Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00333 006204 13248589 na godz. na dobę w sumie
Aplikacja od ogółu do szczegółu. Akty normatywne w pigułce. Wydanie 9 - ebook/pdf
Aplikacja od ogółu do szczegółu. Akty normatywne w pigułce. Wydanie 9 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 474
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-812-8197-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja uwzględnia zmiany opublikowane do Dz.U. z 2018 r. poz 364 oraz zmiany uchwalone do 57 (włącznie) posiedzenia Sejmu.

Aplikacja od ogółu do szczegółu to streszczenie podstawowych, a zarazem najważniejszych wiadomości zaczerpniętych z 56 aktów normatywnych, w tym Konstytucji, kodeksów, ustaw i uchwał, czyli zawiera omówienie najistotniejszych dziedzin prawa w przystępnej i zrozumiałej formie.

W książce można znaleźć m.in. najważniejsze informacje z: Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu karnego, Kodeksu karnego skarbowego, Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu pracy, Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Treść książki oraz jej forma ułatwia naukę, a zarazem powtórkę materiału. Jeśli zatem jesteś zapracowany i ciągle brakuje Ci czasu, to ta pozycja jest właśnie dla Ciebie.

Adresaci książki:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

APLIKACJE PRAWNICZE Aneta Heliosz Aplikacja od ogółu do szczegółu AKTY NORMATYWNE W PIGUŁCE 9. wydanie C•H•BECK APLIKACJE PRAWNICZE Aplikacja od ogó³u do szczegó³u Akty normatywne w pigu³ce Aneta Heliosz Aplikacja od ogó³u do szczegó³u Akty normatywne w pigu³ce 9. wydanie Publikacja uwzglêdnia zmoany opublikowane do Dz.U. z 2018 r. poz. 364 oraz zmiany uchwalone do 57 (w³¹cznie) posiedzenia Sejmu. Pozosta³e zmiany bêd¹ zamieszczane na stronie: www.aktualizacje.beck.pl Redakcja: Emilia Ruciñska Wydawca: Joanna Ablewicz Projekt ok³adki: Kajetan Pasztu³a © Wydawnictwo C.H.Beck 2018 Informacje Wydawcy Opracowanie stanowi jedynie pomoc dla kandydatów przy przygotowaniach do egzaminów konkursowych na aplikacje prawnicze. Redakcja nie ponosi odpowiedzialnoœci za zmiany wynikaj¹ce z nowelizacji powo³ywanych w ksi¹¿ce przepisów. Bêdziemy wdziêczni za wszelkie uwagi i sugestie skierowane na adres: redakcja@beck.pl Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Sk³ad i ³amanie: IDENTIA Druk i oprawa: Bia³ostockie Zak³ady Graficzne S.A. ISBN 978-83-812-8196-6 ISBN e-book 978-83-812-8197-3 SPIS TREŚCI SŁOWO WSTĘPNE ............................................................................................................................ WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW .............................................................................. I. PRAWO KONSTYTUCYJNE ....................................................................................................... 1. Konstytucja ............................................................................................................................. 2. Krajowy Rejestr Sądowy ..................................................................................................... 3. Sądownictwo powszechne ............................................................................................... 4. Prokuratura .............................................................................................................................. 5. Adwokatura ............................................................................................................................. 6. Radcowie prawni ................................................................................................................... 7. Rzecznik Praw Obywatelskich .......................................................................................... 8. Sąd Najwyższy ........................................................................................................................ II. PRAWO CYWILNE ....................................................................................................................... 1. Kodeks cywilny ...................................................................................................................... 2. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ......................................................................................... 3. Księgi wieczyste i hipoteka ................................................................................................ 4. Zastaw rejestrowy i rejestr zastawów ............................................................................ 5. Ochrona praw lokatorów,mieszkaniowy zasób gminy ........................................... 6. Własność lokali ....................................................................................................................... 7. Ochrona konkurencji i konsumentów ........................................................................... 8. Prawa konsumenta ............................................................................................................... 9. Prawo spółdzielcze ............................................................................................................... 10. Spółdzielnie mieszkaniowe ............................................................................................... 11. Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym ........................................... 12. Zwalczanie nieuczciwej konkurencji .............................................................................. 13. Prawo wekslowe .................................................................................................................... IX XI 1 1 20 24 42 55 62 69 71 83 83 125 137 141 143 147 148 152 155 158 163 166 167 V Spis treści 14. Prawo autorskie i prawa pokrewne ................................................................................ 15. Prawo własności przemysłowej ....................................................................................... III. POSTĘPOWANIE CYWILNE ................................................................................................... 1. Kodeks postępowania cywilnego ................................................................................... 2. Koszty sądowe w sprawach cywilnych .......................................................................... IV. PRAWO KARNE ........................................................................................................................... 1. Kodeks karny .......................................................................................................................... 2. Kodeks karny skarbowy ...................................................................................................... 3. Kodeks wykroczeń ................................................................................................................ 4. Przeciwdziałanie narkomanii ............................................................................................ V. POSTĘPOWANIE KARNE ......................................................................................................... 1. Kodeks postępowania karnego ....................................................................................... 2. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .................................................. VI. PRAWO ADMINISTRACYJNE ................................................................................................ 1. Samorząd gminny ................................................................................................................. 2. Samorząd powiatowy .......................................................................................................... 3. Samorząd województwa .................................................................................................... 4. Wojewoda i administracja rządowa w województwie ............................................ 5. Fundacje ................................................................................................................................... 6. Stowarzyszenia ...................................................................................................................... 7. Gospodarka nieruchomościami ...................................................................................... 8. Prawo budowlane ................................................................................................................. 9. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne ......................................................... VII. POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE I SĄDOWOADMINISTRACYJNE ........ 1. Kodeks postępowania administracyjnego .................................................................. 2. Postępowanie przed sądami administracyjnymi ...................................................... 3. Ustrój sądów administracyjnych ..................................................................................... VIII. PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ ............................................................................................ 1. Traktat o Unii Europejskiej ................................................................................................. 2. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ................................................................ IX. PRAWO PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ....................................................... 1. Kodeks pracy .......................................................................................................................... 2. Rozwiązywanie stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników .... 3. System ubezpieczeń społecznych .................................................................................. 4. Świadczenia pieniężne w razie choroby i macierzyństwa ..................................... 5. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe ................................................................... 6. Spory zbiorowe ...................................................................................................................... 169 174 183 183 221 227 227 249 257 262 267 267 304 311 311 316 322 326 329 330 332 336 339 345 345 354 365 369 369 371 377 377 394 395 399 402 404 VI Spis treści X. PRAWO GOSPODARCZE I HANDLOWE ............................................................................ 1. Kodeks spółek handlowych ............................................................................................... 2. Prawo upadłościowe ............................................................................................................ 3. Prawo zamówień publicznych ......................................................................................... 4. Prawo przedsiębiorców ...................................................................................................... 5. Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej .......................... 407 407 425 435 448 456 VII SŁOWO WSTĘPNE Drogi Czytelniku, niniejsza książka powstała w ramach moich przygotowań do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską. Jest ona rodzajem streszczenia podstawowych, a zarazem najważniejszych wiadomości zaczerpniętych z 56 aktów normatywnych, w tym Konstytucji, kodeksów i ustaw, czyli zawiera omówienie najistotniejszych dziedzin prawa w przystępnej i zrozumiałej formie. Adresowana jest przede wszystkim do absolwentów prawa, osób przygotowujących się do egzaminu wstępnego na aplikacje, zarówno adwokacką, jak i radcowską. Może być rów- nież pomocna dla prawników, którzy, poszukując pracy, przystępują do konkursów, np. na asy- stenta sędziego. Treść książki oraz jej forma ułatwia naukę, a zarazem powtórkę materiału. Pragnę w tym miejscu podziękować wszystkim osobom, bez których pomocy książka ta nie ukazałaby się, a w szczególności mojej rodzinie i przyjaciołom ze studiów. Aneta Heliosz IX WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 1. Akty prawa krajowego KC .............................. KK .............................. KKS ............................ Konstytucja ............... KP ............................... KPA ............................ KPC ............................ KPK ............................ KPW .......................... KRO ............................ KSH ............................ ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny ustawa z 10.9.1999 r. – Kodeks karny skarbowy ustawa zasadnicza z 2.4.1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego ustawa z 24.8.2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykro- czenia ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych bezpieczeństwo i higiena pracy 2. Inne skróty ABW ........................... Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego AW .............................. Agencja Wywiadu bhp ............................. CBA ............................ Centralne Biuro Antykorupcyjne CEIDG ....................... Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej dm3 ............................. EBI .............................. ENA ........................... FRD ........................... FUS ............................ decymetr sześcienny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Nakaz Aresztowania Fundusz Rezerwy Demograficznej Fundusz Ubezpieczeń Społecznych XI Wykaz najważniejszych skrótów na przykład numer odpowiedzialność cywilna hektar Instytut Pamięci Narodowej kilometr ha ............................... IPN ............................ km .............................. KRejSąd ..................... Krajowy Rejestr Sądowy KRP ........................... Krajowa Rada Prokuratorów KRRiT ....................... Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji KRRP ......................... Krajowa Rada Radców Prawnych KRS ............................ Krajowa Rada Sądownictwa m2 .............................. metr kwadratowy mg .............................. miligram m.in. .......................... między innymi m.st. ........................... miasto stołeczne NBP ........................... Narodowy Bank Polski NIK ............................ Najwyższa Izba Kontroli np.  .............................. Nr  ............................... NRA ........................... Naczelna Rada Adwokacka NSA ........................... Naczelny Sąd Administracyjny OC ............................. OIRP .......................... Okręgowa Izba Radców Prawnych ORA ........................... Okręgowa Rada Adwokacka PKD ........................... Polska Klasyfikacja Działalności poz.  ............................ pozycja r. ................................. rok RIO ............................ regionalna izba obrachunkowa RPO ........................... Rzecznik Praw Obywatelskich RPP ............................ Rada Polityki Pieniężnej SKO ........................... SN .............................. sp. z o.o. ..................... sprost. ........................ t.j. ............................... tj.  ................................ TK .............................. Trybunał Konstytucyjny TS ............................... Trybunał Stanu UFG ........................... Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny UOKiK ...................... Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów USC ........................... Urząd Stanu Cywilnego WSA .......................... wojewódzki sąd administracyjny WSD .......................... Wyższy Sąd Dyscyplinarny ze zm. ........................ zł ................................. ZUS ............................ Zakład Ubezpieczeń Społecznych samorządowe kolegium odwoławcze Sąd Najwyższy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sprostowanie tekst jednolity to jest ze zmianami złoty XII I. PRAWO KONSTYTUCYJNE 1. Konstytucja Ustawa zasadnicza z 2.4.1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Rzeczpospolita: • demokratyczne państwo prawne; • władza zwierzchnia – Naród; • Konstytucja – najwyższe prawo Rzeczypospolitej Polskiej. Stosowana bezpośrednio, chyba że sama Konstytucja stanowi inaczej; • władza ustawodawcza – Sejm i Senat; • władza wykonawcza – Prezydent i Rada Ministrów; • władza sądownicza – sądy i trybunały; • partie polityczne zrzeszają się na zasadzie dobrowolności i równości obywateli polskich; • decentralizacja władzy publicznej; • w drodze ustawy tworzy się samorządy zawodowe; • ustrój gospodarczy – społeczna gospodarka rynkowa; • wywłaszczenie – na cele publiczne, za słusznym odszkodowaniem; • wolność działalności gospodarczej ograniczona tylko w ustawie i ze względu na ważny interes publiczny; • podstawą ustroju rolnego jest gospodarstwo rodzinne. 1 I. Prawo konstytucyjne Wolności, prawa, obowiązki człowieka i obywatela: • przyrodzona i niezbywalna godność podstawą praw i wolności; • ograniczenie z korzystania z wolności i praw tylko w ustawie, ze względu na: bezpieczeń- stwo, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowie, moralność publiczną, wolności i prawa innych osób; • obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców Polaków. Nie można utracić obywatelstwa polskiego, chyba że obywatel sam się go zrzeknie. Wolności i prawa osobiste: • nietykalność i wolność osobista – każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku ma prawo odwołać się do sądu w celu zbadania legalności pozbawienia wolności. Każdy zatrzymany niezwłocznie powinien zostać poinformowany o przyczynach zatrzymania i w terminie 48 godzin od zatrzymania przekazany do dyspozycji sądu. Powinien zostać zwolniony, jeżeli w terminie 24 godzin od przekazania go sądowi nie zostało doręczone mu postanowienie sądu o tymczasowym aresztowaniu wraz z zarzutami; • prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wyłączenie jawności rozprawy z powodu: moralności, bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, ochrony prywat- ności stron, innego ważnego interesu prywatnego; • przepadek rzeczy tylko w sytuacjach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawo- mocnego orzeczenia sądu; • obywatela polskiego nie można wydalić z kraju ani zakazać mu powrotu do kraju; • ekstradycja obywatela polskiego jest zakazana. Wyjątki – ekstradycji można dokonać na wniosek innego państwa, sądowego organu międzynarodowego, gdy wynika to z raty- fikowanej przez Polskę umowy międzynarodowej lub ustawy, która wykonuje akt prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, której Polska jest członkiem, pod wa- runkiem, że czyn, którego ekstradycja dotyczy: 1) nie został popełniony w Polsce 2) i stanowił lub stanowiłby przestępstwo według prawa polskiego zarówno w czasie jego popełnienia, jak i w chwili złożenia wniosku; • warunki nie muszą być spełnione w przypadku: zbrodni ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennej lub zbrodni agresji. Zakaz ekstradycji – osoba podejrzana o popełnienie, bez użycia przemocy, przestępstwa z przyczyn politycznych lub gdy ekstra- dycja naruszy konstytucyjnie chronione wolności i prawa. O dopuszczalności ekstradycji orzeka sąd; • cudzoziemcy mogą uzyskać w Polsce prawo azylu lub status uchodźcy (ochrona przed prześladowaniem). Wolności i prawa polityczne: • wolność zrzeszania się – zakazane są zrzeszenia, których cel bądź działalność są sprzecz- ne z Konstytucją lub ustawami. Sąd orzeka o odmowie rejestracji albo zakazie działania; • obywatele polscy posiadający pełnię praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach; 2 1. Konstytucja • prawo do informacji – obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności za- równo organów władzy publicznej, jak i osób pełniących funkcje publiczne; • prawo wyborcze – obywatel polski ma prawo do udziału w referendum i wyborach, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat i na podstawie prawomocnego orzeczenia są- dowego nie został ubezwłasnowolniony, pozbawiony praw publicznych lub praw wybor- czych; • prawo składania petycji, wniosków i skarg – w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą. Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne oraz kulturalne: • każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych i dziedziczenia – ograniczenie własności tylko w ustawie i w sposób nienaruszający istoty tego prawa; • wolność wyboru i wykonywania zawodu, wolność wyboru miejsca pracy – obowiązek pracy może nałożyć tylko ustawa, zakaz stałego zatrudniania dzieci do lat 16; • prawo do nauki – nauka do 18. roku życia jest obowiązkowa, nauka w szkołach publicz- nych jest bezpłatna, jednakże ustawa może określić odpłatność niektórych usług szkół wyższych, zapewnia się autonomię szkół wyższych; • ochrona praw dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Środki ochrony wolności i praw: • prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie orga- nu władzy publicznej; • prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji; • prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej przez każdego, czyje konstytucyjnie chronione wolności lub prawa zostały naruszone (wnosi się ją do Trybunału Konstytucyjnego, który sprawdza zgodność z Konstytucją ustawy, innego aktu normatywnego, na podstawie któ- rego sąd albo organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach bądź obowiązkach jednostki); • prawo wystąpienia do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej. Obowiązki: • wierność Rzeczypospolitej Polskiej i troska o dobro wspólne (dotyczy obywatela polskiego); • przestrzeganie prawa; • ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków; • obrona Ojczyzny (dotyczy obywatela polskiego); • dbałość o stan środowiska. Źródła prawa Powszechnie obowiązujące źródła prawa: • Konstytucja; • ustawy; 3 I. Prawo konstytucyjne ratyfikowane umowy międzynarodowe; rozporządzenia; • • • akty prawa miejscowego ustanawiane przez organy samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej. Ratyfikacja i wypowiedzenie umowy międzynarodowej wymagają uprzedniej zgody wy- rażonej w ustawie, jeżeli umowa dotyczy: • pokoju, sojuszy, układów politycznych lub wojskowych; • wolności, praw, obowiązków obywatelskich; • członkostwa Polski w organizacji międzynarodowej; • znacznego obciążenia Polski pod względem finansowym; • spraw uregulowanych w ustawie bądź co do których Konstytucja wymaga ustawy. Polska, na podstawie umowy międzynarodowej, może przekazać kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach organizacji lub organowi międzynarodowemu. Sejm podejmuje uchwałę bezwzględną większością głosów w obecności 1/2 ustawowej liczby posłów w sprawie trybu wyrażenia zgody na ratyfikację: 1) tryb I – ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację uchwalana przez Sejm i Senat większością 2/3 głosów w obecności 1/2 ustawowej liczby posłów i senatorów; 2) tryb II – zgoda wyrażona w drodze ogólnokrajowego referendum. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypo- spolitej Polskiej, staje się częścią krajowego systemu prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że dla jej stosowania konieczne jest wydanie ustawy. Rozporządzenia wydają organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie, w celu jej wykonania. Zakaz przekazywania kompeten- cji do wydania rozporządzeń innemu organowi. Uchwały Rady Ministrów i zarządzenia Premiera oraz ministrów to akty prawa wew­ nętrznego obowiązujące tylko jednostki organizacyjnie podległe. Nie mogą stanowić podsta- wy decyzji wobec obywateli. Sejm i Senat: • Sejm kontroluje działalność Rządu w zakresie wyznaczonym przez Konstytucję i ustawy; • Sejm – 460 posłów wybieranych w wyborach: powszechnych, równych, bezpośrednich, proporcjonalnych i tajnych. Posłem może być wybrany obywatel polski mający prawo wy- bierania i 21 lat (w dniu wyborów); • Senat – 100 senatorów wybranych w wyborach: powszechnych, bezpośrednich i tajnych. Senatorem może zostać obywatel polski mający co najmniej 30 lat; • posłem i senatorem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozba- wienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego; • kadencja Parlamentu – 4 lata (początek – dzień zebrania się Sejmu na pierwsze posiedze- nie, koniec – dzień poprzedzający dzień zebrania się Sejmu następnej kadencji). 4 1. Konstytucja Wybory do Parlamentu: • zarządza Prezydent, nie później niż na 90 dni przed upływem kadencji i wyznacza dzień wyborów na dzień przypadający w terminie 30 dni przed upływem kadencji; • Sejm może skrócić kadencję Parlamentu uchwałą podjętą większością 2/3 głosów usta- wowej liczby posłów; • Prezydent, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu i Senatu, może, w przypadkach wska- zanych w Konstytucji, zarządzić skrócenie kadencji Sejmu i jednocześnie zarządzić wy- bory, które wyznacza na dzień przypadający w terminie 45 dni od dnia zarządzenia skró- cenia kadencji. Zwołuje też pierwsze posiedzenie w terminie 15 dni od wyborów. Ważność wyborów do Parlamentu stwierdza Sąd Najwyższy. senatora; Mandatu posła nie można łączyć z funkcją: • • Prezesa NBP i jego zastępcy; • Prezesa NIK i jego zastępcy; • Rzecznika Praw Obywatelskich i jego zastępcy; • Rzecznika Praw Dziecka i jego zastępcy; • członka Rady Polityki Pieniężnej; • członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji; • ambasadora; • wiążącą się z zatrudnieniem w Kancelarii Sejmu, Senatu, Prezydenta; • wiążącą się z zatrudnieniem w administracji rządowej; • sędziego lub prokuratora; • urzędnika służby cywilnej; • żołnierza w czynnej służbie wojskowej; • funkcjonariusza Policji albo służby ochrony państwa. Zakaz nie dotyczy członków Rady Ministrów i sekretarzy stanu w administracji rządo- wej. Odmowa złożenia ślubowania przed Sejmem oznacza zrzeczenie się mandatu. Odpowiedzialność posła: • cywilna – posła nie można pociągnąć do odpowiedzialności za jego działalność wykony- waną w ramach mandatu (ani w czasie sprawowania mandatu, ani po jego wygaśnięciu), gdyż poseł odpowiada wyłącznie przed Sejmem. Gdy poseł naruszy prawa osób trzecich, może odpowiadać przed sądem tylko za zgodą Sejmu; • karna – od dnia ogłoszenia wyników wyborów do dnia wygaśnięcia mandatu posła, bez zgody Sejmu nie można pociągnąć go do odpowiedzialności karnej. Postępowanie kar- ne wszczęte przed wyborami ulega zawieszeniu na żądanie Sejmu do czasu wygaśnięcia mandatu. Posła nie można zatrzymać ani aresztować bez zgody Sejmu, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa i jeżeli zatrzymanie jest konieczne dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu zawiadamia się Marszałka Sejmu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie. 5 I. Prawo konstytucyjne Poseł nie może prowadzić działalności gospodarczej, osiągając korzyść z majątku Skarbu Państwa, samorządu terytorialnego, ani też nabywać takiego majątku. Złamanie zakazu po- woduje podjęcie przez Sejm na wniosek Marszałka uchwały o pociągnięciu posła do odpowie- dzialności przed Trybunałem Stanu, który może pozbawić go mandatu. Sejm wybiera Marszałka (który przewodniczy obradom, strzeże praw Sejmu i reprezentuje go na zewnątrz) i wicemarszałków. Sejm powołuje komisje stałe oraz może powołać komisje nadzwyczajne i komisję śledczą. Zgromadzenie Narodowe – w przypadkach określonych w Konstytucji, Sejm i Senat ob- radują wspólnie pod przewodnictwem Marszałka Sejmu (w jego zastępstwie Marszałka Sena- tu). Zgromadzenie Narodowe uchwala swój regulamin. Premier i członkowie Rządu mają obowiązek udzielenia odpowiedzi na interpelacje i za- pytania poselskie w terminie 21 dni. Sejm decyduje, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, o stanie wojny i o zawarciu pokoju. Uchwała o stanie wojny może zostać podjęta: • w razie zbrojnej napaści na terytorium Polski; • gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. Prezydent postanawia o stanie wojny, jeżeli Sejm nie może zebrać się na posiedzenie. • Procedura ustawodawcza: inicjatywa ustawodawcza przysługuje: posłom, Senatowi, Prezydentowi, Radzie Minis- trów i grupie 100 000 obywateli mających prawo wyborcze; • pierwszy etap – Sejm: 1) rozpatruje projekt ustawy w 3 czytaniach; 2) poprawki do projektu mogą wnieść: wnioskodawca, posłowie, Rząd; 3) Marszałek może odmówić poddania pod głosowanie poprawki, która nie została wcześniej przedłożona komisji; 4) wnioskodawca może wycofać projekt do czasu zakończenia drugiego czytania; 5) uchwala ustawy zwykłą większością głosów w obecności 1/2 ustawowej liczby po- słów, chyba że Konstytucja przewiduje inną większość; 1) Marszałek Sejmu przekazuje uchwaloną ustawę Senatowi, 2) w terminie 30 dni od przekazania ustawy może ją przyjąć bez zmian, odrzucić w cało- ści lub uchwalić poprawki (a jeżeli nic nie zrobi, to przyjmuje się, że została uchwalona w pierwotnym brzmieniu); 3) uchwała Senatu może zostać odrzucona przez Sejm bezwzględną większością głosów co najmniej 1/2 ustawowej liczby posłów; trzeci etap – Prezydent: 1) Marszałek Sejmu przedstawia uchwaloną ustawę do podpisu Prezydentowi; 2) Prezydent podpisuje ustawę w terminie 21 dni od dnia przedstawienia i zarządza jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw; 3) przed podpisaniem może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją; • drugi etap – Senat: • 6 1. Konstytucja 4) przed podpisaniem może również wystąpić do Sejmu z umotywowanym wnioskiem w sprawie ponownego rozpatrzenia ustawy przez Sejm. W takiej sytuacji Sejm ponow- nie uchwala ustawę, ale większością 3/5 głosów w obecności co najmniej 1/2 ustawo- wej liczby posłów. Wtedy Prezydent musi, w terminie 7 dni, podpisać ustawę i ogłosić ją bez możliwości wnioskowania do Trybunału Konstytucyjnego. Projekt pilny: • Rada Ministrów może uznać uchwalony przez siebie projekt ustawy za pilny i wtedy Senat musi go rozpatrzeć w ciągu 14 dni, a Prezydent podpisać w ciągu 7 dni; • pilnym projektem nie może być: ustawa podatkowa; ustawa wyborcza dotycząca Prezy- denta, Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego; ustawa regulująca ustrój i właś- ciwość władz publicznych; kodeksy. Referendum ogólnokrajowe: • w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa; • zarządzone przez: Sejm (bezwzględną większością 1/2 ustawowej liczby posłów) albo Pre- zydenta za zgodą Senatu (bezwzględną większością głosów 1/2 ustawowej liczby senato- rów); • wynik wiążący tylko gdy wzięła w nim udział więcej niż połowa uprawnionych do głoso- wania; • ważność referendum stwierdza Sąd Najwyższy. Prezydent RP: • najwyższy przedstawiciel Rzeczypospolitej Polskiej, gwarant ciągłości władzy państwowej; • czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa Pol- ski, nienaruszalności i niepodzielności terytorium. Prezydent wyłaniany jest w wyborach: powszechnych, równych, bezpośrednich, tajnych na 5-letnią kadencję i może być ponownie wybrany tylko raz. Kandydat musi być: obywate- lem polskim, co najmniej 35-letnim, posiadającym pełnię praw wyborczych. Zgłasza go gru- pa 100 000 obywateli. Wybrany zostaje ten kandydat, który otrzymał więcej niż połowę odda- nych głosów. Jeżeli nikomu to się nie udało, 14 dni po pierwszym głosowaniu przeprowadza się drugą turę, którą wygrywa ten z dwóch kandydatów, który otrzyma więcej głosów. Wybory Prezydenta zarządza Marszałek Sejmu na dzień przypadający między 100. a 75. dniem przed upływem kadencji urzędującego Prezydenta. W razie opróżnienia urzędu natomiast zarządza się wybory w terminie 14 dni i wyznacza się dzień wyborów w terminie 60 dni od ich zarządzenia. Kadencja Prezydenta rozpoczyna się w dniu objęcia przez niego urzędu, po złożeniu przy- sięgi wobec Zgromadzenia Narodowego. Zastępstwo: • gdy Prezydent nie może przejściowo sprawować urzędu, zawiadamia o tym Marszałka Sej- mu, który tymczasowo przejmuje jego obowiązki; 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Aplikacja od ogółu do szczegółu. Akty normatywne w pigułce. Wydanie 9
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: