Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00475 006711 14291971 na godz. na dobę w sumie
Bąkowe tabu. Dlaczego wzdęć nie wolno lekceważyć i jak się pozbyć gazów - ebook/epub
Bąkowe tabu. Dlaczego wzdęć nie wolno lekceważyć i jak się pozbyć gazów - ebook/epub
Autor: Liczba stron: 268
Wydawca: Vital Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8168-142-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nie mówisz o wzdęciach, zwłaszcza jeśli doskwierają Ci w towarzystwie? Jan Rein łamie to tabu. W sposób otwarty i pełen humoru, opisuje własne nieprzyjemne doświadczenia z gwałtownymi wzdęciami i wyjawia, jak pozbył się rozdętego żołądka. Wyjaśnia skomplikowane procesy zachodzące w ludzkich jelitach i dostarcza niezliczonych wskazówek dotyczących optymalizacji trawienia. Wszystkie podane przez niego informacje są bardzo łatwe do wdrożenia i praktyczne, a co najważniejsze, działają. Dlatego każdy może łatwo pozbyć się wzdęć i samodzielnie uzdrowić cały przewód pokarmowy. Wzdęcia? Gazy? To już przeszłość!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:



Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...Jan Rein Bąkowe tabu B ą k o w e t a b u Dlaczego wzdęć nie wolno lekceważyć i jak się pozbyć gazów Bąkowe tabu Jan Rein Bąkowe tabu Dlaczego wzdęć nie wolno lekceważyć i jak się pozbyć gazów Redakcja: Mariusz Warda Skład: Krzysztof Remiszewski Projekt okładki: Aleksandra Lipińska Tłumaczenie: Kamila Wysocka Wydanie I BIAŁYSTOK 2019 ISBN 978-83-8168-142-1 Original title: Das Pups-Tabu. Was wirklich gegen Blähungen hilft – und dem Darm guttut a division of Verlagsgruppe Random House GmbH, München, Germany. by Jan Rein © 2017 by Wilhelm Heyne Verlag © Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2018 All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich. Książka ta zawiera porady i informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca i autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod. 15-762 Białystok ul. Antoniuk Fabr. 55/24 85 662 92 67 – redakcja 85 654 78 06 – sekretariat 85 653 13 03 – dział handlowy – hurt 85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl PRINTED IN POLAND Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Głośno i śmiercionośnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Tyle hałasu o nic? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 CZĘŚĆ I Tabu rządzi światem . . . . . . . . . . . . . . . 19 Najstarsze prawa ludzkości . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Bezimienni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Sens i bezsens tabu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Ludzkość to tabu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 28 29 32 Praktyczne wskazówki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Maskarada tabu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Funkcje ciała, morderstwo i upośledzenie . . . . . . Tabu związane z puszczaniem bąków . . . . . . . . . CZĘŚĆ II Moje osobiste tabu związane z puszczaniem bąków . . . . . . . . . . . . . . 37 Pampersowy rock . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Rebelia na przedmieściach . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Dylemat jajko czy kura?: Co było pierwsze – zaburzenia odżywiania czy wzdęcia? . . . . . . . . . . . 43 Zaburzenia odżywiania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 45 Wzdęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jak mogę ci pomóc? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Bzdury w broszurach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Blues próbki kału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Najdłuższy rok . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Podróż się rozpoczyna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ładny kwas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Poboczne miejsca akcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CZĘŚĆ III Zrozumieć trawienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 Jak trawimy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 63 65 66 Wątroba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Pęcherzyk żółciowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 Trzustka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 70 71 Nasza lepsza (i większa) połowa . . . . . . . . . . . . 72 76 Co trawimy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 80 Węglowodany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Tłuszcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Białka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 87 88 Dlaczego puszczamy bąki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 90 Tworzenie się gazów w układzie trawiennym . . . 91 Połykane powietrze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 93 97 Mały, ale wariat! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Woda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anatomia wiatrów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jak często oznacza jeszcze normę? . . . . . . . . . . . . Ludzka stacja benzynowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gruba sprawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . W wychodku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odtwórcy głównych ról . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Powstawanie bąka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Depresyjnie pierdzi się lepiej . . . . . . . . . . . . . . . . 101 Wojna płci: pan i pani pierdzioch . . . . . . . . . . . . 103 CZĘŚĆ IV Dieta zmniejszająca tworzenie się gazów „Low FART”, co pomaga na wzdęcia, a co z pewnością nie . . . . . 107 Zdrowe trawienie według Michała Anioła . . . . 111 Zasada Pareto w odniesieniu do wiatrów . . . . . 112 Poziom 1: Dieta „Low FART” na zmniejszenie tworzenia się gazów . . . . . . . . 114 Dlaczego dieta „Low FART” zmniejszająca tworzenie się gazów działa . . . . . . . 115 Zanim zaczniemy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Mało nie znaczy nic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Rezygnacja oznacza zastępowanie . . . . . . . . . . . 118 Pożywienie zmniejszające wzdęcia . . . . . . . . . . . . 119 Nie każda fasolka wywołuje wzdęcia . . . . . . . . . 120 Przekleństwo i błogosławieństwo: substancje balastowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Rozpuszczalny i nierozpuszczalny błonnik . . . . 126 Skrobia oporna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Wyizolowane substancje balastowe . . . . . . . . . 128 Glutenowy spisek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Celiakia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Nietrawienie glutenu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Mleko: dobre dla cieląt i ludzi? . . . . . . . . . . . . . 132 Owoce są zdrowe, ale… . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Słodki wzdęty brzuch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Substancje słodzące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Zamienniki cukru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Białkowe gazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Obciążający zapach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Zmniejszenie tworzenia się gazów a aerofagia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Ciche napoje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Od żucia gumy do luźnej szczęki . . . . . . . . . . . . 146 Palenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Zmniejszenie tworzenia się gazów – rebelia w jelitach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Odkrycie systemowego wroga za pomocą dziennika żywienia . . . . . . . . . . . 148 Twoja osobista dieta „Low FART” zmniejszająca tworzenie się gazów . . . . . . . . 152 Złodzieje zmniejszania tworzenia się gazów . . . . 153 Bratobójczy ogień . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Ograniczenie szkód: probiotyki . . . . . . . . . . . . 156 Probiotyki i ich działanie . . . . . . . . . . . . . . . . 158 Prebiotyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 Dieta „Low FART” zmniejszająca tworzenie się gazów – przegląd tego, co najważniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 Podejście . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 Lista produktów spożywczych . . . . . . . . . . . . . . 163 Lista produktów, których należy przejściowo unikać . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 Poziom 2: Styl życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Psychika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 Symbol statusu – stres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 Mniej stresu (i gazów) dzięki właściwemu oddychaniu . . . . . . . . . . . . . . . 170 Trzyminutowe ćwiczenia oddechowe . . . . . . . . 171 Prześpij wzdęty brzuch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Zachowania żywieniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Rano jeść jak cesarz… A może nie? . . . . . . . . . . 175 Pruska punktualność przy stole . . . . . . . . . . . . . 176 Fast food . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 Używki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Kawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 Alkohol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 Grzeszenia można się nauczyć . . . . . . . . . . . . . . 182 Ruch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 Uciec od wzdęć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 Sportowe wzdęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Poziom 3: Dodatki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Przyprawy i zioła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Suplementy diety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Użyteczne suplementy diety?. . . . . . . . . . . . . . . 202 Lewatywy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 CZĘŚĆ V Natura nie zna żadnej przyzwoitości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 Ponad chmurami wzdęty brzuch musi mieć nieograniczoną pojemność . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 Puszczanie wiatrów w trakcie seksu: to nie jest erotyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 CZĘŚĆ VI Przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Słodkie i owocowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 Kasza jaglana z bananami i orzechami włoskimi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 Owsianka na zmniejszenie gazów . . . . . . . . . . . . 217 Pudding kokosowy z nasionami chia . . . . . . . . . . 218 Pancakes z purée z papai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 Babeczki migdałowo-cynamonowe . . . . . . . . . . . 220 Pikantno-słodkie kakao . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 Pikantne i konserwowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 Wafle ryżowe z awokado . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 Zielona sałatka z prosem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 Sałatka z kopru włoskiego i pomarańczy . . . . . . . 225 Śródziemnomorska sałatka z ciecierzycy . . . . . . . 226 Sałatka z gryki i pomarańczy malinowych à la Lena Pfetzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227 Letnia sałatka gryczana à la Sofia Konstantinidou . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 Sałatka z makaronu sobą z migdałowym sosem miso . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Zupa pomidorowo-cukiniowa . . . . . . . . . . . . . . . 230 Talarki ze słodkich ziemniaków w sosie pomidorowo-ciecierzycowym . . . . . . . . 232 Nadziewana dynia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 Tłuczone ziemniaki i soczewica z warzywami . . . 234 Indżera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Kapusta kiszona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 Kimchi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 Woda imbirowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Na dobre zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Pierdzenie z dumą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Często zadawane pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 Rekomendacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 Do przeczytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248 Do obejrzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Podziękowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Źródła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 Wprowadzenie W ciągu ostatnich 24 godzin około 111 miliardów bąków wy- szło na światło dziennie. A każdy z nas przyczynił się do tej licz- by – dokładając swoje średnio 15 razy na dobę. Raz głośno, raz cicho, raz bezwonnie, raz z zauważalną nutą zapachową. Zazwy- czaj udaje nam się je wypuścić w stosownym momencie. Ponie- waż nie wiemy, czym obdarują nas wiatry, gdy wejdą kontakt z powietrzem na zewnątrz, jesteśmy wdzięczni za możliwość ich zatrzymania. Jeśli nie całkiem się to nam uda, odczuwamy wstyd. Jednak właściwie dlaczego? Dorosły człowiek puszcza wiatry mniej więcej tak często, jak się śmieje. Różnica: chętnie pokazu- jemy się śmiejąc, ale puszczając bąki? Tak nie musi być! Czy to na zdjęciach czy na nagraniach wideo w mediach społecznościowych, na randkach czy rozmowach kwalifikacyjnych, w telewizji czy ra- dio – śmiech widzi się i słyszy wszędzie. Jednak gdzie są wiatry? Jeśli spojrzeć na statystyki, muszą nas spotykać tak samo często. Trawienie – a szczególnie jego słyszalne i wyczuwalne czyn- niki towarzyszące – uchodzą w naszej kulturze za temat tabu. 11 Każde społeczeństwo je zna – te rzeczy, których się nie robi, o których się nie mówi i o których w ogóle się nie myśli. Wydaje się, że tabu powstają tym bardziej samowolnie, im bardziej za- awansowane jest dane społeczeństwo. Podczas gdy w wielu kul- turach pierwotnych słyszenie, wąchanie i widzenie codziennych wydalin ciała należy do normalności, my ukrywamy najchętniej nasze zwierzęce korzenie za dezodorantami, sprejami do powie- trza czy głośną muzyką włączaną, kiedy udajemy się do toalety. Gdy bąki przedostają się do opinii publicznej, często chodzi o środek stylistyczny służący zabawie. Żarty od zawsze były spo- sobem na obchodzenie się z tabu. W chronionej humorystycznej przestrzeni można nie tylko łatwiej krytykować społeczeństwo i politykę, łatwiej przychodzi też łamanie tabu. W filmach roi się od scen z puszczaniem bąków. Na przykład w filmie „Jay i Ci- chy Bob kontratakują”, gdzie aktorka Ali Larter z akrobatyczną gracją przechodzi pomiędzy promieniami laserowymi, których dotknięcie wywołałoby alarm – i po skoku puszcza wiatry. Gło- śne nieszczęście nie wywołuje alarmu, ale zapewnia serdeczny śmiech publiczności. Atrakcyjna kobieta, która pierdzi? To nie pasuje do naszego obrazu wytrenowanej piękności. Twórca komedii „Harold i Kumar” również sięga po temat odnoszących się do płci różnic w obchodzeniu się z puszczaniem wiatrów. Żeby idealnie przełamać tabu, film pokazuje, jak dwie młode kobiety grają w „Kiełbasy” – odmianę gry „Statki”, która oryginalnie nazywa się „Okręty”. W publicznej ubikacji pierdzą i wypróżniają się głośno na wyścigi, podczas gdy dwaj męscy pro- tagoniści Harold i Kumar ukryli się w kabinie pomiędzy kobie- tami i nie potrafią ukryć swojego obrzydzenia. Również Ben Stil- ler w komedii „Dziewczyna moich koszmarów” jest świadkiem puszczania gazów przez kobietę. Kiedy jego żona Lila, grana przez 12 BĄKOWE TABU WproWadzenie Malin Åkerman, opuszcza scenę przytulania w łóżku, żeby zrobić siku, mężczyzna słyszy pozornie jednoznaczny dźwięk z łazienki. Jednak Lila daje do zrozumienia, że to nie było to, co mógłby pomyśleć jej mąż, ale Flatus vaginalis. Gazy pochwowe. Jeśli ktoś myśli, że filmy z wcześniejszych dekad były bardziej pruderyjne pod tym względem, powinien obejrzeć „Płonące sio- dła” z 1974 roku. W jednej z najsłynniejszych scen filmu jede- nastu kowbojów siedzi przy ognisku, zajada się fasolą i zaczyna koncert bekania i puszczania bąków, każdy jedyny w swoim ro- dzaju. Podobne sceny znajdują się w niezliczonych innych fil- mach, między innymi takich jak „Austin Powers”, „Golfiarze”, „Rain Man”, „Wysyp żywych trupów”, „Głupi i głupszy”, „Tań- czący z wilkami”. I zawsze sens pierdzenia w filmie jest prosty: ma wywoływać śmiech. Również przed naszymi zdominowanymi przez media wizu- alne czasami ludzie mierzyli się z tematem wiatrów. Benjamin Franklin, jeden z  Ojców-założycieli Stanów Zjednoczonych, opublikował esej z  trafnym tytułem „Fart Proudly” („Pierdź z dumą”). Również przed nim i po nim ludzie pisali o gazach jelitowych i wiążącym się z tym tabu. Wraz z Arystofanesem, Hipokratesem, Dantem Alighierim, Williamem Szekspirem, Françoisem Rabelais, Wiktorem Hugo i Zygmuntem Freudem, Benjamin Franklin znajduje się zatem w doborowym towarzy- stwie. Tego, że również kobiety nie mają żadnego problemu z  przelewaniem na papier swoich myśli na temat puszczania gazów, dowodzi Whoopi Goldberg w  swoim zbiorze esejów „Book” z 1997 roku. Poświęciła temu tematowi uchodzącemu nadal wśród wielu ludzi za frywolny cały rozdział pod tytułem „Wiatr”. To pasuje do tego, że puszczała gazy już w wielu pro- gramach telewizyjnych. 13 Również my, zwykli ludzie, posługujemy się często odgło- sem gazów jelitowych. Praca klasowa nie poszła dobrze? – Nasza odpowiedź: pierdzący odgłos wydany za pomocą ust. Ziewamy z nudy, kiedy ciotka Hilda po raz dwunasty opowiada o brzyd- kiej fryzurze Eriki – i myślimy sobie: to interesuje mnie tyle, co pierdnięcie hipopotama. Nowa stażystka pojawia się po raz pierwszy w klasie 2b – i jest witana pierdzącymi odgłosami wy- dawanymi za pomocą pachy. Widzisz zatem: gazy – nieważne, czy prawdziwe czy udawane – są wszędzie. Głośno i śmiercionośnie Nawet jeśli opisane przykłady nie skłaniają, żeby tak przy- puszczać: wzdęcia dla wielu ludzi nie są żadnym powodem do radości. W  ekstremalnym przypadku wstyd, który powstaje przez puszczenie wiatrów, może prowadzić nawet do śmierci, jak pisze Jim Dawson w książce „Who Cut the Cheese? A Cultural History of the Fart” („Kto kroił ser? Kulturowa historia pierdze- nia”). Richard Jobson, XVII-wieczny odkrywca, opisywał, jak członkowie plemienia Aszanti w dzisiejszej Ghanie odczuwali ekstremalną panikę przed zepsuciem powietrza przy obcych. Jobson udokumentował w swoich zapiskach, że starszy członek plemienia powiesił się po tym, jak niechcący puścił gazy przed swoim wodzem. Mężczyzna zawstydził się dosłownie na śmierć. Podczas gdy wzdęcia stanowią rzeczywiste niebezpieczeństwo dla życia tylko w  ekstremalnie wyjątkowych przypadkach, są one prawdziwym problemem dla wielu milionów ludzi. Każ- dy, kto ciągle czuje się wzdęty i często puszcza wonne wiatry, wie, o czym mówię. Ponadto wzdęcia występują często z innymi 14 BĄKOWE TABU WproWadzenie dolegliwościami trawiennymi jak skurcze, biegunki, zaparcia czy zgaga. Tak też doszło do tego, że piszę tę książkę, bo przeżyłem dokładnie to samo. Historia moich cierpień ciągnęła się przez dwa lata. Przez ten czas żyłem samotnie ze strachu przed niekontrolowanymi wiatra- mi o przykrym zapachu. Poza tym cierpiałem na zaburzenia od- żywiania i uzależnienie od sportu. Miałem depresję i wycofywa- łem się coraz bardziej ze związków z bliskimi ludźmi. Wstydziłem się – mojego ciała i gazów, jakie się z niego wydobywały. W ostrej fazie mojej odysei ze wzdęciami doliczałem się nawet 80 pierd- nięć w ciągu dnia. W porównaniu ze wspomnianą na początku normą wynoszącą 15, brzmi to dziś strasznie nawet dla mnie sa- mego. Przez długi czas ze względu na tabu wzbraniałem się przed publicznym mówieniem o gazach i z tego powodu nie chciałem udać się do lekarza. Bałem się tego, jakich ogromnych wymiarów może nabrać ludzka natura. Zamiast szukać pomocy, schowałem się milcząco za fasadą ze złości, agresji i nienawiści do samego siebie. Kiedy po długim zmaganiu się ze sobą w końcu chciałem wyjść ze swojego cienia i poszedłem do lekarza, wydawało się, że jest już za późno. Po wielomiesięcznym maratonie po pocze- kalniach u różnych lekarzy i uzdrowicieli, zostałem odesłany do domu z diagnozą jelita drażliwego. Widoki na poprawę? Brak. Ze złością podarłem rozczarowującą broszurę informacyjną na temat jelita drażliwego, którą dał mi mój ówczesny gastroenterolog i zdecydowałem, że sam przejmę stery. Czy moje życie rzeczywiście miało toczyć się w taki sposób? Zdecydowanie ze strachu przed następnym puszczeniem gazów i ich zapachem nie chciało mi się żyć. Zacząłem zatem od całonocnych poszukiwań informacji, a potem przeprowadziłem niezliczone eksperymenty na samym sobie. W walce ze wzdęciami przez wiele miesięcy przeszedłem 15 drogę przez chaotyczną masę raz bardziej, raz mniej pomocnych wskazówek. Po wielu małych postępach, a także krokach w tył, doszedłem dziś do punktu, w którym wiedzie mi się lepiej niż kie- dykolwiek wcześniej. Wzdęcia przeszły do historii. A, co o wiele ważniejsze, wreszcie czuję się dobrze w swoim własnym ciele. Tyle hałasu o nic? Kiedy dziś wspominam dni, które od rana do wieczora były na- znaczone przez mój wzdęty brzuch, pytam siebie: „Czy rzeczy- wiście koniecznie trzeba pisać książkę o tym? Z reguły gazy nie są przecież niczym, o co musielibyśmy się martwić. Każdy pierdzi. Niezależnie ile ma lat, jakiej jest płci, czy jest gruby czy chudy. Wiatry są naszymi codziennymi towarzyszami – tak samo jak bur- czenie w brzuchu, ziewanie czy kichanie. Ponadto zapewniają one, że niemiłe gazy umykają z naszego ciała, a przy uregulowanym trawieniu często mija cały dzień bez zauważania tego przez nas. Jednak chcę przełamać tabu związane z gazami i mówić o tym, żeby ludzie, którzy – jak ja kiedyś – cierpią z tego powodu, po- czuli się lepiej zrozumiani. Dlatego chcę w tej książce podzie- lić się z tobą wszystkimi moimi doświadczeniami i odkryciami. Przy tym opieram się nie tylko na eksperymentach na samym sobie, ale też na wybitnym wsparciu ze strony wielu ekspertów. Zaliczają się do nich między innymi kierownik Katedry Uży- cia Języka i Komunikacji Terapeutycznej na Europejskim Uni- wersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą prof. dr Hartmut Schröder, dyrektor Kliniki Helios w Krefeld prof. dr med. Tho- mas Frieling, gastroenterolog, badacz i autor książek dr Alessio Fasano z Bostonu oraz Nick Haslam, autor książek i profesor 16 BĄKOWE TABU WproWadzenie psychologii na Uniwersytecie w Melbourne. Dzięki fachowym radom, ich wskazówkom i poglądom mogłem pogłębić moje własne doświadczenia i badania i zebrać je w tej książce. Niezależnie od tego czy chcesz „tylko” dowiedzieć się więcej na temat wzdęć i tabu w relacjach międzyludzkich, czujesz się nieprzyjemnie wzdęty w ciągu całego dnia w biurze i szukasz efektywnych wskazówek by temu przeciwdziałać, czy sam cier- pisz na częste gazy o przykrym zapachu i po prostu nie wiesz, co dalej robić – napisałem tę książkę właśnie dla ciebie! Chcę zacząć od ogólnego wprowadzenia do cudownego kró- lestwa tabu. Zadamy sobie pytanie o sens i cel tabu i odkryjemy, dlaczego nawet funkcje ciała są obłożone tabu, kiedy tabu może pomóc – a kiedy szkodzi. W drugiej części opowiem ci trochę więcej o mojej osobistej odysei ze wzdęciami. Potem z pewnością będziesz mógł zrozumieć, dlaczego właściwie wpadłem na pomysł napisania tej książki. Dlaczego w ogóle puszczamy gazy? Jakie gazy są odpowie- dzialne za brzydkie zapachy? I jaki wpływ mają psychika, płeć i styl życia na ich powstawanie oraz na obchodzenie się nimi? W trzeciej części książki zajmiemy się tymi pytaniami i przyj- rzymy się podstawom trawienia i odżywiania. Tak można lepiej zrozumieć, za pomocą jakich środków i strategii możemy długo- trwale zoptymalizować nasze trawienie. Czwarta część będzie praktyczna. Wszystkie podstawy, których dotąd się nauczyłeś, prowadzą do efektywnego planu żywienia, którą nazwałem dietą Low FART zmniejszającą tworzenie się ga- zów. Pokażę ci poza tym, jak na co dzień możesz uniknąć wzdęć i za pomocą jakich trików możesz indywidualnie zoptymalizować swoje cierpienie. Zobaczysz przy tym, co w ogóle nic nie daje, a w najgorszym przypadku może nawet zaszkodzić. 17 W piątej części zobaczymy, dlaczego natura nie zna żadnej przyzwoitości i musimy po prostu zaakceptować wzdęcia jako część naszego życia, nawet jeśli warunki wydają się niesprzyjające. W  dodatkowym rozdziale szóstym pokażę w  końcu, jakie smaczne przepisy można wyczarować w ramach diety zmniej- szającej tworzenie się gazów. Poza tym odpowiedziałem w nim na często zadawane pytania i zestawiłem listę z ciekawą literaturą i nagraniami audiowizualnymi. BĄKOWE TABU CZĘŚĆ I Tabu rządzi światem Naga prawda jest ciągle tabu. — Bob dylan najstarsze prawa ludzkości Lord Voldemort jest słynnym przykładem tabu językowego w hi- storii literatury młodzieżowej. Jedna z centralnych postaci w serii powieści Joanne K. Rowling „Harry Potter” opisywana przede wszystkim jako „Ten, Którego Imienia Nie Wolno Wymawiać”, pokazuje najgłębiej zakorzenione tabu w sztuce i kulturze. Za- miast nazywać czarnoksiężnika po prostu po imieniu, używa się opisu. Imię jest mitem. Nieprzystępne. Niewypowiadane. Bu- dzące grozę. Tabu nie jest jednak żadnym wynalazkiem służącym temu, żeby powieści były ciekawsze. Tabu jest prawdziwe. Czasa- mi tak subtelne, że nie da się go zidentyfikować na pierwszy rzut oka. Inne bardziej oczywiste i akceptowane społecznie. Tabu jest tak stare jak sama ludzkość. Nie bez przyczyny uchodzi za naj- starsze prawo ludzkości. Tabu zazwyczaj nie jest uwarunkowane 19 racjonalnie. Kwestionowanie go jest wykluczone samo przez się. W ten sposób prawne regulacje i formalne sankcje są zbędne1. Człowiek postępuje po prostu zgodnie z nim. To, jak dokładnie powstało czy powstaje tabu, jest kwestią sporną. To, jak jeszcze dziś dojrzewa w każdym z nas, z kolei nie jest. Siedliskiem tabu i zakazów jest nasze dzieciństwo. Bę- dzie można to zrozumieć, kiedy przypomnimy sobie trzy zdania, które z pewnością wszyscy słyszeliśmy od naszych rodziców: 1. Tego się nie robi. 2. To nie przystoi. 3. Tego się nie mówi. Tabu jest w sposób zrozumiały samo przez się przekazywane z pokolenia na pokolenie. Przejęliśmy je od naszych rodziców, a nasi rodzice z kolei od swoich rodziców w procesie socjaliza- cji poprzez trzy wspomniane wypowiedzi. Tak każde pokolenie i w końcu społeczeństwo jako kolektyw dziedziczy tabu jako cen- tralny element prawa i porządku. W końcu i my z najlepszymi zamiarami przekazujemy własne uwewnętrznione tabu naszym dzieciom. Nie pytając o pochodzenie, sensowność i kontekst su- geruje się potomstwu, żeby nie dłubało w nosie w towarzystwie, nie eksplorowało obszaru genitalnego czy – jako mała księżnicz- ka – nie siadało z szeroko rozstawionymi nogami. Tego przecież się nie robi. Bo kto chce żyć w społeczeństwie, gdzie wszyscy pu- blicznie dłubią w nosie i puszczają gazy? Richard D. Lewis pisze trafnie na ten temat2: „W naszej wła- snej kulturze kodeks zachowań mówi nam, co jest właściwe, a co nie, stosowne i niestosowne, honorowe czy nieprzyzwoite. Ten kodeks, który jest przekazywany przez rodziców i nauczycieli oraz potwierdzany przez przyjaciół i współczesnych nam ludzi, 20 BĄKOWE TABU TaBu rządzi śWiaTem obejmuje nie tylko podstawowe wartości i przekonania, ale też przepisy dotyczące właściwego zachowania […] we wszelkich możliwych obszarach życia.” To, co działa w rodzinach, wspólnotach wyznaniowych i wśród członków tego samego kręgu kulturowego, szkodzi w kontaktach międzykulturowych. Nasz zglobalizowany i powiązany ze sobą siecią świat, pokazuje, że tabu nie wszędzie obowiązuje w tym samym stopniu. Międzykulturowe łamanie tabu jest na porządku dziennym. Co w jednym kraju jest tabu, gdzie indziej jest całko- wicie normalne, częściowo nawet pożądane – i odwrotnie. Nie- skrępowane bekanie, pierdzenie i palenie w chińskiej restauracji zaskakuje na przykład ludzi wychowanych na Zachodzie (jest zależne kulturowo). Aby spotkać się z paradoksem tabu, nie po- trzebna jest żadna zamorska podróż. Również nasza codzienność dostarcza pozornie sprzecznych sytuacji. Coś oczywistego w in- nych krajach dla Niemców było przez długi czas tabu ze względu na przeszłość związaną z nazizmem: mianowicie machanie flagą państwową. Dopiero w 2006 roku w trakcie Mistrzostw Świata w piłce nożnej w Niemczech w kibicowskim zapale zaczęło prze- łamywać się tabu. Wydawało się, że każdy samochód zmienia się w mobilny symbol powracającej dumy narodowej i czarno-czer- wono-złota flaga była wieziona na spacer (zależne kulturowo). Starożytni Rzymianie przebywali w latrynach nawet z 50 obcymi osobami i było to dla nich zrozumiałe samo przez się. Nie było też podziału na płcie i każdy załatwiał swoje potrzeby bez skrępo- wania. Dziś byłoby to nie do pomyślenia (zależne od czasu). Na wpół naga gwiazda YouTube wulgarnym językiem, całkowicie bezwstydnie mówi do swoich nastoletnich widzów o pozycjach seksualnych? To zupełnie normalne dla millenialsów. Rodzice kręcą głowami (zależne od pokolenia). 21 Bezimienni Kiedy James Cook i towarzysze jego żeglugi pod koniec XVIII wieku przywieźli do Europy ze swojej podróży na Południowy Pacyfik polinezyjskie słowo „tapu” (względnie „ta pu”), nie mieli pojęcia, jaką lukę tym samym wypełnią. Określenie (tak w ogó- le jedno z niewielu słów, które trafiło do naszego języka z języ- ków ludów Południowego Pacyfiku) szybko weszło do słownika Anglików i opisywało coś „innego i obcego”3. Dla podróżujących Europejczyków było „głównym wyrażeniem […] służącym, żeby wytłumaczyć, coś, co nie mieściło się w ich koncepcji rozsądku.” Co można sobie przez to wyobrazić? Na przykład kanibalizm i promiskuityzm (dążenie do bezuczuciowych kontaktów seksu- alnych z przypadkowymi partnerami). Warto zauważyć, że okre- ślenie „tabu” do przełomu wieków było używane wyłącznie do opisu ludów pierwotnych. Tak bardzo oświecone społeczeństwa cywilizowane nie miały do tego momentu po prostu żadnego sło- wa na najstarsze prawa ludzkości. To, że nie można nazywać dia- bła po imieniu ani dotykać córki króla, było jasne. Tak jasne, że niepotrzebne do tego były żadne słowa. Nie można było nadać wyrazu subtelnej mocy tabu. Po tym jak Zygmunt Freud przejął to określenie w książce „Totem i tabu”, w rezultacie weszło ono wreszcie do użycia w językach oświeconego świata. Od tej pory dyskutowano o właściwym jego znaczeniu i określenie nie było już w codziennym użyciu wykorzystywane w pierwotnym sensie. Mimo to właśnie międzykulturowe łamanie tabu pokazuje nam znaczenie tego fenomenu. Tu, w Europie, psy w najlepszym razie mogą być przy stole w czasie obiadu. Gulasz z psa na stole jest tabu. Poruszenie zachodnich miłośników zwierząt jest ogromne, gdy sły- szą o chińskim festiwalu psiego mięsa w Yulin. Takie tabu pokazuje 22 BĄKOWE TABU TaBu rządzi śWiaTem nam w emocjonalny sposób swoją relatywność. Nie jest też zako- twiczone w naszych genach. Tabu jest zależne od kultury. Jest kwe- stią zapatrywań. Ze względu na złożoność tabu, chcę w tej książce pozostać przy jego uproszczonym przedstawieniu: Tabu to rzeczy, których się nie robi, o których się nie mówi i o których się nie myśli. Poza tym tak czy owak nie istnieje tylko jedna definicja tabu. Jeśli zajrzy się do słownika „Duden” – czy jak to w złotym wieku digitalizacji, zajrzy się do Internetu – można znaleźć następujące definicje:4 1. Zakaz prowadzenia określonych działań, szczególnie doty- kania i nazywania uświęconych osób i przedmiotów oraz spożywania określonych potraw. 2. Niepisane prawo, które na podstawie określonych poglą- dów zakazuje w ramach danej społeczności, robić określone rzeczy. Pierwsza definicja jest nieznacząca w naszym kontekście. Od- nosi się do historycznego określenia tabu, służącego do opisy- wania etnicznie obcych kultur. W ciągu ostatnich dziesięciole- ci rozwinęło się określenie „tabu” w codziennym zastosowaniu odnoszące się do tego, co opisuje druga definicja ze słownika „Duden”: konwencje kodeksu społecznego obowiązujące we wspólnocie. Mówiąc słowami etnologa Horsta Reimanna, tabu to „społeczne oczywistości, które spełniają ważną społeczną funk- cję regulacji zachowań, ustalania granic, uznania autorytetów, na przykład dla zabezpieczenia stosunków własnościowych, władzy i określonego porządku społecznego”5. Mówiąc w uproszczeniu: tabu to niepisane kulturowe prawa. Kiedy w  moich poszukiwaniach zapytałem językoznawcę prof. dr. Hartmuta Schrödera, czy istnieje jednoznaczna definicja 23 określenia „tabu”, zaprzeczył. W pierwszej chwili byłem zaskoczo- ny. Jak miałem w ogóle rozumieć to centralne pojęcie czy przed- stawić je w odpowiedni sposób? Jednak potem dzięki prof. dr. Schröderowi natknąłem się na cytat specjalisty z dziedziny nauk o komunikacji Gerharda Maletzke: „Każda kultura zna tabu, a za- tem ścisłe zakazy, których nie można złamać bez kary: przedmioty, których się nie dotyka, miejsca, do których się nie wchodzi, sło- wa, których się nie wypowiada.6” Jakie są przedmioty, których nie dotykasz? Gdzie znajdują się miejsca, do których nie wchodzisz? Jakie są słowa, których nie wypowiadasz? Chciałbym, żebyś uświadomił sobie tabu wokół ciebie. Sens i bezsens tabu Tabu per se nie jest ani dobre, ani złe. Zależy to całkowicie od tego, jak i po co zostało ustanowione. Dlatego potrzeba zróż- nicowanego spojrzenia, by zbadać sens i bezsens tabu i móc je ocenić. Pewne pytanie wysuwa się na pierwszy plan: Dlaczego w ogóle istnieje tabu? W ciągu ostatnich dziesięcioleci z tym py- taniem mierzyli się liczni naukowcy i filozofowie. Najbardziej znacząca kategoryzacja tabu językowego została stworzona przez Ullmanna i Zöllnera7: 1. Tabu ze strachu: a) opiera się na mistyczno-magicznym wyobrażeniu świa- ta i w zachodnich społeczeństwach prawie nie ma już znaczenia, b) na przykład niemówienie o  diable ze strachu przed nieszczęściem. 24 BĄKOWE TABU TaBu rządzi śWiaTem 2. Tabu z taktu i wzajemnego szacunku: a) dotyczy przede wszystkim chorób, niepełnosprawności b) na przykład pytanie do chorego na nowotwór: „No, jak i śmierci, tam dzisiaj twój rak?”. 3. Tabu z  przyzwoitości i  ze względu na uczucia wstydu i niezręczności: a) dotyczy przede wszystkim wydzielin ciała, jego funkcji i części oraz seksualności, b) na przykład puszczanie wiatrów w miejscu publicznym. 4. Tabu ze społecznego taktu i motywów ideologicznych: a) dotyczy między innymi tabu, które powstaje z politycz- nej poprawności, b) na przykład nie mówimy już dziś, że ktoś jest Murzy- nem, ale że ma czekoladową skórę. Z tych czterech podstawowych motywów tabu językowego można bardzo dokładnie wyprowadzić sens i cel tabu. W ten sposób chroni się na przykład chorych, pilnuje porządku spo- łecznego i unika dyskryminacji. Jednak jego funkcja ochronna może wypaczyć się w przeciwnym kierunku. Może to potwier- dzić każdy, kto ze względu na tabu językowe zostaje ze swoim cierpieniem sam jak palec i nie ma śmiałości, by o tym poroz- mawiać. Gdy ktoś zostaje ofiarą działania podlegającego tabu, które jest chronione przez tabu językowe, robi się naprawdę nie- przyjemnie. Na przykład w przypadku wykorzystywania seksu- alnego w dzieciństwie ofiary często dopiero jako dorośli mogą mówić o tym, co im zrobiono. Potem przy okazji wychodzi na jaw, że inni członkowie rodziny skrycie wiedzieli o cierpieniu ofiary – a mimo to milczeli, ponieważ, gdy pewnej rzeczy „się 25
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Bąkowe tabu. Dlaczego wzdęć nie wolno lekceważyć i jak się pozbyć gazów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: