Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00366 007092 10212133 na godz. na dobę w sumie
Atlas turystyczny Portugalii - ebook/pdf
Atlas turystyczny Portugalii - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 193
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3805-9422-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> świat
Porównaj ceny (książka, ebook (-22%), audiobook).
Atlas turystyczny Portugalii to doskonała pomoc w planowaniu udanych wakacji! Książka zawiera najważniejsze informacje na temat kraju: jego historii, geografii, kuchni i kultury. Jej niebywałym atutem są propozycje gotowych tras zwiedzania poszczególnych miast i regionów. Barwne zdjęcia i staranne opisy pomogą zorganizować dopasowany do oczekiwań urlop.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Peter Zralek TeksT: Peter Zralek Redakcja: anna Willman koRekTa: monika Wróbel PRojekT makieTy, foToedycja i oPRacowanie gRaficzne: mariusZ DyDuch Projekt i oPracowanie graficzne okładki: amaDeusZ targoński maPy: eXgeo Professional maP marcin sobiech zdjęcia na okładce: shutterstock.com Front (od góry): Panorama dawnej Lizbony na azulejos; Muzeum Azulejos w Lizbonie © JKom, Lizboński tramwaj © DS_93; grzbiet: Słynny tramwaj 28 na lizbońskiej ulicy © Samuel Borges Photography, Azulejos na fasadzie kamienicy w Porto © dimbar76; tył (od góry): Praia da Rocha w Portimao, w regionie Algarve, © Marcin Krzyzak, Palácio da Pena w Sintrze © leoks Wydanie I © Copyright for text, cover and layout SBM sp. z o.o. Warszawa 2017 Wydawnictwo SBM Sp. z o.o. ul. Sułkowskiego 2/2 01-602 Warszawa ISBN 978-83-8059-422-7 SPIS TREŚCI KALEJDOSKOP .................................................................... 5 Witajcie w Portugalii (6) • Historia (10) • Geografia (14) • Kultura i sztuka (16) • Słynne postaci (18) • Kuchnia (20) • Rozmaitości (22) TRASY .................................................................................... 25 Okolice Lizbony – sztuka i piękno natury (26) • Centrum – śladami wiary i wiedzy (29) • Północ – na tropach narodzin kraju (32) • Alentejo – kraina chleba (35) • Algarve – druga Portugalia (38) ATLAS ..................................................................................... 43 Albufeira (44) • Alcobaça (45) • Alcoutim (49) • Aljezur (50) • Almancil (51) • Alvito (54) • Barcelos (55) • Batalha (57) • Beja (60) • Braga (64) • Bragança (67) • Cabo da Roca (68) • Cabo São Vicente (69) • Caldas da Rainha (70) • Cascais (71) • Castelo Branco (72) • Castelo de Vide (73) • Castro Marim (74) • Castro Verde (75) • Chaves (76) • Citania de Briterios (77) • Coimbra (78) • Conimbriga (81) • Évora (82) • Fatima (86) • Faro (90) • Guimarães (93) • Lagos (97) • Lamego (100) • Leiria (101) • Lizbona (102) • Loulé (124) • Luz de Tavira (125) • Mafra (126) • Marvão (128) • Mértola (129) • Mirandela (130) • Monsanto (131) • Monsaraz (132) • Moura (134) • Nazaré (135) • Óbidos (137) • Olhão (140) • Palmela (142) • Parque Nacional Peneda-Gerês (143) • Peniche (144) • Ponta da Piedade (145) • Portalegre (146) • Porto (147) • Praia Da Luz (159) • Praia da Rocha (160) • Queluz (161) • Sagres (162) • Santarém (163) • Serpa (165) • Serra da Arrabida (166) • Serra da Estrela (167) • Serra da Monchique (168) • Sesimbra (169) • Setubal (170) • Silves (172) • Sintra (174) • Tavira (179) • Tomar (182) • Viana do Castelo (185) • Vidigueira (186) • Vilamoura – Quarteira (187) • Vila Real (188) • Vila Real de San Antonio (189) • Viseu (190) K A L E J D O S K O P w i t a j c i e w   P o r t u g a l i i witajcie w Portugalii Wydaje się, że Portugalia ma jedną jedyną wadę – leży stanowczo za dale- ko. Oczywiście, będąc „wciśniętą” gdzieś, powiedzmy, między Słowację a Czechy, nie leżałaby nad wspaniałym oceanem, nie miałaby tak kuszą- cych plaż, tak świetnych ryb czy oliwek, tak dobrego wina, azulejos, kor- kowców, romańskich katedr… i wielu innych atrakcji, które każdego roku przyciągają miliony przyjezdnych. Gdyby Portugalia leżała bliżej, kto wie, jak potoczyłyby się losy naszego kraju? Damião de Góis, kronikarz słynnego króla Manuela, który wysłał do Indii Vasca da Gamę, zajrzał w 1531 r. nad Wisłę. Starał się znaleźć na dworze Zygmunta Starego partię dla królew- skiego syna, księcia Ludwika. Portugalii zaczynało wówczas brako- wać ludzi do zamorskich odkryć i podbojów, i oczami wyobraźni widzę już polską husarię wypadającą z portugalskich karaweli pro- sto na wybrzeże z palmami… Ale wzdychania te po chwili zastanowienia ustępują konstatacji, że Portugalia leży jednak blisko, tak blisko, że do Lizbony można i warto wybrać się samolotem nawet na weekend. A koniecznie trze- ba spędzić tu wakacje. Zadaniem tego rodzaju wstępów jest zachęcenie Czytelnika do wyjazdu. Myślę, że do odwiedzenia Portugalii namawiać nie trzeba. Kraj ten należy po prostu zobaczyć. Jego bliskość przejawia się też w pewnych podobieństwach łączących Polaków i Portugalczyków – dotyczy to mentalności, usposobienia, gustów i  temperamentów. Można by wiele pisać na ten temat, lepiej jednak zamknąć to w kilku słowach: W Portugalii – choć niejedno nas zaskoczy – ma się poczu- cie bycia u siebie. I to bez względu na to, czy spacerujemy po koloro- wych górskich miasteczkach, bie- rzemy udział w  uroczystościach w Fatimie, pijemy porto w Por- to czy uprawiamy słodkie nie- róbstwo na piaszczystym brzegu morskim w Algarve. p Czas na toast za udaną wyprawę do Portugalii. Najstosowniejsze będzie oczywiście porto q Wybrzeże w pobliżu Lagos. Dla takich plaż i widoków warto tu przyjechać Peter Zralek 6 h i s t o r i a historia Na terenach obecnej Portugalii znajdujemy ślady pobytu człowieka już sprzed 400 tys. lat. Już wtedy pojawiali się tu wędrowcy, którzy – zapew- ne w pogoni za stadami zwierząt i w poszukiwaniu jadalnych roślin – zamieszkiwali okresowo groty np. w rejonie Caldas da Rainha. Przodkami Portugalczyków są – z  grubsza mówiąc – ludy, które wywodzą się z migracji i wymieszania się Celtów z tzw. Iberami, przybyłymi prawdopodobnie z północnej Afryki. To z ich potom- kami – Luzytanami – będą walczyć kilka wieków później legiony starożytnego Rzymu. Rzymianie dość szybko – i krwawo – podporządkowali sobie zie- mie Półwyspu Iberyjskiego. Na nic się zdały fortele i męstwo wodza Luzytanów, Viriatosa. W  granicach obecnej Portugalii powstała z czasem prowincja o nazwie Luzytania, mająca 45 miast. Rzymia- nie panowali tu sześć wieków, a jednak ślady po nich są bardziej niż skromne: kilka posiadłości wiejskich z zachowanymi mozaika- mi posadzkowymi, świątynia w  Évorze, fragmenty akweduktów, mostów i  dróg. Pozostawili jednak duże latyfundia, które z  cza- sem przejęli i ulepszyli następni przybysze, Arabowie. Dotarli oni na Półwysep Iberyjski w 711 r. i pozostali tutaj prawie do końca XV w. Odbieranie im ziem przez chrześcijan w tzw. rekonkwiście łączyło się z powstawaniem nowych struktur państwowych, również na obszarze dzisiejszej Hiszpanii. Pierwszy król Portugalii, Afon- so Henriques, budował własne państwo z ziemi zdobywanych na p Strona manuskryptu w jęz. arabskim, XII w. t Ruiny rzymskiej osady w Conimbridze 10 u Król Dionizy, il. z XIV w. uu Król Jan I, il. z XV w. q Henryk Żeglarz na monecie z 1960 r. muzułmanach. Już w roku 1128 okrzepło ono w jako tako pewnych granicach. W 1179 r. królestwo Portugalii uznała oficjalnie Stolica Apostolska. Konsolidację ziem Portugalii zakończyło zdobycie Faro przez króla Afonsa III w 1249 r. Młody kraj miał szczęście do mądrych i  walecznych władców, takich jak Dionizy (Dinis), który na przełomie XIII i XIV w. ufor- tyfikował miasta i założył uniwersytet, czy Jan I, który oddalił nie- bezpieczeństwo kastylijskie m.in. po znakomitym zwycięstwie pod Aljubarrotą w 1385 r. Portugalia, wciśnięta w róg wielkiego półwy- spu i otoczona nie zawsze przyjaźnie nasta- wionymi sąsiadami, tęsknym okiem zerkała na zachód i południe. Roz- ciągał się tam ocean, z  którym, prędzej czy później, musieli się zmierzyć portugalscy żeglarze. W  1415 r. król Jan zorgani- zował wyprawę morską na marokańską Ceutę, zdobywa- jąc ją, a jeden z synów wład- cy, Henryk Żeglarz, stał się motorem następnych eskapad. Portugalczycy zaczęli pływać na południe, próbując ustalić, gdzie kończy się kontynent afrykański. Z napotkanymi ludami nawiązywa- h i s t o r i a 11 h i s t o r i a li pierwsze kontakty, z czasem przechodzące w handlowe. Kulminacją odkryć stało się w 1498 r. opłynięcie Afryki i dotarcie do Indii Vasca da Gamy. Wraz z „odkryciem” Brazylii dwa lata później kraj rozpoczął nową zamorską przygodę i budowę imperium. Z czasem objęło ono terytoria tak odlegle jak Moluki (czyli Wyspy Korzenne) i indonezyj- ski Timor Wschodni. Bogactwa naturalne nowych ziemi i olbrzymie zyski z handlu spłynęły na małe europejskie państwo jak manna z nie- ba, a Manuel I (panujący w latach 1495–1521) został najbogatszym monarchą kontynentu. Z potęgą Portugalii liczyli się wszyscy, nawet sułtan turecki i papieże. W jakimś stopniu osiągnięte szybko bogac- two wywołało później problemy gospodarcze. Gdy zabrakło kolonii lub przestały one być tak dochodowe jak wcześniej, okazało się, że w kraju nie ma zakładów produkcyjnych, brakuje odpowiedniej tech- nologii, a także chęci pracy. Portugalczycy przyzwyczaili się kupować rzeczy za granicą i płacić za nie złotem (w pewnym okresie król kupo- wał biedocie lizbońskiej ubrania we Francji). Wraz z osłabieniem eko- nomicznym nastąpiło uzależnienie polityczne. Po śmierci Sebastiana w 1578 r. przez kilkadziesiąt lat Portugalią rządzono z Madrytu. p „Flor de la Mar” („Kwiat Morza”), portugalski statek z 1502 r. q Marmurowa mozaika w lizbońskiej dzielnicy Belém o średnicy 50 m, przedstawiająca mapę i trasy podróży portugalskich odkrywców 12 h i s t o r i a 13 p Most 25 Kwietnia łączący Lizbonę z gminą Almada na lewym brzegu Tagu. Jego obecna nazwa upamiętnia rewolucję goździków z 1974 r., która obaliła dyktaturę w Portugalii q Manuel II, ostatni król Portugalii Cezurą w historii Portugalii było wielkie trzęsienie ziemi w 1755 r., które obróciło w perzynę stolicę i znacznie zniszczyło kraj. Gdyby nie determinacja markiza Pombala i jego gigantyczna praca, Portugalia podnosiłaby się z zapaści znacznie dłużej. Kraj nie uniknął też prądów liberalnych na fali niepokojów rewolucji francuskiej. Po utracie naj- większej kolonii, Brazylii, w 1822 r., wprowadzono zmiany politycz- ne, ogłaszając m.in. nową konstytucję ograniczającą władzę królew- ską. Najbardziej zainteresowany, czyli władca, nie potrafił się pogo- dzić z nową formą rządów, co doprowadziło do kolejnych konfliktów politycznych z coraz lepiej wykształconymi elitami. Dzieje monarchii portugalskiej zakończyły się 1 lutego 1908 r. wraz z zamachem na pla- cu Handlowym w Lizbonie, w którym zginęli król Karol I i następca tronu Ludwik Filip. Władzę przejął Manuel II, zdołał ją jednak utrzy- mać zaledwie przez dwa lata. Ostatni król Portugalii zakończył życie na emigracji jako „uznany kolekcjoner książek”. Nastąpiły czasy nie- pewności politycznej, w których raz po raz zmieniały się gabinety. Po przewrocie wojskowym w 1926 r. do władzy doszła skrajna prawica, a kilka lat później profesor ekonomii z Coimbry Antonio de Olive- ira Salazar. Pełnił funkcję premiera do roku 1968, próbując zbudować tzw. Nowe Państwo, jak to sam napisał: „antykomunistyczne, anty- demokratyczne, antyliberalne i autorytarne (…), dyktaturę zdrowe- go rozsądku i inteligencji”. System ten obaliła tzw. rewolucja goździ- ków (Revolução dos Cravos) w 1974 r., która zapoczątkowała zmiany demokratyczne. W 1986 r. Portugalia dołączyła do projektu i struk- tur EWG (dzisiejszej Unii Europejskiej). g e o g r a f i a geografia Portugalia, trzy i pół razy mniejsza od Polski, zajmuje 88,5 tys. km2, a z posiadłościami zamorskimi, archipelagami Azorów i Madery o 4 tys. km2 więcej. Od zachodu oblewają ją wody Atlantyku, a od północy i wscho- du sąsiaduje od wieków z przeszło pięć razy większą Hiszpanią (wcześniej Kastylią). Tereny graniczne między obu krajami są przeważnie górzyste, dwie trzecie terytorium Portugalii tworzą wyżyny i obszary górskie. Najwyższy szczyt Torre (Wieża) wznosi się w  paśmie Serra da Estrela, czyli Góry Gwiaździste, i sięga 1993 m n.p.m. (na por- tugalskich Azorach stary krater wulkanu Ponta do Pico jest wyż- szy o pół kilometra). Największą rzeką kraju jest Tag, po portu- galsku Tejo (wym. teżu) długości prawie naszej Wisły, ale w grani- cach Portugalii liczy tylko 145 km, wypływający jako Tajo (wym. tachu) z Gór Iberyjskich, na południe od hiszpańskiego Toledo. Rzeka ta wpada do oceanu w okolicach Lizbony. Obok drugiego co do wielkości miasta kraju, Porto, przepływa druga co do długo- ści (895 km) rzeka Portugalii, Duero (Douro), czyli „Złota”, któ- ra także bierze początek w Hiszpanii. Nad nią, kilkadziesiąt kilo- p Siedmio- metrowa wieża wzniesiona w 1948 r. na wierzchołku Torre, po to, by najwyższy szczyt Portugalii miał równo 2000 m n.p.m. t Skaliste wybrzeże Algarve 14 u Winnice w dolinie Duero, obszaru, który ze względu na walory krajobrazowe i cenne dziedzictwo, został wpisany na listę UNESCO u Dęby korkowe, to jeden ze skarbów Portugalii. Największe plantacje tych drzew rosną na południu kraju q Ryś iberyjski któremu jeszcze 10 lat temu groziło wymarcie, został przywrócony przyrodzie Portugalii metrów na wschód od Porto, rozciągają się winnice rodzące gro- na wykorzystywane w produkcji słynnego wina porto. Długości naszej Odry jest Gwadana (Gwadiana), tworząca najstarszą grani- cę w Europie. W 2002 r. zbudowano na niej tamę Algueva, za któ- rą w ostatnich latach powstało największe w Europie Zachodniej sztuczne jezioro, liczące 250 km2. W  ciągu ostatnich kilkunastu lat wskutek pożarów kraj stracił setki tysięcy hektarów lasów. Do głównych gatunków drzew należą – uprawiane przemysłowo – eukaliptus i dęby korkowe oraz sosna, a na południu migdałowiec i figowiec. Największym zwierzęciem kraju jest dzik, najbardziej rozpowszechnionym zając (i wiele gatun- ków żab), a najciekawszym zapewne rzadki ryś iberyjski – w pro- wincji Algarve żyje około tuzina osobników. Położona na skraju kontynentu Portugalia jest ostoją migracyjnego ptactwa i w sezo- nach ich przelotu rajem dla amatorów ornitologii. g e o g r a f i a 15 K u l t u r a i   s z t u K a Kultura i sztuKa W Portugalii, choć rozwijała się ona nieco na uboczu wielkich prądów kulturowych i szlaków, którymi przemieszczały się nowe idee, można – z wyjątkiem budownictwa starożytnego – prześledzić cały rozwój euro- pejskiej architektury. Nie brakuje tu także ciekawego malarstwa i rzeź- by oraz przykładów oryginalnej sztuki zdobniczej, której błękitno-białą wizytówką są azulejos. Portugalia ma także wybitnych pisarzy i jedyną w swoim rodzaju muzykę – fado. W okresie późnego gotyku, w pierwszej połowie XVI w., Portugal- czycy wypracowali własny styl w  dekoracji, zwany manuelińskim (manuelikiem), nawiązujący do epoki wielkich odkryć – wśród jego motywów można odnaleźć m.in. kotwice, glony morskie czy frag- menty takielunku. Typową ornamentyką budowli, nie tylko sakralnych, są cera- miczne kafle zwane azulejos, które pojawiły się w Portugalii w XVI w. W wystroju kościołów towarzyszy im często pozłacana snycerka, czyli talha dourada. Najbardziej znanym rzeźbiarzem portugalskim jest Joaquim Machado de Castro (1731–1822), autor m.in. konnego posągu kró- la Józefa na placu Handlowym w Lizbonie. Współczesnych repre- zentuje np. zmarły w 1975 r. Leopoldo Neves da Almeida, współau- p Posąg króla Józefa autorstwa Joaquima Machado de Castro t Ściany pokryte azulejos zdobiące krużganki katedry w Porto 16 K u l t u r a i   s z t u K a 17 p Fado, José Malhoa, 1910 q Okładka pierwszego wydania Luzjady, 1572 tor monumentu ku czci portugalskich odkrywców w Belem. Dzie- je malarstwa otwiera w XV w. Nuno Gonçalves, nadworny arty- sta króla Alfonsa V, twórca paneli św. Wincentego w lizbońskim Museu Nacional de Arte Antigua. Najsłynniejszym malarzem rene- sansowym Portugalii jest Vasco Fernandes, bardziej znany jako Grão Vasco, który ma własne muzeum w Viseu, gdzie się urodził ok. 1475 r. Literatura portugalska należy do najciekawszych w  Europie. Eposem narodowym są wierszowane Os Lusiadas (Luzjady) Luisa Vaz de Camõesa, opowiadające dzieje wyprawy Vasco da Gamy do Indii. Za najciekawszego pisarza XX w. uchodzi Fernando Pessoa, autor m.in. wspaniałej Księgi niepokoju (1982). Światową sławę zdo- był noblista José Saramago (1922–2010), a wśród pisarzy młodsze- go pokolenia wyróżnia się m.in. Gonçalo M. Tavares (ur. 1970). Czołową pozycję wśród twórców kina zajmuje Manoel de Oli- veira (1908–2015), autor przeszło stu filmów, m.in. Ruchomych słów (Um filme falado) nakręconych, gdy reżyser skończył 95 lat (ostat- nie dwa filmy zrealizował, mając 106 lat!). Bohaterki filmu, mat- ka i córka, podróżują promem po Morzu Śródziemnym (kapitana, syna polskich emigrantów gra John Malkovich). Muzyczną wizytówką Portugalii są rzewne pieśni fado, których korzeni należy szukać w lizbońskiej dzielnicy Alfami. Ich najwy- bitniejszą interpretatorką była Amalia Rodriguez, zmarła w 1999 r. s ł y n n e P o s t a c i słynne Postaci Nie sposób wymienić ich wszystkich. Poniższy miniprzegląd portugal- skich sław reprezentują bohaterski rycerz, dowódca i święty, słynny podróżnik i odkrywca, wybitny XVIII-wieczny polityk, zdolny i nieszczę- śliwy renesansowy poeta oraz boski Ronaldo. NUNO ALVARES PEREIRA Na klindze miecza kazał wygra- werować imię Bogurodzicy i zabił nim własnoręcznie kilkudzie- sięciu wrogów kraju (pod koniec XIV w. byli to głównie Kasty- lijczycy). Po świetnej karierze wojskowej u boku króla Jana I i śmierci żony wdział mnisi habit, a gromadzony latami mają- tek i łupy wojenne przeznaczył na fundacje klasztorne i budowę sierocińców. Zmarł w 1431 r. jako brat Nuno od św. Marii. Jest ostatnim świętym Portugalii, kanonizowanym przez Benedykta XVI w 2009 r. VASCO DA GAMA W 1498 r., opłynąwszy Afrykę (cztere- ma okrętami), dotarł do wybrzeży Indii jako pierwszy Europej- czyk. Tamtejszemu władcy szczególnie nie zaimponował, przywo- żąc m.in. karton cukru i sześć kapeluszy, ale jego odważna wypra- wa zapoczątkowała wielki i intratny handel morski ze Wschodem, podstawę XVI-wiecznego bogactwa Portugalii, i rozpoczęła budo- wę zamorskiego imperium. p Nuno Alvares Pereira, autor nieznany, XIX w. q Gobelin przedstawiający przybycia Vasca da Gamy do Kalkuty 18
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Atlas turystyczny Portugalii
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: