Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00457 005569 13608583 na godz. na dobę w sumie
Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje - ebook/pdf
Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 227
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-109-8 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> bankowość i finanse
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Jedna z największych zmian, jaka zaszła w ramach rozwoju nauki o finansach na przełomie XX i XXI wieku, polega na wzroście zainteresowania finansami behawioralnymi. Ten obszar badawczy, wiążący ze sobą wiedzę przede wszystkim z zakresu finansów i psychologii, zyskał na znaczeniu w całym świecie, stanowiąc wyzwanie dla dominującej dotychczas neoklasycznej teorii finansów.

W pracy dokonano przeglądu uwarunkowań, które wpływają na zarządzanie finansami przedsiębiorstw w podstawowych grupach decyzji podejmowanych w spółce, począwszy od decyzji o budżetowaniu inwestycji, poprzez finansowanie i politykę dywidendy aż do zarządzania kapitałem obrotowym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

BEHAWIORALNE FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW PODSTAWOWE PODEJŚCIA I KONCEPCJE JERZY GAJDKA BEHAWIORALNE FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW PODSTAWOWE PODEJŚCIA I KONCEPCJE Jerzy Gajdka – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Ekonomii Przemysłu i Rynku Kapitałowego 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43 e-mail: jgajdka@uni.lodz.pl RECENZENT Waldemar Tarczyński Małgorzata Szymańska OPRACOWANIE REDAKCYJNE SKŁAD I ŁAMANIE OKŁADKĘ PROJEKTOWAŁ Mateusz Niewiadomski AGENT PR © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2013 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I uzupełnione. W.06336.13.1.M ISBN (wersja drukowana) 978-83-7525-957-5 ISBN (ebook) 978-83-7969-109-8 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Spis treści Wprowadzenie  Rozdział 1. Finanse behawioralne a neoklasyczna teoria finansów  1.1. „Behawioralna” zmiana w nauce o finansach  1.2. Podstawy neoklasycznej teorii finansów  1.2.1. Efektywność rynku  1.2.2. Teoria portfelowa  1.2.3. Ryzyko a oczekiwana stopa zwrotu  1.2.4. Racjonalne zachowanie  1.3. Podstawy finansów behawioralnych  1.3.1. Teoria perspektywy  1.3.2. Skłonności ludzi uwzględniane w ramach finansów behawioralnych  1.3.3. Nieefektywność rynku  1.3.4. Behawioralne podejście do teorii portfela  1.3.5. Oczekiwana stopa zwrotu w finansach behawioralnych  Rozdział 2. Behawioralne finanse przedsiębiorstw – podstawowe ramy teoretyczne  2.1. Neoklasyczne a behawioralne podejście do finansów przedsiębiorstw  Podstawowe skłonności o charakterze psychologicznym charakterystyczne dla 2.2. menedżerów  2.2.1. Nadmierny optymizm  2.2.2. Nadmierna pewność siebie  2.2.3. Selektywna percepcja i błąd afirmacji  2.2.4. Błąd kontroli  2.2.5. Heurystyka  2.2.6. Efekt kadrowania  2.3. Podstawowe rodzaje podejścia w behawioralnych finansach przedsiębiorstw   Ogólna charakterystyka podejścia „nieracjonalni inwestorzy – racjonalni mene- 2.4. dżerowie”   2.5 Syntetyczny model podejścia „nieracjonalni inwestorzy – racjonalni menedżerowie” Problemy metodyczne przy badaniach empirycznych w podejściu „nieracjonalni 2.6. inwestorzy – racjonalni menedżerowie”  Ogólna charakterystyka podejścia „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni mene- 2.7. dżerowie”  2.8. Syntetyczny model podejścia „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni menedżerowie” 2.9. Problemy metodyczne przy badaniach empirycznych w podejściu „racjonalni in- westorzy – nieracjonalni menedżerowie”   Rozdział 3. Budżetowanie kapitału  3.1. Budżetowanie kapitału w neoklasycznym podejściu do zarządzania finansami  3.2. Budżetowanie kapitału w warunkach podejścia „nieracjonalni inwestorzy – racjo- nalni menedżerowie”  91515191920202125252729303135353737373839394142454852555758636366 6 3.3. Związek pomiędzy inwestycjami rzeczowymi a niewłaściwą wyceną akcji w wa- runkach polskich  Budżetowanie kapitału w warunkach podejścia „racjonalni inwestorzy – nieracjo- 3.4. nalni menedżerowie”  Model budżetowania kapitału z uwzględnieniem zbytniej pewności siebie mene- 3.5. dżerów  Nadmierna pewność siebie menedżerów a nadmierny optymizm w kontekście 3.6. decyzji inwestycyjnych  Wybrane praktyczne kwestie dotyczące procesu budżetowania kapitału w podej- 3.7. ściu „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni menedżerowie” 3.7.1. Zbytnia pewność siebie i nadmierny optymizm przy szacowaniu przepły- wów pieniężnych generowanych przez projekt  3.7.2. Szacowanie kosztów (nakładów) projektu  3.7.3. Wyznaczanie stopy dyskontowej  3.8. Podejmowanie nowych projektów przez małe spółki  Wpływ doświadczenia na skłonności menedżerskie ujawniane w procesie budże- 3.9. towania kapitału  Rozdział 4. Finansowanie i struktura kapitału  4.1. Finansowanie i struktura kapitału w neoklasycznej teorii finansów  4.1.1. Podejście Millera-Modiglianiego w warunkach rynku doskonałego  4.1.2. Podejście Millera-Modiglianiego w warunkach gospodarki z podatkami  4.1.3. Teoria kompromisu  4.1.4. Teoria hierarchii źródeł finansowania  4.2. Finansowanie i struktura kapitału w podejściu „nieracjonalni inwestorzy – racjo- nalni menedżerowie”  4.2.1. Teoria struktury kapitału wyjaśniająca jej kształtowanie działaniami typu market timing  4.2.2. Polityka finansowania w kontekście działań typu market timing  4.2.3. Struktura kapitału a market timing w warunkach polskich  4.3. Finansowanie i struktura kapitału w podejściu „racjonalni inwestorzy – nieracjo- nalni menedżerowie”  4.3.1. Teoretyczne aspekty związane z kształtowaniem struktury kapitału  4.3.2. Polityka finansowania w kontekście podejścia „racjonalni inwestorzy Rozdział 5. Polityka dywidendy  5.1. Polityka dywidendy w neoklasycznym podejściu do finansów przedsiębiorstw  5.2. Polityka dywidendy w podejściu „nieracjonalni inwestorzy – racjonalni menedże- rowie”  5.2.1. Dywidenda a behawioralny cykl życia i ryzyko  5.2.2. Dywidenda a samokontrola  5.2.3. Dywidenda a teoria perspektywy  5.2.4. Kateringowa teoria dywidendy  5.2.5. Polityka dywidendy a katering w warunkach polskich  Polityka dywidendy w warunkach podejścia „racjonalni inwestorzy – nieracjonal- 5.3. ni menedżerowie”  5.4. Polityka dywidendy w warunkach behawioralnego sygnalizowania  – nieracjonalni menedżerowie”  687476798181828384869191929393959798100106112112116119119125126132135141150156158 Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje Spis treści Rozdział 6. Inne decyzje podejmowane w ramach zarządzania finansami przedsiębiorstwa 6.1. Behawioralna rachunkowość  6.2. Kształtowanie zysków  6.3. Kształtowanie zysków w warunkach polskich  6.4. Dywersyfikacja a koncentracja profilu działania  6.5. Fuzje i przejęcia  6.6. Zmiana nazwy spółki  6.7. Wynagrodzenia menedżerów  6.8. Zarządzanie kapitałem obrotowym  Rozdział 7. Krytyczne spojrzenie na finanse behawioralne  7.1. Istota krytyki behawioralnego podejścia do finansów  7.2. Kompleksowe zastrzeżenia sformułowane przez E. Famę  7.3. Zakończenie  Bibliografia  Spis tabel i rysunków  7.2.1. Syntetyczna charakterystyka krytyki  7.2.2. Problemy i mankamenty metodyki badań w zakresie finansów behawio- 7.2.3. Wiarygodność poszczególnych badań dotyczących anomalii  Inne zastrzeżenia do koncepcji stworzonych w ramach finansów behawioralnych i reakcja na nie ze strony badaczy tej dyscypliny  ralnych  7 163163164167172174179181182185185187188194197200203207225 Wprowadzenie Jedna z największych zmian, jaka zaszła w ramach rozwoju nauki o fi- nansach na przełomie XX i XXI wieku, polega na wzroście zainteresowania finansami behawioralnymi. Ten obszar badawczy, wiążący ze sobą wiedzę przede wszystkim z zakresu finansów i psychologii, zyskał na znaczeniu w całym świecie, stanowiąc wyzwanie dla dominującej dotychczas neokla- sycznej teorii finansów. Dzieje się tak, chociaż zazwyczaj jego reprezentanci chcą go widzieć bardziej jako obszar komplementarny aniżeli konkurencyjny w stosunku do teorii neoklasycznej. Mimo że na psychologiczne aspekty związane z decyzjami gospodarczy- mi podejmowanymi przez prowadzących działalność gospodarczą zwracano uwagę już w pracach powstałych przed połową XX wieku (Gervais, 2010; Knight, 1921; Pigou, 1926; Keynes, 1936), świat finansów przez długi okres w zasadzie nie był dostrzegany przez specjalistów z obszaru psychologii. Do- piero w pracach Simona (1955, 1959), Margolisa (1958) oraz Cyerta i Marcha (1963) pojawiły się wstępne propozycje uwzględnienia osiągnięć psychologii w odniesieniu do analizy zagadnień z obszaru finansów korporacji. Sugestie te wynikały z konstatacji, że decyzje w korporacjach podejmowane są przez jednostki, ważne są zatem psychologiczne motywy, które wpływają na doko- nywane wybory. W szczególności Simon wskazał na konieczność uwzględnia- nia roli czynników psychologicznych odnośnie do sposobu, w jaki jednostki zbierają, przetwarzają i interpretują informacje, jak również ogół warunków implikujących wybór dokonywany w organizacjach. March i Simon (1958) zauważyli, że ograniczenia w zakresie racjonalności zarządzających, w szcze- gólności tych na najwyższych szczeblach zarządzania, jak CEO (Chief Executi- ve Officer), wpływają na decyzje podejmowane przez spółki. Według Katony (1946) z kolei, fakt, że menedżerowie mają swe własne preferencje i skłon- ności w sposób bezpośredni wpływa na to, w jaki sposób podejmują oni de- cyzje inwestycyjne w imieniu spółki i akcjonariuszy. Pojawienie się pracy Modiglianiego i Millera (1958), w której autorzy zwracają uwagę na siłę rynków finansowych determinujących zarówno fi- nansowe, jak i niefinansowe decyzje w spółkach, jak również popularność hi- potezy o rynku efektywnym (np. Fama, 1970) pozostawiały jednak niewiele miejsca na uwzględnianie czynników behawioralnych w analizie zachowań podmiotów gospodarczych na rynkach finansowych (Gervais, 2010). 10 Początków nowoczesnych finansów behawioralnych, przez długi okres marginalizowanych i spychanych na obrzeża głównych nurtów w nauce o fi- nansach, można szukać we wczesnych latach 80. ubiegłego wieku, kiedy to pojawiły się pierwsze prace takich badaczy jak Dreman, Shiller, Shefrin, Stat- man, De Bondt czy Thaler. Wkrótce potem ta stosunkowo nieliczna grupa ekonomistów zajmujących się problematyką finansów rozpoczęła regularne spotkania ze specjalistami z psychologii, m.in. Andreassenem, Kahnemanem i Tversky’m w Ruddell Stage Foundation w Nowym Jorku (De Bondt i in., 2008). Kilka lat później National Bureau of Economic Research rozpoczęło organizację regularnych spotkań-seminariów poświęconych problematyce finansów behawioralnych, które początkowo pozostając w cieniu podsta- wowego nurtu, z czasem zaczęły zyskiwać na znaczeniu, obejmując coraz szerszy zakres problemów. Wzrost znaczenia badań z tego obszaru zyskał najwyższe uznanie w świecie akademickim przez przyznanie Nagrody Nobla Kahnemanowi (razem ze Smithem) w roku 2002. Od tej pory zainteresowanie finansami behawioralnymi na całym świecie przybrało na sile w tak dużym stopniu, że można spotkać się z poglądem, iż mogą one zastąpić neoklasyczne podejście do finansów, jako podstawowy paradygmat w dyscyplinie finansów (De Bondt i in., 2008). Obserwowany w świecie skokowy wręcz wzrost za- interesowania finansami behawioralnymi nie pozostał bez echa i w Polsce, gdzie w ostatnich latach opublikowano wiele wartościowych prac poświęco- nych tej problematyce, zaś zajęcia dydaktyczne z nią związane prowadzone są na wielu uczelniach. Mimo systematycznego wzrostu liczby prac z tego za- kresu, ciągle część zagadnień związanych z finansami behawioralnymi pozo- staje relatywnie słabo omówiona w polskiej literaturze przedmiotu. Należy do nich w szczególności problematyka behawioralnych finansów przedsię- biorstw, która w pierwszym etapie prac nad finansami behawioralnymi była pomijana przez polskich badaczy, koncentrujących się przede wszystkim na zagadnieniach związanych z procesami zachodzącymi przy inwestowa- niu na rynku kapitałowym. Tymczasem zaś przy omawianiu współczesnego stanu wiedzy na temat finansów przedsiębiorstw trudno pomijać nurty wy- wodzące się z finansów behawioralnych. Omawianie polityki dywidendy bez wspomnienia o kateringowej teorii dywidendy czy też zagadnień struktury kapitału bez omówienia teorii określanej mianem market timing na pewno nie może być pełne. Dopiero od niedawna w kilku polskich ośrodkach akademickich (Szysz- ka, 2010a; 2013b, Konieczka i Szyszka 2013, Brzeszczyński, Gajdka i Schabek, 2011, Gajdka 2013) podjęto prace nad behawioralnym aspektem finansów przedsiębiorstw i temu zagadnieniu poświęcona jest niniejsza publikacja. Przygotowana została ona przez autora, który – jak większość współczesnych nauczycieli akademickich – swoją karierę naukową rozpoczynał w okresie dominacji neoklasycznego podejścia do finansów przedsiębiorstw. Jeszcze Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje Wprowadzenie 11 na początku lat 90. obszar finansów behawioralnych był traktowany w spo- sób marginesowy, a w wydawanych wówczas podręcznikach o problematyce związanej z rynkiem finansowym oraz zarządzaniem finansami przedsię- biorstw trudno było znaleźć wzmiankę o finansach behawioralnych. I chociaż sytuacja ulegała systematycznej zmianie, w rezultacie czego, jak już to wspo- mniano, obecnie ten obszar należy uznać za jeden z podstawowych nurtów badawczych w dyscyplinie finansów, wątpliwości ciągle budzi użyteczność uzyskanych w jego ramach wyników badawczych, a także zasadność nadziei związanych z rozwojem tego nurtu. Za jedną z przyczyn hamujących jego po- stęp niekiedy uznaje się fakt, że jest to obszar interdyscyplinarny, zaś grupa naukowców posiadających solidny warsztat jednocześnie w obszarze finan- sów i psychologii jest jeszcze nieliczna. Z tego punktu widzenia niniejsza pu- blikacja nie stanowi wyjątku, gdyż w głównym obszarze zainteresowań ba- dawczych jej autora pozostaje problematyka finansów przedsiębiorstw oraz rynki finansowe. Podejściu behawioralnemu przy badaniu tej problematyki zaczyna się jednak przypisywać tak duże znacznie, że w wielu przypadkach nie można już dzisiaj analizować w sposób wyczerpujący związanych z tą problematyką zagadnień bez uwzględniania wyników dociekań uzyskanych w ramach finansów behawioralnych. W prezentowanej pracy pod pojęciem behawioralnych finansów przed- siębiorstw rozumiany jest obszar w ramach dyscypliny finansów, w angielsko- języcznej literaturze określany mianem behavioral corporate finance. Stanowi on część subdyscypliny określanej mianem finansów przedsiębiorstw (cor- porate finance), która była podstawą przy ustalaniu wewnętrznej konstrukcji pracy. Według Damodarana (2001, s. 4) problematyka będąca przedmiotem zainteresowania finansów przedsiębiorstw zbudowana jest wokół trzech podstawowych grup problemów1, do których należą decyzje dotyczące tego, – w jakie aktywa inwestować środki, – w jaki sposób finansować inwestycje, – w jaki sposób i kiedy dystrybuować nadwyżkę. Wymienione problemy uznawane są za najważniejsze, chociaż oczywi- ście sama subdyscyplina zajmuje się wieloma innymi zagadnieniami. Począ- tek jej rozwoju w formie teorii neoklasycznej, jak się powszechnie uznaje, przypada na rok 1958, kiedy to ukazała się fundamentalna praca na temat struktury kapitału autorstwa Modiglianiego i Millera. Od tej pory neoklasycz- na teoria finansów wypracowała własne podejście do wielu kwestii dotyczą- cych finansów przedsiębiorstw, chociaż ciągle jeszcze wykształcone w jej ra- mach koncepcje nie w pełni satysfakcjonują praktyków. W obrębie podejścia 1 W tym miejscu nie przedstawiamy szczegółowo różnych koncepcji odnośnie do obszarów tematycznych finansów przedsiębiorstw, prezentując jedynie stanowisko wykorzystane w niniejszym opracowaniu. Różne sposoby specyfikacji tych obszarów przedstawiono m.in. w monografii (Gajdka, 2002, s. 7–10). 12neoklasycznego sformułowano kilka podstawowych postulatów, których winni przestrzegać zarządzający finansami, m.in. (Damodaran, 2001, s. 4): – przedsiębiorstwo powinno inwestować środki w aktywa tylko wów- czas, kiedy oczekiwany dochód (stopa dochodu) z inwestycji jest większy niż minimalny akceptowalny dochód (minimalna akceptowalna stopa dochodu); – „mieszanka” środków finansowych wykorzystanych do finansowania projektu powinna zostać wybrana w taki sposób, aby zmaksymalizować jego rynkową wartość, co jest w praktyce równoznaczne z postulatem minimali- zowania ogólnego kosztu kapitału; – jeśli przedsiębiorstwo nie jest w stanie zainwestować posiadanych środków w projekt, którego oczekiwany dochód jest większy od akceptowal- nego minimum, wolne środki pieniężne winny zostać wypłacone właścicie- lom (w przypadku spółki akcyjnej – akcjonariuszom). Generalnym celem zarządzania finansami powinna być w myśl tego po- dejścia maksymalizacja rynkowej wartości podmiotu. Wymienione postulaty zazwyczaj były formułowane przy przyjęciu kilku podstawowych założeń, na których skonstruowano podejście neokla- syczne; należy do nich m.in. założenie o efektywności rynku kapitałowego. Uwzględnienie tego czynnika pozwala przyjąć założenie, że mimo różnych psychologicznych skłonności, charakterów, stopnia i rodzaju wykształcenia oraz zachowań ludzi możliwe jest określenie stanu równowagi rynkowej. Doprowadzić do niej można m.in. poprzez zastosowanie arbitrażu polega- jącego, o ile istnieją takie możliwości, na jednoczesnym zakupie i sprzedaży tego samego lub niemal identycznego waloru na różnych rynkach po różnych cenach i uzyskaniu w ten sposób zysku bez ryzyka i niemal bez angażowania kapitału. Uruchomi to korygujący mechanizm rynkowy, który „poprzez zmie- niającą się podaż i popyt sprowadzi ceny walorów w pobliże ich rzeczywistej wartości, czyniąc rynek efektywnym” (Szyszka 2009, s. 129–131). W ramach behawioralnego podejścia do finansów przedsiębiorstw, przy odrzuceniu założenia o efektywności rynku kapitałowego, podano w wątpliwość tezę, że skłonności i implikacje psychologiczne nie wy- wierają ważnego wpływu na procesy przebiegające na rynkach finanso- wych oraz decyzje podejmowane w przedsiębiorstwach. Sytuacja bowiem ma się wręcz przeciwnie, arbitraż jest koncepcją teoretyczną, często trud- ną do praktycznej aplikacji, w rezultacie czego psychologiczne uwarunko- wania i skłonności uczestników rynku wywierają istotny wpływ na prze- biegające na nim procesy. W konsekwencji w ramach behawioralnych finansów przedsiębiorstw powstało wiele nowych koncepcji dotyczą- cych wyjaśnienia szeregu problemów z zakresu zarządzania finansami. Ogólnie zazwyczaj koncepcje te dzieli się na dwie grupy, a mianowicie: „nieracjonalni inwestorzy – racjonalni menedżerowie” oraz „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni menedżerowie”. Podstawowym celem autora Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje Wprowadzenie 13 jest scharakteryzowanie głównego dorobku w tym obszarze na tle neo- klasycznej teorii finansów oraz zaprezentowanie przykładów badań em- pirycznych weryfikujących wybrane hipotezy na danych pochodzących z rynku polskiego. W wewnętrznej strukturze publikacji wyróżniono siedem rozdziałów. W rozdziale pierwszym w syntetyczny sposób scharakteryzowano pro- blematykę finansów behawioralnych, uwzględniając w szczególności różnice w porównaniu z neoklasyczną teorią finansów. Rozdział drugi zawiera ogólną charakterystykę behawioralnych finan- sów przedsiębiorstw z uwzględnieniem dwóch podstawowych ujęć, które jak już to wspomniano, wyróżnia się zazwyczaj przy omawianiu tej subdy- scypliny, a więc podejście „nieracjonalni inwestorzy – racjonalni menedże- rowie” oraz podejście „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni menedżerowie”. W rozdziale tym przedstawiono też syntetyczne modele całościowo charak- teryzujące obydwa rodzaje podejścia, przytaczając je za Bakerem, Rubackiem i Wurglerem, badaczami, którzy uczynili bardzo wiele zarówno dla stworze- nia podstaw nowych konstrukcji teoretycznych, jak i dla usystematyzowania i spopularyzowania wiedzy o behawioralnych finansach przedsiębiorstw w literaturze przedmiotu. Kolejne trzy rozdziały poświęcono omówieniu trzech grup decyzji z obszaru finansów przedsiębiorstw, uznawanych, jak to już poprzednio powiedziano, za fundamentalne, którymi są decyzje dotyczące inwestycji rzeczowych, finansowania oraz polityki dywidendy. Każdy z tych rozdzia- łów rozpoczęto syntetycznym omówieniem ujęć wypracowanych w ramach neoklasycznej teorii finansów, następnie przedstawiono koncepcje powstałe w obrębie nurtu behawioralnego. Przy prezentacji problemów uwzględniono obydwa wyróżnione rodzaje podejścia, tzn. zarówno „nieracjonalni inwesto- rzy – racjonalni menedżerowie”, jak i „racjonalni inwestorzy – nieracjonalni menedżerowie”. W rozdziale szóstym omówiono w sposób syntetyczny wybrane kon- cepcje sformułowane w ramach behawioralnych finansów przedsiębiorstw, dotyczące decyzji nieanalizowanych w rozdziałach od trzeciego do piątego. W szczególności zaprezentowano problemy związane z rachunkowością behawioralną, kształtowaniem zysków, fuzjami i przejęciami, wynagrodze- niami, zmianą nazw spółek, dywersyfikacją działalności oraz zarządzaniem kapitałem obrotowym. Wreszcie rozdział ostatni poświęcono omówieniu problemów metodycz- nych oraz przedstawieniu krytycznego podejścia do rezultatów badań prowa- dzonych przez przedstawicieli finansów behawioralnych. Należy bowiem pa- miętać, że często ich osiągnięcia są negowane, niekiedy w zasadniczy sposób. Można spotkać się więc z poważnymi zarzutami zarówno co do naukowego warsztatu badaczy zajmujących się finansami behawioralnymi, jak i wagi 14uzyskanych przez nich osiągnięć. W ostatnim rozdziale przedstawione zosta- ną podstawowe spośród tych zarzutów i zaprezentowane zarówno meryto- ryczne argumenty krytyków, jak i odpowiedzi na nie przedstawicieli finan- sów behawioralnych. Większość badań omawianych w pracy dotyczy podmiotów zagranicz- nych, przede wszystkim amerykańskich, gdyż rozwój omawianego obszaru wiedzy następuje w szczególności w Stanach Zjednoczonych, skąd doświad- czenia przenoszone są na pozostałe kraje. W pracy w odniesieniu do niektó- rych omawianych problemów przedstawiono jednak także rezultaty badań empirycznych odnoszących się do warunków polskich. Należy je traktować jednak nie jako kompleksowe studium badań, ale raczej początkowe docie- kania o charakterze pilotażowym, mające na celu wstępne rozpoznanie uży- teczności wybranych koncepcji behawioralnych finansów przedsiębiorstw w wyjaśnianiu zjawisk zachodzących w warunkach polskich. Autor dziękuje wszystkim osobom, które przyczyniły się do powstania książki, zwłaszcza zaś pracownikom Katedry Ekonomii Przemysłu i Rynku Kapitałowego Uniwersytetu Łódzkiego, w której jest on zatrudniony. Szcze- gólne jednak podziękowania należą się magistrowi Tomaszowi Schabkowi oraz doktorowi Januszowi Brzeszczyńskiemu za okazaną pomoc oraz wie- loletnią współpracę w badaniach, która stanowiła wielką inspirację do na- pisania tej pracy. Słowa wdzięczności należą się również moim doktoran- tom, doktorowi Tomaszowi Bursie oraz magistrowi Bartoszowi Grosickiemu za okazaną pomoc i pożyteczne sugestie. Duże znaczenie miały też dyskusje prowadzone z uczestnikami konferencji naukowych, w których autor miał zaszczyt uczestniczyć, w szczególności zaś konferencji: „Zarządzanie finan- sami” oraz „Skuteczne inwestowanie”, organizowanych przez pracowników Uniwersytetu Szczecińskiego, „Inwestycje finansowe i ubezpieczenia” oraz „Zarządzanie finansami firm – teoria i praktyka”, przygotowanych przez pra- cowników Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, „FindEcon” oraz „Przedsiębiorstwo na rynku kapitałowym”, organizowanych przez pracow- ników Uniwersytetu Łódzkiego a także konferencji organizowanych przez In- ternational Atlantic Economic Society. Podziękowania składam również Dzie- kanowi Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego za częściowe sfinansowanie kosztów publikacji. Za wszystkie jednak mankamenty tej pracy odpowiedzialność ponosi wyłącznie jej autor. Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje ROZDZIAŁ 1 Finanse behawioralne a neoklasyczna teoria finansów 1.1. „Behawioralna” zmiana w nauce o finansach Finanse jako dyscyplina naukowa obejmują twierdzenia i teorie odnoszą- ce się do działalności człowieka, w której to działalności występuje przepływ pieniądza, a więc przede wszystkim zjawisk związanych ze sferą finansową gospodarki. „W szczególności, do obszaru badań finansów należą: – w ujęciu podmiotowym: finanse publiczne, finanse przedsiębiorstw, fi- nanse osobiste i gospodarstw domowych, instytucje finansowe (w tym: ban- ki, zakłady ubezpieczeń, towarzystwa funduszy inwestycyjnych i emerytal- nych), finanse międzynarodowe; – w ujęciu funkcjonalnym: inwestowanie (zwłaszcza wtedy, gdy celem jest uzyskanie dochodu finansowego), pozyskiwanie kapitału, rynki finanso- we, polityka finansowa, analiza i transfer ryzyka finansowego, redystrybucja środków finansowych (np. przez system podatkowy)” (Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, 2010). Jak wynika z przedstawionej definicji, jednym z najważniejszych obsza- rów nowoczesnej nauki o finansach są finanse przedsiębiorstw1. W ramach kategorii „finanse przedsiębiorstw” znajdują się wszelkiego rodzaju decyzje finansowe podejmowane przez te podmioty gospodarcze, w tym w szcze- gólności próbujące znaleźć odpowiedzi na trzy podstawowe kwestie: w jaki 1 W pracy pojęcie dyscypliny „finanse przedsiębiorstw” utożsamiono z dyscypliną w terminologii angielskojęzycznej określanej mianem corporate finance. Jest to podejście dyskusyjne, jako że pod względem formalnoprawnym pojęcie „przedsiębiorstwo” nie pokrywa się znaczeniowo z pojęciem „korporacja” czy też pojęciem „spółka”. Jednak w warunkach polskich prace czy też przedmioty nauczane pod nazwą „finanse przedsiębiorstw” w największym stopniu obejmują zagadnienia prezentowane w podręcznikach poświęconych problematyce corporate finance. Należy przy tym zaznaczyć, że w dalszej części rozważań przedmiotem szczególnego zainteresowania będą publiczne spółki akcyjne, ponieważ większość dotychczasowych badań dotyczących dyscypliny określanej w angielskojęzycznej literaturze przedmiotu nazwą behavioral corporate finance dotyczy spółek, których akcje notowane są na rynkach giełdowych.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Behawioralne finanse przedsiębiorstw. Podstawowe podejścia i koncepcje
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: