Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00200 005989 14079344 na godz. na dobę w sumie
Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny - ebook/pdf
Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 239
Wydawca: MT Biznes Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7561-375-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

O prawie w stosunku do młodzieży pisze sędzia Anna Maria Wesołowska, znana m.in. z programu TVN 'Sędzia Anna Maria Wesołowska'. Książka składa się z krótkich i przystępnie napisanych felietonów. Każdy z nich zawiera konkretne i zwięzłe omówienie wybranej sprawy sądowej, dotyczącej konfliktu młodego człowieka z prawem, w której orzekała autorka. Książka zainteresuje uczniów, nauczycieli i rodziców.

Książka przybliża młodzieży, rodzicom i nauczycielom problematykę przestępstw najczęściej popełnianych przez młodocianych. Autorka wybrała czyny, które najbardziej bulwersują i wzmagają poczucie zagrożenia. W 100 felietonach przedstawia sytuacje, w których nastolatki popełniają przestępstwa lub czyny niedozwolone, często nie zdając sobie z tego sprawy. Autorka ukazuje ich przyczyny i konsekwencje, aby sprowokować do dyskusji i działania. Bowiem to od rodziców, opiekunów, sąsiadów, szkoły i społeczeństwa zależy, czy młodych na ławie oskarżonych będzie przybywać, czy ubywać. Książka pomoże uświadomić młodzieży, że wiele problemów można rozwiązać bez wchodzenia w konflikt z prawem.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Projekt okładki Zuzanna Lis Adaptacja okładki do nowego wydania Wladzimier Michnievič Fotografia na okładce Robert Laska Redaktor Danuta Lukas Korekta Agnieszka Al-Jawahiri Skład książki i montaż okładki Studio Magenta, Nadzieja Michnievič © Copyright by Poltext sp. z o.o. Wydanie zaktualizowane, Warszawa 2014 Poltext sp. z o.o. ul. Jutrzenki 118, 02-230 Warszawa tel.: 22 632 64 20 e-mail: wydawnictwo@poltext.pl internet: www.poltext.pl ISBN 978-83-7561-375-9 Z PLIKu ZoStAły uSuNIęte PuSte StRoNy. Spis treści Wstęp ................................................................................................................... 9 od Autorki ......................................................................................................... 11 Co to jest rozbój? ............................................................................................... 12 Rozbój – ciąg dalszy .......................................................................................... 14 Przestępstwo przeciwko mieniu – „kradłem, bo piłem” ................................. 16 Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia – porwanie pojazdu ................. 18 Przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi . 20 Przestępstwo oszustwa ..................................................................................... 22 Paserstwo ........................................................................................................... 24 Fałszerstwo dokumentu ................................................................................... 26 Wymuszenie rozbójnicze .................................................................................. 28 Przestępstwo przeciwko wolności .................................................................... 30 Groźba ................................................................................................................ 32 Naruszenie miru domowego ............................................................................ 34 Narkotyki .......................................................................................................... 36 Narkotyki – posiadanie .................................................................................... 38 Narkotyki – wprowadzanie do obrotu ............................................................. 40 Czynny żal .......................................................................................................... 42 Narkotyki – poczęstowanie kolegi skrętem z marihuany .............................. 44 Kradzież narkotyku .......................................................................................... 46 Narkotyki – nielegalne wytwarzanie, przetwarzanie, przerób ...................... 48 Marihuana w doniczce ...................................................................................... 50 Przymusowe leczenie małoletniego narkomana .............................................. 52 Narkotyki w plecaku ....................................................................................... 54 Narkotyki w pubach ......................................................................................... 56 5 www.poltext.pl Gwałt – przestępstwo przeciwko wolności seksualnej .................................. 58 Rozpijanie małoletniego ................................................................................... 60 Kazirodztwo ...................................................................................................... 62 Znęcanie się ...................................................................................................... 64 Ciężkie uszkodzenie ciała – przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu .......... 67 udział w bójce lub pobiciu ............................................................................... 69 Zabójstwo typu podstawowego ......................................................................... 71 Zabójstwo kwalifikowane .................................................................................. 73 Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu ............................. 75 Wypadek komunikacyjny ................................................................................. 77 Przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu – znieważenie lub ograbienie miejsca spoczynku zmarłego ..................................................... 79 Przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości – zmuszanie świadka do zmiany zeznań ........................................................................... 81 Poplecznictwo ................................................................................................... 83 Czynna napaść .................................................................................................. 85 Przemoc w rodzinie a rola sąsiadów ................................................................. 87 Przemoc w rodzinie. Zabójczyni czy ofiara? ................................................... 89 Dzień ofiar Przestępstw ................................................................................... 91 Mediacja ............................................................................................................ 94 Naprawienie szkody i zadośćuczynienie ......................................................... 97 Zatrzymanie ...................................................................................................... 99 tymczasowe aresztowanie .............................................................................. 102 tymczasowe aresztowanie – ciąg dalszy ........................................................ 104 Pokrzywdzony .................................................................................................. 106 oskarżony ......................................................................................................... 108 Świadek w procesie karnym ............................................................................ 110 Przeszukanie .................................................................................................... 112 Poręczenie majątkowe i zakaz opuszczania kraju .......................................... 114 6 Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny www.poltext.pl Poręczenie społeczne ....................................................................................... 116 Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności ................ 118 odwieszenie kary, czyli zarządzenie wykonania kary .................................. 120 Społeczny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie ................................ 122 Prawny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie ...................................... 124 Zbrodnia, występek, wykroczenie, czyn karalny .......................................... 126 odpowiedzialność małoletnich – rys historyczny .......................................... 129 Nieletni w świetle obowiązującego prawa ...................................................... 131 Społeczny i prawny obowiązek reagowania na demoralizację i przestępczość nieletnich ........................................................................... 134 Środki wychowawcze stosowane wobec nieletnich – nadzór ........................ 136 Zakład poprawczy ............................................................................................ 138 Prawa człowieka zaczynają się od praw dziecka ............................................ 140 Prawo dziecka do życia w rodzinie ................................................................. 142 Prawo dziecka do pieczy zastępczej ............................................................... 144 Zasada jawności rozprawy ............................................................................... 146 Przebieg rozprawy ............................................................................................ 148 Przebieg rozprawy – ciąg dalszy ..................................................................... 151 Inscenizacja rozprawy ...................................................................................... 156 Co dobrego młodzież widzi w narkotykach? ................................................. 176 Refleksje o prawie ........................................................................................... 178 Zniewaga .......................................................................................................... 180 Naruszenie nietykalności cielesnej ................................................................. 182 Płatna protekcja ................................................................................................ 184 Płatna protekcja – ciąg dalszy ......................................................................... 186 łapownictwo bierne ........................................................................................ 188 łapownictwo czynne ....................................................................................... 190 tajemnica korespondencji ............................................................................... 192 Rewolucja informacyjna .................................................................................. 194 Spis treści 7 www.poltext.pl Przestępstwo hackingu .................................................................................... 196 Nielegalny podsłuch i inwigilacja ................................................................... 198 ochrona informacji niejawnych – tajemnica państwowa .............................. 200 Naruszenie integralności zapisu informacji .................................................... 201 Świąteczne refleksje ....................................................................................... 203 obrona konieczna ........................................................................................... 205 Przekroczenie granic obrony koniecznej ....................................................... 207 Stan wyższej konieczności ............................................................................. 209 Połowinki .......................................................................................................... 211 Hammurabi czy Beccaria? ............................................................................... 213 Współsprawstwo ............................................................................................... 215 Rok Dzieci – ofiar Przestępstw .................................................................... 217 Internet a wykorzystywanie seksualne dzieci ............................................... 219 Wykorzystywanie seksualne dzieci ................................................................ 221 Mafia, przestępczość zorganizowana – rys historyczny ............................... 223 Przestępczość zorganizowana w Polsce ......................................................... 225 Przestępczość zorganizowana – sytuacja prawna .......................................... 227 Przestępczość zorganizowana – pranie brudnych pieniędzy ....................... 229 Przestępczość zorganizowana – świadek koronny ......................................... 231 Przestępczość zorganizowana – mały świadek koronny ............................... 233 Przestępczość zorganizowana – świadek incognito ...................................... 235 Przestępczość zorganizowana – zakup kontrolny, dostawa niejawnie nadzorowana ................................................................................................ 237 8 Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny Wstęp Publikacja, która trafia do rąk Państwa, jest pracą szczególną. Powstała ona z potrzeby serca, z niezgody na to, by coraz więcej młodych ludzi stawało przed sądem w charakterze osób oskarżonych. Powstała z myślą o tym, by ustrzec młodych ludzi przed skutkami łamania prawa, a także, by pomóc nam, nauczy- cielom i wychowawcom, w prowadzeniu lekcji wychowawczych poruszających ważne i trudne sprawy dla naszych wychowanków. Gdy myślimy o profilaktyce, z każdym rokiem nasuwa się nam coraz więcej pytań. Czy profilaktyka jest w ogóle potrzebna? Jak ją stosować, by była sku- teczna? Czy profilaktyka to coś więcej niż informacja lub straszenie skutkami stosowania różnego rodzaju używek? Jakie działania zapobiegawcze są najbar- dziej skuteczne? Profilaktyka to świadome towarzyszenie człowiekowi w jego rozwoju, zapo- bieganie zagrożeniom i umiejętność reagowania na nie. Kto ma skuteczniej chronić młodego człowieka przed wszelkiego rodzaju zagrożeniami, jeśli nie rodzina i szkoła? ,,Na pozór może się wydawać, że wszelkie zagrożenia czyhają na człowieka w świecie zewnętrznym, gdy w istocie to sam człowiek dokonuje takich wyborów, które zakłócają jego rozwój. Człowiek niedojrzały sam dla sie- bie może być zagrożeniem” (za Małgorzatą Simm i ewą Węgrzynek). Jednakże człowiek młody, sam dla siebie i swoich rówieśników, może być również szansą. Nikt nie zrozumie lepiej młodego człowieka niż on sam. Problem w tym, ,,by mu się chciało chcieć”. Pani sędzia Anna Maria Wesołowska opisuje w swojej książce sytuacje z życia wzięte; sytuacje, w których nastolatki wchodzą w konflikt z prawem. ukazuje również przyczyny i kontekst, w jakim do nich doszło. tak naprawdę działania wychowawcze będą miały sens i będą skuteczne wów- czas, gdy w ich realizację włączy się młodzież, rodziców, nauczycieli i członków lokalnej społeczności. Nam wszystkim powinno zależeć na tym, by jak najwię- cej osób zabierało głos i angażowało się w działania na rzecz innych. Powinno nam zależeć na tym, by zło i patologia, która może zacząć się od używania prze- kleństw w rozmowach, niszczenia mienia dla rozrywki, aktów agresji, nie stały się powszechnie akceptowane. Książka sędzi Anny Marii Wesołowskiej to zaczątek takiej wczesnej profilakty- ki. Publikacja ta zawiera informacje o przepisach, zilustrowane relacjami z au- tentycznych spraw toczących się w sądach, które mają uświadomić młodym 9 www.poltext.pl ludziom skutki działań, gdy „z nudów” sięgają po używki, stosują przemoc czy też szukają szczególnych podniet, wyrządzając przy tym komuś krzywdę. Jeśli choć kilka osób w trakcie czytania lub po przeczytaniu tej książki, po prze- prowadzonej z wykorzystaniem felietonów lekcji wychowawczej, zmieni swoje nastawienie, zastanowi się lub poda potrzebującemu pomocną dłoń – to będzie sukces. I o taki właśnie sukces chodzi. Być może felietony te staną się inspiracją do wzajemnej wymiany poglądów, do zwrócenia uwagi na drugiego człowieka, by w trudnych chwilach nie był on po- zostawiony samemu sobie. Być może ich lektura skłoni nas do tego, by zmieniać w naszym środowisku to, co nam się nie podoba lub to, co boli. Zawsze dużym szokiem jest widok młodych ludzi na ławie oskarżonych. to od nas, osób dorosłych: rodziców, sąsiadów, nauczycieli i całego społeczeństwa za- leży, czy tych młodych będzie w tym miejscu przybywać, czy też ubywać. Pani sędzia Anna Maria Wesołowska chce nas zainteresować tą problematyką, sprowokować do dyskusji i wymiany poglądów, a przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wiele problemów można rozwiązać inaczej, bez wchodzenia w kon- flikt z prawem. Publikacja ta składa się z szeregu różnych felietonów, z których każdy może być kanwą osobnej lekcji wychowawczej. Podczas tych lekcji można w sposób szczery i otwarty wyrazić swoje opinie, zapoznać się z obowiązującym prawem, spróbować dociec przyczyn zaistniałych sytuacji, a także zrewidować swoje do- tychczasowe poglądy. te lekcje to pierwszy krok do kształtowania państwa pra- wa, w którym my wszyscy będziemy czuli się dobrze i bezpiecznie. Jest takie powiedzenie: „Trzeba umieć mocno odczuwać, aby innych do czucia po- budzić”. ta lektura – skromnym zdaniem pedagoga szkolnego – potrafi spro- wokować do dyskusji i skłonić do refleksji. Warto o tym rozmawiać i mądrze wykorzystać tę publikację. Bożena Ober Pedagog XXVI Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi 10 Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny Od Autorki Jestem sędzią. Prawie trzydzieści lat orzekałam w wydziale karnym Sądu okrę- gowego w łodzi. Młodzież szkolna wielokrotnie gościła na moich rozprawach. Młodzi ludzie przekonali mnie, że należy z nimi rozmawiać o zagrożeniach i przestępczości. Poprzez tę publikację chciałabym przybliżyć młodzieży i nauczycielom proble- matykę przestępstw najczęściej popełnianych przez młodocianych. Wybrałam czyny, które najbardziej bulwersują i wzmagają poczucie zagrożenia. Prezento- wany materiał może być wykorzystany np. na lekcji wychowawczej lub w ką- ciku prawnym. Liczne telefony od nauczycieli z prośbą, by młodzież mogła uczestniczyć w roz- prawie sądowej, zainspirowały mnie do pisania o prawie na łamach „Dziennika łódzkiego”. W ten sposób powstały felietony zawierające informacje o przepi- sach, zilustrowane krótkimi relacjami z autentycznych spraw toczących się przed sądem. Każda z nich, choć inna, pokazuje, jak często „chwila” może zmienić życie wielu ludzi w dramat. Przemyślcie każdą z tych spraw, spróbujcie ocenić, jak Wy zachowalibyście się w opisanej historii. Znając już przepisy i zagrożenie karą za konkretne czyny, spróbujcie sami wydać wyrok. Zapewniam, że jest to świetna lekcja życia. Ciekawa też jestem, czy również – podobnie jak ja – dojdziecie do wniosku, że aby oceniać innych, musicie zajrzeć w głąb siebie. Życzę Wam refleksyjnej lektury. Anna Maria Wesołowska 11 Co to jest rozbój? Przysłowiowy Janek Kowalski został oskarżony o to, że „używając przemocy poprzez wykręcenie ręki, zabrał w celu przywłaszczenia flamaster i 2 złote” (art. 280 § 1 kk) albo „grożąc pokrzywdzonemu scyzorykiem, zrabował telefon komórkowy” (art. 280 § 2 kk) – to przykłady rozboju. tego typu akty oskarżenia trafiają coraz częściej do sądu, a w życiu takie sytu- acje zdarzają się nagminnie. Prokurator wnosi o wymierzenie 17-letniemu uczniowi kary kilku lat pozba- wienia wolności. Obrońca prosi o łagodne potraktowanie, obarczając winą młody wiek i niedoj- rzałość sprawcy. Siedzący na ławie oskarżonych nastolatek, przebywający od kilku miesięcy w areszcie śledczym, błaga: „Będę chodził do kościoła, będę się uczył, słuchał rodziców, tylko wypuście mnie z więzienia. Ja nie wiedziałem, że za taki czyn grozi kara; młodzież tak postępuje, mnie też kiedyś zabrano plecak i nic się nie działo”. Art. 280 Kodeksu karnego stwierdza jednak: §1. Kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmia- stowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzy- tomności lub bezbronności, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. §2. Jeżeli sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładnia- jącym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. (Górna granica zagrożenia wynosi 15 lat). oznacza to, że jeżeli sprawca, grożąc np. scyzorykiem, żąda od pokrzywdzonego choćby złotówki, grożą mu za to najmniej 3 lata pozbawienia wolności. Wykonanie kary, orzeczonej w takim wymiarze, nie może być warunkowo za- wieszone, a sprawca z reguły zostaje tymczasowo aresztowany. Ważne jest rów- nież to, że nieletni, który po ukończeniu piętnastu lat dopuszcza się rozboju, może odpowiadać na zasadach określonych w kodeksie karnym, jeżeli okolicz- 12 www.poltext.pl ności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wy- chowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne (art. 10 § 2 kk). oznacza to w praktyce, że niepoprawny piętnastolatek może trafić do zakładu karnego nawet na kilka lat, często za przysłowiową złotówkę, jeżeli groził po- krzywdzonemu użyciem przemocy. Kilkanaście lat pracy w sądzie przekonało mnie, że wiedza na temat przestęp- stwa rozboju potrzebna jest już na poziomie szkoły podstawowej. to właśnie tam najczęściej spotykamy się z agresywnym zachowaniem starszych uczniów, którzy przyjmują postawę roszczeniową wobec młodszych kolegów. Dzieci czę- sto o tym nie mówią, a my lekceważymy problem. Doświadczenia ostatnich lat wykazały, że to błędna postawa. Z agresją powinniśmy walczyć bez względu na czas i miejsce. Młodzież musi zrozumieć, że życie nie jest grą komputerową ani filmem. Po drugiej stronie przestępczego zachowania stoi zawsze osoba pokrzywdzona i od- powiedzialność, którą trzeba za swój czyn ponieść. Co to jest rozbój? 13 Rozbój – ciąg dalszy Przepis art. 280 kk zawiera określenia, które nie zawsze są właściwie rozumiane. Przyzwyczajeni do agresywnych zachowań, nie zdajemy sobie sprawy, że chło- pak, który przewrócił kolegę na ziemię i zabrał mu jakąkolwiek rzecz (pienią- dze, plecak, telefon komórkowy), popełnił przestępstwo rozboju. omówię więc zwroty, nad którymi warto się zastanowić. Art. 280 § 1 kk określenie „kto kradnie, używając przemocy wobec osoby” oznacza zachowania zmierzające do sparaliżowania woli ofiary, polegające przykładowo na szarpaniu, uderzaniu, kopaniu, a więc takie, które powodują nawet nieznaczne naruszenie nietykalności cielesnej, jak np. siniaki. oczywiście, działania te muszą mieć na celu zabór mienia. Przestępstwo rozboju może przyjmować również postać „groźby natychmiasto- wego użycia przemocy”. Sprawca w takim wypadku nie musi nawet dotknąć ofiary, ale jego zachowanie powoduje, że staje się ona bezwolnym narzędziem, np. wyrośnięty siedemnastolatek żąda pieniędzy od młodszego kolegi o drobnej posturze, wymachując pięściami przed jego nosem (pamiętajmy o zagrożeniu od 2 do 12 lat pozbawienia wolności). Art. 280 § 2 kk Są w nim zawarte takie określenia, jak „broń palna” i „nóż”. Posługujący się tymi przedmiotami, w świetle prawa staje się odpowiedzialnym za rozbój kwa- lifikowany nawet wówczas, gdy np. „bawi się” scyzorykiem w celu zastraszenia ofiary i zmuszenia jej do wydania pieniędzy. Oskarżony Janek Kowalski, posługując się nożem traperskim, zabrał koledze bluzę i 3 złote. Prokurator żąda 5 lat pozbawienia wolności. Oskarżony tłumaczy: „Nóż nosiłem dla obrony, tak mi kazano w szkole prze- trwania. udawałem tylko, że rzucam w tego chłopaka, wygłupiałem się, nigdy nikomu nie zrobiłbym krzywdy, potrzebowałem tylko kilku złotych na kur- czaka”. oskarżony jest dobrym uczniem, ma pozytywną opinię w miejscu za- mieszkania. Pokrzywdzony: „Napadł mnie w biały dzień na ulicy Piotrkowskiej; nie wie- działem, do czego jest zdolny, oddałem mu więc wszystko”. 14 www.poltext.pl Przesłanki rozboju kwalifikowanego zostały spełnione. Jest ofiara, jest sprawca, więc musi być kara – w tym wypadku 3 lata pozbawienia wolności. odpowia- damy z tego przepisu także za „posługiwanie się innym, podobnie niebezpiecznym przedmiotem”, np. utrąconą szyjką butelki, czyli tzw. „tulipanem”, jak również za „działanie w inny sposób, bezpośrednio zagrażający życiu”, np. silne kopanie w głowę czy uderzanie kijem bejsbolowym. ostatnio młody chłopak został skazany na 15 lat pozbawienia wolności. Groził pokrzywdzonemu, m.in. przypaleniem żelazkiem. Stwierdził: „Coś mi chyba odbiło. Każdy uczy się na własnych błędach”. Zastanówmy się, czy jest to konieczne. Rozbój – ciąg dalszy 15 Przestępstwo przeciwko mieniu – „kradłem, bo piłem” Kradzież z włamaniem jest kojarzona najczęściej z młodocianymi sprawcami. Maciek miał 14 lat, gdy po raz pierwszy dokonał włamania. Wybił szybę w sa- mochodzie sąsiada i ukradł radio. Potrzebował pieniędzy na piwo. Matka napra- wiła szkodę i uprosiła sąsiada, by nie powiadamiał policji. Maciek nie poniósł więc odpowiedzialności. Rok później został zatrzymany w trakcie kolejnego włamania do samochodu. Był pijany. tym razem sąd rodzinny i nieletnich zastosował nadzór kuratora są- dowego. Mimo jego wysiłków, wielokrotnych rozmów, skierowania do poradni terapeutycznej Maciek nie zmienił swojego zachowania. Dwa lata później został zatrzymany ze skradzionym telewizorem sąsiadki. Był pod wpływem alkoholu. Ponieważ skończył 17 lat – sąd zastosował tymczasowe aresztowanie. Prokurator postawił zarzut, iż Maciek latem 2013 r., po uprzednim wyłamaniu drzwi, dostał się do wnętrza mieszkania, skąd zabrał w celu przywłaszczenia te- lewizor wartości 600 zł na szkodę Jana Kowalskiego. Zachowanie takie reguluje art. 279 § 1 kk: Kto kradnie z włamaniem, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Kradnie, to znaczy zabiera rzecz spod władztwa osoby nią dysponującej wbrew woli tej osoby. Zabór przedmiotu musi nastąpić w celu przywłaszczenia, a więc w celu wykonywania na zabranej rzeczy praw właściciela. Są nimi nie tylko pra- wo do korzystania z ukradzionej rzeczy, ale także jej zniszczenia, porzucenia lub sprzedaży. Włamanie to usunięcie przeszkody stanowiącej zabezpieczenie danego przed- miotu. Zabezpieczenie to np.: zamek w drzwiach (również samochodu), szyby w za- mkniętych oknach, kłódki, plomby, taśmy sygnalizujące zamknięcie pomiesz- czenia przez odpowiednie służby, kody uniemożliwiające dostęp do urządzeń elektronicznych (komputerów, bankomatów). Włamaniem będzie również otwarcie pomieszczenia oryginalnym kluczem, wbrew woli właściciela. Maciek dostał się do mieszkania sąsiadki, wyważając drzwi jednym kopnięciem. Wiedział, że w domu nikogo nie ma. Zabrał telewizor, który zamierzał sprze- 16 www.poltext.pl dać na rynku. Potrzebował pieniędzy na alkohol. twierdzi, że w tamtym czasie musiał pić, to było silniejsze od niego. Po rocznym pobycie w areszcie śledczym Maciek dzieli się z sądem swoimi przemyśleniami: „to wszystko przez alko- hol. Nie wiem, dlaczego piłem i uzależniłem się. Nie podchodziłem do tego poważnie. Myślałem, że będę pił, ale przyjdzie taki czas, że przestanę. oka- zało się jednak na odwrót i zacząłem pić nałogowo. Chodziłem na odwyki, ale jak koledzy pili piwo i mnie poczęstowali, nie umiałem odmówić. Skończyłem bardzo źle i teraz żałuję. Kradłem, bo piłem. Jak włamywałem się, to myślałem, że nic za to nie będę miał. Kurator rozmawiał ze mną, nie wierzyłem mu, że mogę skończyć w więzieniu. W areszcie jest mi źle. Brakuje mi wolności. Jak wyjdę, nie będę pił. to żaden problem, teraz przecież nie piję. Na pewno się zmienię”. W oczach Maćka widać łzy. Czy jest w stanie dotrzymać obietnicy? Biegła psycholog ma wątpliwości. „Postawa oskarżonego jest deklaratywna. Wykazuje nadal bagatelizujący stosunek do problemu alkoholowego. Cechy uzależnienia występują u niego od trzech lat. Ciągi picia przekraczały okresy trzeźwości. Występowała już potrzeba picia na kaca, a w przypadku odstawie- nia alkoholu – pocenie się, trudności ze snem. trzyletni okres, kiedy oskarżony powracał do picia i przestępstwa, a także nie był w stanie podporządkować się normom i rygorom, daje podstawy do rozpoznania osobowości nieprawidłowej. oznacza to, że utrwalone cechy zachowań są bardzo trudno odwracalne. te- raz jedynym ratunkiem jest leczenie odwykowe, i to w ośrodku zamkniętym. Z racji prowadzenia badań sądowych mam kontakt z młodzieżą uzależnioną od alkoholu. Jest jej zdecydowanie więcej niż kilka lat temu. Picie zaczyna się bardzo wcześnie, często już w szkole podstawowej. Sprzyja temu brak nadzoru rodziców i rozluźnienie atmosfery w szkole. ta sprawa jest tego przykładem”. Maciek został skazany na 2 lata pozbawienia wolności. Działanie pod wpływem alkoholu było w tym wypadku okolicznością obciążającą. Karę będzie odbywał w systemie terapeutycznym – na oddziale odwykowym, co da mu szansę wyj- ścia z nałogu. Na wolności nie potrafił z niej skorzystać. Przestępstwo przeciwko mieniu – „kradłem, bo piłem” 17 Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia – porwanie pojazdu W późnych godzinach nocnych patrol policyjny zauważył wyjeżdżającego z par- kingu poloneza bez włączonych świateł. Na widok radiowozu samochód przy- spieszył. Kierowca nie reagował na próbę zatrzymania. Po chwili zakończył jazdę uderzając w sygnalizator świetlny. Funkcjonariusze siłą wyciągnęli z auta 19- -letniego Sebastiana S. Badanie alkomatem wykazało 1,76 promila alkoholu we krwi. okazało się, że chłopak nie ma prawa jazdy, a samochód zabrał koledze, u którego był na imprezie. Postawiono mu zarzut z art. 289 § 1 kk. Przepis ten przewiduje: §1. Kto zabiera w celu krótkotrwałego użycia cudzy pojazd mechaniczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Zabiera – to znaczy przejmuje we własne władanie. Krótkotrwale używa – używa przez jakiś czas bądź ma tylko taki zamiar. Pojazd mechaniczny – każdy pojazd napędzany umieszczonym w nim sil- nikiem, jak również maszyna samobieżna czy motorower poruszający się przy pomocy silnika. Paragraf 2 przewiduje zagrożenie karą od 6 miesięcy do lat 8 i dotyczy nastę- pujących sytuacji: • • • sprawca czynu określonego w § 1 pokonuje zabezpieczenie pojazdu przed jego użyciem przez osobę nieupoważnioną (usuwa fizyczną lub elektroniczną przeszkodę albo zabiera samochód z zamkniętego garażu), pojazd stanowi mienie znacznej wartości tych), (przekracza 200 000 zło- sprawca następnie porzuca pojazd w stanie uszkodzonym (gorszym niż w chwili zaboru) lub w takich okolicznościach, że zachodzi nie- bezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia pojazdu albo jego części lub zawartości (każdy może mieć do niego dostęp). Należy podkreślić, że do 1995 r. zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia był karany znacznie łagodniej. Rozwój motoryzacji, wysoka wartość samochodów 18 www.poltext.pl i wzrastająca liczba takich czynów spowodowały, że obecnie kara za to przestęp- stwo jest prawie taka sama jak za kradzież. od tego czasu rzadziej pojawiają się naiwne tłumaczenia w stylu: „chciałem się tylko przejechać”, a surowe zagro- żenie winno być przestrogą dla amatorów przejażdżek cudzym samochodem. W tej sprawie jednak tak się nie stało. Sebastian S. przyznał się do zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia i wyjaśnił: „trochę popiliśmy. Poszliśmy spać. Gdy się obudziłem, naszła mnie ochota, aby pojeździć samochodem. Wziąłem kluczyki i udałem się na parking. Byłem pijany, nie bardzo wiedziałem, co robię. Nie sądziłem, że to przestęp- stwo. Zabierałem samochód ojcu bez jego zgody i nic się nie działo. Wściekał się tylko. Gdyby nie policja, to teraz też nic by się nie stało. Pojeździłbym so- bie i wrócił”. oskarżony jest zaskoczony stanowiskiem kolegi, który żąda ukarania go. Mariusz K., pokrzywdzony, uważa, że Sebastian S. przekroczył pewne granice: „Zaprosiłem go do domu jak kolegę, niczego przed nim nie zamykałem, a on ukradł mi klucze od samochodu i uszkodził go. Domagam się ukarania sprawcy. Ciężko pracowałem, żeby kupić tego poloneza”. omawiane przestępstwo jest ścigane z urzędu, co oznacza, że bez względu na stanowisko pokrzywdzonego, prokurator decyduje o wszczęciu postępowania. Wniosek pokrzywdzonego jest potrzebny tylko wówczas, gdy przestępstwo zo- staje popełnione na szkodę osoby najbliższej. oskarżony został skazany na 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jego postawa nie rokuje szybkiego procesu resocjalizacyjnego. Jest arogancki i nie okazuje skru- chy. „to głupota, żeby mnie zamykać. Jestem zmuszony przebywać z ludźmi, którzy są zdemoralizowani. Ja chcę do czegoś dojść, zdobyć wykształcenie”. Dlaczego nie robił tego do tej pory? Z wywiadu środowiskowego wynika, że nie uczył się, nie pracował, często bywał pijany. Popełnił poważne przestępstwo na szkodę osoby, która mu zaufała. Czemu więc sądzi, że jest mniej zdemoralizo- wany niż koledzy z celi więziennej? Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia – porwanie pojazdu 19 Przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi Wydawałoby się, że ten rodzaj przestępczości, stanowiący istotne zagrożenie dla systemu gospodarczego, nie będzie dotyczył młodocianych sprawców. okazuje się, że jest inaczej. „Pomysłowość” młodzieży nie zna granic. Arek K. ma 17 lat. od roku bierze marihuanę. Na początku wystarczało mu na ten cel „kieszonkowe”. Gdy musiał zwiększyć dawki, pieniędzy zaczęło bra- kować. ukradł ciotce cztery czeki i postanowił je zrealizować. Wypisał na nich kwoty po tysiąc złotych i podrobił podpis ciotki. Namówił starszego kolegę, po- siadającego dowód osobisty, aby pobrał pieniądze z banku. Michał D. dostał za realizację czeków 500 złotych. Chłopcy uzgodnili, że gdyby sprawa się wydała, Michał zgłosi kradzież dowodu osobistego. Właścicielka konta zorientowała się, że pobrano nieprawnie pieniądze i zakwe- stionowała wypłatę. Bank powiadomił prokuratora. Dane Michała D. ustalono po numerze dowodu osobistego. Nie przyznał się do niczego i przedstawił wersję z kradzieżą dokumentu. Pobrano od niego próbki pisma. Biegły grafolog wydał opinię: „Podpis w miejscu: kwotę otrzymałem nakreślił Michał D.”. Gdy postawiono mu zarzut, od razu ujawnił, kto mu dał czeki i poprosił o „przy- sługę”. Arek K. nie zaprzeczał, wiedział już, że badania porównawcze pisma wska- żą sprawcę podrobienia czeku. Ciotka Arka była zaszokowana. Siostrzeńcowi postawiono – między innymi – zarzut popełnienia zbrodni z art. 310 § 1 kk. Przepis ten przewiduje: Kto podrabia albo przerabia polski albo obcy pieniądz, inny środek płat- niczy albo dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej, (...) podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat pozbawienia wolności. Podrabia – to znaczy nadaje cechy oryginału dowolnemu przedmiotowi, aby mógł on uchodzić za prawdziwy środek płatniczy. Podobieństwo do oryginału 20 www.poltext.pl nie musi być łudzące, wystarczy wprowadzenie w błąd nawet niedoświadczonej osoby. Podrobieniem będzie również podpisanie się za właściciela czeku jego nazwiskiem czy nielegalne wypełnienie czystego blankietu dokumentu. Przerabia – zmienia dotychczasowy kształt, treść, formę, aby nadać inne zna- czenie (zazwyczaj chodzi o zmianę wartości nominału). Istotne jest, aby spraw- ca zamierzał posłużyć się sfałszowanym środkiem płatniczym lub dokumentem jako prawdziwym. Polski pieniądz – będące w obiegu banknoty i monety emitowane przez NBP. Obcy pieniądz – prawny środek płatniczy dowolnego kraju, w tym euro. Inny środek płatniczy – weksle, czeki, akredytywy, bony towarowe, bony skarbowe. Dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej – obligacje, losy, bony pieniężne, niektóre polisy ubezpieczeniowe (np. autocasco) i określony rodzaj czeków. Arek K. przyznał się do dokonania zarzucanego mu czynu: „Wypisałem czek i podpisałem nazwiskiem ciotki. to nie było trudne. Pieniądze pobrał kolega. Sądziłem, że jak powie o kradzieży dowodu osobistego, to dalej nic się nie bę- dzie działo. Nie zdawałem sobie sprawy, że zostaną pobrane próby pisma i po- twierdzą podpis Maćka. on wówczas pękł i wszystko się wydało. Gdybym wie- dział, że taka kara za to grozi, to w życiu bym tych czeków nie podrabiał”. Prokurator żąda wymierzenia oskarżonemu najniższej kary przewidzianej w art. 310 § 1 kk, czyli 5 lat pozbawienia wolności. Arek K.: „to chyba jakaś pomyłka. Adwokat też mówił o pięciu latach, ale są- dziłem, że to najwyższa kara”. Obrońca wnosi o zastosowanie wobec oskarżonego art. 310 § 3 kk, który prze- widuje, że sąd, w przypadku mniejszej wagi, może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary (co oznaczałoby możliwość wymierzenia kary pozbawienia wolności od 1 roku i 8 miesięcy). Niewielka wartość szkody przemawia za takim rozwiązaniem. Stosunek psy- chiczny oskarżonego do przypisanego mu czynu pozostawia jednak wiele do życzenia. Nie wykazał skruchy, żałował jedynie, że nie przewidział badań gra- fologicznych. o wyroku, jaki zapadł w tej sprawie i o przestępstwie oszustwa, którego jedno- cześnie dopuścił się Arek K., dowiecie się przy omawianiu art. 286 § 1 kk. Przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi 21 Przestępstwo oszustwa Siedemnastoletni Arek K. ukradł ciotce cztery czeki, podrobił jej podpis, a na- stępnie – wspólnie z kolegą – wprowadził pracowników banku w błąd co do autentyczności czeków i wyłudził kwotę 4 tys. złotych. Przestępstwo oszustwa reguluje art. 286 § 1 kk. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do na- leżytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawie- nia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Przedmiotem oszustwa jest szeroko rozumiane mienie, czyli całokształt sytu- acji majątkowej. Wprowadzenie w błąd – oznacza zachowanie zmierzające do wywołania u danej osoby fałszywego obrazu rzeczywistości, np. poprzez zatajenie przed ku- pującym wad towaru, które w sposób istotny obniżają jego wartość. Działanie nie musi być podstępne, ale musi dotyczyć istotnych okoliczności mających związek z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem przez osobę oszukiwaną. Może przejawiać się w formach słownych, pisemnych, poprzez gesty lub w ja- kikolwiek inny sposób, np. złożenie sfałszowanych dokumentów, manipulację urządzeniami kontrolnymi (np. mierzącymi ilość zużytej energii elektrycznej, gazu), naklejanie cen zdjętych z tańszego towaru itp. Wprowadzanie w błąd może wynikać także z zachowania sprawcy, na podstawie którego pokrzywdzo- ny sam wysunie błędne wnioski, jak np. z faktu przyklejenia fałszywych etykiet na towary, wynajęcia pokoju w hotelu przy przemilczeniu braku odpowiedniej ilości pieniędzy. Wyzyskanie błędu polega na tym, że sprawca zaniechał czynności zmierzają- cych do wyprowadzenia pokrzywdzonego z błędu. Wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania to np. wykorzystanie młodego wieku, upośledzenia umysłowego, stanu odurzenia alkoholem czy narkotykami. Istotne jest, aby sprawca, wyko- rzystując taki moment, doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego roz- porządzenia mieniem. Prokurator zażądał wymierzenia Arkowi K. kary w wysokości 5 lat pozbawie- nia wolności. oskarżony popełnił zarówno zbrodnię z art. 310 § 1 kk polegającą na podrobieniu czeku, jak i przestępstwo oszustwa. 22 www.poltext.pl Sąd uwzględnił młodociany wiek sprawcy, zgłoszenie się do poradni leczenia uzależnień, uczęszczanie do szkoły, a przede wszystkim przebaczenie ze strony ciotki, i postanowił dać Arkowi szansę. Przyjmując, że zarzucany mu czyn sta- nowi wypadek mniejszej wagi, wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 5-letni okres próby. W tym czasie Arek K. będzie zobowiązany: • • • informować sąd o przebiegu okresu próby, kontynuować naukę, nie używać środków odurzających. Nad prawidłowym wykonaniem tych obowiązków będzie czuwał kurator. Jeżeli oskarżony w okresie próby postępowałby niezgodnie z zaleceniami, sąd będzie mógł zarządzić wykonanie kary. Gdyby Arek popełnił podobne przestępstwo umyślne, zarządzenie kary byłoby obligatoryjne. oznacza to, że przez okres pięciu lat to Arek będzie decydował, czy spędzi dwa lata w zakładzie karnym, czy też będzie poważnie myślał o przyszłości i wykorzysta szansę daną mu przez sąd. Przestępstwo oszustwa 23 Paserstwo Kuba ma 18 lat, jest uczniem liceum ogólnokształcącego. Przez kilka dni impo- nował dziewczynom najładniejszym skuterem w łodzi. teraz zasiada na ławie oskarżonych. Nabył pojazd pochodzący z kradzieży. Postawiono mu zarzut pa- serstwa opisany w art. 291 § 1 kk: Kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga w jej ukryciu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Nabywa – to znaczy uzyskuje władztwo nad rzeczą; paser nie jest w stanie legalnie nabyć rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, dlatego paser- stwo jest dokonane nie w chwili zawarcia umowy, ale w chwili objęcia rzeczy w posiadanie. Nabycie rzeczy może mieć charakter zarówno odpłatny (umowa sprzedaży), jak również nieodpłatny (darowizna). Pomaga do zbycia – ułatwia przeniesienie własności rzeczy (pośrednictwo, wyszukanie nabywcy). Istotne jest, aby udzielający pomocy wiedział, iż czyni to w stosunku do rzeczy uzyskanej w wyniku przestępstwa. Przyjmuje – przejęcie rzeczy następuje zarówno wtedy, gdy rzecz zostanie fi- zycznie przekazana sprawcy w posiadanie, jak i wówczas, gdy zostanie np. zło- żona w jego mieszkaniu (istotna jest świadomość pasera w tym zakresie). Pomoc do ukrycia – każda czynność zmierzająca do ukrycia rzeczy, np. zama- skowanie kryjówki, stanie na czatach itp. opisane paserstwo jest przestępstwem umyślnym. Sprawca wie, że nabyta rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego lub – na podstawie okoliczności związanych z nabyciem rzeczy – przypuszcza, że pochodzi ona z przestępstwa. Kuba jeździł skuterem zaledwie trzy dni. Właściciel skradzionego pojazdu, któ- ry go przypadkiem zauważył, natychmiast powiadomił policję. Kierowca zaczął wówczas uciekać. Po zatrzymaniu powiedział, że się przestraszył, ponieważ nie ma dowodu rejestracyjnego. Policjanci znaleźli dokument pod siedzeniem sku- tera. Był sfałszowany. Kuba: „Kupiłem skuter na giełdzie od dwóch nieznajomych mężczyzn za 1,5 tys. zł”. Przedstawił umowę kupna-sprzedaży. okazało się, że osoba wska- zana jako sprzedający nie istnieje. Przeprowadzono ekspertyzę pisma. Biegły podał: „umowa w całości została napisana przez Kubę K., łącznie z pod- pisem sprzedającego”. 24
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Bezpieczeństwo młodzieży. Poradnik prawny
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: