpiecznego dla otoczenia. Przyjmując za podstawę dziedziny, w których może wystąpić zagrożenie, wyróżnia się za- grożenie militarne i niemilitarne. 1.3. zagrożenia niemilitarne Nie ulega wątpliwości, że procesy globalizacyjne są jednym z głównych czynników wpływających na stan stosunków międzynarodowych. W okre- sie postępującej w coraz szybszym tempie globalizacji nasilają się wzajem- ne powiązania ekonomiczne, w efekcie czego gospodarka w coraz więk- szym stopniu wpływa na kwestie związane z bezpieczeństwem państwa. Odnosi się to zarówno do potencjału gospodarczego państwa, jego sta- bilności makroekonomicznej i finansowej, jak i do ilości środków prze- znaczanych na obronność oraz zdolności przemysłu obronnego. Stabil- ność i przewidywalność środowiska gospodarczego państw sąsiadujących z Polską jest czynnikiem bezpośrednio wpływającym na bezpieczeństwo Polski. Istotnym czynnikiem jest także zapewnienie bezpieczeństwa ener- getycznego państwa. Wymaga to ochrony źródeł i kanałów zaopatrzenia kraju w najważniejsze importowane nośniki energii, jak ropa naftowa i gaz ziemny. W  wyniku występowania różnic gospodarczych i  cywilizacyjnych na świecie, w tym także na kontynencie europejskim, istnieje niebezpie- czeństwo nowych podziałów w Europie. Granica tych podziałów może przebiegać między obszarami charakteryzującymi się dynamicznym roz- wojem a obszarami pogrążonymi w kryzysie. W interesie Polski leży więc rozwój gospodarczy i postęp cywilizacyjny wszystkich krajów europej- skich, szczególnie naszych najbliższych sąsiadów. Z zagrożeniami ściśle wiążą się niekontrolowane migracje ludności na dużą skalę, a to z niebez- pieczeństwem katastrofy humanitarnej i regionalnej destabilizacji. Poten- cjalne zagrożenie tworzy połączenie ewentualnych masowych migracji ze zorganizowaną działalnością przestępczą, przemytem broni, materiałów rozszczepialnych, narkotyków i środków do ich produkcji. Centralne po- łożenie Polski na kontynencie europejskim zwiększa istniejące w tej sferze zagrożenia. Kolejnym zagrożeniem bezpieczeństwa państwa o dużym ciężarze ga- tunkowym jest terroryzm i przestępczość zorganizowana. Przeprowadzo- ne badania oraz wnioski wynikające z wielu prac naukowo -badawczych wyraźnie wskazują na to, że stale rośnie zagrożenie terroryzmem w skali międzynarodowej. Geograficzne oddalenie naszego państwa od głównych ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 13 W. Zubrzycki, Antyterrorystyczne formacje Policji… źródeł zagrożeń nie daje gwarancji bezpieczeństwa. Także w Polsce rośnie zagrożenie atakami terrorystycznymi wobec obywateli i instytucji. Jedno- cześnie nasze terytorium, ze względu na usytuowanie geograficzne i re- latywną dostępność, może stanowić dogodną bazę do przygotowywania i podejmowania działań skierowanych przeciwko obywatelom, instytucjom i firmom innych państw. Postępuje proces umiędzynarodowienia przestępczości zorganizowa- nej, a wraz z nią pojawiają się zagrożenia wynikające z przemytu narko- tyków, handlu ludźmi itp. W ostatnich latach na terenie Polski obserwuje się gwałtowny wzrost działalności międzynarodowych grup przestępczych. Położenie Polski w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru przechodzącego przemiany polityczno -gospodarcze ułatwia transfer przestępczości zorga- nizowanej. Powstawanie międzynarodowych organizacji i powiązań prze- stępczych jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa12. Wnioski z przeprowadzonych analiz wskazują, że istnieje również cała grupa zagrożeń niemilitarnych, związanych z niebezpieczeństwem, na jakie jest narażone środowisko naturalne człowieka. Ocenia się, że we współcze- snym świecie rośnie jego wartość i znaczenie. Działania na rzecz ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego muszą być traktowane jako do- tykające żywotnych kwestii bytu narodowego. Klęski żywiołowe, a także ka- tastrofy wywołane działalnością ludzi mogą stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Szczególną troskę budzi kwestia bezpieczeń- stwa energetyki jądrowej w Europie, zwłaszcza w naszym najbliższym są- siedztwie13. System obronności państwa powinien uwzględniać zagrożenia tego typu. Wymaga to zwiększenia efektywności służb reagowania kryzyso- wego i ochrony ludności, zarówno przez rozbudowę odpowiednich struktur i mechanizmów, jak i wprowadzenie odpowiednich uregulowań prawnych. Wraz z rozwojem możliwości człowieka w zakresie korzystania z za- sobów naturalnych i zdolności ich przetwarzania na szeroką skalę, wyko- rzystaniem zdobyczy nauki, szczególnie chemii i fizyki, poważnym proble- mem stały się nadzwyczajne zagrożenia środowiska. Są one tylko jednym z typów współczesnych zagrożeń ekologicznych. Obecne tempo, rozmiar i złożoność niszczenia środowiska przyrodniczego nie ma odpowiednika w przeszłości. We wcześniejszych okresach chodziło o pojedyncze, lo kalnie ograniczone przypadki szkód, które było łatwo rekompensować. Obec- nie są to szkody o ogromnym zasięgu i o złożonych powiązaniach, również 12 J. Zieliński, W. Kaczmarek, J. Knetki, Podstawy teoretyczne operacji opóźnia‑ jących, Warszawa 2000, s. 22. 13 W. Kaczmarek, wyd. cyt., s. 86. 14 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Antyterrorystyczne formacje Policji w przypadku zbrojnej agresji na RP
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: