Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01521 053768 16370990 na godz. na dobę w sumie
Baw się poprzez animaloterapię - ebook/pdf
Baw się poprzez animaloterapię - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 160
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7587-951-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Kilka słów o animaloterapii


Od dawna wiadomo, że zwierzęta mają pozytywny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne człowieka. Już dwa tysiące lat temu Hipokrates zauważył, że jazda konna pobudza funkcje organizmu i łagodzi schorzenia.

Kolejne udokumentowane próby wykorzystania zwierząt w leczeniu sięgają XVIII wieku. Opisał je dyrektor angielskiego szpitala psychiatrycznego – William Tuke. Jako pierwszy wprowadził on na teren szpitala zwierzęta domowe, nad którymi opiekę sprawowali pacjenci. Dzięki tym działaniom podopieczni szpitala psychiatrycznego szybciej uczyli się kontrolować własne emocje.

Prowadzone od wielu lat badania naukowe potwierdzają ogromne korzyści płynące z kontaktów człowieka ze zwierzętami. Dowiedziono, że samo przebywanie w towarzystwie zwierząt oddziałuje terapeutycznie na osoby w okresie rekonwalescencji, uspokaja w przypadku stresu, w stanach lękowych, nadpobudliwości, znacznie zmniejsza napięcie psychiczne, a nawet obniża ciśnienie, jednocześnie pobudzając do aktywności w przypadku depresji czy też apatii. Znacząco poprawia się działanie układu odpornościowego, jak również ogólny stan psychiczny. Stałe obcowanie ze zwierzętami pomaga też zapomnieć o samotności.
Zwierzęta dają nam tak wiele za tak niewiele – odrobina czułości, pełna miska, a w zamian ogromne przywiązanie, jakie okazują właścicielowi. To wszystko sprawia, że czujemy się potrzebni, kochani, wartościowi.

 

Czym jest animaloterapia?


Animaloterapia to naturalna metoda wspomagania leczenia i rehabilitacji osób niepełnosprawnych oparta na bezpośrednim kontakcie ze zwierzętami. Adresatami są w szczególności dzieci z problemami emocjonalnymi oraz z zaburzeniami i deficytami rozwoju psychoruchowego.
Terapia jest kilkuetapowa. Najważniejszym, a zarazem pierwszym etapem jest przełamanie lęku i przyzwyczajanie podopiecznych do przebywania w towarzystwie zwierzęcia, np. psa czy kota.

Podczas spotkań obie strony wzajemnie się poznają, uczą się własnych reakcji na dochodzące bodźce, zachowań w typowych i nietypowych sytuacjach. Kolejny etap to poznanie przez bezpośredni kontakt, dotyk, zabawę. Rezultaty są widoczne już po kilku miesiącach. Dzieci stają się bardziej pewne siebie, otwarte, łatwiej nawiązują kontakty z rówieśnikami i z dorosłymi. Zwierzęta oraz bezpośredni kontakt z nimi to wspaniałe czynniki motywujące.

 

Uwaga! polecana książka zawiera 22 przykładowe scenariusze zajęć z udziałem zwierząt. W publikacji znajdziecie również siedem konkursów organizowanych w ramach zajęć z animaloterapii oraz dwie inscenizacje jak również wiele bardzo ciekawych i potrzebnych informacji o animaloterapii.

Polecamy!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Anna Franczyk Katarzyna Krajewska Joanna Skorupa Baw się poprzez animaloterapię Przykłady gotowych sytuacji edukacyjnych z udziałem zwierząt (z doświadczeń zaczerpniętych podczas pracy terapeutycznej prowadzonej we współpracy z Fundacją Ama Canem) B a w s i ę p o p r z e z a n m a o t e r a p ę l i i Anna Franczyk Katarzyna Krajewska Joanna Skorupa Baw się poprzez animaloterapię Przykłady gotowych sytuacji edukacyjnych z udziałem zwierząt (z doświadczeń zaczerpniętych podczas pracy terapeutycznej prowadzonej we współpracy z Fundacją Ama Canem) Kraków 2012 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2012 Recenzent: mgr Joanna Cieśliczko, logopeda Redakcja wydawnicza: Zespół Ilustracje i projekt okładki: Piotr Olszówka Opracowanie typografi czne: Anna Bugaj-Janczarska ISBN 978-83-7587-951-3 Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (12) 422-41-80, fax (12) 422-59-47 www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2012 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Spis treści Kilka słów o animaloterapii Czym jest animaloterapia? ........................................................................................ 9 Jakie zwierzęta wykorzystuje się w animaloterapii? ................................................... 10 Dla kogo są przeznaczone zajęcia animaloterapii? .................................................... 12 Cele animaloterapii ................................................................................................... 12 Metody, formy i zasady pracy wykorzystywane podczas zabaw i ćwiczeń z udziałem zwierząt ................................................................................... 14 Wybrane rodzaje animaloterapii ............................................................................... 16 Gdzie można prowadzić pracę terapeutyczną z udziałem zwierząt? ......................... 21 Poznajmy się Poznajemy siebie poprzez zabawy i ćwiczenia zmysłowe .......................................... 23 Ćwiczenia i zabawy z udziałem zwierząt rozwijające i usprawniające funkcje percepcyjne Percepcja wzrokowa i koordynacja wzrokowo-ruchowa ........................................... 31 Percepcja i pamięć słuchowa ..................................................................................... 40 Zabawy i ćwiczenia wrażliwości słuchowej ......................................................... 40 Zabawy i ćwiczenia rytmizujące oraz z zakresu koordynacji słuchowo-ruchowej z udziałem zwierząt ............................................................. 43 Zabawy i ćwiczenia rozwijające słuch fonematyczny, analizę i syntezę słuchową ................................................................................... 45 Zabawy i ćwiczenia doskonalące pamięć słuchową i słowną ............................... 51 Mowa i myślenie (zabawy usprawniające aparat mowy, zabawy i ćwiczenia logopedyczne, zabawy werbalne) .......................................... 52 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 6 Spis treści Rozwój mowy dziecka .............................................................................................. 53 Przykładowe ćwiczenia oddechowe wykonywane podczas spotkań ze zwierzętami ..................................................................................................... 54 Ćwiczenia i zabawy przygotowujące do mówienia i usprawniające aparat mowy ........................................................................................................ 56 Zabawy i ćwiczenia warg i języka .................................................................. 56 Zabawy i ćwiczenia podniebienia miękkiego i wzmacnianie pierścienia zwierającego gardło ........................................................................... 59 Zestaw ćwiczeń ruchów szczęki dolnej .......................................................... 59 Zabawy i ćwiczenia prawidłowego połykania ................................................ 59 Zabawy i ćwiczenia rozwijające mowę i myślenie prowadzone z udziałem zwierząt ............................................................................................ 60 Ćwiczenia rozwijające i wzbogacające słownik dziecka, pamięć słowną oraz umiejętność samodzielnego wypowiadania się ....................................... 60 Przykładowe zabawy i ćwiczenia zmierzające do rozwoju oraz usprawniania funkcji psychomotorycznych z udziałem zwierząt .................................................... 65 Ćwiczenia i zabawy w zakresie sprawności motorycznej ..................................... 65 Zabawy ruchowe ................................................................................................. 65 Motoryka duża .............................................................................................. 65 Przykładowe zabawy i ćwiczenia motoryki dużej ..................................... 66 Motoryka mała .............................................................................................. 71 Przykładowe zabawy i ćwiczenia motoryki małej ..................................... 71 Zabawy z zakresu orientacji przestrzennej i kierunkowej ......................................... 76 Przykładowe scenariusze zajęć z udziałem zwierząt Scenariusz 1 Temat: Poznajmy się – zabawy z psem ................................................................. 81 Scenariusz 2 Temat: Poznajmy się – zabawy z psem ................................................................. 85 Scenariusz 3 Temat: To jestem ja, a to pies ..................................................................................... 88 Scenariusz 4 Temat: Co się kryje pod skórą? .............................................................................. 90 Scenariusz 5 Temat: Skóra, kości i co dalej? ............................................................................... 92 Scenariusz 6 Temat: Zmysły – świat oczami psa i człowieka ...................................................... 94 Scenariusz 7 Temat: Psy pracujące w świecie człowieka ............................................................. 97 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Spis treści 7 Scenariusz 8 Temat: Poznajemy podstawowe swobody zwierząt ................................................ 100 Scenariusz 9 Temat: Psie smutki i radości na jesienną słotę ......................................................... 102 Scenariusz 10 Temat: Dzień z życia niedźwiedzia brunatnego .................................................... 104 Scenariusz 11 Temat: Mój nowy przyjaciel – KOT ..................................................................... 108 Scenariusz 12 Temat: To właśnie koci świat ............................................................................... 110 Scenariusz 13 Temat: W świecie dźwięków – zabawy dźwiękonaśladowcze ................................. 113 Scenariusz 14 Temat: Zabawy buzi i języka – zabawy logopedyczne z psem ................................. 115 Scenariusz 15 Temat: Wyszukiwanie części ciała psa – zabawy słuchowe ...................................... 117 Scenariusz 16 Temat: Poszukiwacze skarbów, czyli zabawy rąk i paluszków z czworonożnym przyjacielem ............................................................................... 120 Scenariusz 17 Temat: Stacje zabaw sprawnościowych z psami ..................................................... 122 Scenariusz 18 Temat: Mieszkańcy łąki ....................................................................................... 124 Scenariusz 19 Temat: W podwodnym świecie .............................................................................. 126 Scenariusz 20 Temat: Pobawmy się razem – zabawy i ćwiczenia z wykorzystaniem toru przeszkód .......................................................................... 129 Scenariusz 21 Temat: Dwie połowy ............................................................................................ 131 Scenariusz 22 Temat: Szukamy skarbu ....................................................................................... 134 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 8 Inscenizacje Spis treści Inscenizacja 1 A ja wiem, jak bezpiecznie bawić się z psem! .......................................................... 137 Inscenizacja 2 W podwodnej krainie białego delfi na ...................................................................... 142 Przykładowe konkursy organizowane w ramach zajęć animaloterapii Konkurs 1 Bezpieczne zabawy ze zwierzętami ....................................................................... 147 Konkurs 2 Czy znasz to zwierzę? .......................................................................................... 149 Konkurs 3 Portret kangurka rudego – Sara ............................................................................. 152 Konkurs 4 Psy pracujące dla człowieka ................................................................................... 153 Konkurs 5 Bezpieczne zabawy ze zwierzętami ....................................................................... 155 Konkurs 6 O czym marzy Burek z podwórka? ......................................................................... 157 Konkurs 7 Cztery łapy – portret psa terapeuty ......................................................................... 158 Imprezy plenerowe Wystawa czworonożnych pupili ............................................................................... 161 Bibliogra a ....................................................................................................... 163 A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Kilka słów o animaloterapii Od dawna wiadomo, że zwierzęta mają pozytywny wpływ na zdrowie fi zyczne i psychiczne człowieka. Już dwa tysiące lat temu Hipokrates zauważył, że jazda konna pobudza funkcje organizmu i łagodzi schorzenia. Kolejne udokumentowane próby wykorzystania zwierząt w leczeniu sięgają XVIII wieku. Opisał je dyrektor angielskiego szpitala psychiatrycznego – William Tuke. Jako pierwszy wprowadził on na teren szpitala zwierzęta domowe, nad któ- rymi opiekę sprawowali pacjenci. Dzięki tym działaniom podopieczni szpitala psy- chiatrycznego szybciej uczyli się kontrolować własne emocje. Prowadzone od wielu lat badania naukowe potwierdzają ogromne korzyści płynące z kontaktów człowieka ze zwierzętami. Dowiedziono, że samo przebywa- nie w towarzystwie zwierząt oddziałuje terapeutycznie na osoby w okresie rekon- walescencji, uspokaja w przypadku stresu, w stanach lękowych, nadpobudliwości, znacznie zmniejsza napięcie psychiczne, a nawet obniża ciśnienie, jednocześnie pobudzając do aktywności w przypadku depresji czy też apatii. Znacząco popra- wia się działanie układu odpornościowego, jak również ogólny stan psychiczny. Stałe obcowanie ze zwierzętami pomaga też zapomnieć o samotności. Zwierzęta dają nam tak wiele za tak niewiele – odrobina czułości, pełna mi- ska, a w zamian ogromne przywiązanie, jakie okazują właścicielowi. To wszystko sprawia, że czujemy się potrzebni, kochani, wartościowi. Czym jest animaloterapia? Animaloterapia to naturalna metoda wspomagania leczenia i rehabilitacji osób niepełnosprawnych oparta na bezpośrednim kontakcie ze zwierzętami. Adresa- tami są w szczególności dzieci z problemami emocjonalnymi oraz z zaburzeniami i defi cytami rozwoju psychoruchowego. Terapia jest kilkuetapowa. Najważniejszym, a zarazem pierwszym etapem jest przełamanie lęku i przyzwyczajanie podopiecznych do przebywania w towa- rzystwie zwierzęcia, np. psa czy kota. A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 10 Kilka słów o animaloterapii Podczas spotkań obie strony wzajemnie się poznają, uczą się własnych reakcji na dochodzące bodźce, zachowań w typowych i nietypowych sytuacjach. Kolejny etap to poznanie przez bezpośredni kontakt, dotyk, zabawę. Rezultaty są wi- doczne już po kilku miesiącach. Dzieci stają się bardziej pewne siebie, otwarte, łatwiej nawiązują kontakty z rówieśnikami i z dorosłymi. Zwierzęta oraz bezpo- średni kontakt z nimi to wspaniałe czynniki motywujące. Jakie zwierzęta wykorzystuje się w animaloterapii? Do działań terapeutycznych można wykorzystywać wszystkie zwierzęta. Wszyst- ko zależy od tego, czego oczekujemy w zamian. Czy zależy nam na wypełnieniu czasu wolnego, czy też na przełamywaniu lęków, barier, albo po prostu na zaba- wach. Bezwarunkowo musi być jednak zapewnione bezpieczeństwo podopiecz- nych podczas zajęć. Część programów terapeutycznych propagujących animaloterapię bazuje na pracy ze zwierzęciem przez zabawy z nim, obcowanie, sprawowanie nad nim opie- ki. Ale są i takie, które wykorzystują zwierzęta w typowej pracy terapeutycznej. Jeden z programów1 propagujących w terapii kontakt ze zwierzętami – pro- gram Pet Partners (USA) – wykorzystuje m.in.: psy, koty, świnki morskie, króli- ki, papugi, kury, gęsi, konie, lamy, osły i wiele innych zwierząt. W ramach tego programu prowadzi się szkolenia właścicieli zwierząt, którzy po zakończeniu kursu będą odwiedzali osoby potrzebujące pomocy. Obecnie w USA funkcjonuje ponad 2500 zespołów Pet Partners, które dzia- łają w 45 stanach i w 4 innych krajach, pomagając łącznie ponad 350 000 osób w ciągu roku. Podobnym programem jest Animal Assisted Activities – AAA. Praca w ra- mach programu oparta jest na wolontariacie i polega na odwiedzaniu przez wo- lontariusza wraz ze zwierzęciem osób chorych i niepełnosprawnych w ośrodkach leczniczych, opiekuńczych i domach prywatnych. Celem jest zwykły kontakt – spotkanie ze zwierzęciem, zabawa z nim, oderwanie od codziennych zmagań z chorobą, niepełnosprawnością. Zajęcia są spontaniczne, trwają tyle, ile jest to konieczne. Innymi zasadami kieruje się program Animal Assisted Th erapy – AAT. Podej- mowane działania terapeutyczne mają jasno określony cel i są prowadzone przez przygotowanego terapeutę. Animal Assisted Th erapy, w przeciwieństwie do AAA, jest systematycznie planowana i ma na celu poprawę funkcji ruchowych, społecz- nych, emocjonalnych czy też poznawczych pacjenta. 1 Formy zajęć zdefi niowane przez Towarzystwo Delta Society (USA) (http://www.deltasocie- ty.org, data dostępu: 4 X 2011). A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Jakie zwierzęta wykorzystuje się w animaloterapii? 11 Zajęcia mogą być prowadzone indywidualnie w zespołach lub w grupie. Cały proces realizacji programu jest dokumentowany i rozwijany. Cele i zadania ustala się indywidualnie, zależnie od potrzeb danego pacjenta, a na zakończenie danego etapu terapii dokonywana jest ewaluacja. Przykładowe cele, do których dążymy, korzystając z programu AAT to: – w zakresie rozwoju fi zycznego: • rozwijanie funkcji motorycznych, • rozwijanie umiejętności poruszania się na wózku, • rozwijanie poczucia równowagi; – w zakresie zdrowia psychicznego: • rozwijanie werbalnego porozumiewania się członków grupy, • rozwijanie umiejętności koncentracji, • rozwijanie umiejętności wypoczywania/rekreacji, • podwyższanie samooceny, • obniżanie lęku, • obniżanie poczucia samotności; – w zakresie sfery poznawczej: • rozwijanie słownictwa, • polepszanie pamięci krótko- i długotrwałej, • rozwijanie rozumienia pojęć takich, jak wielkość, kolor; – w zakresie sfery emocjonalno-społecznej: • rozwijanie chęci brania udziału w zajęciach z grupą, • rozwijanie interakcji z innymi uczestnikami zajęć, • rozwijanie interakcji z personelem. Wzajemne oddziaływanie na siebie człowieka i zwierzęcia może dostarczyć dorosłym i dzieciom korzyści takich, jak: 1. Rozwijanie zdolności empatii. 2. Skupienie się na świecie zewnętrznym. 3. Wychowywanie innej istoty. 4. Relacja wzajemnego zaufania i świadomość istnienia więzi między człowie- 5. Akceptacja (pozytywne przyjęcie lub przyzwolenie). 6. Rozrywka. 7. Socjalizacja (szukanie towarzystwa innych, umiejętność współdziałania). 8. Stymulacja psychiczna. 9. Kontakt fi zyczny, dotyk. 10. Korzyści fi zjologiczne (pozytywny wpływ na podstawowe funkcje organi- kiem a zwierzęciem. zmu). A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 12 Kilka słów o animaloterapii Dla kogo są przeznaczone zajęcia animaloterapii? Zajęcia animaloterapii kierowane są do dzieci zarówno zdrowych, jak i z różny- mi defi cytami rozwojowymi natury fi zycznej, umysłowej oraz emocjonalnej. Ten typ terapii kierowany jest zatem do dzieci: – z porażeniem mózgowym, – z niedowładem kończyn, – z zaburzeniami rozwoju motorycznego, – z zespołem wiotkiego dziecka, – z zanikiem mięśni, – autystycznych, – z zespołem Downa, – z defi cytami uwagi (ADHD, ADD), – niestabilnych emocjonalnie, – opóźnionych umysłowo, – upośledzonych umysłowo, – inne. Cele animaloterapii Przykładowe cele ogólne zajęć animaloterapii (cele terapeutyczne realizowane podczas kontaktu ze zwierzęciem) to: – rozwijanie funkcji psychomotorycznych, usprawnianie, kompensacja zabu- rzonych funkcji: • ćwiczenie koncentracji uwagi, • usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowej, • tworzenie skojarzeń wzrokowo-ruchowych, • rozwijanie bądź usprawnianie percepcji słuchowej i koordynacji słuchowo- -wzrokowo-ruchowej, • wzbogacenie zasobu słownictwa, • stymulowanie ogólnego rozwoju dziecka, • wyrównywanie dysharmonii rozwojowych, usprawnianie zaburzonych funkcji, • kompensowanie braków w rozwoju fi zycznym i psychicznym, • maksymalne usprawnianie i rozwijanie niezaburzonych funkcji psychicz- nych i fi zycznych; – doskonalenie nabytych już wcześniej umiejętności i utrwalanie nowych przez kontakt ze zwierzęciem, który działa motywująco. Ponadto cele ogólne kontaktu ze zwierzętami to: – poznawanie zasad bezpiecznego postępowania ze zwierzętami: • zachowań podczas zabaw i ćwiczeń z zakresu animaloterapii, • zachowań w stosunku do zwierząt (obcych i znajomych), • zachowań w sytuacjach zagrożenia; A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Cele animaloterapii 13 tu ze zwierzęciem) są następujące: – rozwijanie właściwych postaw w stosunku do zwierząt; – wzbogacanie wiedzy na temat potrzeb i możliwości zwierząt; – nabywanie umiejętności opiekowania się, wychowania i komunikacji ze zwierzętami; – poznanie praw zwierząt; – rozwijanie wrażliwości i empatii: • poznawanie swoich reakcji w różnych sytuacjach, • dostrzeganie stanów emocjonalnych (określanie ich, rozumienie i rozpo- znawanie), • uwrażliwienie na doznania i przeżycia innych, • rozwijanie samoakceptacji i kształtowanie pozytywnej samooceny, • rozwijanie potrzeby kontaktu z ludźmi i zwierzętami; – kreowanie pozytywnego myślenia umożliwiającego stawienie czoła prze- ciwnościom; – prowokowanie do podjęcia aktywności; – kształtowanie uczuć akceptacji i tolerancji w stosunku do zwierząt; – budowanie poczucia własnej wartości, pewności siebie, bezpieczeństwa przez kontakt ze zwierzęciem – psami, kotem... Cele szczegółowe (mierzalne cele terapeutyczne realizowane podczas kontak- – dziecko wykonuje z pomocą lub samodzielnie zabawy i ćwiczenia zmierzające do rozwoju, usprawnienia funkcji psychomotorycznych: • wykonuje zabawy i ćwiczenia rozwijające, usprawniające funkcje percep- cyjne (wzrokowe, słuchowe, werbalne, dotyczące orientacji kierunkowo- -przestrzennej), • wykonuje zabawy i ćwiczenia rozwijające, usprawniające funkcje moto- ryczne; – przez wykonywanie ćwiczeń dziecko wzmacniania wiarę w swoje możliwości. Cele szczegółowe dotyczące kontaktu ze zwierzęciem: – dziecko potrafi wymienić podstawowe zasady bezpiecznego kontaktu ze zwierzętami; – dziecko stosuje ustalone zasady zachowań podczas wizyty zwierzęcia; – dziecko podejmuje próby współdziałania z innymi dziećmi w grupie, w któ- rej jest zwierzę; – dziecko dostrzega podobieństwa i różnice w wyglądzie i zachowaniu ludzi i zwierząt; – dziecko potrafi określić codzienne potrzeby ludzi i zwierząt; – dziecko potrafi dowieść, że istnieje konieczność opieki nad zwierzętami; – dziecko potrafi wymienić prawa zwierząt; – dziecko potrafi wyjaśnić, w jaki sposób należy się opiekować i komunikować ze zwierzęciem; A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 14 Kilka słów o animaloterapii – dziecko dostrzega emocje towarzyszące zwierzęciu podczas wizyty w przed- szkolu i potrafi o nich mówić; – dziecko porównuje własne emocje z emocjami zwierząt (rozpoznaje, wyraża, określa sytuację będącą źródłem wybranych emocji). Metody, formy i zasady pracy wykorzystywane podczas zabaw i ćwiczeń z udziałem zwierząt Prowadzenie zajęć z wykorzystaniem zwierząt wymaga od nauczyciela dużo sa- mozaparcia, chęci pokonywania trudności i zdobywania coraz to nowych do- świadczeń. Umiejętność przekazywania wiedzy, zachęcenia do podjęcia wyzwań, stwarzania sytuacji problemowych oraz podejmowania prób ich rozwiązywania pozwoli zachęcić dziecko do podjęcia działań edukacyjnych. Podczas animaloterapii, nauczyciel wykorzystuje różnorodne metody i for- my pracy, które zachęcają dziecko do zdobywania doświadczeń wraz z innymi uczestnikami zajęć. Spośród metod, które pomogą nauczycielowi w realizacji wyznaczonego celu określonego w założeniach programu, można wyróżnić metody: – wspierające rozwój dziecka, – stymulujące rozwój dziecka, – aktywizujące, – kompensacyjne, – korygujące, – usprawniające. Duży wybór metod, jakie oferują metodyka wychowania przedszkolnego, me- todyka kształcenia specjalnego czy terapii pedagogicznej, logopedycznej, pozwala nauczycielowi na dobranie metody do indywidualnych potrzeb dziecka. Sposobem na urozmaicenie, a zarazem wzbogacenie spotkań ze zwierzęta- mi, mogą być działania edukacyjne rozwijające funkcje poznawcze, percepcyj- ne, jak również wykorzystujące wybrane techniki relaksacyjne (np. opowieści relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe i inne) czy też zabawy i ćwiczenia manualne oraz grafomotoryczne. Każdy nauczyciel, prowadząc pracę wychowawczo-dydaktyczno-terapeutycz- ną, przy wyborze metod kieruje się przede wszystkim ich skutecznością, własnym doświadczeniem i upodobaniami. Najważniejsze jest odpowiednie pokierowanie działaniem dziecka, by było ono usatysfakcjonowane spotkaniem ze zwierzę- ciem, a jednocześnie zdobywało nowe umiejętności czy też usprawniało zabu- rzone bądź opóźnione funkcje. Na każdym etapie pracy nauczyciel musi jednak przestrzegać zasad dydakty- ki, które służą realizacji celów kształcenia i obowiązują w pedagogice zarówno ogólnej, jak i specjalnej. A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Metody, formy i zasady pracy wykorzystywane podczas zabaw... 15 Są to następujące zasady: – życzliwej pomocy, stworzenia warunków poczucia bezpieczeństwa, – kształtowania przyjaznej atmosfery, – akceptacji, – aktywności, – systematyczności, – poglądowości, – samodzielności, – związku indywidualizacji z uspołecznieniem, – dostosowania treści kształcenia do potrzeb każdego dziecka, – stopniowania trudności, – korekcji zaburzeń, – wiązania teorii z praktyką. Podczas pracy terapeutycznej, również z udziałem zwierząt, nauczyciel wy- korzystuje różne formy organizacji pracy – od zbiorowej w obrębie grupy, gdzie znaczącą rolę odgrywa współpraca dzieci ze sobą i ze zwierzęciem oraz nauka, poprzez naśladownictwo, współdziałanie i pracę w zespołach aż do zajęć indy- widualnych. Rola tych ostatnich w procesie stymulacji rozwoju dzieci jest znacząca. Wła- śnie podczas tej formy pracy – przez zabawę, ćwiczenia – można wyrównywać, kompensować lub usprawniać opóźnione bądź zaburzone funkcje, przełamywać bariery. Kontakt ze zwierzęciem oddziałuje motywująco, pobudza i zachęca dziecko do podejmowania nowych wyzwań, doskonalenia umiejętności, posze- rzania wiedzy. W trakcie zajęć indywidualnych, prowadzonych w gabinecie terapeutycznym z wykorzystaniem zwierząt, możliwe jest dostosowanie prowadzonych zabaw i ćwiczeń do indywidualnego tempa rozwoju danego dziecka; zebrane wcze- śniej informacje o dziecku pozwolą jednocześnie uwzględnić jego indywidual- ne predyspozycje. Takie zajęcia są dla dzieci niezwykle ważne, pomagają bo- wiem w budowaniu motywacji, przygotowują małego człowieka do pełnionych ról, uczą świadomości siebie, swego sukcesu, i przygotowują grunt do zabawy i współdziałania z rówieśnikami społeczności przedszkolnej, jak również usuwają lęki i bariery. Kontakt ze zwierzęciem działa motywująco, dyscyplinująco i uspo- kajająco. Dzieci nie tylko uczą się kontaktować ze zwierzęciem, ale również na- bierają pewności siebie, są bardziej ufne, otwarte. Zwierzę staje się przyjacielem, powiernikiem, powodem do radości czy spontanicznego uśmiechu. A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 16 Kilka słów o animaloterapii Wybrane rodzaje animaloterapii Dogoterapia To jedna z form animaloterapii polegająca na pracy z pomocą psów. W wy- niku przeprowadzonych badań stwierdzono, że psy doskonale spełniają warunki stawiane zooterapii. W 1964 roku amerykański psycholog Borys Levision wy- odrębnił ten dział, nazywając go dogoterapią. Na podstawie obserwacji Levision stwierdził, że dzieci dotknięte autyzmem, mające problem z nawiązaniem kon- taktów międzyludzkich, łatwiej budują więź ze swoimi psami. Główne działanie tego rodzaju terapii kontaktowej polega na nawiązaniu psy- chicznej więzi ze zwierzęciem, co przyspiesza leczenie, a także ma korzystny wpływ na rozwój psychospołeczny. Popularność dogoterapii z całą pewnością zawdzięczać można jej prostocie a zarazem szybkości i skali osiąganych rezultatów. Kontakt z psem umożliwia głęboki relaks, co poprawia samopoczucie, a to z kolei motywuje do podjęcia walki z chorobą. Pies, który nie ocenia, nie przygląda się pogardliwie i jest ogromnie cierpliwy, stymuluje chorego do zwiększenia wysiłku fi zycznego pod- czas ćwiczeń, wydłużenia czasu jego trwania, to zaś owocuje poprawą stanu nie- pełnosprawnego. Obecność psa na zajęciach terapeutycznych stanowi doskonałą motywację do podejmowania działań, wprowadza do terapii spontaniczność, radość i daje poczucie bezpieczeństwa. Pies akceptuje nas takimi, jakimi jesteśmy, nie ocenia po wyglądzie i sposobie wysławiania, nie wyznacza norm. Kocha nas za to, że jesteśmy. Jest oddany i wierny, pozostanie z nami bez względu na nasze sukcesy i niepowodzenia. Pies od zawsze towarzyszył człowiekowi. Często jest naszym jedynym najlep- szym przyjacielem. Celnie oddają to słowa Konrada Lorenza: Nie ma na świecie przyjaźni, która trwa wiecznie. Jedynym wyjątkiem jest ta, którą obdarza nas pies2. Przed psem nie ukryjemy naszych smutków i obaw, które tak często skry- wamy przed otoczeniem. On wyczuje nasz smutek i radość, pocieszy w trosce i cieszy się razem z nami naszymi radościami. Psy mają zdolności pozwalające im wyczuć zmianę zapachu skóry, zmiany w pracy serca, odróżnić tkanki chore od zdrowych. Te szczególne predyspozycje można dodatkowo rozwinąć przez odpowiednie szkolenie. Pozwala nam to na- uczyć psa wyraźnego sygnalizowania zagrożenia, np. ataku epilepsji, hipoglike- mii, choroby nowotworowej. 2 K. Lorenz, Wiersze o psach i nie tylko. Aforyzmy, myśli, cytaty..., www.piesprzyjaciel.pun.pl/ viewtopic.php?pid=74, data dostępu: 4 X 2011. A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Wybrane rodzaje animaloterapii 17 Więzi socjalne, jakie buduje pies z osobami ze swojego otoczenia, stanowią uzupełnienie brakujących kontaktów międzyludzkich. Ma to istotne znaczenie w terapii ludzi z zaburzeniami emocjonalnymi, problemami psychicznymi i cho- robami somatycznymi. Dzięki tej budującej się więzi rozpoczynamy proces zwa- ny dogoterapią. Najważniejszą jej częścią jest oczywiście pies. Pierwszym, a zarazem najistotniejszym elementem podjęcia działań dogote- rapeutycznych, jest przygotowanie psa, a raczej zespołu: czyli psa i przewodnika, do zajęć3. Idealne rozwiązanie to przygotowywanie psa z miotu, który jest w tym kierun- ku kojarzony. Rodzice (pies i suka) pracujący w dogoterapii to optymalny wybór do skojarzenia, niedający jednak stuprocentowej pewności. Jeżeli nie mamy takiej możliwości, sprawdzamy rodziców, kierując się ich brakiem agresji, łatwością nawiązywania kontaktu z człowiekiem, chęcią do pracy, łatwością przyswajania wiedzy, poziomem strachu, odwagi i innych cech. Każdy odpowiedzialny hodow- ca przeprowadza testy psychologiczne na sześciotygodniowych szczeniakach. Psy przygotowywane do pracy w dogoterapii powinny mieć trzy testy – w czwartym, szóstym i w ósmym tygodniu życia. Pozytywny wynik predysponuje do szkolenia na psiego terapeutę. Testy takie powinni przeprowadzać fachowcy zajmujący się rekrutacją psów do dogoterapii, ponieważ są oni w stanie odpowiednio ocenić zachowania oraz przydatność psa do szkolenia. Szkolenie psa i praca z nim trwają całe jego życie. Pierwszy egzamin na psa terapeutę zwierzę zdaje w wieku 12 miesięcy i powtarza się go w przypadku psów pracujących w fundacji co 2 lata, a psów z zewnątrz – co 12 miesięcy. W dobie specjalizacji psy są także przygotowywane, pod względem swojej psychiki, do pracy z dziećmi mającymi konkretne schorzenia. Rzadko zdarzają się tzw. omnibusy mogące pracować z szerokim zakresem chorobowym. Najczęściej psy pracują z grupą terapeutyczną dobraną pod względem ich predyspozycji. Kolejnym ważnym pojęciem, które należy wyjaśnić, jest „przewodnik psa te- rapeuty”. Wcześniej spotykaliśmy podobny termin – „pies przewodnik” – które, jak wyjaśnię w dalszej części, nie mają ze sobą nic wspólnego. Przewodnik psa terapeuty to, jak sama nazwa wskazuje, osoba przewodząca psu. Sama szkoląc, poznaje swojego psa i zgrywa się z nim; mniej istotna jest zna- jomość schorzeń – za to odpowiedzialni są terapeuci – przewodnik potrafi prze- widzieć zachowanie psa w niecodziennych sytuacjach, wydobyć z niego pożądane i oczekiwane zachowania. Zespół złożony z psa i przewodnika jest tylko częścią zajęciową uzupełnioną o terapeutę lub nauczyciela prowadzących program tera- peutyczny i znających specyfi kę pracy dogoterapeutycznej. Pies przewodnik zaś jest psem wspomagającym dla osoby niewidomej. Dogoterapia to dobry sposób na usprawnienie zaburzonych lub opóźnio- nych funkcji. Przez zastosowanie różnych form zajęć, które umożliwiają nawią- 3 Informacje podane za Fundacją Ama Canem „Rekrutacja psich terapeutów”, A. Niedzielski. A. Franczyk, K. Krajewska, J. Skorupa, Baw się poprzez animaloterapię, Kraków 2012 ISBN: 978-83-7587-951-3, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Baw się poprzez animaloterapię
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: