Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00409 007497 11260825 na godz. na dobę w sumie
Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wybrane organizacje - ebook/pdf
Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wybrane organizacje - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-89113-82-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> politologia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Wojny i konflikty zbrojne towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Nie zanosi się na to, że zostaną wyeliminowane ze światowego porządku w nadchodzącym czasie. Każda wojna kończy się wygraną jednej ze stron, czy to pojedynczego kraju, czy też zawiązanego wcześniej sojuszu. Regułą jest, że to właśnie zwycięzca określa nowo powstały ład powojenny oraz doprowadza do podpisania traktatu pokojowego, kończącego formalnie prowadzone działania zbrojne. W taki właśnie sposób powstały Liga Narodów i jej następczyni, funkcjonująca po dziś dzień, Organizacja Narodów Zjednoczonych. Podmioty te miały, i nadal mają, gwarantować powstrzymywanie się od działań zbrojnych oraz rozwiązywanie sporów pomiędzy państwami na zasadzie pokojowej, opartej na szeroko pojętej zgodzie krajów do nich należących.
W niniejszym opracowaniu autor starał się przybliżyć czytelnikowi najważniejsze – według niego – organizacje o charakterze międzynarodowym, które realnie przyczyniły się do formowania światowego pokoju i bezpieczeństwa. Intencją autora było wskazanie czytelnikowi ważniejszych dokumentów oraz aktów prawnych, mających rzeczywisty wpływ na kształtowanie się polityki omawianej organizacji, a przede wszystkim na decyzje podejmowane przez kraje w nich uczestniczące, w sytuacji ścierania się interesów uczestników kontaktów międzypaństwowych, które charakteryzuje przede wszystkim anarchiczna natura systemu międzynarodowego, a nie wewnętrzne atrybuty poszczególnych państw. Charakter podmiotów polityki globalnej umożliwia funkcjonowanie mechanizmu równowagi sił, za pomocą którego państwa nie dopuszczają do ograniczenia swojej autonomii i uzależnienia się od innych. Odpowiednio kształtowana polityka zagraniczna prowadzi więc do wzajemnego zaufania oraz wzrostu stabilności i dobrobytu w ramach obopólnych stosunków. Sytuacje taką może wyłącznie zapewnić współdziałanie w ramach partnerstwa w organizacji o charakterze subnarodowym.
Zamierzeniem autora było zgromadzenie w jednym miejscu zarówno podstawowych informacji dotyczących każdej omawianej organizacji, jak i wybranych przez niego aktów prawnych oraz dokumentów wpływających w sposób wymierny na formowanie się ich polityki bezpieczeństwa. Przytaczając słowa Alberta Einsteina: „Istnieje tylko jedna droga do osiągnięcia pokoju i bezpieczeństwa – utworzenie organizacji ponadnarodowej…”, autor żywi nadzieję, że funkcjonujące współcześnie organizacje o charakterze ponadnarodowym spełnią stawiane przed nimi zadania i utrzymają obowiązujący dziś światowy ład i porządek. Czy to się uda, pokaże czas. To od decydentów politycznych oraz prowadzonej przez nich, odpowiednio dobranej, grze dyplomatycznej zależeć będzie los ewentualnych ofiar przyszłych konfliktów i wojen. Miejmy nadzieję, że będzie ich jak najmniej.
W prezentacji organizacji i ich aktów prawnych zastosowano kryterium czasowe. Rozważania rozpoczęto od Ligi Narodów, jako podmiotu międzynarodowego ustalającego porządek światowy po zakończeniu I wojny światowej. Pomimo faktu, że organizacja ta nie spełniła pokładanych w niej nadziei, jednak stwarzała podstawę do ustalenia norm międzynarodowych obowiązujących po dziś dzień. Kolejnym omawianym podmiotem jest sukcesorka Ligi Narodów, czyli Organizacja Narodów Zjednoczonych. Jest to najważniejszy organ polityczny o charakterze ogólnoświatowym, który za podstawowy cel swojej działalności stawia zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka. Następnym omawianym sojuszem o charakterze globalnym jest Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego. Autor starał się opisać NATO w sposób jak najbardziej przystępny. Pamiętając, że jest to niezwykle istotny „gracz” na arenie międzynarodowej w zakrsie kształtowania światowego pokoju i bezpieczeństwa, nie należy zapominać, że rejonem zainteresowania Sojuszu jest cały współczesny świat, a nie tylko tzw. obszar traktatowy. W dalszej części przedstawiona została subregionalna Rada Europy. Jej działalność jest wyjątkowo ważna, ponieważ w ramach prowadzonego w niej dialogu uchwalono między innymi Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Europejską Konwencję o Zwalczaniu Terroryzmu. Następną opisywaną organizacją jest Unia Europejska. Funkcjonowanie jej w dużym stopniu opiera się na współpracy z innymi podmiotami międzynarodowymi, w tym przede wszystkim z NATO. Istotne kwestie działalności Unii mają związek z podejmowanymi działaniami politycznymi w zakresie prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej i obrony. Ostatnim omawianym podmiotem jest Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Zrzesza ona w swoich szeregach kraje spoza Europy, dlatego też jej działalność w wymiernym stopniu przyczynia się do kształtowania się światowego bezpieczeństwa oraz budowania wzajemnego zaufania pomiędzy krajami współpracującymi. W ramach prowadzonych konsultacji przyjęte zostały dwa jakże istotne dokumentu kształtujące porządek światowy, a mianowicie Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie oraz Traktat o Otwartych Przestworzach.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

wojciech j. janik BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE WYBRANE ORGANIZACJE WYBRANE ORGANIZACJE BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE WYBRANE ORGANIZACJE WYBÓR TEKSTÓW Z KOMENTARZEM WOJCIECH J. JANIK ELBLĄG 2016 Recenzent Prof. dr hab. Andrzej Sylwestrzak Prof. dr hab. Andrzej Misiuk Korekta, skład i łamanie Oficyna Wydawnicza Edytor.org Korekta Lidia Ciecierska Projekt okładki Edytor.org © Copyright by Wojciech J. Janik, Elbląg 2016 ISBN 978-83-89113-66-5 druk ISBN 978-83-89113-82-5 on-line pdf Wydawca Elbląska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2, 82-300 Elbląg tel. 0-55 239 38 02, fax 0-55 239 38 01 www: euh-e.edu.pl Druk i oprawa Totem.com.pl sp. z o.o., sp. k. SPIS TREŚCI WSTĘP   ROZDZIAŁ 1.  LIGA NARODÓW 1.1. Czternaście Punktów Wilsona   1.2. Traktat Ligi Narodów   1.3. Traktat Przeciwwojenny   1.4. Informacje dodatkowe i komentarz   ROZDZIAŁ 2.  ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH      9   24   27   38   43           52     104 2.1. Karta Narodów Zjednoczonych   2.2. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka   2.3. Protokół Fakultatywny do Konwencji o Prawach Dziecka w Sprawie 2.4. Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ   Angażowania Dzieci w Konflikty Zbrojne     113   121 2.4.1. Rezolucja nr S/RES/1267 (sankcje wobec Al-Ka’idy i Talibów)     122 2.4.2. Rezolucja RB ONZ nr  S/RES/1269 (międzynarodowa współ- praca antyterrorystyczna)     127 2.4.3. Rezolucja RB ONZ nr S/RES/1368 (potępiająca zamachy terro- rystyczne z 11 września 2001 r.)     129 2.4.4. Rezolucja RB ONZ nr  S/RES/1373 (przeciwdziałanie aktom terrorystycznym)     131 2.4.5. Rezolucja RB ONZ nr S/RES/1535 (Zarząd Wykonawczy Ko- mitetu Antyterrorystycznego)     135 2.4.6. Rezolucja RB ONZ nr S/RES/1540 (dostęp do broni masowego rażenia)     138 2.4.7. Rezolucja RB ONZ nr S/RES/1624 (potępiającą zamachy terro- rystyczne)     143 2.4.8. Rezolucja RB ONZ nr  S/RES/1673 (zapobieganie proliferacji broni masowego rażenia)     147 6 Spis treści 2.4.9. Rezolucja RB ONZ nr  S/RES/2151 (reforma sektora bezpie- czeństwa)   2.4.10. Rezolucja RB ONZ nr  S/RES/2178 (werbunek do  tzw.  Pań- stwa Islamskiego)   2.5. Informacje dodatkowe i komentarz     156   166 ROZDZIAŁ 3.  ORGANIZACJA TRAKTATU PÓŁNOCNOATLANTYCKIEGO 3.1. Traktat Północnoatlantycki   3.1.1. Protokół do Traktatu Północnoatlantyckiego o Akcesji Rzeczy- pospolitej Polskiej   3.1.2. Ustawa o Ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego   3.2. Umowa Między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o Ochro- nie Informacji   3.3. Umowa Między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o  Współ- pracy w Dziedzinie Informacji Atomowych   3.4. Plan Współpracy w Zwalczaniu Terroryzmu – Deklaracja Szczytu NATO w Pradze (Prague Summit Declaration)   3.5. Deklaracja Szczytu NATO w Newport   3.6. Informacje dodatkowe i komentarz   ROZDZIAŁ 4.  RADA EUROPY   149   175   180   181   182   186   200   211   246   249   282   302   310   313   334   372 4.1. Statut Rady Europy   4.2. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności   4.3. Europejska Konwencja o Zwalczaniu Terroryzmu   4.4. Protokół Nr 6 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawo- wych Wolności Dotyczący Zniesienia Kary Śmierci   4.5. Konwencja Rady Europy o Zapobieganiu Terroryzmowi   4.6. Konwencja Rady Europy o Praniu, Ujawnianiu, Zajmowaniu i Konfi- skacie Dochodów Pochodzących z Przestępstwa oraz o Finansowaniu Terroryzmu   4.7. Informacje dodatkowe i komentarz   ROZDZIAŁ 5.  UNIA EUROPEJSKA   384 5.1. Traktat o Unii Europejskiej oraz Traktat Akcesyjny     424 5.2. Deklaracja w Sprawie Zwalczania Terroryzmu   5.3. Plan Działania Unii Europejskiej w Zakresie Zwalczania Terroryzmu     439 5.4. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z  dnia 19 lutego 2009  r. w  Sprawie Roli NATO w  Strukturze Bezpieczeństwa UE (2008/ 2197(INI)   446 5.5. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 lutego 2009 r. w Spra- wie Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa i Europejskiej Polityki Bez- pieczeństwa i Obrony (2008/2202 (INI))   5.6. Informacje dodatkowe i komentarz     458   470 Spis treści 7 ROZDZIAŁ 6.  ORGANIZACJA BEZPIECZEŃSTWA I WSPÓŁPRACY W EU- ROPIE 6.1. Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie     487 6.2. Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie     494 6.3. Traktat o Otwartych Przestworzach     522 6.4. Memorandum Budapeszteńskie o Gwarancjach Bezpieczeństwa     565 6.5. Protokół z Mińska     570 6.6. Porozumienie z Mińska – Memorandum o Realizacji Protokołu z Miń- ska     572 6.7. Deklaracja Wspierająca Kompleks Działań na Rzecz Realizacji Miń- skich Porozumień ws. Ukrainy   6.8. Informacje dodatkowe i komentarz   ZAKOŃCZENIE   WYKAZ BLOKÓW I TABEL   WYKAZ SKRÓTÓW   BIBLIOGRAFIA     574   582   589     591   593   601 WSTĘP Wojny i konflikty zbrojne towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Nie zanosi się na to, że zostaną wyeliminowane ze światowego po- rządku w nadchodzącym czasie. Każda wojna kończy się wygraną jednej ze stron, czy to pojedynczego kraju, czy też zawiązanego wcześ- niej sojuszu. Regułą jest, że to właśnie zwycięzca określa nowo powstały ład powojenny oraz doprowadza do podpisania traktatu pokojowego, kończącego formalnie prowadzone działania zbrojne. W  taki właśnie sposób powstały Liga Narodów i jej następczyni, funkcjonująca po dziś dzień, Organizacja Narodów Zjednoczonych. Podmioty te miały, i nadal mają, gwarantować powstrzymywanie się od działań zbrojnych oraz roz- wiązywanie sporów pomiędzy państwami na zasadzie pokojowej, opar- tej na szeroko pojętej zgodzie krajów do nich należących. W  niniejszym opracowaniu autor starał się przybliżyć czytelniko- wi najważniejsze – według niego – organizacje o  charakterze między- narodowym, które realnie przyczyniły się do formowania światowego pokoju i bezpieczeństwa. Intencją autora było wskazanie czytelnikowi ważniejszych dokumentów oraz aktów prawnych, mających rzeczywi- sty wpływ na kształtowanie się polityki omawianej organizacji, a przede wszystkim na decyzje podejmowane przez kraje w nich uczestniczące, w  sytuacji ścierania się interesów uczestników kontaktów międzypań- stwowych, które charakteryzuje przede wszystkim anarchiczna natura systemu międzynarodowego, a nie wewnętrzne atrybuty poszczególnych państw. Charakter podmiotów polityki globalnej umożliwia funkcjo- nowanie mechanizmu równowagi sił, za pomocą którego państwa nie dopuszczają do ograniczenia swojej autonomii i uzależnienia się od in- nych. Odpowiednio kształtowana polityka zagraniczna prowadzi więc 10 Wstęp do wzajemnego zaufania oraz wzrostu stabilności i dobrobytu w ramach obopólnych stosunków. Sytuacje taką może wyłącznie zapewnić współdzia- łanie w ramach partnerstwa w organizacji o charakterze subnarodowym. Zamierzeniem autora było zgromadzenie w jednym miejscu zarówno podstawowych informacji dotyczących każdej omawianej organizacji, jak i wybranych przez niego aktów prawnych oraz dokumentów wpływa- jących w sposób wymierny na formowanie się ich polityki bezpieczeń- stwa. Przytaczając słowa Alberta Einsteina: „Istnieje tylko jedna droga do osiągnięcia pokoju i bezpieczeństwa – utworzenie organizacji ponad- narodowej…”, autor żywi nadzieję, że  funkcjonujące współcześnie or- ganizacje o charakterze ponadnarodowym spełnią stawiane przed nimi zadania i utrzymają obowiązujący dziś światowy ład i porządek. Czy to się uda, pokaże czas. To od decydentów politycznych oraz prowadzonej przez nich, odpowiednio dobranej, grze dyplomatycznej zależeć będzie los ewentualnych ofiar przyszłych konfliktów i wojen. Miejmy nadzieję, że będzie ich jak najmniej. W prezentacji organizacji i ich aktów prawnych zastosowano kryte- rium czasowe. Rozważania rozpoczęto od Ligi Narodów, jako podmio- tu międzynarodowego ustalającego porządek światowy po zakończeniu I wojny światowej. Pomimo faktu, że organizacja ta nie spełniła pokłada- nych w niej nadziei, jednak stwarzała podstawę do ustalenia norm mię- dzynarodowych obowiązujących po dziś dzień. Kolejnym omawianym podmiotem jest sukcesorka Ligi Narodów, czyli Organizacja Narodów Zjednoczonych. Jest to najważniejszy organ polityczny o  charakterze ogólnoświatowym, który za podstawowy cel swojej działalności sta- wia zapewnienie pokoju i  bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw czło- wieka. Następnym omawianym sojuszem o charakterze globalnym jest Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego. Autor starał się opisać NATO w sposób jak najbardziej przystępny. Pamiętając, że jest to niezwy- kle istotny „gracz” na arenie międzynarodowej w zakrsie kształtowania światowego pokoju i bezpieczeństwa, nie należy zapominać, że rejonem zainteresowania Sojuszu jest cały współczesny świat, a nie tylko tzw. ob- szar traktatowy. W  dalszej części przedstawiona została subregionalna Rada Europy. Jej działalność jest wyjątkowo ważna, ponieważ w ramach prowadzonego w  niej dialogu uchwalono między innymi Konwencję Wstęp 11 o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Europejską Konwencję o Zwalczaniu Terroryzmu. Następną opisywaną organizacją jest Unia Europejska. Funkcjonowanie jej w  dużym stopniu opiera się na współpracy z innymi podmiotami międzynarodowymi, w tym prze- de wszystkim z NATO. Istotne kwestie działalności Unii mają związek z  podejmowanymi działaniami politycznymi w  zakresie prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej i obrony. Ostatnim omawianym podmio- tem jest Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Zrzesza ona w swoich szeregach kraje spoza Europy, dlatego też jej działalność w wymiernym stopniu przyczynia się do kształtowania się światowego bezpieczeństwa oraz budowania wzajemnego zaufania pomiędzy krajami współpracującymi. W ramach prowadzonych konsultacji przyjęte zosta- ły dwa jakże istotne dokumentu kształtujące porządek światowy, a mia- nowicie Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie oraz Traktat o Otwartych Przestworzach. Budowa poszczególnych rozdziałów również wynika z  kryterium czasowego. Przyjęto, że  po krótkim omówieniu organizacji następuje prezentacja aktów prawnych dotyczących jej powstania. Następne doku- menty prezentowane są zgodnie z przyjętym wcześniej założeniem. Na zakończenie każdego rozdziału umieszczone zostały informacje dodatko- we i komentarz, w których zawarto dane uzupełniające dotyczące działa- nia każdej organizacji, zarówno w aspekcie prawnym, jak i historycznym. Z uwagi na objętość opracowania autor zrezygnował z całościowego cy- towania niektórych aktów prawnych, przede wszystkim aneksów, dekla- racji oraz załączników. Uwaga ta odnosi się zwłaszcza do Traktatu Ligi Narodów, Konwencji Rady Europy o Zapobieganiu Terroryzmowi, Trak- tatu o Unii Europejskiej wraz z Aktem Przystąpienia oraz Traktatu o Ot- wartych Przestworzach. Wykorzystane źródła oraz literatura przedmiotu zostały podane w przypisach. Akademicki charakter opracowania skłonił jednak autora do przyjęcia szczególnych zasad ich sporządzania. Zrezygnowano z dro- biazgowego dokumentowania poszczególnych stwierdzeń przypisami oraz odsyłaczami do poszczególnych dokumen tów lub do konkretnych fragmentów literatury innych autorów. Ograniczono się do sporządze- nia szczegółowej analizy z wybranych dzieł, jednocześnie je wymienia- jąc. Zasadniczą formą jest więc odsyłacz typu opracowanie na podstawie, 12 Wstęp mający stanowić zachętę dla czytelnika do ewentualnych dalszych poszu- kiwań. Liczba pozycji literatury w poszczególnych przypisach, na pod- stawie których dokonano zestawienia uzależniona jest od popu larności danego zagadnienia, a ich kolejność – od daty wydania. W każdym roz- dziale obowiązuje zasada przedstawienia całości dzieł innych autorów, na podstawie których dokonano analizy. W opracowaniu przyjęto regułę podawania pełnych nazw struktur instytucjonalnych niższego szczebla wszystkich omawianych organizacji w ich polskim tłu maczeniu, natomiast w nawiasach w dominującym ję- zyku kongresowym – angielskim. Zrezygnowano zaś z terminów obcych w odniesieniu do ciał zwierzchnich analizowanych podmiotów między- narodowych. Podobne zasady przyjęto w  przypadku nazw poszczegól- nych traktatów, konwencji i  innych poro zumień międzynarodowych, wyjątek czyniąc dla najbardziej znanych, takich jak: Traktat Ligi Naro- dów, Karta Narodów Zjednoczonych czy Akt Końcowy KBWE z Helsi- nek. Inne terminy obce podawano obok ich polskich odpowiedników, najczęściej w języku angielskim (za wyjątkiem nazwy Organizacji Naro- dów Zjednoczonych, którą podano we wszystkich językach oficjalnych tej organizacji, jak również w przypadku Organizacji Traktatu Północno- atlantyckiego, przy której zamieszczono tłumaczenie w  językach urzę- dowych Sojuszu. Spowodowane było to faktem podniesienia precyzji określenia oraz ewentualnej przydatności w  studiowaniu przez czytel- nika opisywanych zagadnień na podstawie dokumentów lub opracowań obcojęzycznych). Opracowanie niniejsze składa się z sześciu rozdziałów, a każdy opisuje inną organizację międzynarodową. Zamysłem autora było przedstawienie czytelnikowi ważniejszych uczestników stosunków międzynarodowych, mających wpływ na szeroko pojętą sytuację bezpieczeństwa światowego, pomimo że niektórzy z nich stanowią podmioty o charakterze regional- nym. Nie zmienia to jednak faktu, że podejmowane przez nich działania odbijają się szerokim echem na arenie światowej. W  rozdziale pierwszym została opisana Liga Narodów. Rozdział zaczyna się krótkim opisem tej, niefunkcjonującej już dziś organizacji, poczynając od  inicjatywy jej powołania, poprzez wymienienie państw założycielskich oraz uczestniczących w niej, a skończywszy na opisie jej działań i uprawnieniach. Zamieszczono treść orędzia prezydenta Stanów Wstęp 13 Zjednoczonych Th. W. Wilsona do Kongresu USA (tzw. 14 punktów Wil- sona) wraz z  jego opisem. Autor traktuje je  jako podstawę zawartego później Traktatu Wersalskiego, a  w  konsekwencji utworzenia Ligi Na- rodów. W dalszej części znajduje się Traktat Ligi Narodów wraz z cha- rakterystyką oraz Traktat przeciwwojenny z opisem, który to pomimo faktu, że  zawarty został poza Ligą Narodów – więc formalnie nadal obowiązuje – wpłynął w sposób istotny na kształtowanie się ówczesnego bezpieczeństwa międzynarodowego. Rozdział kończą informacje dodat- kowe i  komentarz, w  których zawarta zostały m.in. treść Noty rządu ZSRR do  rządu Polskiego z  17 września 1939  r. oraz krótki opis naj- ważniejszych wydarzeń mających wpływ na polską politykę w  okresie międzywojennym. Informacje te, według autora, pozwolą przybliżyć czytelnikowi sytuację Polski przed I wojną światową. Stanowią więc one spójną całość z treścią rozdziału. Rozdział drugi poświęcony został Organizacji Narodów Zjednoczo- nych (ONZ). Rozpoczyna się on od zwięzłego opisu organizacji, po czym przedstawiony zostaje jej dokument założycielski, Karta Narodów Zjed- noczonych. Autor rozpoczął od opisu okoliczności jej powstania, starał się to wykonać w sposób jak najbardziej przejrzysty, pamiętając jednocześnie o  tzw.  prawdzie historycznej oraz obiektywizmie badacza naukowego. Do treści Karty dołączony został Statut Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości oraz Porozumienie ustanawiające Komisję Przygoto- wawczą Narodów Zjednoczonych. W dalszej części rozdziału przedsta- wiona zostałą Powszechna Deklaracja Praw Człowieka oraz Protokół Fakultatywny do Konwencji o Prawach Dziecka w Sprawie Angażowania Dzieci w Konflikty Zbrojne. W dalszej części rozdziału drugiego autor przedstawił działanie Rady Bezpieczeństwa ONZ (RB  ONZ). W  pod- rozdziale tym umieścił teksty najważniejszych, według niego, rezolucji mających związek z przeciwdziałaniem zjawisku współczesnego terrory- zmu. Teksty tychże rezolucji zostały zamieszczone w języku angielskim. Uczyniono to z czterech głównych powodów: po pierwsze – jest to je- den z języków oficjalnych używanych w ONZ, a ponadto stanowi język roboczy Sekretariatu ONZ (poza językiem francuskim), po drugie – na oficjalnej stronie internetowej RB ONZ1 teksty rezolucji znajdują się 1 www.un.org/en/sc/documents/resolutions. 14 Wstęp w języku angielskim, po trzecie – Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie nie zajmuje się tłumaczeniem na język polski tychże rezolucji, po czwar- te – język angielski jest językiem najbardziej popularnym wśród języków oficjalnych ONZ. Czwarty powód wydawać się może najbardziej istotny dla czytelnika. Autor ograniczył się wyłącznie do opisu poszczególnych rezolucji. I tak, w rozdziale tym umieszczone zostały rezolucje dotyczą- ce: sankcji wobec Al-Ka’idy i Talibów; intensyfikacji międzynarodowej współpracy antyterrorystycznej; potępienia zamachów terrorystycznych z 11 września 2001 r.; zobowiązania państw członkowskich do podjęcia szeregu środków w  zakresie przeciwdziałania aktom terrorystycznym; powołania Zarządu Wykonawczego Komitetu Antyterrorystycznego; powołania Komitetu, którego zadaniem jest przestrzeganie zapobiega- nia dostępu do  broni masowego rażenia podmiotom niepaństwowym; potępienia wszelkich zamachów terrorystycznych, jak również podżega- nia do nich; zapobiegania proliferacji broni masowego rażenia; reformy sektora bezpieczeństwa oraz werbunku do tzw. Państwa Islamskiego. Na końcu rozdziału umieszczone zostały informacje dodatkowe i  komen- tarz, w których zawarto opis działania ONZ oraz Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS). Rozdział trzeci opisuje działalność Organizacji Traktatu Północnoat- lantyckiego (NATO). Na wstępie autor dokonał prezentacji historycznej organizacji, kierując się przede wszystkim opisem jej powstania, przecho- dząc następnie do opisu jej funkcjonowania oraz charakterystyki jej orga- nów. W dalszej części przytoczony został Traktat Północnoatlantycki wraz z jego tekstem urzędowym, Protokół do Traktatu Północnoatlantyckiego o akcesji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ustawa o ratyfikacji Traktatu Pół- nocnoatlantyckiego. W  rozdziale tym zaprezentowana została Umowa między Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego o ochronie informacji wraz załącznikami i opisem oraz Umowa między Stronami Traktatu Pół- nocnoatlantyckiego o  Współpracy w  dziedzinie informacji atomowych z załącznikiem oraz jej opisem. W rozdziale trzecim autor zamieścił kom- pletną Deklarację Szczytu NATO w Pradze z 2002 r., szczególny nacisk kładąc na Plan Współpracy w Zwalczaniu Terroryzmu, który został szcze- gółowo opisany. Deklaracja Szczytu w Pradze zamieszczona została w ję- zyku angielskim ze względu na brak jej oficjalnego tłumaczenia na język polski. Język angielski – podobnie jak francuski – jest oficjalnym językiem Wstęp 15 Sojuszu Północnoatlantyckiego. Dodatkowo w rozdziale trzecim znajduje się Deklaracja Szczytu NATO w Newport z 2014 r. W informacjach do- datkowych i komentarzu znajduje się szczegółowy opis funkcjonowania tej organizacji, począwszy od jego historii i tzw. polskiej drogi do NATO, poprzez opis kolejnych jego strategii, omówienie działania tzw.  funda- mentu Organizacji, jakim jest art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, po- przez omówienie dotychczasowej działalności Sojuszu. Rozdział kończy opis wszystkich Szczytów NATO. Rozdział czwarty poświęcony został Radzie Europy. Zawarto w nim opis tej subregionalnej organizacji, następnie zaś przedstawiony został jej Statut oraz jeden z najważniejszych dokumentów dotyczących praw człowieka, a mianowicie Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Pod- stawowych Wolności wraz z opisem. Kolejnym omówionym dokumen- tem jest Europejska Konwencja o Zwalczaniu Terroryzmu, która stanowi jeden z  najważniejszych dokumentów międzynarodowych dotyczących walki ze współczesnym terroryzmem. Następnym dokumentem jest Pro- tokół Nr 6 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Dotyczący Zniesienia Kary Śmierci. W rozdziale tym znajduje się również Konwencja Rady Europy o zapobieganiu terroryzmowi oraz Konwencja Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z  przestępstwa oraz o  finansowaniu terrory- zmu. Ostatnie dwa wymienione dokumenty zostały sporządzone podczas obrad w Warszawie w 2005 r. Rozdział kończą informacje dodatkowe i komentarz, które zawierają szczegółowy opis funkcjonowania omawia- nej organizacji. W rozdziale piątym opisana została Unia Europejska. Autor rozpoczął od przedstawienia tej organizacji, następnie przechodząc do prezentacji Traktatu o Unii Europejskiej wraz z opisem oraz Traktatu Akcesyjnego. W dalszej części rozdziału znajduje się Deklaracja w Sprawie Zwalczania Terroryzmu oraz Plan Działania Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu. Dokumenty te są niezwykle istotne z uwagi na przeciwdzia- łanie temu zjawisku, chociażby przez to, że określono w nich cele stra- tegiczne UE w tym zakresie. Plan strategii Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu zawiera priorytetowe kierunki działań w ramach walki z tym zjawiskiem. W rozdziale znajduje się również opis oraz tekst Rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie roli NATO w strukturze 16 Wstęp bezpieczeństwa Unii oraz opis i tekst Rezolucji Parlamentu Europejskie- go w sprawie europejskiej strategii bezpieczeństwa i europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony. Rozdział kończą informacje dodatkowe i ko- mentarz, w których zawarto opis systemu bezpieczeństwa europejskiego, poczynając od rysu historycznego, poprzez opis zarządzania kryzysowe- go w UE, a skończywszy na krótkiej charakterystyce dotychczasowych operacji i misji Unii oraz ich charakterystyce. W  rozdziale szóstym opisana została Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Autor rozpoczął od jej historii, następnie przed- stawiony został Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie wraz z opisem. W dalszej kolejności w opracowaniu znajduje się Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie oraz Trak- tat o Otwartych Przestworzach. Wymienione dokumenty są niezwykle istotne z punktu widzenia kształtowania się procesu bezpieczeństwa we współczesnej Europie oraz w sposób wymierny przyczyniają się do po- większenia dwustronnego zaufania pomiędzy krajami NATO a Federacją Rosyjską. W omawianym rozdziale znajdują się również dokumenty mię- dzynarodowe związane z bezpieczeństwem Ukrainy. Pierwszy z nich, to Memorandum Budapeszteńskie o Gwarancjach Bezpieczeństwa kształtu- jące porządek poatomowy w tym kraju. Dokument ten został umieszczo- ny w języku angielskim2 oraz w tłumaczeniu roboczym na język polski Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Drugim dokumentem jest Protokół z  Mińska dotyczący zawieszenia broni pomiędzy rządem ukraińskim a  walczącymi z  nim zbrojnie separatystami wspieranymi przez rząd w  Moskwie oraz ustabilizowania sytuacji we wschodniej części Ukrai- ny. Kolejnym dokumentem jest Porozumienie z  Mińska – Memoran- dum o Realizacji Protokołu z Mińska, dotyczący zawieszenia broni oraz utworzenia zdemilitaryzowanej strefy buforowej na wschodzie Ukrainy. Ostatnim aktem prawnym jest Deklaracja wspierająca Kompleks działań na rzecz realizacji Mińskich Porozumień ws. Ukrainy poświęcony uregu- lowaniu konfliktu w Donbasie. Rozdział kończą informacje dodatkowe 2 W j. ang. Memorandum Budapeszteńskie znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych, www.msz.gov.pl/en/p/wiedenobwe_at_s_en/ news/memorandum_on_security_assurances_in_connection_with_ukraine_s_ac- cession_to_the_treaty_on_the_npt?printMode=true [dostęp: 10.11.2015]. Wstęp 17 i komentarz, w których zawarty jest opis kluczowych traktatów rozbro- jeniowych (SALT, START, SORT) oraz szczegółowa charakterystyka sił jądrowych Stanów Zjednoczonych i Federacji Rosyjskiej. Autor dokonał również analizy ważniejszych wydarzeń dotyczących zawieszenia uczestni- ctwa Rosji w Traktacie o Redukcji Sił Konwencjonalnych w Europie (CFE). W  wykazie skrótów autor umieścił tylko te, które uważał za naj- ważniejsze dla czytelnika, a które to występują w tekście, lub są z nim powiązane. Zamieszczony zaś spis tzw.  bloków ma posłużyć do  szyb- szego odnalezienia dokumentów, tematów pokrewnych i ewentualnego dalszego zgłębiania wiedzy na wskazany przez autora temat. W biblio- grafii – z konieczności oszczędności miejsca – zrezygnowano z podawa- nia adresów internetowych konkretnych dokumentów wykorzystanych w pracy. Ograniczono się do przywołania adresów oficjalnych stron in- ternetowych poszczególnych instytucji publikujących owe dokumenty, np. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Traktatu Północ- noatlantyckiego czy też Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zapisy Dzienników Ustaw, w tekście zasadniczym opracowania, zo- stały umieszczone zgodnie z  Uchwałą Ortograficzną nr 13 Rady Języ- ka Polskiego w sprawie zapisu skrótu tytułu Dziennik Ustaw / Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przyjętej na XXII posiedzeniu plenar- nym, w dniu 15 maja 2006 r. W bibliografii zawarte są natomiast zapisy prostsze, stosowane w praktyce prawniczej. Podczas przygotowywania opracowania autor starał się wykorzystać rozległą literaturę przedmiotu, przede wszystkim natury prawnej oraz hi- storycznej, korzystając również ze źródeł obcojęzycznych. Niemniej jed- nak ważną rolę odegrały publikację internetowe. Wymagały one jednak starannej weryfikacji, ale koniec końców okazały się istotnym sposobem pozyskania materiałów źródłowych, w tym tekstów umów międzynaro- dowych z komentarzami, traktatów międzynarodowych z komentarzami oraz Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, jak również umów dwustron- nych. Do najważniejszych publikacji zwartych w języku polskim na szcze- gólne podkreślenie zasługują (według kolejności korzystania): Historia polityczna świata XX wieku (1901–1945 oraz 1945–2000), pod redakcją Marka Bankowicza; Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wymiar militarny Przemysława Żurawskiego vel Grajewskiego; Porządek międzynarodowy u progu XXI wieku, pod redakcją Romana Kuźniara; Stosunki między- 18 Wstęp narodowe. Geneza, struktura, dynamika, pod redakcją Edwarda Hali- żaka i  Romana Kuźniara; Polska droga do  NATO Piotra Mickiewicza; Siła i  solidarność. Strategia NATO 1949–1989 Roberta Kupieckiego; Wojny, konflikty zbroje i  punkty zapalne na świecie Krzysztofa Kubia- ka oraz NATO w dobie transformacji: globalny system bezpieczeństwa a próby utrzymania Pax Americana i NATO w dobie transformacji: siły zbrojne w transatlantyckim systemie bezpieczeństwa początku XXI wieku Krzysztofa Kubiaka i Piotra Mickiewicza. Przydatne okazały się również opracowania będące w posiadaniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a  przede wszystkim robocze tłumaczenia tekstów użytych przez auto- ra. Ważniejsze strony internetowe, z których korzystał autor, to portal: Organizacji Narodów Zjednoczonych (szczególnie istotny z punktu wi- dzenia dokumentów dotyczących funkcjonowania Rady Bezpieczeństwa ONZ), Ośrodka Informacji ONZ w Polsce, Ministerstwa Spraw Zagra- nicznych oraz Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. Opracowanie niniejsze nie opisuje wszystkich istotnych aktów praw- nych uchwalonych przez opisywane organizacje oraz wymiarów pro- wadzonej przez nie polityki międzynarodowej, a  wyłącznie nakreśla ważniejsze obszary i działania, które związane są z ich funkcjonowaniem. Z tego właśnie powodu w sposób marginalny potraktowano działanie Unii Europejskiej w zakresie prowadzonej polityki zagranicznej i obrony. Niewątpliwie przyczynia się ona do  budowy wzajemnego bezpieczeń- stwa oraz zaufania, ale jej wpływ na prowadzone działania międzynaro- dowe – jak pokazuje praktyka – jest raczej minimalny. Przystępując do  zbierania, opracowywania i  weryfikowania mate- riałów niezbędnych do  napisania niniejszego opracowania, założono, że głównym jego celem będzie dokonanie przeglądu oraz analizy organi- zacji międzynarodowych mających wpływ na formowanie się i przestrze- ganie światowego pokoju i bezpieczeństwa oraz najważniejszych aktów prawnych uchwalonych w ramach poszczególnych organizacji. Pozwoli- ło to – przy uwzględnieniu obecnych wyzwań i zagrożeń dla społeczności międzynarodowej – umożliwić sprawną weryfikację ważniejszych posta- nowień zawartych w ramach omawianych organizacji, co z kolei powin- no umożliwić sprawne działania decydentów państwowych w  kwestii pogłębiania światowego pokoju i  bezpieczeństwa. Autor zdając sobie sprawę z faktu, że jego opracowanie nie jest wolne od niedociągnięć, to Wstęp 19 jednak stanowi pracę o charakterze prekursorskim w literaturze polskiej. Wszelkie krytyczne uwagi, które przyczynią się do przygotowania ewen- tualnego kolejnego – poprawionego i uzupełnionego wydania – przyjmo- wane będą z wdzięcznością. Publikacja prezentuje stan prawny na dzień 15 listopada 2015 r. Na koniec autor chciałby złożyć wyrazy głębokiej wdzięczności wszystkim tym, którzy służyli mu radą i cennymi wskazówkami przy pi- saniu niniejszego opracowania. Przede wszystkim wyrazy podziękowa- nia należą się: Panu Profesorowi Andrzejowi Sylwestrzakowi za wnikliwą recenzję pierwszej wersji monografii – jego krytyczne uwagi sprawiły, że  książka stała się bardziej przyjazna dla czytelnika oraz Panu Profe- sorowi Andrzejowi Misiukowi za cenne wskazówki dotyczące warstwy merytorycznej opracowania. Nade wszystko autor dziękuję Panu Profe- sorowi Krzysztofowi Kubiakowi za inspirację do podjęcia tego wyzwa- nia. Najszczersze podziękowania należą się jednak Dorocie i Gabrieli za cierpliwość, wyrozumiałość i wsparcie, co pozwoliło autorowi poświęcić czas na pracę nad niniejszą, oddawaną do rąk czytelników, książką.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wybrane organizacje
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: