Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00348 019230 14455735 na godz. na dobę w sumie
Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo - ebook/pdf
Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 391
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0447-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

W książce kompleksowo omówiono problematykę związaną z apelacją jako środkiem zaskarżenia – z uwzględnieniem  zarówno apelacji zwykłej, jak i apelacji uproszczonej – oraz z postępowaniem apelacyjnym. Szczególny nacisk położono na konstrukcję apelacji, jej wymagania formalne jako pisma procesowego oraz jako środka odwoławczego.

 

Publikacja zawiera przykłady i kazusy wyjaśniające funkcjonowanie wielu instytucji z zakresu postępowania odwoławczego, przykłady konstruowania zarzutów i wniosków apelacji oraz wzory poszczególnych elementów apelacji. Opracowano także schematy ułatwiające Czytelnikowi zrozumienie zasad postępowania apelacyjnego, uwzględniające m.in. wy-stępowanie w tym postępowaniu współuczestnictwa procesowego. Ponadto książka zawiera wzór prawidłowo napisanej apelacji opatrzony szczegółowym komentarzem.

 

W książce omówiono problemy praktyczne spotykane w postępowaniu apelacyjnym oraz przedstawiono bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczące apelacji i postępowania apelacyjnego. Uwzględniono przy tym nie tylko dominującą linię orzeczniczą, lecz również orzeczenia od niej odbiegające.

 

Opracowanie jest komentarzem praktycznym przeznaczonym przede wszystkim dla osób przystępujących do egzaminu zawodowego radcowskiego i adwokackiego. Książka może być również pomocna adwokatom i radcom prawnym, a także tym wszystkim osobom, które w swojej pracy zawodowej sporządzają apelacje i biorą udział w postępowaniu apelacyjnym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KOMENTARZ I ORZECZNICTWO Apelacja w postępowaniu cywilnym Komentarz ∙ Orzecznictwo Małgorzata Manowska Wydanie 2 Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Joanna Tchorek Opracowanie redakcyjne: Joanna Choroszczak-Magiera Opracowanie techniczne: Agnieszka Dymkowska Projekt okładki i stron tytułowych: Agnieszka Tchórznicka © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorki i wydawcy. ISBN 978-83-278-0447-1 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02–222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl SPIS TREŚCI Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 ROZDZIAŁ I. Zaskarżalność apelacją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Art. 367. [Dopuszczalność apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1. Zaskarżalność apelacją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 21 1.3. Rozróżnienie zaoczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Apelacja a rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą instancję . . . . . . . . . 21 2.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 2.1.1. Sposób zaskarżania wyroku w części odnoszącej się do rozstrzygnięcia o kosztach procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 3. Apelacja a przedmiot zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 4. Apelacja a legitymacja i interes prawny w zaskarżeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 5. Umocowanie do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 5.1. Zakres pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 5.2. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 5.3. Apelacja a udział w postępowaniu aplikantów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 31 6. Skład sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 6.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 6.2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Spis treści ROZDZIAŁ II. Wymagania apelacji jako pisma procesowego . . . . . . . . . . . . . . 35 Art. 368. [Wymagania formalne apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 A. Apelacja jako pismo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 1. Oznaczenie sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 2. Oznaczenie stron . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 3. Oznaczenie pisma procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 3.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 3.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 4. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.1. Obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . 39 4.1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.1.2. Wyjątek 1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.1.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 4.1.4. Wyjątek 2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 4.1.5. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 41 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 5. Zasady określania wartości przedmiotu zaskarżenia w zakresie odsetek . . . . . . 45 5.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 4.2. Sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Zasady określania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 6.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 7. Zasady określania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach dotyczących umowy najmu lub dzierżawy oraz w sprawach o wydanie rzeczy . . . . . . . . . . . . 48 7.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 8. Kumulacja roszczeń w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 8.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 8.2. Określenie wartości przedmiotu zaskarżenia wyroków łącznych, częściowych i wstępnych oraz wyroków rozstrzygających o powództwie głównym i wzajemnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8.3. Określanie wartości przedmiotu zaskarżenia przy sformułowaniu żądania 51 pozwu w sposób alternatywny, przemienny, ewentualny . . . . . . . . . . . . . . 52 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 9. Podpis i załączniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 9.1. Obowiązek podpisania apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 9.2. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 9.3. Obowiązek dołączenia załączników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 9.4. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 67 10. Opłata od apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 10.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 10.2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Spis treści B. Apelacja jako środek odwoławczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 1. Oznaczenie wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 2. Zakres zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 74 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 3. Zarzuty i podstawy apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 3.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 76 4. Zarzuty naruszenia prawa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 4.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 4.2. Uchybienia prowadzące do nieważności postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . 77 4.3. Inne uchybienia procesowe Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a wpływ na rozstrzygnięcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 4.4. Uchybienie procesowe – błędna ocena dowodów i błędów w postępowaniu dowodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 4.5. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 4.6. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 4.7. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 4.8. Wyjątek 1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 4.9. Wyjątek 2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 4.10. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 4.11. Wyjątek 3. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 4.12. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 4.13. Naruszenia procesowe mające wpływ na ustalenie stanu faktycznego, niezwiązane wprost z postępowaniem dowodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 4.14. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 4.15. Zarzuty apelacji a zastrzeżenie do protokołu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 C.  Zarzuty naruszenia prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 1. Pojęcie prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 2. Postacie naruszenia prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 2.1. Błędna interpretacja przepisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 2.2. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 2.3. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 2.4. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 2.5. Błędne ustalenie stanu faktycznego przez sąd a błąd w stosowaniu prawa materialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 2.6. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 D. Wnioski apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 1. Obowiązek formułowania wniosków apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 7 Spis treści 2. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 2.1. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu nieważności postępowania prowadzącej do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 2.2. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu nieważności postępowania prowadzącej do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 2.3. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z innych przyczyn . . . . . . . 125 3. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 4. Powołanie nowych faktów i dowodów w apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 5. Wniosek o zasądzenie kosztów procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 5.1. Sposób formułowania wniosku apelacji o zasądzenie kosztów procesu za pierwszą instancję . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 5.2. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego . . . . . . . . . . . . 128 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 ROZDZIAŁ III. Wniesienie apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Art. 369. [Właściwość sądu] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 1. Sąd właściwy do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 2. Właściwość sądu do wniesienia opłaty sądowej od apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . 135 2.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 3. Termin do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 4. Termin do wniesienia apelacji a reprezentacja przez pełnomocnika . . . . . . . . . . 141 4.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 5. Termin do wniesienia apelacji a współuczestnictwo procesowe . . . . . . . . . . . . . 143 5.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 6. Przerwa biegu terminu do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 6.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 6.2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 6.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 7. Bieg terminu do wniesienia apelacji a powtórne doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 8 Spis treści ROZDZIAŁ IV. Odrzucenie apelacji przez sąd pierwszej instancji . . . . . . . . . . 154 Art. 370. [Przesłanki odrzucenia apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 1. Odrzucenie apelacji z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia . . . . . . . 154 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 2. Odrzucenie apelacji z powodu braków formalnych i fiskalnych . . . . . . . . . . . . . 157 2.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 3. Odrzucenie apelacji z innych przyczyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 ROZDZIAŁ V. Przekazanie sprawy sądowi drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . 168 Art. 371. [Przedstawienie akt sądowi drugiej instancji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 1. Doręczanie odpisów apelacji stronie przeciwnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 2. Doręczanie odpisów apelacji po stronie wnoszącej apelację . . . . . . . . . . . . . . . . 169 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 Art. 372. [Odpowiedź na apelację] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 ROZDZIAŁ VI. Postępowanie przed sądem drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . 175 Art. 373. [Odrzucenie apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 1. Zakres wstępnej kontroli apelacji przez sąd drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . 175 2. Konsekwencje wstępnej kontroli apelacji przez sąd drugiej instancji . . . . . . . . . 176 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 Art. 374. [Posiedzenie niejawne] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Art. 375. [Wyznaczenie rozprawy] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 Art. 376. [Rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym w nieobecności stron] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 9 Spis treści Art. 377. [Sprawozdanie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1. Odrębności rozprawy apelacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 Art. 378. [Granice zaskarżenia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1. Granice apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 2. Granice podmiotowe apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.1. Uwaga wstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.2. Rodzaje współuczestnictwa procesowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.2.1. Podział ogólny wielopodmiotowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2.2.2. Współuczestnictwo materialne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 2.2.3. Zobowiązanie solidarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 2.2.4. Współuczestnictwo formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 2.2.4.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 2.2.5. Współuczestnictwo konieczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 2.2.5.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 2.2.5.2. Wyjątek 1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 2.2.5.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 2.2.5.4. Wyjątek 2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 2.2.5.5. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 2.2.5.6. Wyjątek 3. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 2.2.5.7. Wyjątek 4. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 2.2.6. Współuczestnictwo jednolite . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 2.2.6.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 2.2.7. Przykładowe sytuacje wspólnoty praw i obowiązków na tle współuczestnictwa jednolitego i koniecznego . . . . . . . . . . . . . 196 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 2.3. Granice podmiotowe apelacji w przypadku współuczestnictwa . . . . . . . . . 204 3. Stosowanie art. 378 § 2 w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 Art. 379. [Nieważność] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 1. Przyczyny nieważności postępowania jako zarzut apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 1.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 1.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 2. Niedopuszczalność drogi sądowej jako przyczyna nieważności postępowania . . . 214 3. Brak zdolności sądowej i procesowej oraz brak w składzie organów jako przyczyna nieważności postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 3.1. Decyzja sądu drugiej instancji w przypadku braku zdolności sądowej osoby fizycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 3.2. Decyzja sądu drugiej instancji w przypadku braku zdolności sądowej jednostki organizacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 3.3. Decyzja sądu drugiej instancji w przypadku braku zdolności procesowej . . . 216 10 Spis treści 3.4. Decyzja sądu drugiej instancji w przypadku braku w składzie organów jednostki organizacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 3.4.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 3.5. Decyzja sądu drugiej instancji w przypadku utraty zdolności sądowej lub procesowej, braku organu powołanego do reprezentowania strony lub przedstawiciela ustawowego w toku postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . 220 3.5.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 4. Nienależyte pełnomocnictwo jako przyczyna nieważności postępowania . . . . . 223 4.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 5. Powaga rzeczy osądzonej i zawisłość sporu jako przesłanka nieważności postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 6. Wadliwy skład sądu jako przyczyna nieważności postępowania . . . . . . . . . . . . . 232 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 7. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy jako przesłanka nieważności postępowania . . 234 8. Pozbawienie możności obrony jako przyczyna nieważności postępowania . . . . 234 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Art. 380. [Kontrola niezaskarżalnych postanowień] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 1.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Art. 381. [Ograniczenie w prezentowaniu nowych faktów i dowodów] . . . . . 242 Art. 382. [Podstawa orzeczenia sądu drugiej instancji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 Art. 383. [Rozszerzenie żądania] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 1. Pojęcie zmian przedmiotowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 2. Zmiany ilościowe w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 2.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 2.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 3. Zmiany jakościowe w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 3.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 3.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 4. Tryb dokonania zmian przedmiotowych w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . 257 5. Skutki niedozwolonej zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym . . . . . 257 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 11 Spis treści Art. 384. [Zakaz reformationis in peius] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260 Art. 385. [Przyczyny oddalenia apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 Art. 386. [Inne rozstrzygnięcia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 1. Rodzaje orzeczeń sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 2. Wyroki reformatoryjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 3. Postanowienia sądu drugiej instancji w kwestiach formalnych . . . . . . . . . . . . . . 266 4. Wyrok (postanowienie co do istoty sprawy) uchylający wyrok (postanowienie co do istoty sprawy) sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 5. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą instancję . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 6. Postępowanie po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania . . . . . . . . . . 272 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 Art. 387. [Uzasadnienie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 1. Uzasadnianie orzeczeń w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 1.2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 1.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 2. Konstrukcja uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 Art. 3871. [Obowiązek zawiadamiania o zmianie miejsca zamieszkania] . . . 284 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 Art. 388. [Wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia] . . . . . . . . . . . . 284 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 1. Wykonalność wyroku sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 1.2. Wyjątki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 2. Wstrzymanie wykonania wyroku sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 3. Wstrzymanie skuteczności wyroku sądu drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Art. 389. [Zwrot akt sądowi pierwszej instancji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 Art. 390. [Przedstawienie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu] . . . 288 1. Przesłanki przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 2. Moc wiążąca uchwały Sądu Najwyższego rozstrzygającego zagadnienie prawne . . 292 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 12 Spis treści Art. 391. [Odpowiednie stosowanie] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 1. Ogólne zasady stosowania przepisów regulujących postępowanie przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 2. Zmiany podmiotowe w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 294 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 3. Cofnięcie apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 ROZDZIAŁ VII. Apelacja uproszczona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 Art. 5058. [Apelacja w postępowaniu uproszczonym] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 Przepisy powiązane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 1. Termin do wniesienia apelacji w postępowaniu uproszczonym . . . . . . . . . . . . . 302 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 1.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 2. Zrzeczenie się prawa do wniesienia apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 2.1. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 Art. 5059. [Zarzuty apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 1. Podstawy apelacji uproszczonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 2. Dopuszczalność podnoszenia dalszych zarzutów apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 3. Ograniczony charakter apelacji uproszczonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 Art. 50510. [Rozpoznanie apelacji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 1. Skład sądu w postępowaniu apelacyjnym uproszczonym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 2. Posiedzenie przewidziane do rozpoznania apelacji w postępowaniu uproszczonym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 2.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 2.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 2.3. Kwestie praktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 Orzecznictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 Art. 50511. [Prowadzenie postępowania dowodowego w postępowaniu uproszczonym] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 Art. 50512. [Rozstrzygnięcia] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314 1. Wyrok sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym . . . . . . . . . . . . . . 314 1.1. Zasada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314 1.2. Wyjątek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315 2. Wskazania sądu drugiej instancji co do dalszego postępowania . . . . . . . . . . . . . 315 Art. 50513. [Uproszczenia dotyczące uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 13 Spis treści Schematy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 1. Apelacja (art. 368) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 2. Wielopodmiotowość w procesie cywilnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322 3. Rodzaje współuczestnictwa procesowego a dokonywanie czynności procesowych w postępowaniu apelacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 4. Apelacja jako pismo procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 5. Działalność jurysdykcyjna sądu a zarzuty i wnioski apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . 326 6. Orzeczenia sądu apelacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 Suplement. Przykłady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I–LVIII * * * WYKAZ SKRÓTÓW Apel.-W-wa Biul.SN k.c. – Apelacja. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie – „Biuletyn Sądu Najwyższego” – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  2  kwietnia 1997  r. poz. 93 ze zm.) k.p. k.p.c. Lex LexisNexis MoP OSA OSAB OSAW OSAiSN OSNAPiUS OSNC OSNCK OSNCP (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) – ustawa z  26  czerwca 1974  r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilne- go (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Lexis.pl – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska – „Monitor Prawniczy” – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej – Orzecznictwo Sądów Apelacji Wrocławskiej – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cywilnej i Izby Karnej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) OSNC-ZD – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Zbiór Do- datkowy OSNP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Spo- łecznych i Spraw Publicznych 15 Wykaz skrótów OSP OSPiKA PiP Prok. i Pr. u.k.s.c. u.k.w.h. – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – „Państwo i Prawo” – „Prokuratura i Prawo” – ustawa z  28  lipca 2005  r. o  kosztach sądowych w  sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) – ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) Uwaga: artykuły powołane bez oznaczenia są artykułami ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. SŁOWO WSTĘPNE Oddaję w  ręce Czytelników drugie wydanie książki przeznaczonej przede wszystkim dla osób przystępujących do egzaminu zawodowego radcowskiego i adwokackiego. Może być ona również pomocna dla ad- wokatów i radców prawnych, a także dla tych wszystkich osób, które w swojej pracy zawodowej sporządzają apelacje i biorą udział w postę- powaniu apelacyjnym. Książka jest komentarzem praktycznym do przepisów regulujących ape- lację i postępowanie apelacyjne. Szczególny nacisk położono w niej na problematykę konstrukcji apelacji, jej wymagania formalne jako pisma procesowego oraz jako środka odwoławczego. Książka zawiera przykłady i kazusy wyjaśniające funkcjonowanie wielu instytucji z  zakresu postępowania odwoławczego, przykłady konstru- owania zarzutów i wniosków apelacji oraz wzory poszczególnych ele- mentów apelacji. Opracowano także schematy ułatwiające Czytelnikowi poruszanie się po postępowaniu apelacyjnym, uwzględniające m.in. wy- stępowanie w  tym postępowaniu współuczestnictwa procesowego czy zależność pomiędzy rodzajem zarzutów i wniosków apelacji. Drugie wydanie książki uzupełniono o  nowe orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz nowe koncepcje rozwiązania niektórych problemów, jakie pojawiają się w praktyce. 17 Słowo wstępne Problematykę apelacji przedstawiono w sposób umożliwiający stopnio- we opanowanie umiejętności potrzebnych do jej sporządzenia w sposób profesjonalny. Ponieważ komentarz przeznaczony jest przede wszyst- kim dla aplikantów, przedstawiona w nim konstrukcja apelacji jest mo- delem, który uwzględnia wszystkie elementy prawidłowo sporządzone- go środka odwoławczego, niezależnie od tego, czy ich brak w praktyce uniemożliwiałby nadanie mu biegu bądź powodowałby, że apelacja mogłaby okazać się nieskuteczna. Dotyczy to na przykład zarzutów na- ruszenia prawa materialnego, które sąd drugiej instancji ma przecież obowiązek wziąć pod uwagę z  urzędu, czy też kolejności elementów apelacji, która w praktyce nie ma wiodącego znaczenia. Komentarz zawiera również próbę rozwiązania wielu problemów praktycznych spotykanych na co dzień w  postępowaniu apelacyj- nym. Podstawę proponowanych rozwiązań stanowi przede wszystkim orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczące ape- lacji i postępowania apelacyjnego, co przyczyni się, mam nadzieję, do ujednolicenia praktyki w spornych kwestiach. Przykłady i  materiały wykorzystane w  komentarzu są efektem wie- loletniej pracy z  aplikantami radcowskimi i  adwokackimi w  ramach aplikacji organizowanej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w  Warszawie oraz Okręgową Radę Adwokacką w  Warszawie i  za tę współpracę dziękuję. Małgorzata Manowska ROZDZIAŁ I Zaskarżalność apelacją ART. 367. Dopuszczalność apelacji Art. 367. § 1. Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje ape- lacja do sądu drugiej instancji. § 2. Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgo- wy, a od wyroku sądu okręgowego jako pierwszej instancji – sąd apelacyjny. §  3. Rozpoznanie sprawy następuje w  składzie trzech sędziów zawodowych. Postanowienia dotyczące postępowania dowodo- wego na posiedzeniu niejawnym wydaje sąd w składzie jednego sędziego. § 4. Postanowienie o przyznaniu i cofnięciu zwolnienia od kosztów sądowych, o odmowie zwolnienia, o odrzuceniu wniosku o zwol- nienie oraz o nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazaniu na grzywnę, jak również postanowienie o ustanowieniu, cofnięciu ustanowienia, o odrzuceniu wniosku o ustanowienie ad- wokata lub radcy prawnego oraz o skazaniu na grzywnę i nałoże- niu na stronę obowiązku uiszczenia ich wynagrodzenia sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. 19 Art. 367 Rozdział I. Zaskarżalność apelacją Przepisy powiązane: art. 370, 373, 394, 326, 39822 § 1, art. 5181, 50510, 351, 339, 6268 1. Zaskarżalność apelacją 1.1. Zasada Apelacja jest środkiem odwoławczym służącym do zaskarżania orze- czeń sądu o  charakterze merytorycznym, to jest rozstrzygających o istocie sprawy. Należą do nich: wyroki końcowe (art. 316 § 1), wyroki częściowe (art. 317 § 1), wyroki wstępne (art. 318 § 1), wyroki łączne – wydane po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnię- cia (art. 219), wyroki uzupełniające (art. 351 § 1 i 3), wyroki zaoczne, jeżeli stroną wnoszącą środek zaskarżenia jest powód (art.  339 §  1, art. 342), postanowienia rozstrzygające co do istoty sprawy w postępo- waniu nieprocesowym (art. 518), wpis w księdze wieczystej oraz wy- kreślenie (art. 6268 § 6 i 7). Z tej kategorii wyłączone są postanowienia (wpis, wykreślenie), gdy rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wydane zostało przez referendarza sądowego. Wówczas na orzeczenie referen- darza sądowego przysługuje skarga (art. 39822 § 1, art. 5181). 1.2. Wyjątek Do merytorycznych orzeczeń, które nie podlegają zaskarżeniu ape- lacją, należą nakazy zapłaty, gdyż w tym wypadku właściwymi środ- kami zaskarżenia są zarzuty od nakazu zapłaty wydanego w postępo- waniu nakazowym (art. 491 § 1), oraz sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w  postępowaniu upominawczym bądź europejskim postę- powaniu nakazowym [art. 502 § 1, art. 50519, art. 16 rozporządzenia (WE) nr  1896/2006 Parlamentu Europejskiego i  Rady z  12  grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego naka- zu zapłaty (Dz.Urz. UE 2006  L 399/1)], przysługujące wyłącznie po- zwanemu. Do merytorycznego rozstrzygnięcia, od którego nie jest do- puszczalne wniesienie apelacji, należy zaliczyć także wyrok zaoczny, jeśli stroną skarżącą jest pozwany. Wówczas przysługuje mu sprzeciw (art. 344 § 1). Obu stronom przysługuje również zażalenie na rozstrzyg- nięcie o kosztach procesu zawarte w nakazie bądź wyroku zaocznym, ale tylko wówczas, gdy ta sama strona nie zaskarża jednocześnie roz- strzygnięcia co do istoty sprawy w jakiejkolwiek części. 20 Rozdział I. Zaskarżalność apelacją Art. 367 1.3. Rozróżnienie zaoczności O uznaniu wyroku za zaoczny decydują warunki jego wydania, nie zaś oznaczenie nadane mu przez sąd. W przypadku przedstawienia są- dowi drugiej instancji do rozpoznania apelacji od wyroku zaocznego, który sąd pierwszej instancji uznał za wyrok kontradyktoryjny, sprawa powinna zostać przekazana temu sądowi w celu – w zależności od sytu- acji – doręczenia pozwanemu wyroku zaocznego (jeśli apelację wniósł powód) albo rozpoznania apelacji jako sprzeciwu (jeśli apelację wniósł pozwany). Pismo błędnie nazwane apelacją, wniesione przez pozwa- nego od wyroku zaocznego, który mylnie uznany został przez sąd jako kontradyktoryjny, powinno być potraktowane jako sprzeciw. Orzecznictwo Wyrok wydany w  sprawie, w  której strona pozwana nie złożyła żadnego oświadczenia w przedmiocie żądań pozwu jest wyrokiem zaocznym, choćby sąd omyłkowo nadał mu charakter tzw. wyroku kontradyktoryjnego. Wyrok taki powinien być doręczony zgodnie z art. 343 k.p.c. i przysługuje od niego sprzeciw. Bez doręczenia wyrok taki się nie uprawomocnia. Postanowienie SN z 7 listopada 1995 r., I PRN 45/95, OSNAPiUS 1996, nr 12, poz. 172, LexisNexis nr 307543 Okoliczność, iż sąd wojewódzki nie zamieścił w wyroku wzmianki oznaczającej go jako wyrok zaoczny, nie wpływa na charakter wniesionego środka zaskarże- nia. Wniesiony bowiem środek zaskarżenia, mimo błędnego nazwania rewizja, w istocie jest sprzeciwem. Postanowienie SA w Katowicach z 23 kwietnia 1992 r., I ACr 132/92, OSAiSN 1993, nr 2, poz. 15, LexisNexis nr 307684 2. Apelacja a rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą instancję W przypadku gdy strona chociażby co do niewielkiej części rozstrzygnię- cia wnosi apelację, nie przysługuje jej prawo wniesienia zażalenia na orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów procesu po- między tymi samymi stronami (art. 394 § 1 pkt 9 a contrario). Nie może ono zostać wniesione nawet wówczas, gdy przedmiotowy zakres zaskar- 21
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: