Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00236 006549 13230486 na godz. na dobę w sumie
Apelacje cywilne i karne. 69 wzorów pism z omówieniami. Wydanie 6 - ebook/pdf
Apelacje cywilne i karne. 69 wzorów pism z omówieniami. Wydanie 6 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 386
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-812-8466-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Praktyczny przewodnik po najczęstszych w obrocie sądowym przypadkach apelacji. Służy rozwiązywaniu konkretnych problemów występujących przy sporządzaniu apelacji cywilnych i karnych. Zawiera niezbędne wskazówki pozwalające na prawidłowe sporządzenie apelacji. Celem jest maksymalna ich jasność i precyzja, aby ich adresat, czyli sąd odwoławczy podzielił pogląd wyrażony we wniosku. Tylko wtedy pełnomocnik czy obrońca skutecznie reprezentuje interesy klienta.

Wyeksponowano: prawidłowe konstruowanie zarzutów i wniosków apelacyjnych, strukturę uzasadnienia, czemu służy jasny język i sam układ graficzny apelacji.

Wzory uwzględniają zmiany w prawie karnym, które weszły w życie 1 lipca 2015 r. i zrewolucjonizowały filozofię prowadzenia procesu karnego. Zgodnie z założeniami ustawodawcy proces karny ma być dzięki tym zmianom szybszy i sprawniejszy. Gruntowna nowelizacja Kodeksu postępowania karnego ma duży wpływ na sposób formułowania apelacji karnej. Autor wskazuje zagadnienia, na które pełnomocnicy procesowi muszą być już teraz wyczuleni.

Adresatami są zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni oraz aplikanci obu samorządów prawniczych. Niezbędna pozycja w każdej kancelarii.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

6. wydanie 6. wydanie Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2018 Redakcja: Kamila Turczyńska Projekt okładki: Kajetan Pasztuła Korekta: Iwona Gajdul © Wydawnictwo C.H.Beck 2018 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Identia Druk i oprawa: Pozkal, Sp. z o.o. ISBN 978-83-812-8465-3 ISBN e-book 978-83-812-8466-0 Spis treści Wstęp .................................................................................................................................................. Wykaz skrótów .................................................................................................................................. Część I. Apelacje cywilne ................................................................................................................ Omówienie apelacji cywilnych ........................................................................................................ Przegląd orzecznictwa do apelacji cywilnych ................................................................................ 1. Naruszenie dóbr osobistych osoby prawnej, naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych ........................................................................................................ 2. Umowa o dzieło, naruszenie prawa procesowego i materialnego ....................................... 3. Umowa o dzieło, naruszenie prawa procesowego, materialnego i sprzeczność istotnych ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym ............................................. 4. Ochrona dóbr osobistych osoby fizycznej, błąd w ustaleniach faktycznych ...................... 5. Naruszenie dóbr osobistych osoby fizycznej, błąd w ustaleniach faktycznych ................. 6. Rękojmia za wady, błąd w ustaleniach faktycznych .............................................................. 7. Umowa zlecenia, błąd w ustaleniach faktycznych ................................................................. 8. Rękojmia za wady, błąd w ustaleniach faktycznych .............................................................. 9. Sprawa o zapłatę, sprzeczność ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym ......... 10. Sprawa o rentę, naruszenie prawa procesowego (art. 233 KPC) ......................................... 11. Sprawa o zapłatę, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku ......... 12. Sprawa o zapłatę, naruszenie przepisów prawa procesowego, przedawnienie .................. 13. Rękojmia i odpowiedzialność odszkodowawcza, sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym ..................................................................................... 14. Sprawa o zapłatę z prawa pracy, naruszenie prawa procesowego i materialnego ............. 15. Sprawa o zapłatę, naruszenie prawa procesowego ................................................................. 16. Odpowiedzialność majątkiem wspólnym, naruszenie prawa materialnego i procesowego ............................................................................................................................. 17. Sprawa o zapłatę, naruszenie prawa procesowego ................................................................. 18. Błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa procesowego ....................................... 19. Sprawa o zapłatę z tytułu robót budowlanych, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa procesowego ................................................................................................ 20. Rozwód, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa materialnego i procesowego ............................................................................................................................. 21. Sprawa o ustalenie, naruszenie prawa materialnego i procesowego ................................... 22. Sprawa z prawa pracy, naruszenie prawa materialnego ........................................................ 23. Sprawa o ustalenie z prawa pracy, błąd w ustaleniach faktycznych .................................... 24. Rękojmia za wady, naruszenie prawa procesowego .............................................................. IX XI 1 3 11 21 26 30 34 37 40 44 47 51 55 58 61 65 69 72 76 80 84 89 93 98 102 105 108 V 25. Sprawa o zapłatę, naruszenie prawa procesowego ................................................................. 26. Sprawa o zapłatę, błąd w ustaleniach faktycznych ................................................................. 27. Zniesienie wspólności z datą wsteczną, naruszenie prawa materialnego .......................... 28. Podział majątku dorobkowego, naruszenie prawa procesowego, sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym ..................................................................................... 29. Sprawa o zapłatę, naruszenie prawa procesowego ................................................................. 30. Sprawa o zadośćuczynienie, naruszenie prawa materialnego .............................................. 31. Sprawa o zapłatę, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa procesowego ........ 32. Wstąpienie w stosunek najmu, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa materialnego ............................................................................................................................... 33. Ochrona dóbr osobistych, naruszenie prawa materialnego, procesowego, sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym ....................................................................... 34. Pozbawienie praw rodzicielskich, alimenty, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa procesowego ................................................................................................ 35. Sprawa o ustalenie warunków umowy o pracę, naruszenie prawa materialnego ............. 36. Sprawa o zapłatę, zapis na sąd polubowny, naruszenie prawa procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych ................................................................................................ 37. Sprawa o zapłatę, uznanie nieprawidłowe, naruszenie prawa materialnego ...................... 38. Sprawa o zapłatę, nieważność postępowania, naruszenie prawa procesowego ................. 39. Stwierdzenie nabycia spadku, naruszenie prawa materialnego ........................................... 40. Zwrot nieruchomości warszawskiej, naruszenie prawa materialnego i procesowego ...... 41. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, naruszenie prawa procesowego ............................................................................................................................... 42. Wadliwa wycena szkody (grunty warszawskie) ..................................................................... Część II. Apelacje karne ................................................................................................................. Wprowadzenie do apelacji karnych ................................................................................................ Przegląd orzecznictwa do apelacji karnych ................................................................................... 43. Wypadek drogowy, błąd w ustaleniach faktycznych ............................................................. 44. Pobicie ze skutkiem śmiertelnym, obraza prawa procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych ................................................................................................................................. 45. Fałszerstwo dokumentu, obraza przepisów prawa materialnego ........................................ 46. Ukrycie dokumentów, błąd w ustaleniach faktycznych ........................................................ 47. Łapownictwo, obraza prawa procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych ..................... 48. Naruszenie nietykalności funkcjonariusza Policji, obraza prawa procesowego ................ 49. Pobicie, obraza przepisów prawa materialnego ..................................................................... 50. Wypadek drogowy, błąd w ustaleniach faktycznych ............................................................. 51. Rozbój, obraza przepisów prawa procesowego ...................................................................... 52. Kara łączna, błąd w ustaleniach faktycznych ......................................................................... 53. Wypadek drogowy, błąd w ustaleniach faktycznych ............................................................. 54. Swoboda oceny dowodów, naruszenie prawa procesowego, rażąca surowość kary ......... 55. Łapówka, błąd w ustaleniach faktycznych, obraza prawa procesowego ............................. 56. Fałszerstwo, rażąca niewspółmierność kary .......................................................................... 57. Pobicie, naruszenie prawa procesowego, błąd w ustaleniach faktycznych ......................... 58. Pobicie, błąd w ustaleniach faktycznych ................................................................................. 59. Rozbój, obraza przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych ........................ 112 116 120 124 128 133 136 140 144 149 153 157 161 164 167 170 174 178 183 185 195 201 204 209 212 215 221 224 227 230 234 237 239 243 247 250 253 256 VI Spis treści 60. Paserstwo umyślne, błąd w ustaleniach faktycznych, obraza prawa procesowego ........... 61. Zniesławienie (kontratyp), obraza prawa materialnego ....................................................... 62. Warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności, obraza prawa materialnego ......... 63. Zgwałcenie, obraza prawa procesowego ................................................................................. 64. Ujawnienie informacji poufnej, błąd w ustaleniach faktycznych ........................................ 65. Obecność oskarżonego na rozprawie, obraza prawa procesowego ..................................... 66. Obrona obligatoryjna, obraza prawa procesowego ............................................................... 67. Obowiązek odczytania protokołów zeznań, obraza prawa procesowego ........................... 68. Zmiana kwalifikacji prawnej .................................................................................................... 69. Pobicie, obraza prawa procesowego ........................................................................................ Część III. Akty prawne .................................................................................................................... Ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 623 ze zm.) ................................................................................................................................ Ustawa z 23.6.1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz.U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) ................................................................................................................................. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 21.3.2016 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. poz. 408) ............................................................ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714 ze zm.) .................................................................................................. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. poz. 1715 ze zm.) ................................................................................ Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) (wyciąg) ............................................................................................................... Ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1904) (wyciąg) .............................................................................................................................................. Indeks rzeczowy ................................................................................................................................ 259 263 266 269 272 276 279 282 285 288 293 295 327 331 335 345 355 361 369 VII Spis treści Wstęp Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla absolwentów wydziałów prawa, którzy w toku swojej edukacji prawniczej nie mieli możliwości zetknięcia się z praktycznymi problema- mi przy sporządzaniu apelacji cywilnych i karnych. Autor przyjął założenie, że potencjal- ny Czytelnik posiada niezbędną wiedzę teoretyczną z zakresu postępowań apelacyjnych, dlatego też zostały pominięte założenia doktrynalne i spory teoretyczne, dotyczące postę- powań odwoławczych oraz bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych w tym przedmiocie. Co do rozważań teoretycznych i orzecznictwa sądów, należy odwołać się do wielu opracowań w tym temacie autorstwa wybitnych teoretyków i praktyków. Opracowanie nie aspiruje do rangi podręcznika akademickiego, nie jest też głosem w roz- ważaniach teoretyczno-praktycznych. Na podstawie niniejszej pracy Czytelnik ma przy- swoić sobie niezbędną, praktyczną wiedzę służącą prawidłowemu sporządzaniu apelacji, tak aby były one maksymalnie czytelne dla głównego ich adresata, czyli sądu. Chodzi o  wyeksponowanie m.in. takich zagadnień, jak: prawidłowe konstruowanie zarzutów i wniosków apelacyjnych, struktura uzasadnienia, używany język, układ graficzny apelacji. Zarówno proces karny, jak i cywilny jest sztuką argumentacji, co się wiąże z przekony- wającym przedstawianiem stanowisk stron, tak aby prezentowany pogląd był jasny, zro- zumiały i wiarygodny. Uwagi te dotyczą również apelacji. Jednakże problem jest bardziej skomplikowany, jeśli chodzi o argumentację i przedstawianie poglądów w apelacji. Chodzi o to, że apelacja jest składana w wyniku przegranego procesu przed sądem I instancji. Jest to oczywiście niekorzystna sytuacja procesowa dla strony skarżącej, jednakże nie jest to sytuacja bez wyjścia, gdyż stronie niezadowolonej z wyroku sądu I instancji przysługuje środek odwoławczy. Składając apelację, strona wdraża tryb kontroli instancyjnej. Apelacja jest bardzo często okazją do ostatniego przedstawienia swojej argumentacji w kontekście wyroku zaskarżonego. Jest to sposobność do wskazania uchybień, jakie popełnił sąd I in- stancji wydając wyrok. Bez wątpienia podłoże teoretyczne i znajomość orzecznictwa sądów są niezbędne do prawidłowego sporządzenia apelacji. Jednakże samo podłoże teoretyczne jest niewystarczające. Dopiero połączenie wiedzy teoretycznej i praktycznej w zakresie spo- rządzania apelacji da pożądany efekt w postaci poprawnie sporządzonej apelacji. W istocie opracowanie to jest praktycznym przewodnikiem adepta sztuki prawniczej pozwalającym rozwiązywać problemy towarzyszące sporządzaniu apelacji cywilnych i karnych. Jest spra- wą niepodlegającą dyskusji, że początkujący prawnik nie ma wypracowanego własnego modelu sporządzania tego rodzaju pism procesowych. Jest on wypracowywany latami po- przez podpatrywanie patrona i innych adwokatów, radców prawnych, prokuratorów. Nie- zbędne jest również obserwowanie sędziów w ich codziennej pracy, a szczególnie istotnym IX doświadczeniem jest sporządzanie uzasadnień wyroków pod ich okiem, gdyż przecież to do sędziów będą docelowo trafiały apelacje. Dopiero na podstawie tych obserwacji i spo- rządzania projektów apelacji czy wyroków można sobie wyrabiać własny styl. Temu celowi ma być pomocne również niniejsze opracowanie. Stefan Jaworski Warszawa, grudzień 2017 X Wstęp Wykaz skrótów 1. Akty prawa krajowego KC ������������������������������ ustawa z 23�4�1964 r� – Kodeks cywilny (t�j� Dz�U� z 2017 r� poz� 459 ze zm�) KK ������������������������������ ustawa z 6�6�1997 r� – Kodeks karny (t�j� Dz�U� z 2017 r� poz� 2204) KPA ��������������������������� ustawa z 14�6�1960 r� – Kodeks postępowania administracyjnego (t�j� Dz�U� KPC ��������������������������� ustawa z 17�11�1964 r� – Kodeks postępowania cywilnego (t�j� Dz�U� z 2016 r� KPK ��������������������������� ustawa z  6�6�1997  r� – Kodeks postępowania karnego (t�j� Dz�U� z  2017  r� KRO ��������������������������� ustawa z 25�2�1964 r� – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t�j� Dz�U� z 2017 r� z 2017 r� poz� 1257) poz� 1822 ze zm�) poz� 1904) poz� 682) poz� 1007 ze zm�) z 2017 r� poz� 880 ze zm�) KWU �������������������������� ustawa z 6�7�1982 r� o księgach wieczystych i hipotece (t�j� Dz�U� z 2017 r� PrAut ������������������������� ustawa z 4�2�1994 r� o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t�j� Dz�U� 2. Czasopisma i publikatory Biul� SN ���������������������� Biuletyn Sądu Najwyższego Dz�U� �������������������������� Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Legalis ����������������������� System Informacji Prawnej Wydawnictwa C�H� Beck MoP ���������������������������� Monitor Prawniczy NP ������������������������������� Nowe Prawo OSA ��������������������������� Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSN ��������������������������� Orzecznictwo Sądu Najwyższego OwSG ������������������������ Orzecznictwo w Sprawach Gospodarczych Pal� ����������������������������� Palestra Prok� i Pr� ������������������ Prokuratura i Prawo PS ������������������������������� Przegląd Sądowy Rej� ����������������������������� Rejent Wok� ��������������������������� Wokanda 3. Inne skróty art� ������������������������������ artykuł ds� ������������������������������� do spraw m�in� �������������������������� między innymi XI Wykaz skrótów m�st� ��������������������������� miasto stołeczne n� �������������������������������� następny/a/e np� ������������������������������ na przykład Nr ������������������������������� numer orz� ����������������������������� orzeczenie ost� ����������������������������� ostatni/a/e pkt ������������������������������ punkt post� ��������������������������� postanowienie poz� ���������������������������� pozycja RP ������������������������������ Rzeczpospolita Polska s� ��������������������������������� strona SKO ��������������������������� Samorządowe Kolegium Odwoławcze t�j� ������������������������������� tekst jednolity tzw� ����������������������������� tak zwany/a/e uchw� ������������������������� uchwała ust� ����������������������������� ustęp w zw� �������������������������� w związku wg ������������������������������ według wyr� ���������������������������� wyrok zd� ������������������������������ zdanie ze zm� ������������������������ ze zmianami zł ��������������������������������� złoty zob� ���������������������������� zobacz XII Część I. Apelacje cywilne Omówienie apelacji cywilnych 1. Uprawnione do złożenia apelacji cywilnej są następujące podmioty: strony, współ­ uczestnicy sporu (materialni lub formalni), uczestnicy postępowania w postępowaniu nie­ procesowym, interwenienci uboczni, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacje pozarządowe w sprawach o: 1) roszczenia alimentacyjne, 2) ochronę konsumentów, 3) ochronę środowiska, 4) ochronę praw własności przemysłowej, 5) ochronę równości i niedyskryminacji, przez bezpodstawne bezpośrednie lub pośrednie zróżnicowanie praw i obowiązków obywateli., 6) roszczenia wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej – w sporach między przedsiębiorcami. Apelację w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy ma prawo składać inspektor pracy, natomiast w sprawach o ochronę interesów konsumentów apelację ma prawo zło­ żyć powiatowy lub miejski rzecznik konsumentów. W odróżnieniu od apelacji karnej składający apelację cywilną nie musi mieć gravamen, czyli nie musi legitymować się interesem prawnym w zaskarżeniu (zob. jednak uchw. SN (7) z 15.5.2014 r., III CZP 88/13, Legalis, w której SN uznał, że pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publicz­ ny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka). Kolejną różnicą apelacji cywilnej w porównaniu z karną jest niemożliwość zaskarżenia uzasadnienia wyroku. Jak pamiętamy, skarżący w apelacji karnej może skarżyć rozstrzygnięcia i ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom i w konsekwencji ma prawo zaskarżyć samo uzasadnienie. Przykładowo chodzi o sytuację, gdy sąd karny ustalił, że pokrzywdzony przyczynił się do popełnienia przestępstwa. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące apelacji takiej możliwości nie przewidują. Jej brak wynika z założenia, że jeśli strona uzyskała wy­ rok zgodny z jej żądaniem, to nie ma prawa żądania zmiany lub uchylenia takiego wyroku. 2. Konsekwencje niezłożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku albo postano- wienia w postępowaniu nieprocesowym (w dalszej części wyrok będzie również oznaczał postanowienie) wraz z uzasadnieniem są zupełnie inne w apelacji cywilnej niż w apelacji karnej. Na gruncie Kodeksu postępowania karnego niezłożenie wniosku o sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem i jego doręczenie powoduje co do zasady utratę prawa do 3 złożenia apelacji. Problem ten jest zupełnie inaczej uregulowany w Kodeksie postępowania cywilnego. Niezłożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nie powoduje utraty prawa do wniesienia apelacji. W tym przypadku apelację można złożyć w terminie 21 dni od daty ogłoszenia sentencji wyroku. Tego rodzaju możliwość wynika z treści art. 369 § 2 KPC, który stanowi, że jeśli strona nie zażądała doręczenia uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, to termin do wniesienia apelacji rozpoczyna bieg od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. W postę­ powaniu nieprocesowym termin ten biegnie od daty ogłoszenia postanowienia, wówczas gdy uczestnik zrzekł się doręczenia postanowienia z uzasadnieniem – art. 519 KPC. Jak nietrudno zauważyć, uregulowanie w Kodeksie postępowania cywilnego jest znacznie bardziej liberalne od tego z Kodeksu postępowania karnego. Jedyną niedogodnością jest sporządzanie apelacji bez znajomości motywów pisemnych, na jakich oparł swój wyrok sąd I instancji. Wprawdzie sąd po złożeniu apelacji ma obowiązek sporządzenia uzasad­ nienia orzeczenia na piśmie w terminie 14 dni, ale nie zmienia to znacznego utrudnienia w sporządzaniu apelacji bez znajomości jego pisemnego uzasadnienia. Bez wątpienia jest to poważna niedogodność i szczególnie w sprawach zawiłych może doprowadzić do błędnego sformułowania apelacji. Wyjściem z tej sytuacji może być bazowanie na ustnych motywach orzeczenia, jakie podaje sąd po ogłoszeniu jego sentencji. Wprawdzie zazwyczaj sądy poda­ ją ustne uzasadnienie wyroku, jednakże odbywa się to w dużym skrócie i hasłowo, co może doprowadzić do przeinaczeń i ogólnikowego sporządzenia zarzutów apelacji. Można podjąć próbę swoistego „doszlifowania” apelacji w zakresie jej uzasadnienia, po uzyskaniu pisem­ nych motywów wyroku, ale trzeba się liczyć z tym, że nie spotka się to z uznaniem sądu odwoławczego i argumentacja ta, jako spóźniona, nie będzie uwzględniona. Z pewnością nie wchodzi w grę zmiana lub uzupełnienie zarzutów apelacyjnych. Nie trzeba wyjaśniać, że tego rodzaju praktyka, z punktu widzenia staranności zawodowej profesjonalnego pełno­ mocnika, jest nie do zaakceptowania. Reasumując, termin do wniesienia apelacji cywilnej wynosi 14 dni od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem albo 21 dni od daty ogłoszenia orzeczenia, jeśli z jakichś względów nie złożono wniosku o sporządzenie i dorę­ czenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem. 3. Sporządzając apelację cywilną należy mieć na uwadze spełnienie wielu wymagań for­ malnych przewidzianych dla tego rodzaju pisma. Przede wszystkim apelacja powinna czynić zadość wymaganiom ogólnym przewidzianym dla każdego pisma procesowe- go. Oznacza to, że należy oznaczyć sąd, do którego kierowana jest apelacja, i określić, za pośrednictwem jakiego sądu jest on składana – jest nim zawsze sąd, który wydał skarżony wyrok. Należy oznaczyć rodzaj pisma, czyli wskazać, że jest to apelacja, i dokładnie opisać, od jakiego wyroku. Opisanie wyroku oznacza dokładne podanie sądu, który go wydał, datę i sygnaturę akt, pod jaką była prowadzona sprawa w I instancji. Nie należy bagatelizować prawidłowego oznaczenia wyroku, jaki ma być zaskarżony. Prawidłowe oznaczenie wyroku ma na celu zidentyfikowanie przez sekretariat sądu sprawy, w której jest składana apelacja. Spełniając wymagania Kodeksu postępowania cywilnego stawiane apelacji, należy podać, czy zaskarża się wyrok w całości czy też w części. Jeśli w części, to należy dokładnie podać, w jakiej. Sytuacja z pozoru wydaje się być prosta. Jeśli chodzi o wyroki w rodzaju: „oddala powództwo w całości”, to rzeczywiście oznaczenie, czy wyrok zaskarżony jest w całości czy 4 Część I. Apelacje cywilne Omówienie apelacji cywilnych też w części, jest stosunkowo proste. Natomiast bardzo często zdarzają się wyroki o skom­ plikowanej sentencji, w których sąd część roszczenia zasądza, część oddala oraz nakazuje np. wydanie, usunięcie czegoś. Ponadto w sprawach o roszczenia pieniężne, w szczególności powtarzające się, należy zwrócić uwagę na to, od jakich dat sąd określił naliczanie odsetek. Sprawa nie jest bagatelna, gdyż w przypadku odsetek ustawowych mówimy o oprocentowa­ niu, jakiego nie daje żaden bank, i mogą w grę wchodzić znaczne kwoty. Należy dokładnie sprawdzić, jakie było żądanie pozwu odnośnie do odsetek i jak je potraktował sąd w wyro­ ku. Jeśli odmiennie, należy zbadać dlaczego i na jakiej podstawie. Prawidłowe sprawdzenie naliczenia odsetek w wyroku pozwoli uniknąć kłopotliwej sytuacji, gdy sąd prawidłowo zasądzi kwotę roszczenia głównego, ale błędnie określi wysokość odsetek. Chodzi o unik­ nięcie sytuacji, gdzie zostanie zaskarżony wyrok w całości, w którym tylko wysokość za­ sądzonych odsetek będzie kwestionowana. Można się wówczas narazić na zarzut ze strony sądu niedopuszczalności apelacji od orzeczenia zgodnego z żądaniem pozwu. Komplikacja jest jeszcze większa w sprawach o ochronę dóbr osobistych, w sprawach o ustalenie kontak­ tów z dzieckiem. O ile w sprawach o zapłatę można wykonać proste działanie arytmetyczne, o tyle w sprawach niemajątkowych jest kwestią ocenną, czy zobowiązanie do złożenia prze­ proszenia czy też ustalenie takich a nie innych kontaktów z dzieckiem w istocie zaspokaja roszczenie powoda. Błędne oznaczenie np. sygnatury akt lub sądu, za pośrednictwem którego jest składana apelacja, spowoduje dodatkowe kłopoty w postaci wezwania apelującego do uzupełnienia braków apelacji. W przypadku nieusunięcia braków we wskazanym terminie, sąd odrzuci taką apelację, co będzie skutkowało uprawomocnienie niekorzystnego wyroku. Niezwykle istotnym elementem apelacji cywilnej w sprawach o roszczenia majątkowe jest wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartością przedmiotu zaskarżenia jest tylko i wyłącznie ten element wyroku, z którym się nie zgodzono. W związku z tym nie zawsze jest to kwota określona w pozwie. Z wartością przedmiotu zaskarżenia związana jest wyso­ kość opłaty sądowej od apelacji. Należy pamiętać, że opłatę należy wnieść razem z apelacją. Brak opłaty spowoduje odrzucenie apelacji. Błędne oznaczenie wartości przedmiotu zaskar­ żenia będzie przyczyną wezwania sądu do wskazania właściwej i spowoduje niepotrzebną dyskusję między sądem a pełnomocnikiem, co nie służy klientowi. Klient przychodząc do profesjonalisty oczekuje sprawnego i fachowego prowadzenia sprawy. Oczywiście nie cho­ dzi tu o jej wynik, ale o uniknięcie niepotrzebnych proceduralnych dysput na linii sąd–peł­ nomocnik. Kolejnym elementem formalnym apelacji jest prawidłowe sporządzenie zarzutów. Zarzu­ ty są wskazaniem konkretnych uchybień sądu I instancji. Kodeks postępowania cywilnego, odmiennie od Kodeksu postępowania karnego, nie wskazuje katalogu zarzutów. Wobec tego możliwe jest wskazanie każdej wady postępowania przed sądem I instancji. Jednakże zwyczajowo przyjęło się rozróżniać następujące rodzaje zarzutów: naruszenie prawa mate­ rialnego, procesowego i błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnię­ cia lub też sprzeczność ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym, niewyjaśnienie całości okoliczności sprawy. Nie dotyczy to nieważności postępowania, gdzie katalog za­ rzutów jest zdefiniowany i zamknięty – art. 379 KPC. 5 Podobnie jak w apelacji karnej, naruszenie prawa materialnego jest dość rzadko spoty­ kanym uchybieniem sądu. Należy przypomnieć, że jest to błąd w subsumcji danej normy prawnej do stanu faktycznego. Tok rozumowania sądu jest następujący: najpierw ustala stan faktyczny i do tego podciąga odpowiednią normę prawną. Zatem naruszenie prawa materialnego oznacza przypisanie niewłaściwej normy prawnej do – zawsze – prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Czyli przykładowo naruszeniem prawa materialnego bę­ dzie prawidłowe ustalenie, że strony zawarły umowę sprzedaży, i do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowanie przepisów o umowie dzierżawy. Naruszeniem prawa material­ nego może być ponadto zastosowanie normy prawnej już nieobowiązującej albo jeszcze nieobowiązującej. Bardzo częstym błędem jest formułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego w sposób następujący: błąd w ustaleniach faktycznych polegający na… i tutaj jest wskazanie błędu i następnie podanie, że gdyby sąd ustalił prawidłowo stan faktyczny, to zastosowałby właściwą normę prawną. Tak sformułowany zarzut odnosi się do błędu w ustaleniach faktycznych, a nie do naruszenia prawa materialnego. Taki zarzut jest nieja­ sny i zmusza sąd odwoławczy do wykonania zupełnie niepotrzebnej pracy polegającej na odgadnięciu rzeczywistej intencji autora apelacji. Nie jest rolą sądu snucie domysłów co do intencji autora apelacji. Sąd ma otrzymać od profesjonalnego pełnomocnika poważny materiał do rozważań. Rolą sądu jest orzekanie o sprawie, a nie domyślanie się, jaki zarzut stawia wyrokowi profesjonalny pełnomocnik. Należy takich sytuacji unikać, gdyż odwra­ cają one uwagę sądu od realnego problemu. Z pewnością nie jest rzeczywistym problemem godnym rozpatrywania przez sąd odwoławczy ewidentny błąd profesjonalisty. Naruszenie prawa procesowego zachodzi wówczas, gdy sąd I instancji postępował nie­ zgodnie z normami Kodeksu postępowania cywilnego. Chodzi o naruszenie norm naka­ zujących sądowi określone zachowanie lub też zakazujące jakiegoś zachowania. Nie zawsze dotyczy to norm dyskrecjonalnych. Dobrym przykładem jest zarzut wadliwego sporządze­ nia uzasadnienia wyroku – art. 328 § 2 KPC. Wskazany przepis jest normą gwarancyjną i wskazuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Celem tego przepi­ su jest umożliwienie stronie prześledzenia toku rozumowania sądu I instancji i kontroli instancyjnej. Brak któregokolwiek składnika uzasadnienia tam wskazanego powoduje, że wyrok będzie uchylony i sprawa będzie ponownie rozpatrywana. Natomiast kwestia, że sąd nie dopuścił wszystkich zgłoszonych przez stronę dowodów, jest, w świetle art. 227 KPC, wyłącznie ocenna. Sąd nie ma obowiązku dopuszczenia wszystkich dowodów, a dopuszcza tylko te, które mają udowodnić fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W takim razie autor apelacji zmuszony jest w tej sytuacji wykazać, jakie fakty chciał udowadniać i że mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec dużej ocenności tych kryte­ riów zadanie dla autora apelacji jest bardzo trudne. Dość częstym zarzutem jest naruszenie art. 233 § 1 KPC. Zarzut ten jest stawiany zbyt pochopnie i bez należytego uzasadnienia. Aby postawić taki zarzut, należy wykazać kompleksowo błędy sądu. Są nimi błędy logicz­ nego rozumowania sądu I instancji i kiedy swobodna ocena dowodów przekształciła się w dowolną, a wszystko to w odniesieniu do wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego. Nie jest to proste wyzwanie dla profesjonalisty przygotowującego apelację. Błąd w ustaleniach faktycznych zachodzi wówczas, gdy mamy do czynienia z ewidentną sprzecznością ustaleń i przykładowo polega ona na przyjęciu przez sąd, że strony zawarły 6 Część I. Apelacje cywilne Omówienie apelacji cywilnych umowę, podczas gdy stron nie łączył żaden stosunek umowny. Czyli jest to wadliwe ustale­ nie faktów przez sąd. Dla prawidłowego zrozumienia tego zarzutu należy wyjaśnić struktu­ rę uzasadnienia wyroku sądu. W uzasadnieniu wyroku sąd najpierw referuje sprawę, czyli opisuje czego żądał powód, oraz jaka była reakcja pozwanego na tak sformułowane żąda­ nie. Następnie sąd wskazuje, jakie przeprowadził dowody, po czym referuje, jakie poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego. Jeśli zatem stawiamy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych lub sprzecznych ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym, to właśnie chodzi o tę część uzasadnienia wyroku. Zarzut ten polega na wadliwych ustaleniach stanu faktycznego w porównaniu do przeprowadzonych dowodów. Czyli chodzi o sytuację, gdy ustalenie sądu w zakresie stanu faktycznego jest nie do pogodzenia z przeprowadzonymi dowodami. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w istocie będzie się pokrywać z zarzutem naruszenia prawa procesowego, miano­ wicie art. 227 KPC. Przy formułowaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego należy unikać zwrotu „między innymi”. Chodzi o sytuację, gdy formułujemy zarzut naruszenia prawa, wskazując konkretną normę prawną poprzedzając ją zwrotem „między innymi”. Taki za­ rzut nic nie oznacza poza tym, że wskazujemy konkretną normę prawną. Zwrot „między innymi” nie umożliwia późniejszego uzupełnienia apelacji poprzez wskazanie kolejnych przepisów prawa, które miałyby być naruszone. Innymi słowy – nie jest to furtka do roz­ szerzania apelacji. Prawidłowo sformułowany zarzut apelacji powinien wskazywać nie tylko konkretne uchy­ bienie, ale również, jaki stan – prawidłowy zdaniem autora apelacji – powinien zaistnieć. Tytułem przykładu należy podać, że błędnie sformułowany zarzut to: „zarzucam narusze­ nie prawa materialnego, mianowicie art. 556 KC, poprzez jego niezastosowanie”. Z tego zarzutu nie wynika, dlaczego ten artykuł nie został zastosowany. Natomiast prawidłowo sformułowany zarzut powinien brzmieć: „zarzucam naruszenie art. 556 KC poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sąd prawidłowo ustalił, że strony łączyła umowa sprzedaży i błędnie zastosował przepis art. 637 KC dotyczący rękojmi za wady dzieła”. Tak sformuło­ wany zarzut od razu informuje sąd o istocie problemu. Takie postawienie zarzutu jest jak najbardziej pożądane z punktu widzenia sztuki prezentacji argumentów. Argumentować należy w sposób przejrzysty logiczny i wewnętrznie spójny. W apelacji możliwe jest powołanie nowych faktów i dowodów. Jednakże należy pamiętać, że powołując tę podstawę należy wykazać, dlaczego nie było możliwe powołanie tych fak­ tów i dowodów w postępowaniu przed sądem I instancji. Samo powołanie bez uzasadnienia będzie chybionym zarzutem i nie spotka się z uznaniem sądu. Osobnym zarzutem apelacyjnym może również być nierozpoznanie przez sąd I instancji istoty sprawy – art. 386 § 4 KPC. Wprawdzie Kodeks postępowania cywilnego nie wskazu­ je, jakie zarzuty może podnieść skarżący – poza art. 379 i art. 5059 § 11 – jednakże wniosek taki można wyprowadzić z treści art. 386 § 4 KPC. Artykuł ten przewiduje możliwość uchy­ lenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wówczas, 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Apelacje cywilne i karne. 69 wzorów pism z omówieniami. Wydanie 6
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: