Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00385 009137 11212471 na godz. na dobę w sumie
Audiodeskrypcja dzieł sztuki. Metody, problemy, przykłady - ebook/pdf
Audiodeskrypcja dzieł sztuki. Metody, problemy, przykłady - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8088-385-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Autorki książki przedstawiły problem wyrównania szans osób niewidomych i niedowidzących w dostępie do dóbr kultury. Zaprezentowały metodę tworzenia audiodeskrypcji dzieł w kontekście upowszechniania sztuki wśród osób z dysfunkcjami wzroku. Ponieważ tworzenie audiodeskrypcji wymaga znacznego zasobu zróżnicowanej wiedzy, zaproponowały wprowadzenie specjalistycznych zajęć z audiodeskrypcji prowadzonych metodą projektową. [...] Zebrany w ten sposób materiał stał się ważnym uzupełnieniem książki, a zarazem pozwolił na cały szereg istotnych sformułowań związanych z teorią i praktyką tworzenia audiodeskrypcji. Ta pionierska praca jest istotną pozycją dla studentów, muzealników i wszystkich zainteresowanych ułatwianiem osobom z niepełnosprawnością wzroku, niewidomym i niedowidzącym dostępu do sztuk plastycznych, a tym samym integracji społecznej w obszarze kultury.

 

Z recenzji prof. Ryszarda Hungera

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

AUDIODESKRYPCJA DZIEŁ SZTUKI METODY PROBLEMY PRZYKŁADY AUDIODESKRYPCJA DZIEŁ SZTUKI METODY PROBLEMY PRZYKŁADY Aneta Pawłowska Julia Sowińska-Heim Łódź 2016 Aneta Pawłowska, Julia Sowińska-Heim Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Katedra Historii Sztuki 90-131 Łódź, ul. Narutowicza 65 opracowanie opisów wykonanych przez studentów Agata Szynkielewska RECENZENT Ryszard Hunger REDAKTOR INICJUJĄCY Iwona Gos REDAKCJA I KOREKTA Paulina Długosz, MMŁ Tomasz Kochelski, MMŁ KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska SKŁAD KOMPUTEROWY Tomasz Kochelski, MMŁ PROJEKT OKŁADKI Tomasz Kochelski, MMŁ Zdjęcie na okładce: © Created by Freepik © Copyright by Authors, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Muzeum Miasta Łodzi, Łódź 2016 Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07721.16.0.K Ark. druk. 9,0 ISBN WUŁ 978-83-8088-384-0 e-ISBN WUŁ 978-83-8088-385-7 ISBN MMŁ 978-83-65026-22-4 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Muzeum Miasta Łodzi 91-065 Łódź , ul. Ogrodowa 15 www.muzeum-lodz.pl e-mail: muzeum@muzeum-lodz.pl tel. (42) 254 90 00 SPIS TREŚCI WSTĘP .................................................................................................................................................... AUDIODESKRYPCJA – WPROWADZENIE ........................................................................................ SPOSOBY REKOMPENSATY ZABURZEŃ WZROKU ....................................................................... METODY TWORZENIA AUDIODESKRYPCJI .................................................................................... PIĘKNO, EKFRAZA, OBIEKTYWIZM .................................................................................................. BENEFICJENCI KOŃCOWI TWORZONYCH AUDIODESKRYPCJI ............................................... PERCEPCJA OTOCZENIA MIEJSKIEGO ORAZ DZIEDZICTWA ARCHITEKTONICZNEGO .... haptyczne doświadczanie otoczenia ................................................................................................. orientacja w przestrzeni miejskiej i otoczeniu architektonicznym ................................................... NAUKA AUDIODESKRYPCJI W EDUKACJI AKADEMICKIEJ ............................................................ cele ..................................................................................................................................................... cele metapoziomowe ........................................................................................................................ usytuowanie metody projektowej w teorii dydaktyki ...................................................................... TWORZENIE AUDIODESKRYPCJI – UWARUNKOWANIA SYTUACYJNE .................................... Muzeum Sztuki w Łodzi (ms1) – Sala Neoplastyczna ....................................................................... Muzeum Sztuki w Łodzi (ms2) – wybrane obiekty artystyczne ....................................................... Muzeum Miasta Łodzi – audiodeskrypcja wnętrz muzealnych ........................................................ uzyskane przez uczestników zajęć kompetence zawodowe i społeczne ....................................... AUDIODESKRYPCJA – PRZYKŁADY ................................................................................................... audiodeskrypcja Sali Neoplastycznej ................................................................................................ audiodeskrypcja wybranych dzieł z kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi ............................................. audiodeskrypcja wnętrz Pałacu Poznańskich .................................................................................... 7 9 13 17 23 27 29 31 33 37 38 39 39 41 41 48 51 59 61 61 72 81 audiodeskrypcje w praktyce codziennej Muzeum Miasta Łodzi (Paulina Dzwonkowska) ............. 129 PODSUMOWANIE ................................................................................................................................ 131 ANEKS ..................................................................................................................................................... 133 fragmenty kart autoewaluacyjnych studentów ................................................................................. 133 karta ewaluacyjna .............................................................................................................................. 134 BIBLIOGRAFIA ....................................................................................................................................... 137 WYKAZ ILUSTRACJI .............................................................................................................................. 141 WSTĘP Dzieła sztuki stanowią istotną część dziedzictwa kulturowego, a także odgrywają znaczącą rolę w budowaniu społecznej tożsamości. Osoby z niepełnosprawno- ścią narządu wzroku, osoby niewidome i niedowidzące – w tym osoby starsze –  powinny mieć możliwość dostępu do dzieł sztuki, wiedzy dotyczącej dzie- dzictwa architektonicznego, a  także sposobność uczestnictwa w  wydarzeniach artystycznych. Ważnym wyzwaniem współczesności jest stworzenie ram dla ich aktywizacji i integracji społecznej oraz kulturowej. Osoby niewidome i niedowi- dzące mają znaczące problemy związane z odbiorem dzieł sztuki. Istotne jest więc poszukiwanie metod ułatwiających optymalny kontakt z obiektami artystycznymi, a także umożliwiających pełniejszą percepcję otoczenia architektonicznego. Opracowanie metod i  wytycznych dotyczących skutecznego oddziaływania bodźcowego i  tworzenia wrażeń estetycznych zachęcałoby osoby niewidome i z dysfunkcjami wzroku do aktywnego uczestniczenia w życiu kulturalnym. Jedną z  ważniejszych metod umożliwiających osobom niewidomym i  słabowidzącym percepcję dzieł sztuki jest słowny opis obrazów i treści wizualnych, czyli audiode- skrypcja. Opracowania audiodeskrypcyjne pozwalają na szerokie udostępnienie dóbr kultury, bez dyskryminującego „efektu getta”, czyli wykluczenia społecz- nego osób z  niepełnosprawnością. Tworzenie audiodeskrypcji, jak również opracowywanie multisensorycznych rozwiązań wymaga jednak szczególnego przygotowania i  wiedzy na temat percepcji świata zewnętrznego przez osoby niewidome, a także umiejętności dokonywania analiz dzieł sztuki. Dostosowane do percepcji osób z dysfunkcją wzroku opisy audiodeskrypcyjne mogą być posze- rzane o wydruki brajlowskie, czy nagrania opisów w formacie MP3. Wyrównanie szans osób z  niepełnosprawnością wzroku, niewidomych i niedowidzących, w dostępie do dóbr kultury ma znaczącą wartość społeczną, tym bardziej, że problem wad wzroku dotyczy coraz liczniejszej grupy Polaków. W pierwszej części niniejszej książki opisana została metoda tworzenia audio- deskrypcji dzieł w kontekście upowszechniania sztuki wśród osób z dysfunk- cjami wzroku. Nacisk położony został na wskazanie koniecznych elementów 8 struktur używanych przez deskryptorów, a także wyzwań i problemów związa- nych z przełożeniem treści odbieranych wzrokowo, tak by w sposób zrozumiały dla osób niewidomych (pozbawionych odniesień do wyobrażeń wzrokowych) jak najlepiej odzwierciedlały obraz. Część druga dotyczy rozważań na temat audiodeskrypcji w architekturze ujętych w  kontekście dostosowywania przestrzeni miejskiej i  architektonicznej (w  tym muzealnej) do potrzeb i możliwości percepcyjnych osób z dysfunkcjami wzroku. W kolejnej części przedstawione zostały koncepcje wprowadzenia nauki opisów audiodeskrypcyjnych w edukacji akademickiej studentów historii sztuki. Na zakoń- czenie książki zaprezentowany został proces tworzenia audiodeskrypcji w konkret- nych wybranych uwarunkowaniach sytuacyjnych1. Przedstawione zostały tutaj opisy audiodeskrypcyjne różnorodnych obiektów artystycznych od ogrodu parkowego począwszy, poprzez wnętrza muzealne, awangardową Salę Neoplastyczną – czołowy wytwór łódzkiego konstruktywizmu, obrazy olejne, aż do czarno-białej fotografii2. W tej części, ze względu na swój rozbudowany i całościowy charakter, na szcze- gólną uwagę zasługuje projekt realizowany w Muzeum Miasta Łodzi. Opisy audiode- skrypcyjne obejmujące zarówno elementy architektoniczne, wnętrza prezentowane w ramach wystawy stałej, jak i na przykład ogród, stawiały przed uczestnikami cały wachlarz zróżnicowanych wyzwań. W  finalnej części projektu wykonane opisy zostały nagrane w studiu, a następnie udostępnione na stronie Muzeum Miasta Łodzi, w  różnych formatach jako: wideooprowadzenie (format MP4); audiodeskrypcje (format MP3), czy tekst (format DOC). Finalizacji projektu towarzyszyła konferencja prasowa dotycząca nowych udogodnień dla osób niepełnosprawnych odwiedzających Muzeum Miasta Łodzi, a także wydanie broszury z fragmentami opisów i bogatym materiałem ilustracyjnym. Praktycznym podsumowaniem zajęć są uwagi zawarte w tekście autorstwa Pauliny Dzwonkowskiej – edukatora z Muzeum Miasta Łodzi. 1 Bazę stanowią doświadczenia zdobyte w trakcie badań konkretnych przypadków i analizy pro- cesu edukacyjnego, w  ramach zajęć dydaktycznych prowadzonych w  Katedrze Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego przez prof. Anetę Pawłowską. 2 Opisy zostały wykonane przez studentów z Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego w latach 2013–2016 jako seminaryjne prace projektowe. AUDIODESKRYPCJA DZIEŁ SZTUKI – METODY, PROBLEMY, PRZYKŁADY AUDIODESKRYPCJA WPROWADZENIE Audiodeskrypcja1 (AD od ang. audio description) oznacza werbalny przekaz treści wizualnych, w  tym obrazów, umożliwiający osobom niewidomym i  słabowidzącym zrozumienie i  korzystanie z  informacji, które nie są dla nich dostępne w wyniku percepcji wzrokowej. Audiodeskrypcja dzieł sztuki jest ważną dziedziną praktyki użytkowej muzealnictwa, która metodą prób i  błędów próbuje dostosować środki wyrazu do możliwości percepcyjnych respondentów. Ponadto jako przekład intersemiotyczny audiodeskrypcja znalazła się w  sferze zain teresowań przekładoznawców specjalizujących się w tłumaczeniu audiowi zualnym. Umożliwianie dostępu do mediów będących nośnikami treści kulturalnych osobom z dysfunkcjami wzroku staje się coraz bardziej powszechne, między innymi dzięki legislacyjnemu i finansowemu wsparciu Unii Europejskiej. Choć wydaje się, że pełna normalizacja życia osób z  niepełnosprawnością wciąż częściej obecna jest w głoszonych teoriach niż codziennych doświadczeniach zarówno pełnosprawnych jak i niepełnosprawnych. Do chwili obecnej wiele państw wypra cowało własne praktyki i zasady tworzenia narracji filmowej dla osób niewi domych lub niedowidzących. Pierwsze działania związane z  profesjonalnym tworzeniem opisu dzieła audiowizualnego na potrzeby osób niewidzących i niedowidzących przeprowa- dzono na początku lat 80. ubiegłego wieku w  Stanach Zjednoczonych, a  ich inicjatorem było małżeństwo Margaret i Cody Pfanstichl. Ta sama para pięć lat później doprowadziła do pojawienia się audiode- skrypcji w przestrzeni muzealnej (Więckowski 2014: 111). Jednak w niektó- rych krajach, w tym w Polsce, audiodeskryptorzy korzystają wciąż z własnej Inne możliwe formy zapisu to „deskrypcja audialna” lub „deskrypcja audio”. Dalsze omówie- 1 nie zagadnień wiązanych ze specyfiką audiodeskrypcji poniżej. 10 intuicji oraz wskazówek i  stan dardów instytucji zagranicznych o  większym dorobku w  tej dziedzinie. Wciąż brakuje bowiem badań, dzięki którym w sposób naukowy określona zastałaby baza umożliwiającą stworzenie zasad audiodeskrypcji2. Obecnie powstają opisy audiodeskrypcyjne do coraz więk- szej ilości seriali, filmów, przedstawień teatralnych, meczów, a wreszcie dzieł sztuki w  galeriach. Dynamiczny rozwój rynku usług w  dziedzinie audiode- skrypcji sprawia, iż technika ta jest także adaptowana do potrzeb video i DVD, oper, muzeów i  galerii, stron internetowych, serwisów społecznościowych i mediów strumieniowych, gier komputerowych oraz widowisk sportowych (Ciborowski 2009:136–137). Organizacje osób niewidomych, instytucje kultury oraz mass media wspie- rają tworzenie audiodeskrypcji. Powstają ogólne wytyczne, które starają się uwzględniać potrzeby i  preferencje głównej grupy docelowej tych technik, czyli osób niewidomych i  niedowidzących. Podstawowe zasady dotyczące udostępniania kultury i  dzieł sztuki osobom niewidomym i  słabowidzącym opracowane zostały przez dwie wiodące instytucje zajmujące się tworzeniem audiodeskrypcji w Polsce. Są to warszawska „Fundacja Kultury bez Barier”3  oraz białostocka „Fundacja Audiodeskrypcja”4. Ich wytyczne w  zakresie Jedyny ośrodek akademicki, w którym prowadzone są od zajęcia z audiodeskrypcji to Katedra Histo- 2 rii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. Por. Pawłowska 2015 oraz A. Pawłowska referat pt. Audiodeskrypcja czy ekfraza – nowe metody upowszechniania wiedzy o sztuce wygłoszony podczas międzynarodowej kon- ferencji naukowej Tekst a dzieło sztuki w dniach 18–20 maja 2015 na Uniwersytecie Łódzkim. „Fundacja Kultury bez Barier” działa od 2004 r., w wyniku jej aktywności kultura staje się dostępna 3 dla coraz szerszego kręgu osób niewidomych i niesłyszących. Do 2016 r. w ramach działań Fundacji udostępniono 81 spektakli w 24 polskich teatrach; wykonano audiodeskrypcje w 7 muzeach: Muzeum Powstania Warszawskiego, Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Muzeum Narodowe w War- szawie, Muzeum Fryderyka Chopina, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Fabryka Schindlera Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Muzeum Pałac Króla Jana III w  Wilanowie oraz w Domu Spotkań z Historią; opracowano audiodeskrypcję i napisy dla niesłyszących do 51 filmów; wykonano audiodeskrypcję i napisy do 27 wydanych i dostępnych w ogólnej sprzedaży filmów na DVD, m.in. do Dziewczynki w trampkach w reż. Haify Al-Mansour, Wypełnić pustkę w reż. Ramy Burh- stein i Obławy w reż. Marcina Krzyształowicza oraz Chce się żyć w reż. Macieja Pieprzycy. Fundacja działa w całej Polsce, głownie w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Krakowie, Łodzi oraz jest aktywna w Internecie. Ważnym projektem, który dotyczy przestrzeni muzealnych, zakończonym w 2016 r. jest projekt „Audiodeskrypcja oknem na sztukę” związany z opisami przestrzeni i obrazów Zamku Królewskiego i Muzeum Narodowego w Warszawie. 4 „Fundacji Audiodeskrypcja” działa od 2008 r., początkowo w Białymstoku. Do jej głównych ce- lów należy inicjowanie i popieranie badań naukowych zmierzających do poprawy dostępności kultu- ry i sztuki dla osób z niepełnosprawnością oraz działanie wspomagające informacyjnie, edukacyjnie, AUDIODESKRYPCJA DZIEŁ SZTUKI – METODY, PROBLEMY, PRZYKŁADY 11 tworzenia werbalnych opisów dzieł sztuki dostępne i upowszechnione są od roku 2015 na stronach internetowych Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (NIMOZ), jako „Rekomendacje dotyczące udostępniania instytucji muzealnych osobom z  niepełnosprawnością wzroku i  tworzenia audiodeskrypcji do dzieł plastycznych” (NIMOZ 2015). W myśl podstawowej zasady tworzenia audiodeskrypcji: W przy- padku dzieł sztuki, zabytków architektonicznych, wystaw i eksponatów muzealnych, tras przyrodniczych itp. – audiodeskryptor powinien nie tylko dokładnie obejrzeć przedmiot opisu, ale też zdobyć informacje merytoryczne (teoria, historia, technika artystyczna, koncepcja artysty/twórcy wystawy, interpretacje dzieła, anegdoty itp. (Künstler, Butkiewicz, Więckowski 2012). Tworzenie audideskrypcji wymaga więc znacznego zasobu zróżnicowanej wiedzy. Ważnym postulatem, choć zapewne nie zawsze możliwym do zrealizo- wania, jest również bezpośredni kontakt z  opisywanym przedmiotem. Jedynie bezpośrednia interakcja umożliwia bowiem faktyczne poznanie obiektu i  daje możliwość stworzenia właściwego opisu. szkoleniowo, technicznie osoby z niepełnosprawnością, osoby i instytucje z sektora kultury i sztuki oraz osoby wspierające realizację celów Fundacji, a także opracowywanie standardów audiodeskryp- cji i kodeksu etyki zawodowej osób tworzących audiodeskrypcję. Zrealizowane projekty to „Zilustruj mi słowem świat”, „Teatr bez Barier”, „Kultura przeciw Wykluczeniu – Audiodeskrypcja”, „Białystok słowem malowany – Przewodnik audio z audiodeskrypcją dla osób niewidomych i słabowidzących po Szlaku Esperanto i Wielu Kultur”. W ramach działań Fundacji udostępniono Muzeum Przyrody w Drozdowie, Galerię Arsenał w Białymstoku, Panoramę Racławicką eksponowaną w rotundzie we Wrocławiu. wykonano audio deskrypcje do wielu filmów: Statyści w reż. Michała Kwiecińskiego, film animowany Piotruś i Wilk, 33 sceny z życia reż. Małgorzata Szumowska, Chłopi reż. Jan Rybkowski, Katyń reż. Andrzej Wajda, Dzień Świra reż. Marek Koterski. Ciekawa koncepcja realizowana od roku 2014 to projekt „Movie Guide Dog” czyli aplikacja na telefon, która będzie udostępniać audiodeskryp- cje i odtwarzać je niezależnie od sprzętu w sali kinowej. AUDIODESKRYPCJA – WPROWADZENIE SPOSOBY REKOMPENSATY ZABURZEŃ WZROKU Największym problemem zaburzającym pełne uczestnictwo w kulturze i sztuce osób niewidomych i słabowidzących jest brak dostępności do treści wizualnych, w  których zakodowany jest przekaz kulturowy. By móc udostępnić te treści osobom niewidomym i słabowidzącym, a tym samym umożliwić im odbiór dzieł sztuki, stosowane są różnorodne rozwiązania multisensoryczne – wielozmy- słowe, dostosowane do potrzeb i możliwości percepcyjnych osób z problemami widzenia. Poniżej omówione zostały najczęściej stosowane formy uzupełniające opisy werbalne. Makiety modeli prezentujących w  pomniejszeniu wybrane obiekty np. wnętrza sal czy całe budowle stosowane są często w krajobrazie miejskim np. gdańskiej starówki, Starego Miasta w Krakowie, czy też Toruniu. Dosko- nały przykład tego typu obiektu stanowi sensoryczna makieta uzyskana w  technologii mieszanej, wykorzystującej m.in. druk 3D, wykonana przez inż. Justynę Pietrzykowską, dla Sali Jadalnej w Pałacu Izraela Poznańskiego w Muzeum Miasta Łodzi. Zastosowana skala 1:25 (model ma 40 cm szero- kości, 80 cm długości, a ściany mają wysokość 32 cm), to idealny kompromis pomiędzy dokładnością detali i możliwością „zwiedzania”, czy też „odczy- tywania” makiety w sposób całościowy. Dzięki temu możliwe jest poznanie proporcji sali, a  także wzajemnych relacji przestrzennych poszczegól- nych detali. Makieta została podzielona na dwie partie zróżnicowane pod względem materiałów, a  tym samym i  technologii. Dolna partia modelu wykonana została z  drewna, górna z  białego tworzywa PLA. Dolną partię tworzą trzy drewniane ściany i podłoga, oraz dodatkowo wycinane i druko- wane detale. Górną partię stworzono natomiast z ośmiu fragmentów wyko- nanych z PLA (Pietrzykowska 2015). Rozmiary makiety dostosowane są do 14 haptycznej percepcji przez osoby niewidome i niedowidzące, ich rozmiary pozwalają na swobodne operowanie we wnętrzu dłońmi, a jednocześnie nie przytłaczają nadmiarem detali (Sus 2014). Tyflografiki, czyli wypukłe formy graficzne – reliefy, które wykonywane są z różnorodnych materiałów i różnymi technikami, najczęściej z wykorzy- staniem wysokogatunkowych tworzyw sztucznych lub na tekturze oraz na papierze pęczniejącym przy pomocy specjalnych drukarek. Wydruki takie są często dodatkowo opisywane przy pomocy znaków brajlowskich. W wyko- rzystaniu w  trakcie udostępniania zbiorów muzealnych szczególną rolę odgrywa trwałość użytych materiałów i zastosowanie prawidłowej skali oraz redukcja nadmiernej ilości szczegółów. Tyflografiki wybranych obiektów np. fragmentów obrazów, mogą być także wykonywane podczas lekcji muze- alnych z  wykorzystaniem różnorodnych materiałów plastycznych, takich jak plastelina, farba puchnąca, arkusze kolorowej gąbki, gotowe elementy pasmanteryjne (taśmy, guziki), tkaniny, bibuły etc. Jednak należy zauważyć, iż osoby niewidome, które nie uczyły się odczytywania schematów graficzne wiązanych z perspektywą geometryczną, wolą korzystać z płaskorzeźb dosto- sowanych do poznawania dotykowego, za pośrednictwem których mogą dodatkowo czerpać silniejsze wrażenia przestrzenne. Wzorcowo wyekspo- nowane przykłady uzupełniających ekspozycję tyflografik, prezentowane na stendach bezpośrednio w przestrzeni galeryjnej, od 2015 r. odnaleźć można w gmachu Muzeum Śląskiego w Katowicach. Szczególnym rodzajem ułatwień przeznaczonych dla osób z problemami ze wzrokiem jest udostępnianie oryginałów prac plastycznych. Najczęściej są to obiekty wykonane z trwałych i odpornych na zniszczenie materiałów, jak rzeźby z marmuru, czy też brązu. Na takie ułatwienia w procesie odbioru dzieł sztuki zdecydowało się m.in. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa czy Muzeum Miasta Łodzi. Inną metodą jest tworzenie, czy raczej odtwarzanie eksponatów na wzór oryginalnych przedmiotów historycznych. Przy czym uwzględniana jest wówczas również specyfika materiałów z jakich wykonano oryginały. Eksponaty te przeznaczone są do nieograniczonego eksplorowania poprzez dotyk. Takie rozwiązanie stosuje np. Muzeum Miasta Łodzi udostępniając modele polifonu, czy uproszczone modele sukien inspirowanych XIX wiekiem. Ważną rolę w wzmocnieniu poczucia komfortu u osób niewidzących prze- bywających w przestrzeni muzealnej odgrywają dodatkowe materiały informa- cyjne specjalnie im dedykowane, takie jak druki w  brajlu, druk powiększony AUDIODESKRYPCJA DZIEŁ SZTUKI – METODY, PROBLEMY, PRZYKŁADY 15 czy nagrania odtwarzane w  audioprzewodnikach. Materiały przeznaczone dla osób niewidomych mogą być również dostarczane za pośrednictwem ogólnie dostępnej strony internetowej zaprojektowanej zgodnie z wytycznymi W3C (World Wide Web Consortium)1. Osoby niewidome mogą odczytać je  z  komputera z  pomocą syntezatora mowy, natomiast osoby słabowidzące z pomocą programów powiększających. Tego typu ofertę, realizowaną najczę- ściej w  ramach programu Muzeum Dostępne2, posiadają już liczne placówki muzealne w Polsce. Z „Raportu o stanie edukacji muzealnej w Polsce” wynika, że na 418 placówek muzealnych aż 180 z nich prowadzi programy dostosowane to potrzeb osób niepełnosprawnych (Raport 2014). Do ostatnio wprowadza- nych udogodnień technologicznych należą aplikacje na smartfony typu Seeing Assistant, które pomagają orientować się w przestrzeni muzeum i salach ekspo- zycyjnych. World Wide Web Consortium, w skrócie W3C, to organizacja, która zajmuje się ustanawia- 1 niem standardów pisania i przesyłu stron WWW. Lista placówek na stronie http://www.audiodeskrypcja.5zmyslow.pl/sub,pl,niewidomi-w-kul- 2 turze.html (02.07.2016). SPOSOBY REKOMPENSATY ZABURZEŃ WZROKU METODY TWORZENIA AUDIODESKRYPCJI Podstawowym zadaniem stojącym przed audiodeskryptorem jest dokonanie takiej selekcji i opisu wizualnych treści obrazu, aby w procesie percepcji dzieła przez osobę niewidomą lub słabowidzącą możliwa była jego rekonstrukcja. Zatem osoby tworzące audiodeskrypcję muszą wybrać i  logicznie uporząd- kować elementy obrazu, które zostaną opisane. Istotnym elementem jest określenie temat obrazu oraz ustalenie kierunku, w którym będzie tworzony spójny, linearny opis. Najczęściej jest to ruch zgodny z ruchem wskazówek zegara. Zaleca się wskazywanie stron z perspektywy widza, np. „w uniesionej dłoni po prawej”. Opis powinien przebiegać od ogółu do szczegółu. Umiejętne dozowanie ilości informacji szczegółowych pozwala na klarowny i  czytelny opis nawet bardzo złożonych kompozycji. Język powinien być obiektywny, ale barwny, a opis tak skonstruowany aby w jak największym stopniu odzwierciedlał obraz. Nie należy jednak używać sformułowań dwuznacznych lub symbolicznych ani terminów redundantnych oraz języka formalnego stosowanego w  opisach z zakresu historii sztuki (np. en trois quarto, diagonala, tondo, lewa heraldyczna etc.). Przekaz powinien być jak najbardziej ekonomiczny a zdania krótkie, najle- piej w formie równoważników. Opis dzieła rozpoczyna się od przedstawienia podstawowych informacji, które znajdują się na etykiecie słownej prezentowanego obiektu. Najczęściej, zgodnie z  wytycznymi opracowanym przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i  Ochrony Zbiorów (NIMOZ), zawarte są na niej następujące dane: rodzaj i tytuł dzieła, imię i nazwisko autora, rok powstania, epoka lub krąg kulturowy, z którego wywodzi się
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Audiodeskrypcja dzieł sztuki. Metody, problemy, przykłady
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: