Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00423 004901 14473334 na godz. na dobę w sumie
Aplikacje prawnicze w pytaniach i odpowiedziach. Tom I - ebook/pdf
Aplikacje prawnicze w pytaniach i odpowiedziach. Tom I - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 999
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-085-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przystępujesz wkrótce do trudnego egzaminu na aplikację radcowską, adwokacką lub notarialną?

Nie masz dość czasu na długie i teoretyczne podręczniki?

Jeżeli tak, to masz przed sobą jedyną na rynku publikację, której celem jest szybkie powtórzenie materiału przed tymi konkretnymi egzaminami. W dwóch tomach otrzymujesz skondensowaną wiedzę z kilkunastu dziedzin prawa. Zawarty tu materiał z wielu działów prawa pomaga zdać egzamin na aplikację radcowską, adwokacką i notarialną.

Tom 1

Nowe, 13 wydanie zawiera:

Autentyczne pytania egzaminacyjne są odpowiednio usystematyzowane i zaktualizowane. Pod każdym pytaniem znajdziesz odpowiedzi (w tym tę prawidłową), podstawę prawną.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

DZIAŁ I. PRAWO KONSTYTUCYJNE Pojęcie prawa konstytucyjnego Prawo.konstytucyjne.to.całokształt.norm.prawnych.dotyczących.ustroju.państw,.czyli.takich,.któ- rych.przedmiotem.regulacji.są.podstawowe.instytucje.oraz.zasady.ustroju.politycznego.i.społecz- no-gospodarczego.państwa.. Normy.te.określają:. •� pozycję państwa w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych, . pozycję.państwa.w.stosunkach.zewnętrznych.i.wewnętrznych,. . podmiot.władzy.w.państwie.i.formy.jej.sprawowania.przez.suwerena,. •� podmiot władzy w państwie i formy jej sprawowania przez suwerena, .status.jednostki.w.państwie.i.przysługujące.jej.prawa.oraz.wolności,.a.także.nałożone.na.nią.obo- •�. status jednostki w państwie i przysługujące jej prawa oraz wolności, a także nałożone na nią obo- wiązki, .zasady.organizacji.i.funkcjonowania.organów.państwowych.oraz.relacje.między.nimi,.a.także. •�. zasady organizacji i funkcjonowania organów państwowych oraz relacje między nimi, a także zasady.tworzenia.prawa.. Zagadnienie 1. Rzeczpospolita PYTANIE: Naród sprawuje władzę: A.. przez.swoich.przedstawicieli.lub.bezpośrednio, b.. przez.swoich.przedstawicieli, C.. bezpośrednio. Odp. A; art. 4 ust. 2 Konstytucji RP Omówienie: Dobro wspólne Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP). Podstawowe zasady ustroju RP Konstytucja RP w przepisach Rozdziału I „Rzeczpospolita” formułuje podstawowe zasady ustrojowe. KATALOG PODSTAWOWYCH ZASAD USTROJU RP ZASADA 1 DEMOKRATYCZNEGO PAŃSTWA PRAWNEGO (art..2.Konstytucji.RP) TREŚĆ 2 Rzeczpospolita. Polska. jest. demokratycznym. państwem. prawnym,. urzeczywistniającym.zasady.sprawiedliwości.społecznej. 1 1 JEDNOLITOŚCI PAŃSTWA (art..3.Konstytucji.RP) NIEPODLEGŁOŚCI I SUWERENNOŚCI (art..5.Konstytucji.RP) Dział.I..Prawo.konstytucyjne Rzeczpospolita.Polska.jest.państwem.jednolitym. 2 Rzeczpospolita.Polska.strzeże.niepodległości.i.nienaruszalności.swojego. terytorium,.zapewnia.wolności.i.prawa.człowieka.i.obywatela.oraz.bez- pieczeństwo.obywateli,.strzeże.dziedzictwa.narodowego.oraz.zapewnia. ochronę.środowiska,.kierując.się.zasadą.zrównoważonego.rozwoju. PODZIAŁU WŁADZY (art..10.ust..1.Konstytucji.RP) Ustrój.Rzeczypospolitej.Polskiej.opiera.się.na.podziale.i.równowadze. władzy.ustawodawczej,.władzy.wykonawczej.i.władzy.sądowniczej. SPOŁECZNEJ GOSPODARKI RYNKOWEJ (art..20.Konstytucji.RP) Społeczna.gospodarka.rynkowa.oparta.na.wolności.działalności.go- spodarczej,.własności.prywatnej.oraz.solidarności,.dialogu.i.współpra- cy.partnerów.społecznych.stanowi.podstawę.ustroju.gospodarczego. Rzeczypospolitej.Polskiej. Powszechny i równy dostęp do kultury Rzeczpospolita.Polska.stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury,. będącej.źródłem.tożsamości.narodu.polskiego,.jego.trwania.i.rozwoju.. Rzeczpospolita.Polska udziela pomocy Polakom zamieszkałym za granicą.w.zachowaniu.ich. związków.z.narodowym.dziedzictwem.kulturalnym.(art..6.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Działalność organów władzy publicznej Organy.władzy.publicznej.działają na podstawie i w granicach prawa.(art..7.Konstytucji.RP). Prawo międzynarodowe Rzeczpospolita.Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.(art..9.Konstytucji.RP). Wolność tworzenia i działania partii politycznych Rzeczpospolita.Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych..Partie.poli- tyczne zrzeszają na zasadach dobrowolności i równości.obywateli.polskich.w.celu.wpływania metodami demokratycznymi.na.kształtowanie.polityki.państwa.. Finansowanie.partii.politycznych.jest jawne.(art..11.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Zakaz tworzenia organizacji totalitarnych Zakazane.jest.istnienie.partii.politycznych.i.innych.organizacji.odwołujących.się.w.swoich.pro- gramach.do.totalitarnych.metod.i.praktyk.działania.nazizmu,.faszyzmu.i.komunizmu,.a.także. tych,.których.program.lub.działalność.zakłada.lub.dopuszcza.nienawiść.rasową.i.narodowościową,. stosowanie.przemocy.w.celu.zdobycia.władzy.lub.wpływu.na.politykę.państwa.albo.przewiduje. utajnienie.struktur.lub.członkostwa.(art..13.Konstytucji.RP). Zagadnienia partii politycznych reguluje szczegółowo ustawa z 27.6.1997 r. o partiach poli- tycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 580). 2 Zagadnienie.1..Rzeczpospolita Objęcie regulacją prawną zagadnień związanych z powstaniem i działalnością partii politycz- nych nosi miano instytucjonalizacji partii politycznych. Problematyce partii politycznych został poświęcony art. 11 Konstytucji RP, definiujący ich pojęcie, gwarantujący zasadę wolności ich tworzenia i działania oraz wprowadzający w ust. 2 zasadę jawnego ich finansowania. Wolność tworzenia i działania związków zawodowych i innych organizacji Rzeczpospolita.Polska zapewnia wolność tworzenia i działania: 1) związków zawodowych, . związków.zawodowych,. . organizacji.społeczno-zawodowych.rolników,. 2) organizacji społeczno-zawodowych rolników, . stowarzyszeń,. 3) stowarzyszeń, . ruchów.obywatelskich,. 4) ruchów obywatelskich, . innych.dobrowolnych.zrzeszeń.oraz. 5) innych dobrowolnych zrzeszeń oraz 6) fundacji (art. 12 Konstytucji RP). . fundacji.(art..12.Konstytucji.RP). W celu ochrony praw pracowniczych wykształcił się szczególny rodzaj organizacji, a miano- wicie związki zawodowe. Konstytucja RP podkreśla szczególną rolę związków zawodowych w realizacji zasady pluralizmu. Poza art. 12 Konstytucji RP, wolność zrzeszania się w związki zawodowe gwarantuje także art. 59 Konstytucji RP. Przepis ten wymienia prawo do rokowań, zawierania układów zbiorowych pracy, prawo do organizowania strajków pracowniczych i in- nych form protestu jako gwarancje realizacji celów związkowych. Funkcjonowanie związków zawodowych regulują ustawy szczególne, a także umowy między- narodowe. Podstawową rolę wśród umów międzynarodowych odgrywają konwencje Między- narodowej Organizacji Pracy. Związki zawodowe nie podlegają przepisom ustawy z 7.4.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 210 ze zm.). Zgodnie z ustawą z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1881) związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Związek zawo- dowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji pań- stwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji. Wolność prasy Rzeczpospolita. Polska. zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu.. (art..14.Konstytucji.RP). Wolność ta oznacza możliwość przekazywania i rozpowszechniania poglądów, informacji i idei za pomocą środków masowej komunikacji. Związana jest też z wolnością odbioru tych przeka- zów, informacji i idei. Państwo zobowiązane jest do podejmowania działań na rzecz zapobiega- nia i eliminowania zagrożeń wolności prasy i środków społecznego przekazu. Decentralizacja władzy publicznej Ustrój.terytorialny.Rzeczypospolitej.Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej.. Zasadniczy.podział.terytorialny.państwa.uwzględniający.więzi.społeczne,.gospodarcze.lub.kultu- rowe.i.zapewniający.jednostkom.terytorialnym.zdolność.wykonywania.zadań.publicznych okre- śla ustawa.(art..15.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). 3 Dział.I..Prawo.konstytucyjne Wymóg decentralizacji władzy publicznej polega na wprowadzeniu dla potrzeb zarządu pań- stwowego okręgów terenowych z działającymi tam organami w celu przybliżenia zarządu pu- blicznego do obywateli. Wspólnota samorządowa Ogół. mieszkańców. jednostek. zasadniczego. podziału. terytorialnego. stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. Samorząd.terytorialny.uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej..Przysługującą.mu.w.ra- mach.ustaw.istotną.część.zadań.publicznych,.samorząd.wykonuje w imieniu własnym i na wła- sną odpowiedzialność.(art..16.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Samorządy zawodowe i inne samorządy W.drodze ustawy.można.tworzyć samorządy zawodowe,.reprezentujące.osoby.wykonujące.za- wody. zaufania. publicznego. i. sprawujące. pieczę. nad. należytym. wykonywaniem. tych. zawodów.. w.granicach.interesu.publicznego.i.dla.jego.ochrony.. W.drodze ustawy.można.tworzyć.również inne rodzaje samorządu..Samorządy.te.nie.mogą.na- ruszać.wolności.wykonywania.zawodu.ani.ograniczać.wolności.podejmowania.działalności.go- spodarczej.(art..17.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Ochrona małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa Małżeństwo.jako.związek.kobiety.i.mężczyzny,.rodzina,.macierzyństwo.i.rodzicielstwo.znajdują. się.pod.ochroną.i.opieką.Rzeczypospolitej.Polskiej.(art..18.Konstytucji.RP). Należy zwrócić uwagę, że przepis ten za małżeństwo uznaje „związek kobiety i mężczyzny”. Opieka nad weteranami Rzeczpospolita.Polska specjalną opieką otacza weteranów.walk.o.niepodległość,.zwłaszcza.in- walidów.wojennych.(art..19.Konstytucji.RP). Ochrona własności i prawa dziedziczenia Rzeczpospolita.Polska chroni własność i prawo dziedziczenia.. Wywłaszczenie.jest.dopuszczalne.jedynie.wówczas,.gdy.jest.dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.(art..21.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Własność stanowi podstawę ustroju gospodarczego Polski i jest niezbędnym elementem jego funkcjonowania. Podkreśla to Konstytucja RP, wymieniając własność prywatną jako jedną z war- tości fundamentalnych społecznej gospodarki rynkowej. Konstytucja RP nie definiuje pojęcia własności. Nie wprowadza także żadnych zróżnicowań ochrony własności ze względów przed- miotowych czy podmiotowych. Artykuł 21 Konstytucji RP nie precyzuje, o jakie formy i typy własności chodzi. Wskazuje to na wolę ustrojodawcy zagwarantowania ochrony wszelkiej wła- sności. Postanowienia tego przepisu rozwinięte są w ustawach zwykłych, a zwłaszcza w Kodeksie cywilnym, który reguluje m.in. zasady dziedziczenia. Wywłaszczeniu, zgodnie z tym przepisem, ma towarzyszyć słuszne odszkodowanie. „Słuszne odszkodowanie” powinno być ekwiwalentem, tj. powinno dawać właścicielowi moż- liwość odtworzenia rzeczy, którą utracił. 4 Zagadnienie.1..Rzeczpospolita Ograniczenie wolności działalności gospodarczej Ograniczenie.wolności.działalności.gospodarczej.jest.dopuszczalne.tylko.w.drodze.ustawy.i.tylko. ze względu na ważny interes publiczny.(art..22.Konstytucji.RP). Gospodarstwo rodzinne Artykuł.23.Konstytucji.RP.wprowadza.zasadę,.według.której podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne,.z.jednoczesnym.zastrzeżeniem,.że.zasada.ta.nie.narusza.postano- wień.art..21.i.22.Konstytucji.RP,.o.których.mowa.powyżej. Przyjęcie tego zapisu ma szczególny charakter. Oznacza bowiem, że w ramach ustroju spo- łeczno-gospodarczego istnieje szczególny ustrój rolny, który opiera się na gospodarstwach ro- dzinnych. W odróżnieniu od regulacji art. 20 Konstytucji RP, przyjęto tu zatem kryterium podmiotowe – rodzina. Ochrona pracy Praca.znajduje.się.pod.ochroną.Rzeczypospolitej.Polskiej..Państwo.sprawuje nadzór nad warun- kami wykonywania pracy.(art..24.Konstytucji.RP). Równouprawnienie kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoły.i.inne.związki.wyznaniowe.posiadają.równe.prawa.. Władze.publiczne.w.Rzeczypospolitej.Polskiej.zachowują bezstronność.w.sprawach.przekonań. religijnych,. światopoglądowych. i. filozoficznych,. zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. Stosunki.między.państwem.a.kościołami.i.innymi.związkami.wyznaniowymi.są.kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności.każdego.w.swoim.za- kresie,.jak.również.współdziałania.dla.dobra.człowieka.i.dobra.wspólnego.. Stosunki.między.Rzeczpospolitą.Polską.a.Kościołem.katolickim.określają umowa międzynarodo- wa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy. Stosunki.między.Rzeczpospolitą.Polską.a.innymi.kościołami.oraz.związkami.wyznaniowymi.okre- ślają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwy- mi przedstawicielami.(art..25.ust..1–5.Konstytucji.RP). Stosunek państwa z kościołem i związkami wyznaniowymi reguluje szczegółowo ustawa z 17.5.1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1153). Ustawa ta deklaruje, że Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim i neutralnym w spra- wach religii i przekonań. Kościoły i związki wyznaniowe w wykonywaniu swoich funkcji są niezależne od państwa. W art. 25 ust. 5 Konstytucji RP ustawodawca przyjął zasadę odrębnej ustawowej regulacji pozycji kościołów i innych związków wyznaniowych działających na terenie Polski. W myśl tego przepisu ustawy regulujące pozycję kościołów i związków zawodowych uchwalane są na podstawie umów zawartych między ich przedstawicielami a Radą Ministrów. W stosunku do kościołów i związków zawodowych posiadających odrębny status ustawowy ustawę o gwaran- cjach wolności sumienia i wyznania stosuje się jedynie posiłkowo. Odrębny charakter ma regulacja pozycji Kościoła katolickiego ze względu na podmiotowość międzynarodową Stolicy Apostolskiej. Z powyższego wynika przewidziane w art. 25 ust. 4 Konstytucji RP uregulowanie stosunków między Polską a Stolicą Apostolską, oprócz usta- 5 Dział.I..Prawo.konstytucyjne wy także w ratyfikowanej umowie międzynarodowej. Umowa ta, ratyfikowana przez Polskę, określa przede wszystkim stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską i status Kościoła katolickiego w prawie wewnętrznym. Ma ona też bezpośrednie znaczenie dla osób wyznania katolickiego. Umowa ta, nazywana Konkordatem, ma też podwójne znaczenie dla polskiego systemu prawa. Z jednej strony, zawiera zobowiązania międzynarodowe państwa polskiego, których musi ono dotrzymać, z drugiej zaś, jest źródłem prawa krajowego, obowiązuje bez- pośrednio, co oznacza, że jej postanowieniami jest związany ustawodawca, inne organy pra- wotwórcze i organy stosujące prawo. Poza Konkordatem, pozycję Kościoła katolickiego w państwie określa przede wszystkim usta- wa z 17.5.1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 380 ze zm.). Ustawa ta konkretyzuje ogólne zasady dotyczące sprawo- wania kultu, nauczania religii, duszpasterstwa wojskowego i specjalistycznego, tzw. organizacji kościelnych, prowadzenia działalności charytatywnej, korzystania przez Kościół katolicki ze środków przekazu. Normy dotyczące sytuacji prawnej kościołów i związków wyznaniowych rozsiane są także po wielu innych ustawach i dotyczą różnych spraw, m.in. z zakresu prawa podatkowego, celnego czy oświatowego. Siły zbrojne Siły.Zbrojne.Rzeczypospolitej.Polskiej.służą ochronie niepodległości.państwa.i niepodzielności jego terytorium.oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Siły.Zbrojne.zachowują neutralność w sprawach politycznych.oraz.podlegają cywilnej i demo- kratycznej.kontroli.(art..26.ust..1.i.2.Konstytucji.RP). Język urzędowy W.Rzeczypospolitej.Polskiej.językiem.urzędowym.jest język polski..Przepis.ten.nie.narusza.praw. mniejszości.narodowych.wynikających.z.ratyfikowanych.umów.międzynarodowych.(art..27.Kon- stytucji.RP). Godło Godłem.Rzeczypospolitej.Polskiej.jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu. (art..28.ust..1.Konstytucji.RP). Barwy barwami.Rzeczypospolitej.Polskiej.są kolory biały i czerwony.(art..28.ust..2.Konstytucji.RP). Hymn Hymnem.Rzeczypospolitej.Polskiej.jest.Mazurek Dąbrowskiego.(art..28.ust..3.Konstytucji.RP). Ochrona prawna godła, barw i hymnu Godło,.barwy.i.hymn.Rzeczypospolitej.Polskiej.podlegają ochronie prawnej. Szczegóły.dotyczące.godła,.barw.i.hymnu.określa.ustawa.(art..28.ust..4.i.5.Konstytucji.RP). 6 Zagadnienie.1..Rzeczpospolita Stolica Stolicą.Rzeczypospolitej.Polskiej.jest Warszawa.(art..29.Konstytucji.RP). INNE PYTANIA Z TEGO ZAKRESU Małżeństwo to: A.. związek.dwóch.osób,.bez.względu.na.płeć, b.. związek.kobiety.i.mężczyzny, C.. związek.dwóch.osób.tej.samej.płci. Odp. B; art. 18 Konstytucji RP Wywłaszczenie jest: A.. niedopuszczalne, b.. dopuszczalne.jedynie.na.podstawie.orzeczenia.sądu, C.. Odp. C; art. 21 ust. 2 Konstytucji RP .dopuszczalne.jedynie.wówczas,.gdy.jest.dokonywane.na.cele.publiczne.i.za.słusznym.odszkodowaniem. Stosunki między Rzeczpospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi: A.. .określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przed- określają.ustawy.uchwalone.na.podstawie.umów.zawartych.przez.Radę.Ministrów.z.ich.właściwymi.przed- stawicielami, określają.rozporządzenia.wydawane.przez.Radę.Ministrów, b.. określają rozporządzenia wydawane przez Radę Ministrów, C.. .określają umowy zawarte przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami. określają.umowy.zawarte.przez.Radę.Ministrów.z.ich.właściwymi.przedstawicielami. Odp. A; art. 25 ust. 5 Konstytucji RP Rzeczpospolita jest dobrem wspólnym: A.. wszystkich.obywateli, b.. całego.narodu, C.. społeczeństwa. Odp. A; art. 1 Konstytucji RP Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej działają: A.. zgodnie.z.prawem, b.. według.prawa, C.. na.podstawie.i.w.granicach.prawa. Odp. C; art. 7 Konstytucji RP Przepisy Konstytucji RP stosuje się: A.. pośrednio,.chyba.że.Konstytucja.stanowi.inaczej, b.. zawsze.pośrednio, C.. bezpośrednio,.chyba.że.Konstytucja.stanowi.inaczej. Odp. C; art. 8 ust. 2 Konstytucji RP Władzę sądowniczą sprawują w Polsce: A.. niezawisłe.sądy, b.. C.. sądy.i.trybunały. Odp. C; art. 10 ust. 2 Konstytucji RP sądy.wojskowe.i.cywilne.oraz.Sąd.Najwyższy, 7 Dział.I..Prawo.konstytucyjne Partie polityczne zrzeszają się na zasadzie: A.. dobrowolności.i.równości.obywateli.polskich, b.. C.. dobrowolności.i.równej.odpowiedzialności.wobec.prawa.obywateli.polskich. Odp. A; art. 11 Konstytucji RP .dobrowolności.i.równości.wszystkich.osób.posiadających.pełnię.praw.publicznych, Ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia: A.. centralizację.władzy.publicznej, b.. decentralizację.władzy.publicznej, C.. transparentność.władzy.publicznej. Odp. B; art. 15 ust. 1 Konstytucji RP Wspólnotę samorządową stanowi z mocy prawa: A.. ogół.mieszkańców.powiatu, b.. ogół.mieszkańców.każdej.gminy, C.. ogół.mieszkańców.jednostek.zasadniczego.podziału.terytorialnego. Odp. C; art. 16 ust. 1 Konstytucji RP Zagadnienie 2. Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela PYTANIE: Obywatela polskiego: A.. można.wydalić.z.kraju, b.. można.wydalić.z.kraju.i.zakazać.mu.powrotu.do.kraju, C.. nie.można.wydalić.z.kraju,.ani.zakazać.mu.powrotu.do.kraju. Odp. C; art. 52 ust. 4 Konstytucji RP Omówienie: ZASADY OGÓLNE 1 NIENARUSZALNOŚCI I POSZANOWANIA GODNOŚCI LUDZKIEJ (art..30.Konstytucji.RP) WOLNOŚCIOWEGO STATUSU JEDNOSTKI (art..31.Konstytucji.RP) 8 TREŚĆ 2 Przyrodzona.i.niezbywalna.godność.człowieka.stanowi.źródło.wolności. i.praw.człowieka.i.obywatela..Jest.ona.nienaruszalna,.a.jej.poszanowanie. i.ochrona.jest.obowiązkiem.władz.publicznych. Wolność.człowieka.podlega.ochronie.prawnej.. Każdy.jest.zobowiązany.szanować.wolności.i.prawa.innych..Nikogo.nie. wolno.zmuszać.do.czynienia.tego,.czego.prawo.mu.nie.nakazuje.. Ograniczenia. w. zakresie. korzystania. z. konstytucyjnych. wolności. i.praw.mogą.być.ustanawiane.tylko.w.ustawie.i.tylko.wtedy,.gdy.są Zagadnienie.2..Wolności,.prawa.i.obowiązki.człowieka.i.obywatela 1 2 RÓWNOŚCI WOBEC PRAWA (art..32.i.33.Konstytucji.RP) PRAWA DO OBYWATELSTWA I OCHRONY OBYWATELI ZA GRANICĄ (art..34.i.36.Konstytucji.RP) OCHRONY MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH I ETNICZNYCH (art..35.Konstytucji.RP) konieczne.w.demokratycznym.państwie.dla.jego.bezpieczeństwa.lub. porządku.publicznego.bądź.dla.ochrony.środowiska,.zdrowia.i.moral- ności.publicznej.albo.wolności.i.praw.innych.osób..Ograniczenia.te. nie.mogą.naruszać.istoty.wolności.i.praw. Wszyscy.są.wobec.prawa.równi..Wszyscy.mają.prawo.do.równego.trakto- wania.przez.władze.publiczne.. Nikt. nie. może. być. dyskryminowany. w. życiu. politycznym,. społecznym. lub.gospodarczym.z.jakiejkolwiek.przyczyny. Kobieta.i.mężczyzna.w.Rzeczypospolitej.Polskiej.mają.równe.prawa.w.ży- ciu.rodzinnym,.politycznym,.społecznym.i.gospodarczym.. Kobieta.i.mężczyzna.mają.w.szczególności.równe.prawo.do.kształcenia,. zatrudnienia.i.awansów,.do.jednakowego.wynagradzania.za.pracę.jed- nakowej.wartości,.do.zabezpieczenia.społecznego.oraz.do.zajmowania. stanowisk,.pełnienia.funkcji.oraz.uzyskiwania.godności.publicznych.i.od- znaczeń. Obywatelstwo.polskie.nabywa.się.przez.urodzenie.z.rodziców.będących. obywatelami.polskimi..Inne.przypadki.nabycia.obywatelstwa.polskiego. określa.ustawa.. Obywatel.polski.nie.może.utracić.obywatelstwa.polskiego,.chyba.że.sam. się.go.zrzeknie. Podczas.pobytu.za.granicą.obywatel.polski.ma.prawo.do.opieki.ze.strony. Rzeczypospolitej.Polskiej. Rzeczpospolita. Polska. zapewnia. obywatelom. polskim. należącym. do. mniejszości.narodowych.i.etnicznych.wolność.zachowania.i.rozwoju.wła- snego.języka,.zachowania.obyczajów.i.tradycji.oraz.rozwoju.własnej.kul- tury.. Mniejszości.narodowe.i.etniczne.mają.prawo.do.tworzenia.własnych.in- stytucji.edukacyjnych,.kulturalnych.i.instytucji.służących.ochronie.tożsa- mości.religijnej.oraz.do.uczestnictwa.w.rozstrzyganiu.spraw.dotyczących. ich.tożsamości.kulturowej. OCHRONY APATRYDÓW (art..37.Konstytucji.RP) Kto.znajduje.się.pod.władzą.RP,.korzysta.z.wolności.i.praw.zapewnionych. w.Konstytucji.RP.. Wyjątki.od.tej.zasady,.odnoszące.się.do.cudzoziemców,.określa.ustawa. WOLNOŚCI I PRAWA OSOBISTE 1 PRAWO OCHRONY ŻYCIA (art..38.Konstytucji.RP) ZAKAZ EKSPERYMENTÓW NAUKOWYCH BEZ ZGODY PACJENTA (art..39.Konstytucji.RP) TREŚĆ 2 Rzeczpospolita.Polska.zapewnia.każdemu.człowiekowi.prawną. ochronę.życia. Nikt.nie.może.być.poddany.eksperymentom.naukowym,.w.tym. medycznym,.bez.dobrowolnie.wyrażonej.zgody. 9 Dział.I..Prawo.konstytucyjne 1 2 Nikt.nie.może.być.poddany.torturom,.okrutnemu,.nieludzkiemu. lub.poniżającemu.traktowaniu.i.karaniu..Zakazuje.się.stosowa- nia.kar.cielesnych. Każdemu.zapewnia.się.nietykalność.osobistą.i.wolność.osobistą.. Pozbawienie.lub.ograniczenie.wolności.może.nastąpić.tylko.na. zasadach.i.w.trybie.określonych.w.ustawie. Każdy.pozbawiony.wolności.nie.na.podstawie.wyroku.sądowe- go.ma.prawo.odwołania.się.do.sądu.w.celu.niezwłocznego.usta- lenia.legalności.tego.pozbawienia..O.pozbawieniu.wolności.po- wiadamia. się. niezwłocznie. rodzinę. lub. osobę. wskazaną. przez. pozbawionego.wolności. Każdy.zatrzymany.powinien.być.niezwłocznie.i.w.sposób.zrozu- miały.dla.niego.poinformowany.o.przyczynach.zatrzymania..Po- winien.on.być.w.ciągu.48.godzin.od.chwili.zatrzymania.przeka- zany. do. dyspozycji. sądu.. Zatrzymanego. należy. zwolnić,. jeżeli. w.ciągu.24.godzin.od.przekazania.do.dyspozycji.sądu.nie.zosta- nie.mu.doręczone.postanowienie.sądu.o.tymczasowym.areszto- waniu.wraz.z.przedstawionymi.zarzutami. Każdy.pozbawiony.wolności.powinien.być.traktowany.w.sposób. humanitarny.. Każdy.bezprawnie.pozbawiony.wolności.ma.prawo.do.odszko- dowania.. Odpowiedzialności. karnej. podlega. ten. tylko,. kto. dopuścił. się. czynu.zabronionego.pod.groźbą.kary.przez.ustawę.obowiązują- cą.w.czasie.jego.popełnienia..Zasada.ta.nie.stoi.na.przeszkodzie. ukaraniu.za.czyn,.który.w.czasie.jego.popełnienia.stanowił.prze- stępstwo.w.myśl.prawa.międzynarodowego.. Każdy,.przeciw.komu.prowadzone.jest.postępowanie.karne,.ma. prawo.do.obrony.we.wszystkich.stadiach.postępowania..Może. on. w. szczególności. wybrać. obrońcę. lub. na. zasadach. określo- nych.w.ustawie.korzystać.z.obrońcy.z.urzędu.. Każdego.uważa.się.za.niewinnego,.dopóki.jego.wina.nie.zosta- nie.stwierdzona.prawomocnym.wyrokiem.sądu. Każdy. ma. prawo. do. sprawiedliwego. i. jawnego. rozpatrzenia. sprawy,.bez.nieuzasadnionej.zwłoki,.przez.właściwy,.niezależny,. bezstronny.i.niezawisły.sąd.. Wyłączenie. jawności. rozprawy. może. nastąpić. ze. względu. na. moralność,.bezpieczeństwo.państwa.i.porządek.publiczny.oraz. ze.względu.na.ochronę.życia.prywatnego.stron.lub.inny.ważny. interes.prywatny..Wyrok.ogłaszany.jest.publicznie. Przepadek.rzeczy.może.nastąpić.tylko.w.przypadkach.określo- nych.w.ustawie.i.tylko.na.podstawie.prawomocnego.orzeczenia. sądu. ZAKAZ TORTUR, OKRUTNEGO, NIELUDZKIEGO I PONIŻAJĄCEGO TRAKTOWANIA (art..40.Konstytucji.RP) NIETYKALNOŚĆ OSOBISTA I WOLNOŚĆ OSOBISTA (art..41.Konstytucji.RP) ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA ZA POPEŁNIENIE CZYNU ZABRONIONEGO POD GROŹBĄ KARY PRZEZ USTAWĘ OBOWIĄZUJĄCĄ W CZASIE JEGO POPEŁNIENIA (art..42.ust..1.Konstytucji.RP) PRAWO DO OBRONY W POSTĘPOWANIU KARNYM (art..42.ust..2.Konstytucji.RP) ZASADA DOMNIEMANIA NIEWINNOŚCI (art..42.ust..3.Konstytucji.RP) PRAWO DO RZETELNEGO SĄDU I ZASADA JAWNOŚCI POSTĘPOWANIA (art..45.Konstytucji.RP) DOPUSZCZALNOŚĆ PRZEPADKU RZECZY TYLKO W PRZYPADKACH WSKAZANYCH W USTAWIE, NA PODSTAWIE PRAWOMOCNEGO ORZECZENIA SĄDU (art..46.Konstytucji.RP) 10 Zagadnienie.2..Wolności,.prawa.i.obowiązki.człowieka.i.obywatela 1 2 OCHRONA PRAWNA ŻYCIA PRYWATNEGO, RODZINNEGO, CZCI I DOBREGO IMIENIA ORAZ PRAWO DO DECYDOWANIA O SWOIM ŻYCIU OSOBISTYM (art..47.Konstytucji.RP) OCHRONA RODZINY I ŻYCIA RODZINNEGO (art..48.Konstytucji.RP) Każdy.ma.prawo.do.ochrony.prawnej.życia.prywatnego,.rodzin- nego,.czci.i.dobrego.imienia.oraz.do.decydowania.o.swoim.życiu. osobistym. Rodzice.mają.prawo.do.wychowania.dzieci.zgodnie.z.własnymi. przekonaniami..Wychowanie. to. powinno. uwzględniać. stopień. dojrzałości. dziecka,. a. także. wolność. jego. sumienia. i. wyznania. oraz.jego.przekonania.. Ograniczenie.lub.pozbawienie.praw.rodzicielskich.może.nastą- pić.tylko.w.przypadkach.określonych.w.ustawie.i.tylko.na.pod- stawie.prawomocnego.orzeczenia.sądu. WOLNOŚĆ I OCHRONA TAJEMNICY KOMUNIKOWANIA SIĘ (art..49.Konstytucji.RP) Zapewnia.się.wolność.i.ochronę.tajemnicy.komunikowania.się.. Ich.ograniczenie.może.nastąpić.jedynie.w.przypadkach.określo- nych.w.ustawie.oraz.w.sposób.w.niej.określony. PRAWO DO NIENARUSZALNOŚCI MIESZKANIA (art..50.Konstytucji.RP) PRAWO DO ZACHOWANIA TAJEMNICY INFORMACJI (art..51.Konstytucji.RP) WOLNOŚĆ PORUSZANIA SIĘ I WYBORU MIEJSCA ZAMIESZKANIA (art..52.Konstytucji.RP) Zapewnia.się.nienaruszalność.mieszkania..Przeszukanie.miesz- kania,. pomieszczenia. lub. pojazdu. może. nastąpić. jedynie. w.przypadkach.określonych.w.ustawie.i.w.sposób.w.niej.okre- ślony. Nikt.nie.może.być.obowiązany.inaczej.niż.na.podstawie.ustawy. do.ujawniania.informacji.dotyczących.jego.osoby.. Władze.publiczne.nie.mogą.pozyskiwać,.gromadzić.i.udostęp- niać.innych.informacji.o.obywatelach.niż.niezbędne.w.demokra- tycznym.państwie.prawnym.. Każdy.ma.prawo.dostępu.do.dotyczących.go.urzędowych.doku- mentów.i.zbiorów.danych..Ograniczenie.tego.prawa.może.okre- ślić.ustawa.. Każdy.ma.prawo.do.żądania.sprostowania.oraz.usunięcia.infor- macji. nieprawdziwych,. niepełnych. lub. zebranych. w. sposób. sprzeczny.z.ustawą.. Zasady.i.tryb.gromadzenia.oraz.udostępniania.informacji.okre- śla.ustawa. Każdemu. zapewnia. się. wolność. poruszania. się. po. terytorium. Rzeczypospolitej. Polskiej. oraz. wyboru. miejsca. zamieszkania. i.pobytu.. Każdy. może. swobodnie. opuścić. terytorium. Rzeczypospolitej. Polskiej.. Wolności,.o.których.mowa.powyżej,.mogą.podlegać.ogranicze- niom.określonym.w.ustawie.. Obywatela.polskiego.nie.można.wydalić.z.kraju.ani.zakazać.mu. powrotu.do.kraju.. Osoba,.której.pochodzenie.polskie.zostało.stwierdzone.zgodnie. z.ustawą,.może.osiedlić.się.na.terytorium.Rzeczypospolitej.Pol- skiej.na.stałe. 11 Dział.I..Prawo.konstytucyjne 1 2 Każdemu.zapewnia.się.wolność.sumienia.i.religii.. Wolność.religii.obejmuje.wolność.wyznawania.lub.przyjmowa- nia.religii.według.własnego.wyboru.oraz.uzewnętrzniania.indy- widualnie.lub.z.innymi,.publicznie.lub.prywatnie,.swojej.religii. przez.uprawianie.kultu,.modlitwę,.uczestniczenie.w.obrzędach,. praktykowanie.i.nauczanie..Wolność.religii.obejmuje.także.po- siadanie.świątyń.i.innych.miejsc.kultu.w.zależności.od.potrzeb. ludzi.wierzących.oraz.prawo.osób.do.korzystania.z.pomocy.reli- gijnej.tam,.gdzie.się.znajdują.. Rodzice.mają.prawo.do.zapewnienia.dzieciom.wychowania.i.na- uczania.moralnego.i.religijnego.zgodnie.ze.swoimi.przekonania- mi.. Wychowanie. to. powinno. uwzględniać. stopień. dojrzałości. dziecka,.wolność.jego.sumienia.i.wyznania.oraz.jego.przekona- nia.. Religia.kościoła.lub.innego.związku.wyznaniowego.o.uregulo- wanej. sytuacji. prawnej. może. być. przedmiotem. nauczania. w.szkole,.przy.czym.nie.może.być.naruszona.wolność.sumienia. i.religii.innych.osób.. Wolność. uzewnętrzniania. religii. może. być. ograniczona. jedynie. w.drodze.ustawy,.i.tylko.wtedy,.gdy.jest.to.konieczne.do.ochrony. bezpieczeństwa.państwa,.porządku.publicznego,.zdrowia,.moral- ności.lub.wolności.i.praw.innych.osób.. Nikt.nie.może.być.zmuszany.do.uczestniczenia.ani.do.nieuczest- niczenia.w.praktykach.religijnych. Nikt.nie.może.być.obowiązany.przez.organy.władzy.publicznej. do. ujawnienia. swojego. światopoglądu,. przekonań. religijnych. lub.wyznania. Każdemu. zapewnia. się. wolność. wyrażania. swoich. poglądów. oraz.pozyskiwania.i.rozpowszechniania.informacji.. Cenzura.prewencyjna.środków.społecznego.przekazu.oraz.kon- cesjonowanie.prasy.są.zakazane..Ustawa.może.wprowadzić.obo- wiązek. uprzedniego. uzyskania. koncesji. na. prowadzenie. stacji. radiowej.lub.telewizyjnej. Ekstradycja. obywatela. polskiego. jest. zakazana,. z. wyjątkiem. przypadków.określonych.poniżej. Ekstradycja.obywatela.polskiego.może.być.dokonana.na.wnio- sek.innego.państwa.lub.sądowego.organu.międzynarodowego,. jeżeli.możliwość.taka.wynika.z.ratyfikowanej.przez.Rzeczpospo- litą. Polską. umowy. międzynarodowej. lub. ustawy. wykonującej. akt. prawa. stanowionego. przez. organizację. międzynarodową,. której.Rzeczpospolita.Polska.jest.członkiem,.pod.warunkiem.że. czyn.objęty.wnioskiem.o.ekstradycję: 1). został popełniony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej .został.popełniony.poza.terytorium.Rzeczypospolitej.Polskiej. oraz 2). .stanowił.przestępstwo.według.prawa.Rzeczypospolitej.Pol- skiej.lub.stanowiłby.przestępstwo.według.prawa.Rzeczypo- spolitej.Polskiej.w.razie.popełnienia.na.terytorium.Rzeczy- pospolitej.Polskiej,.zarówno.w.czasie.jego.popełnienia,.jak. i.w.chwili.złożenia.wniosku. WOLNOŚĆ SUMIENIA I RELIGII (art..53.Konstytucji.RP) WOLNOŚĆ WYRAŻANIA SWOICH POGLĄDÓW ORAZ POZYSKIWANIA I ROZPOWSZECHNIANIA INFORMACJI (art..54.Konstytucji.RP) WARUNKOWA DOPUSZCZALNOŚĆ EKSTRADYCJI (art..55.Konstytucji.RP) 12 Zagadnienie.2..Wolności,.prawa.i.obowiązki.człowieka.i.obywatela 1 2 Nie.wymaga.spełnienia.warunków.określonych.powyżej.ekstra- dycja.mająca.nastąpić.na.wniosek.sądowego.organu.międzyna- rodowego.powołanego.na.podstawie.ratyfikowanej.przez.Rzecz- pospolitą.Polską.umowy.międzynarodowej,.w.związku.z.objętą. jurysdykcją.tego.organu.zbrodnią.ludobójstwa,.zbrodnią.prze- ciwko.ludzkości,.zbrodnią.wojenną.lub.zbrodnią.agresji. Ekstradycja.jest.zakazana,.jeżeli.dotyczy.osoby.podejrzanej.o.po- pełnienie. bez. użycia. przemocy. przestępstwa. z. przyczyn. poli- tycznych. lub. jej. dokonanie. będzie. naruszać. wolności. i. prawa. człowieka.i.obywatela. W.sprawie.dopuszczalności.ekstradycji.orzeka.sąd. Cudzoziemcy.mogą.korzystać.z.prawa.azylu.w.Rzeczypospolitej. Polskiej.na.zasadach.określonych.w.ustawie.. Cudzoziemcowi,. który. w. Rzeczypospolitej. Polskiej. poszukuje. ochrony. przed. prześladowaniem,. może. być. przyznany. status. uchodźcy.zgodnie.z.wiążącymi.Rzeczpospolitą.Polską.umowami. międzynarodowymi. PRAWO DO AZYLU (art..56.Konstytucji.RP) EKSTRADYCJA Pojęcie ekstradycji Ekstradycja przestępców stanowi podstawową formę współdziałania państw w zwalczaniu przestępczości. Polega na wydaniu podejrzanego lub przestępcy państwu, któremu przysługu- je w stosunku do tej osoby jurysdykcja karna, w celu osądzenia lub wykonania już orzeczonej kary. Wniosek o ekstradycję Wydanie podejrzanego lub przestępcy następuje na wniosek. Z wnioskiem o ekstradycję wy- stępuje państwo: 1) w którym popełniono przestępstwo lub w którym popełniono przestępstwo lub na obszarze którego skutki takiego przestępstwa się rozciągają albo 2) na obszarze którego skutki takiego przestępstwa się rozciągają albo 3) którego obywatelem jest sprawca czynu przestępczego. którego obywatelem jest sprawca czynu przestępczego. Każde państwo podejmuje indywidualnie decyzję o wydaniu lub decyzję o odmowie wyda- nia przestępcy, kierując się swoim prawem wewnętrznym oraz zobowiązaniami wynikającymi z tzw. umów ekstradycyjnych. Nie ma ogólnej normy, która nakazywałaby wydanie przestępcy. Państwo, pod którego władztwem znajduje się dana osoba, może samo dokonać penalizacji lub wydać tę osobę na żądanie ekstradycyjne obcemu państwu. Kraje takie musi jednak łączyć stosowna umowa ekstradycyjna. Wniosek o ekstradycję jest rozpatrywany przy zachowaniu ukształtowanych przez praktykę prawnych zasad ekstradycyjnych. Zasady ekstradycyjne Pomimo braku powszechnie obowiązujących regulacji w sprawie ekstradycji, państwa podjęły próbę sformułowania pewnych zasad dotyczących wydania podejrzanego lub przestępcy pań- stwu sprawującemu nad nim jurysdykcję karną: 1) nie wydaje się nie wydaje się przestępców politycznych, którym przysługuje prawo azylu; nie dotyczy to jednak: a) zbrodniarzy wojennych, 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Aplikacje prawnicze w pytaniach i odpowiedziach. Tom I
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: