Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00369 032654 15679388 na godz. na dobę w sumie
Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu - ebook/pdf
Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 78
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7587-893-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejsza publikacja jest efektem czteroletniej pracy z pacjentami z zaburzeniami głosu. Wykorzystanie elementów techniki śpiewu klasycznego z indywidualnym dostosowaniem do możliwości ćwiczącego może stanowić uzupełnienie i urozmaicenie terapii foniatrycznej oraz fizykoterapeutycznej chorych z dysfoniami czynnościowymi i organicznymi.

 

Streszczenie

Rehabilitacja chorych z zaburzeniami głosu jest istotną częścią ich leczenia. Wobec zwiększającej się liczby zachorowań wśród wielu grup zawodowych ważna jest optymalizacja metod rehabilitacyjnych.

Przeprowadziłam badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji 56 kobiet i mężczyzn wieku od 18 do 57 lat ze średnią wieku 35,8 roku, u których wystąpiły zaburzenia głosu na tle czynnościowym i organicznym. Większość z nich pracowała w zawodzie nauczycielskim. Każdy pacjent zrealizował minimum 3 jednogodzinne spotkania.

Wykonałam rutynowe badanie narządu głosu i czasu fonacji oraz komputerowe pomiary pola głosowego przed i po zakończeniu terapii. Stwierdziłam istotną statystycznie poprawę wielkości pola głosowego i średniego czasu fonacji. Rodzaj zaburzeń, muzykalność i wiek przy indywidualizacji programu ćwiczeń nie miały wpływu na wyniki rehabilitacji.

Wprowadzenie elementów techniki śpiewu klasycznego do rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu może stanowić uzupełnienie terapii foniatrycznej i fizykoterapeutycznej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

elementów Badanianad zastosowaniem śpiewu klasycznego w r e h a b i l i t a c j i chorych z zaburzeniamigłosu Maria Izabela Mielnik M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 © Copyright by O(cid:31)cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2011 Recenzent pracy doktorskiej „Zastosowanie elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu”: prof. zw. dr hab. med. Stanisław Klajman Redakcja wydawnicza: Izabela Rutkowska Opracowanie typogra(cid:31)czne: Andrzej Augustyński Opracowanie gra(cid:31)czne zapisu nutowego: Andrzej Augustyński Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Publikacja została do(cid:31)nansowana przez Gdański Uniwersytet Medyczny ISBN 978-83-7587-893-6 O(cid:31)cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (12) 422-41-80, fax: (12) 422-59-47 www.impulso(cid:31)cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulso(cid:31)cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2011 M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Spis treści zaburzeniami głosu ..................................................................................... 43 Pacjenci muzykalni z czynnościowymi zaburzeniami głosu ........... 43 Niemuzykalni pacjenci z czynnościowymi zaburzeniami głosu .... 46 Porównanie wyników badań pacjentów muzykalnych Wstęp .................................................................................................................. 7 Rys historyczny ........................................................................................... 7 Neurofizjologiczne podstawy tworzenia głosu ....................................... 8 Podstawy czynności fonacyjnej krtani ..................................................... 11 Rola oddychania w mowie i śpiewie ......................................................... 13 Podstawowe pojęcia związane z głosem .................................................. 17 Przegląd literatury ............................................................................................. 19 Opis badań ......................................................................................................... 29 Cel pracy ....................................................................................................... 29 Charakterystyka badanych i metoda badań ............................................ 29 Charakterystyka badanych ................................................................... 29 Metoda badań ....................................................................................... 31 Rehabilitacja i przykłady ćwiczeń ....................................................... 33 Analiza statystyczna .............................................................................. 41 Wyniki badań .................................................................................................... 43 Wyniki rehabilitacji chorych z czynnościowymi i niemuzykalnych z czynnościowymi zaburzeniami głosu .............. 49 Wyniki rehabilitacji chorych z organicznymi zaburzeniami głosu ..... 51 Muzykalni pacjenci z organicznymi zaburzeniami głosu ................ 51 Niemuzykalni pacjenci z organicznymi zaburzeniami głosu .......... 53 Porównanie wyników badań pacjentów muzykalnych Porównanie wyników rehabilitacji pacjentów z czynnościowymi i organicznymi zaburzeniami głosu ......................................................... 58 Przykładowe wyniki badań .................................................................. 61 Dyskusja ............................................................................................................. 65 Spostrzeżenia i wnioski .................................................................................... 71 Aneks .................................................................................................................. 73 Bibliografia ......................................................................................................... 75 Spis tabel, rysunków i wykresów ..................................................................... 81 Spis tabel ....................................................................................................... 81 Spis rysunków .............................................................................................. 81 Spis wykresów .............................................................................................. 82 Streszczenie ........................................................................................................ 85 Summary ............................................................................................................ 87 i niemuzykalnych z organicznymi zaburzeniami głosu ................... 56 M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Składam serdeczne podziękowania za pomoc w publikacji prof. dr. hab. med. Piotrowi Lassowi, Dziekanowi Wydziału Nauk o Zdrowiu GUMed, oraz Pani Prodziekan, dr n. med. Aleksandrze Gaworskiej-Krzemińskiej. M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Wstęp Rys historyczny Śpiew, ujęty w ustaloną lub zaimprowizowaną formę, towarzyszył ludz- kości w trakcie rozwoju kulturalnego [3]. Odgrywał znaczną rolę w dramatach starogreckich wprowadzających postacie Orfeusza, Am- fitriona, Ariona, Melpomeny. Często miał charakter popisowy – świadczy o tym m.in.twórczość Eurypidesa, który w swoich tragediach wprowadził rodzaj wirtu- ozowskiej arii. Dramaty rzymskie również zawierały wokalne partie zwane canticas. Do na- szych czasów dotrwały muzycznie opracowane ody wybitnych poetów, np.Hora- cego i Catulli. Średniowiecze i Renesans w znacznym stopniu podporządkowały sztukę wokalną potrzebom Kościoła (rozwój chorału gregoriańskiego). Ideałem stał się śpiew łagodny o umiarkowanej i jednolitej dynamice. Poszczególne głosy były głosami chłopięcymi zgodnie z zasadą mulier taceat in ecclesia („niech kobieta milczy w kościele”) [64]. Swoje pole do popisu mieli także śpiewacy świeccy – trubadurzy i truwerzy we Francji, bardowie w Europie Północnej, minesingerzy i meistersingerzy w Niemczech [3]. Przemiany w muzyce po 1600 roku związane z powstaniem pierwszej opery (Dafne Jacopo Periego w 1598 roku) przyczyniły się do rozwoju śpiewu arty- stycznego. W XVII i XVIII wieku nastąpił bujny rozkwit sztuki bel canto. Kunszt wo- kalny kastratów został doprowadzony do perfekcji. Z łatwością wykorzystali dłu- gie frazy oddechowe, w czym pomagały im warunki anatomiczno-fizjologiczne („dziecięcy” rozmiar szpary głośni przy płucach dorosłego mężczyzny)1 [21, 58]. Tekst ginął w bogactwie ozdobników i fioritur wokalnych. Dopiero począwszy od Christopha W. Glucka śpiew został skierowany na inne tory – przywrócono równowagę między muzyką a tekstem słownym. Wówczas też rozwijała się nauka o fizjologii śpiewu. Już w XVI wieku Rosettus („Libellus”, 1529), a z początkiem 1 Farinelli był w stanie wyśpiewać jedną nutę przez dwie minuty – obecnie od profesjonalnego wokalisty wymaga się czasu fonacji wynoszącego 30 sekund [58]. M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 (cid:31) XVII wieku także Domenico P. Cerone („El melopèo y maestro”, 1613) zwrócili uwagę na racjonalne dysponowanie oddechem, przestrzegali przed forsowaniem głosu, tremolację uważali za zjawisko niepożądane. W związku z rozwojem techniki wokalnej zaczęły powstawać pierwsze szko- ły śpiewacze, które wykształciły własne metody pedagogiczne. W XVII wieku działały dwie czołowe szkoły: bolońska i neapolitańska (do tej ostatniej należał np.Nicola Porpora, nauczyciel Carlo Broschiego, znanego jako Farinelli). Dały one podstawy techniczne i estetyczne rozwoju sztuki śpiewaczej do XIX wieku. Około 1829 roku centrum operowego życia stał się Paryż, w którym osiedliło się wielu wybitnych kompozytorów (Cherubini, Bellini, Meyerbeer, Donizetti). Stworzyli oni nowy gatunek – tzw. operę heroiczną. Rozwój liryki wokalnej w XIX wieku doprowadził do wyspecjalizowania się śpiewaków w tej niełatwej sztuce (Jenny Lind, Julius Stockhausen). Również ope- ra Giuseppe Verdiego (do wykonywania partii w operach Verdiego wymagana jest specjalna technika i rodzaj głosu voci verdiani) wykształciła grono wybitnych wykonawców, takich jak: M. Battistini, A. Patti, M. Sembrich-Kochańska. Wraz z powstaniem dramatu muzycznego, którego twórcą był Ryszard Wag- ner, rosło zapotrzebowanie na artystów obdarzonych potężnymi głosami. W celu kształcenia śpiewaków tego typu powstały Grosse Gesang Schule für Deutschland w Monachium (1854) oraz szkoła w Beyreuth [64]. Ówcześni pedagodzy osiągali imponujący poziom nauczania wyłącznie dzięki doświadczeniom praktycznym. Wymienia się włoski, francuski czy też niemiecki styl śpiewania. Wybitny pe- dagog Mathilde Marchesi (1821–1913), nauczycielka Nelly Melby i Emmy Calvè, sukcesorka Manuela Garcii, stwierdziła, że istnieją tylko dwie szkoły wokalne: dobra i zła. Już ponad sto lat temu podkreślała, że pedagog śpiewu i wokalista powinni posiadać podstawową wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii aparatu gło- sowego [34]. Postulat ten doczekał się realizacji przede wszystkim dzięki lekarzom działającym w środowisku wokalistów. Wskutek tworzącej się między nimi współ- pracy wymieniano doświadczenia w zakresie optymalizacji technik kształcenia głosu śpiewaczego oraz możliwości wykorzystania ich elementów w rehabilitacji zaburzeń fonacyjnych. Neurofizjologiczne podstawy tworzenia głosu Artykułowany głos, będący nośnikiem przekazywania myśli człowieka, od daw- na wzbudzał zainteresowanie uczonych. W II wieku lekarz rzymski Galen przyrów- nał krtań do instrumentu, tzw. tibii, a w XV wieku Leonardo da Vinci przedstawił rysunki tego narządu głosu. Krótko po nim włoski anatom Vesal opisał szparę głośni jako źródło dźwięku [60]. Budowę i czynność narządu głosu badali w wiekach śred- nich Fabricius ab Aquapendente, później Morgagni, Ferrein i inni. W Polsce tą tematyką zajmował się prekursor foniatrii Jan Siestrzyński (1788–1824) – prezen- M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 (cid:31) tując swoje tezy w dziele pt. Teoryja i mechanizm mowy z 1820 roku. Później tym zagadnieniem zainteresował się Władysław Ołtuszewski (1855–1922) oraz autorzy współcześni [23]. Narząd głosu składa się z części centralnej i obwodowej, która dzięki po- łączeniom nerwowym tworzy całość z analizatorem ośrodkowego centralnego układu nerwowego. Analizator korowy jest umiejscowiony w korze mózgowej płatów czołowych. W pierwszym i trzecim zakręcie czołowym znajduje się ośro- dek oddechowy krtani, natomiast w rdzeniu przedłużonym – ośrodki dla nerwów zaopatrujących krtań. Ścisłe współdziałanie głosu, słuchu, mowy i oddychania wytwarza się dzięki powiązaniu (za pomocą połączeń nerwowych) ośrodków korowych głosu z ośrodkami czuciowymi i ruchowymi mowy oraz z ośrodkami słuchu i oddychania. Analizator kinestetyczny i słuchowy kontroluje współdzia- łanie ośrodków mózgowych związanych z wytwarzaniem głosu i mowy. Czynność narządu głosu i mowy jest kontrolowana przez układ nerwowy drogą czucia głębokiego przez kompensowanie elastycznych właściwości i napię- cia mięśni układu oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnego [49]. Raoul Husson w 1950 roku ogłosił nowa teorię zwaną nerwowo-mięśniową lub neurochronaksyjną. Według niego praca całości narządu głosowego jest sterowana przez ośrodkowy układ nerwowy łącznie ze strunami głosowymi. Ich drgania wywołują impulsy nerwowe docierające przez nerwy do krtani i powo- dujące skurcz mięśnia głosowego. Każdy impuls wywołuje jeden skurcz, który rozwiera szparę głośni, rozkurcz zaś ją zamyka. Liczba drgań strun głosowych odpowiada liczbie impulsów nerwowych wysyłanych przez ośrodkowy układ nerwowy. Teoria Hussona, aczkolwiek błędna, przyczyniła się do rozwoju prac badawczych oraz zwrócenia uwagi na znaczenie ośrodkowego układu nerwowego dla czynności śpiewu i artykulacji [9]. Narząd głosu składa się z efektora obwodowego i analizatora ośrodkowego, które są scalone dzięki połączeniom nerwowym. Krtań jest główną częścią efek- tora obwodowego; stanowi generator dźwięku napędzanego powietrzem z płuc. Dźwięk tworzony w krtani nabiera mocy w przestrzeniach rezonacyjnych położo- nych powyżej głośni, zwanych nasadą, oraz leżących poniżej głośni. Głos ludzki jest często porównywany z instrumentem muzycznym (pe- dagodzy śpiewu mówią o „żywym” instrumencie). W jego przypadku źródłem dźwięku podstawowego są drgające fałdy głosowe, głównym torem – nasada, a „miechem napędowym” – płuca i mięśnie oddechowe (rysunek 1). Mechanizm ten jest sterowany przez ośrodkowy układ nerwowy i kontrolowany przez narząd słuchu [22, 23]. W okolicy podgłośniowej wzrasta ciśnienie powietrza pod zwartymi fał- dami głosowymi. Przekroczenie przez ciśnienie określonej wartości krytycznej powoduje rozwarcie strun głosowych. Przez głośnię wpływa powietrze, ciśnie- nie w okolicy podgłośniowej spada, fałdy głosowe zaś wracają do pierwotnego M. I. Mielnik, Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-893-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 ustawienia. Zgodnie z prawem Bernouillego zwiększona prędkość przepływająca w zwężeniu powoduje obniżenie ciśnienia prostopadle do ściany zwężenia. Efekt Bernouillego odgrywa główną rolę w rejestrze piersiowym, natomiast w głowowym i falsecie podczas zamykania głośni dominują siły elastyczne [23]. (cid:31)(cid:30) Rysunek 1. Schemat budowy i działania narządu głosu według Stanisława Klajmana o.u.n. – ośrodkowy układ nerwowy, o.cz. – ośrodki czuciowe, o.r. – ośrodki ruchowe, n.s. – narząd słuchu Źródło: opracowanie własne na podstawie: S. Klajman [23].
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Badania nad zastosowaniem elementów śpiewu klasycznego w rehabilitacji chorych z zaburzeniami głosu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: