Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00384 006319 13437036 na godz. na dobę w sumie
Architektura funkcjonalna teorii umysłu. Podejście neuropsychologiczne - ebook/pdf
Architektura funkcjonalna teorii umysłu. Podejście neuropsychologiczne - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 143
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-1447-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka pokazuje, w jaki sposób uszkodzenia mózgu wpływają na ToM (Theory of Mind). Sprawne funkcjonowanie ToM warunkuje satysfakcjonujące kontakty jednostki z otoczeniem, które są kluczowe dla niwelowania izolacji społecznej pacjentów neurologicznych. Poznanie architektury ToM wydaje się niezbędne do określenia stopnia jej zaburzenia w wypadku pacjentów z uszkodzonym mózgiem oraz do organizacji postępowania rehabilitacyjnego.

Publikacja jest adresowana do psychologów różnych specjalności, głównie psychologów poznawczych oraz neuropsychologów pracujących z pacjentami neurologicznymi z zaburzeniami procesów poznawczych. Skierowana jest również do specjalistów i studentów szeroko rozumianych neuronauk (biologów, lekarzy, filozofów, psychiatrów).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp Termin „teoria umysłu” (theory of mind, ToM) odnosi się do syste- mu pojęć (umysłowego modelu) służącego do wyjaśniania i przewidy- wania zachowania innych ludzi (Brüne, Brüne-Cohrs, 2006; Tirassa, Bosco, Colle, 2006). W tym celu odwołujemy się do intencji, uczuć, przekonań (tzn. nieobserwowalnych stanów mentalnych). Współ- czesna dyskusja dotycząca problematyki teorii umysłu łączy perspek- tywy wielu specjalności w ramach: • psychologii porównawczej (Call, Tomasello, 1999; Call, Tomasello, 2008; Martin, Santos, 2013); • psychologii rozwojowej (Mink, Henning, Aschersleben, 2014; Wu, Su, 2014; Baron-Cohen, 1995); • psychologii poznawczej (Białecka-Pikul, 2002); • psychopatologii (Brüne, Brüne-Cohrs, 2006; Dodell-Feder, Delisi, Hooker, 2014; Rossell, Van Rheenen, 2013; Sprong, Schothorst, Vos, Hox, Engeland, 2007); • neuropsychologii klinicznej (Apperly, Samson, Humphreys, 2009; Fernandez-Duque, Baird, Black, 2008; Happé, 1999; Henry, Phil- lips, von Hippel, 2014; Milders, Ietswaart, Crawford, Currie, 2006); • psycholingwistyki (Kurcz, 2011). Badania nad rozwojem ToM wskazują, że ontogeneza teorii umysłu przebiega w  podobny sposób w  różnych kulturach (Liu, Wellman, Tardif, Sabbagh, 2008) i około czwartego roku życia dzieci zaczynają rozumieć, iż stany mentalne drugiej osoby mogą się różnić nie tylko od ich własnych, ale również od stanu rzeczywistości (Baron-Cohen, Wheelwright, Hill, Raste, Plumb, 2001). Większość badaczy uznaje, że nabycie powyższej zdolności jest przejawem posiadania teorii umysłu (Białecka-Pikul, 2002). 10 Wstęp Studia z zakresu neuropsychologii klinicznej pokazują, że uszko- dzenie mózgu u osoby dorosłej może skutkować zaburzeniami funk- cjonowania społecznego, a  w szczególności: obniżeniem empatii (Hillis, 2014; Shamay-Tsoory, Tomer, Aharon-Peretz, 2005), izolacją społeczną (Lezak, 1995), trudnościami w rozumieniu sarkazmu i iro- nii (Bivona i in., 2013; Channon, Pellijeff, Rule, 2005; Martin, McDo- nald, 2003), obniżeniem kompetencji społecznych (Hynes, Stone, Kelso, 2011; Spatt, Zebenholzer, Oder, 1997) i niedostosowaniem eks- presji emocjonalnej do sytuacji (Beeman i Chiarello, 1998). Powyższe zaburzenia mogą wynikać z dysfunkcji teorii umysłu (Milders, Fuchs, Crawford, 2003). Mimo trzech dekad rozważań nad ToM nadal wiele pytań pozostaje bez odpowiedzi. Do najciekawszych z nich należy py- tanie, w jaki sposób nasz mózg tworzy reprezentacje nieobserwowal- nych stanów mentalnych drugiej osoby. Jest to pytanie o mechanizmy leżące u podstaw ToM oraz ich mózgowe korelaty. W Polsce liczba prac nad zagadnieniem teorii umysłu jest stosun- kowo niewielka i  koncentruje się na ontogenezie ToM (Gałkowska, Hernik, Haman, 2010; Haman, 1992; Haman, 2002; Hernik, 2007; Putko, 2003; Putko, 2004a), relacji między ToM a innymi funkcjami poznawczymi u zdrowych dzieci (Białecka-Pikul, 2002; Kielar-Turska, Białecka-Pikul, Skórska, 2006; Putko, 2004b; Putko, 2008; Radom- ska, Horodziejczyk, 2006) oraz w populacji klinicznej dzieci chorych na autyzm (Pisula, 2000) i  dorosłych chorych na schizofrenię (Ku- charska-Pietura, 2008). Zgodnie z  wiedzą autorek, przedstawiana tu publikacja jest pierwszą tego typu w Polsce, a jej celem stało się opi- sanie zaburzeń ToM w kontekście stanu innych funkcji poznawczych u pacjentów z uszkodzonym mózgiem. Należy podkreślić, że spójnego ujęcia tego problemu brakuje także w literaturze zagranicznej, ponie- waż większość badaczy zajmuje się jedynie bardzo wąskimi aspektami ToM, co utrudnia formułowanie wyczerpujących wniosków. Coraz bardziej odczuwa się ponadto brak prac pokazujących, w jaki sposób uszkodzenia mózgu wpływają na ToM. Konsekwencją jest pomijanie tej skomplikowanej funkcji w  diagnostyce zaburzeń poznawczych. Tymczasem sprawne funkcjonowanie ToM warunkuje satysfakcjonujące kontakty jednostki z otoczeniem, które są kluczowe dla niwelowania izolacji społecznej pacjentów neurologicznych. Po- znanie architektury ToM wydaje się niezbędne do określenia stopnia jej zaburzenia w przypadku pacjentów z uszkodzonym mózgiem oraz do organizacji postępowania rehabilitacyjnego, którego celem byłoby Wstęp 11 usprawnienie funkcjonowania w zakresie ToM. Tę właśnie problema- tykę podjęto w tej pracy. Termin ,,teoria umysłu” traktowany jest jako bliskoznaczny dla po- jęć: „mentalizowanie (mentalizing)”, „umysłowa atrybucja”, „wniosko- wanie dotyczące stanów mentalnych innych osób” (Frith, Frith, 2003). Termin „architektura systemu pojęciowego” określa rodzaje reprezen- tacji umysłowych oraz procesy poznawcze zaangażowane w ich reali- zowanie, a także ich wzajemne relacje (Gryko-Sobańska, Łojek, 2011). Oprócz poziomu strukturalnego (rodzajów reprezentacji umysłowych) architektura funkcjonalna systemu pojęciowego jest także determi- nowana przez biologię układu nerwowego (Wróbel, 2010). Niniejsza publikacja dotyczy więc systemu pojęciowego (oraz podsystemów) związanego z  tworzeniem atrybucji stanów mentalnych innych osób oraz procesów poznawczych, biorących udział w realizacji tej funkcji. Badania poświęcone temu problemowi były prowadzone na gruncie neuropsychologii klinicznej z  udziałem pacjentów, którzy doznali uszkodzenia mózgu w wieku dorosłym. W pracy wykorzystano meto- dy neuropsychologii poznawczej polegające m.in. na analizie asocjacji oraz dysocjacji funkcji poznawczych. Książka jest adresowana do psychologów różnych specjalności, głównie psychologów poznawczych oraz neuropsychologów pracują- cych z pacjentami neurologicznymi z zaburzeniami procesów poznaw- czych. Skierowana jest również do specjalistów i  studentów szeroko rozumianych neuronauk (biologów, lekarzy, filozofów, psychiatrów), w kręgu zainteresowań których znajdują się reprezentacje procesów mentalnych. Treści zaprezentowane w  pracy mogą także okazać się cennym źródłem informacji dla rodzin i  opiekunów pacjentów ma- jących w  wyniku choroby zaburzenia w  zakresie rozumienia stanów mentalnych innych osób. Poniższa monografia została przygotowana na podstawie rozprawy doktorskiej zatytułowanej Architektura teorii umysłu: zdolność jedno- rodna czy wieloaspektowa? Badania osób z uszkodzonym mózgiem au- torstwa Agnieszki Pluty napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Emilii Łojek w ramach studiów doktoranckich na Wydziale Psychologii Uni- wersytetu Warszawskiego. Praca naukowa była finansowana ze środ- ków na naukę w latach 2009–2011 jako projekt badawczy.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Architektura funkcjonalna teorii umysłu. Podejście neuropsychologiczne
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: