Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00307 005833 19006889 na godz. na dobę w sumie
Bieszczady i Beskid Niski. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 3 - książka
Bieszczady i Beskid Niski. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 3 - książka
Autor: , Liczba stron: 296
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5365-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po polsce
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Bezkresne połoniny, bukowe lasy, dzikie ostępy, nieistniejące łemkowskie i bojkowskie wsie, zagubione w beskidzkim krajobrazie drewniane cerkwie i kościoły - to tylko część wyjątkowych atrakcji, które przyciągają w Bieszczady i i Beskid Niski turystów szukających kontaktu z nieskażoną przyrodą i swoistej przestrzeni wolności. Właśnie dla nich powstał niniejszy przewodnik. Propozycje tras opatrzone są profilami wysokości i informacjami praktycznymi, które ułatwią zaplanowanie ciekawej wycieczki odpowiedniej dla każdego miłośnika górskich wędrówek, a także turystów poruszających się samochodem, rowerem, a nawet konno.

W przewodniku:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Bieszczady i Beskid Niski 4 Bieszczady i Beskid Niski Spis treści 3 6 7 8 9 10 11 Jak korzystać z przewodnika Ikony stosowane w przewodniku Jak korzystać z opisu tras Przygotowanie do wycieczki Wybór trasy Klasyfikacja trudności tras Górska Odznaka Turystyczna PTTK 12 Turystyka w Beskidach 12 22 32 Letnia turystyka piesza Turystyka narciarska Turystyka rowerowa 37 38 38 43 45 50 50 51 53 Bieszczady Informacje krajoznawcze Topografia Przyroda Historia i zabytki sztuki Informacje praktyczne Dojazd Noclegi Stadniny koni Ȅ Trasa 1. Jeziorka Duszatyńskie 54 Ȅ Trasa 2. Na szczyt Korbani 58 Ȅ Trasa 3. Południowy kraniec Polski 62 ȃ Trasa 4. Na Smerek 66 ȃ Trasa 5. Połonina Wetlińska 71 ȃ Trasa 6. Połonina Caryńska 78 ȃ Trasa 7. Na dach Bieszczadów 84 ȃ Trasa 8. Rozsypaniec i Halicz 90 ȃ Trasa 9. Na Kremenaros i Rawki 96 Ȅ Trasa 10. Przez Wysoki Dział 102 Ȅ Trasa 11. Widoki w drodze na Jasło 108 Ȅ Trasa 12. Przez Bukowe Berdo 112 116 Trasa konna. Bieszczady w siodle • Kup książkę 120 • Poleć książkę • Oceń książkę Trasa samochodowa. Samochodem dokoła Bieszczadów • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność Spis treści 5 125 Beskid Niski 126 126 130 132 135 135 136 137 Informacje krajoznawcze Topografia Przyroda Historia i zabytki sztuki Informacje praktyczne Dojazd Noclegi Stadniny koni 138 142 146 152 158 164 170 174 180 186 194 ȃ Trasa 13. U łemkowskich kamieniarzy ȃ Trasa 14. W Magurskim Parku Narodowym Ȅ Trasa 15. Z uzdrowiska na wschód Ȅ Trasa 16. Najwyżej w Niskim ȃ Trasa 17. Przez dolinę Zawoi ȃ Trasa 18. Przez Polanę Ȅ Trasa 19. U źródeł Jasiołki i Wisłoka Ȅ Trasa 20. Od Jana do Piotrusia Ȅ Trasa 21. Herbata w bazie w Radocynie Trasa rowerowa. Łemkowszczyzna i uzdrowiska Trasa samochodowa. Cerkiewnym szlakiem 201 Miejscowości regionu 225 Atlas Bieszczadów i Beskidu Niskiego 1:75 000 295 Indeks wybranych nazw geograficznych Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Bieszczady 91 8 Wołosate – Rozsypaniec – Halicz – Wołosate ȃ popularna ď 18,0 km ¡ 748 m [759 m] š 7 godz. 45 min [7 godz. 15 min] Rozsypaniec i Halicz Wspaniała wycieczka w masywie Tarnicy – zapoznaje z najdalej na wschód wysu- niętymi dostępnymi turystycznie połoninami w Polsce. Piękna górska sceneria, dalekie widoki, latem bardzo ciekawa roślinność połonin. Przy słabej widoczno- ści szlak trudny orientacyjnie – w większości prowadzi odkrytymi halami – bar- dzo słabe znakowanie. Trasa niedostępna dla rowerzystów, natomiast dobra dla turystów narciarskich. # $ Początek trasy w centrum Wołosatego, u podnóży Tarnicy. W sezonie wakacyjnym dojeżdża tu kilka autobusów z Ustrzyk Dolnych i jeden z Sanoka, poza tym kursują prywatne busy z Ustrzyk Górnych. Poza sezonem tylko dwa kursy do Ustrzyk Dolnych. W centrum osady znajduje się spory parking (płatny). Uwaga! Droga z Ustrzyk Górnych do Wołosatego od wielu lat nie była remonto- wana – jej stan jest dramatyczny, warto o tym pamiętać, wybierając się własnym samochodem. Wołosate £ 0 godz. (0,0 km), ¢ 7 godz. 15 min (18,0 km), ŕ 720 m n.p.m., Ò N49.06490 E22.68193 Niewielka wioska, którą spotkał podobny los jak inne bieszczadzkie wsie. Dziś to nieduża osada, która sprawia wrażenie, jakby leżała na samym końcu świata. Znaj- duje się tu tylko kilka domów i budynków BdPN, Y schronisko i R pole namiotowe. W sezonie działa sklep i bar. Wycieczka zaczyna się w centrum dawnej wsi Wołosate. Znajduje się tu spora ú stadnina koni huculskich zajmująca część zabudowań dawnego PGR-u. Tu także jest $ parking i bar, natomiast po przeciwnej stronie drogi stoi Y hotelik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. W centrum, przy Uwaga! Jeżeli nie korzy- sta się z własnego samochodu, warto dokładnie spraw- dzić rozkłady jazdy autobusów i busów w Woło- satem, ponieważ połączeń nie jest dużo i często ule- gają zmianom. Bojkowie Bojkowie to grupa etniczna zamieszkująca tereny od Wysokiego Działu w polskich Biesz- czadach po dolinę Łomnicy w Gorganach na Ukrainie. Druga po Łemkach grupa ludności pochodzenia rusko-wołoskiego. Najprawdopodobniej przybyli na tereny Polski w XVI w. Trudnili się głównie pasterstwem. Ich kultura nie była specjalnie rozwinięta, uważa się, że w stosunku do zamieszkujących Beskid Niski Łemków byli opóźnieni nawet o 100 lat. Nie- stety ludność bojkowska została prawie w całości wysiedlona z zamieszkiwanych przez siebie terenów bieszczadzkich w ramach przeprowadzonej po wojnie akcji „Wisła”, która miała na celu rozproszyć ludność bojkowską oraz łemkowską i zniszczyć ich kulturę. Nie- stety w przypadku Bojków w zasadzie się to udało i dzisiaj większość wiosek w Bieszczadach to powojenne osady leśnych robotników powstałe na terenach dawnych wsi bojkowskich. Kup książkę Poleć książkę 8 92 Rozsypaniec i Halicz sklepie znajduje się Ȋ węzeł szlaków – niebieski prowadzi na zachód do Ustrzyk Górnych i dalej na Wielką Rawkę (ok. 4 godz.), ku północy wyprowadza na siodło pod Tarnicą, a dalej na Krzemień (ok. 2 godz. 30 min). Tu zaczyna się także czerwony szlak – Główny Szlak Beskidzki. Należy iść na południowy wschód za znakami czerwonymi, dziurawą drogą, która mija osiedle domków i docho- dzi do miejsca, gdzie przed wojną stała przepiękna drewniana cerkiew bojkowska – jej wizerunek można zobaczyć na tablicy informacyjnej na miejscu dawnej cerkwi. W pobliżu znajduje się także zaniedbany Q cmentarz z przykładami dawnej kamieniarki. Tu rozpoczyna się ścieżka dydak- tyczna, która wkrótce dochodzi do niebieskiego szlaku i dalej z nim wyprowadza na Tarnicę (przy ścieżce kilka stanowisk z tablicami informującymi o ciekawostkach przyrodniczych i historycznych). Szlak wędruje drogą dalej, po lewej W pięknie prezentuje się najwyższy szczyt Bieszczadów – Tar- nica. Po ok. 2 km droga dochodzi do rozdroża – w prawo odchodzi w stronę granicy polsko-ukra- ińskiej i pobliskiej przełęczy Beskid – nie jest ona dostępna dla ruchu turystycznego. Trasa nato- miast wiedzie w lewo. W pobliżu mostu na Wołosatce znajduje się miłe R pole biwakowe – bardzo dobre miejsce na piknik. Z przodu wąska dolina Wołosatki – po prawej wznosi się gra- niczny szczyt Menczył, pod którym do dziś zachował się ozdobny słupek graniczny z godłem Pol- ski pochodzą cy z okresu międzywojennego. Wkrótce szlak dochodzi do bramy wejściowej (daw- niej tu zaczynał się park narodowy) i wchodzi do lasu. Podąża dnem doliny, prawie poziomo drogą wykładaną kamieniami – po ok. kilometrze od wejścia do lasu mija po lewej T drewnianą wiatę i miejsce odpoczynku. Droga prowadzi dalej wśród olchowych zagajników – jest to zbiorowisko naturalne dla dolin potoków w Bieszczadach. Dochodzi do mostu na Wołosatce – od tego miejsca droga zaczyna się wznosić nieco śmielej. Podchodzi cały czas jednostajnie – między drzewami, na osi drogi prześwituje czasami kopuła Rozsypańca. Wkrótce zaczyna się asfaltowa nawierzchnia – zanim zdążymy ochłonąć z zaskoczenia, asfalt kończy się, a droga zaczyna wykręcać ku północy Widok w kierunku Halicza Kup książkę k a z c r e j a M k e r a M Poleć książkę Bieszczady 93 8 i wykonuje ostrą serpentynę (w lewo odchodzi ścieżka, która ją ścina) i podchodzi skrajem ładnej buczyny, mija drewnianą wiatę. Wkrótce kończy się las – szlak wychodzi na rozległą połoninę z W widokiem na piętrzący się szczyt Kińczyka Bukowskiego (niedostępny turystycznie) i wspa- niały kręty grzbiet Połoniny Bukowskiej. Pozostaje kilka metrów do Przełęczy Bukowskiej (1107 m n.p.m.) – tu kończy się droga, widać też pary granicznych słupków – polskie biało-czerwone i nie- biesko-żółte ukraińskie. Podejście drogą na Przełęcz Bukowską dla narciarza jest bardzo sympatyczne. Wznosi się ona jednostajnie, niezbyt stromo, jest szeroka i ma w miarę równą nawierzchnię. Wędrówka na nar- tach jest tu o wiele przyjemniejsza niż podchodzenie tą trasą pieszo, pod warunkiem że spad- nie odpowiednio dużo śniegu. Przełęcz Bukowska £ 3 godz. 30 min (7,9 km), ¢ 4 godz. 15 min (10,1 km), ŕ 1107 m n.p.m., Ò N49.05459 E22.76985 Przełęcz między Rozsypańcem a Kińczykiem Bukowskim. Kończy się tu droga z reszt- kami asfaltu i zaczynają bieszczadzkie połoniny. W kierunku Kińczyka ruch tury- styczny jest niedozwolony. Pod przełęczą znajdują się ławeczki i T wiata – dosko- nałe miejsce do odpoczynku po nużącej drodze z Wołosatego. Szlak nie dochodzi do samej przełęczy, skręca w wąską ścieżkę w lewo i dosyć stromo pod górę wspina się w stronę szczytu Rozsypańca. Mija po lewej stronie pokaźną I wychodnię pia- skowca latem porośniętą mnóstwem kwiatów i wkrótce wychodzi na szczyt Rozsypańca (1280 m n.p.m.). Widok w kierunku Tarnicy k a z c r e j a M k e r a M Kup książkę Poleć książkę 8 94 Rozsypaniec i Halicz Droga przez połoniny do przełęczy pod Tarnicą jest bardzo widokowa, oczywiście przy dobrej pogodzie. We mgle trzeba bardzo pilnować szlaku, bo można się zgubić. Trasa nie jest stroma, choć zdarzają się lokalnie niewielkie podejścia. Rozsypaniec £ 4 godz. (9,9 km), ¢ 3 godz. 45 min (8,1 km), ŕ 1280 m n.p.m., Ò N49.07359 E22.76788 Rozpościera się stąd wspaniała W panorama – na wschodzie, za głęboką doliną Sanu ciągną się nieprzeliczone grzbiety Bieszczadów Wschodnich, bardziej na południowy wschód widać kształtny Kińczyk Bukowski, a w oddali najwyższe szczyty bieszczadz- kie – położony już na Ukrainie stożkowaty Pikuj oraz długie pasmo Połoniny Staro- styny. Bardziej na prawo wznosi się zgrabny stożek Ostrej Hory, a na prawo od niej rozłożysta, spłaszczona Połonina Równa. Przy bardzo dobrej widoczności można w oddali zobaczyć piękne pasmo Borżawy. Z kolei patrząc ku północy i zachodowi, podziwiać możemy całe gniazdo Tarnicy z kształtnym Haliczem na północy, skali- stym grzebieniem Krzemienia na lewo od niego i najwyższą Tarnicą. Ze szczytu ścieżka wędruje na północ – prowadzi kilkadziesiąt metrów w dół, po czym rozpo- czynamy podejście na symetryczny wierzchołek Halicza (1333 m n.p.m.). Halicz £ 4 godz. 30 min (12,5 km), ¢ 3 godz. 15 min (5,5 km), ŕ 1333 m n.p.m., Ò N49.08167 E22.74156 Drugi co do wysokości szczyt w polskich Bieszczadach. W Widok stąd jest bardzo podobny do tego z Rozsypańca, z tym że jeszcze bardziej rozległy. Potężniej pre- zentują się stąd Krzemień i Kopa Bukowska. Widok na Bieszczady ukraińskie Kup książkę a k j a M n i c r a M Poleć książkę Bieszczady 95 8 Ze szczytu należy kierować się na północ – szlak schodzi początkowo stromo, później już znacznie łagodniej na szerokie siodło – z przodu kształtny stożek Kopy Bukowskiej. Szlak wykręca powoli ku zachodowi i trawersuje jej szczyt (nazywany także czasami Małym Haliczem) od południa. Droga dochodzi do niewielkiej przełączki – tu odchodzi zagrodzona ścieżka na grzbiet Krzemienia (daw- niej biegł tędy szlak, obecnie jest ona zamknięta dla ruchu turystycznego) – należy skręcić w lewo, zaczyna się długi trawers Krzemienia z W widokiem na szczyt Tarnicy. Ścieżka wędruje wśród wyso- kich traw – po prawej wznoszą się, niczym ruiny starego zamczyska, I skalne baszty na grzbie- cie Krzemienia – wkrótce zaczyna się łagodne zejście. Szlak dochodzi do szerokiej bezimiennej (Sta- nisław Kłos proponował dla niej nazwę: Przełęcz Bojkowska) przełęczy (1160 m n.p.m.). Tu z prawej strony dochodzą Ȋ niebieskie znaki szlaku na Krzemień i Bukowe Berdo (ok. 1 godz.). Razem ze znakami niebieskimi ścieżka zaczyna stromo podchodzić – mija po prawej stronie Ö źródło (w upalne lata wysycha) i po chwili dociera na szeroką przełęcz pod Tarnicą (1275 m n.p.m.). Przełęcz pod Tarnicą £ 6 godz. 30 min (13,8 km), ¢ 1 godz. 45 min (4,2 km), ŕ 1275 m n.p.m., Ò N49.07918 E22.72716 Jest to jedno z najruchliwszych miejsc w Bieszczadach – w ciepłe letnie dni można nawet powiedzieć o „tłoku na szlaku”. Znajduje się tu ważny Ȋ węzeł szlaków – czer- wony szlak prowadzi dalej na Szeroki Wierch i do Ustrzyk Górnych – ok. 3 godz., a żółty szlak wyprowadza w 15 min na szczyt Tarnicy. Należy podążać dalej niebieskim szlakiem. Zaczyna się zejście, początkowo rozległą połoniną – po lewej widać pięknie I skalne gołoborza na stokach Tarnicy – potem wzdłuż krawędzi lasu. Ścieżka przechodzi między skarłowaciałymi bukami i na małej polance skręca w lewo w las – teraz ścieżka robi się dużo bardziej stroma. Przechodzi ładną buczyną i wkrótce dochodzi do T drewnianej wiaty. Teraz dużo łagodniej, przez świerkowe młodniki i zabagnione łączki szlak wędruje połogo, po czym znowu nieco stromiej w dół, ładnym lasem trawersuje od wschodu wierzchołek niewielkiego Hudów Wierszku. Wkrótce spadzista ścieżka dochodzi do krawędzi lasu – tu ławeczki (bardzo dobre miejsce na odpoczynek). Teraz już głównie rozległymi łąkami, z W widokiem na pasmo graniczne ze szczytem Kańczowej, a bardziej z prawej z odsłoniętym wierzchołkiem Wielkiej Rawki, droga schodzi do Wołosatego – na płaskich łąkach odchodzi w lewo ścieżka dydaktyczna do cerkwiska (miejsca, gdzie dawniej stała cerkiew) w Wołosatem. Po chwili droga z ładnym widokiem na Połoninę Caryńską (po prawej) dochodzi obok R pola namiotowego do centrum Wołosatego, gdzie przy sklepie wycieczka się kończy. Zjazd do Wołosatego nie powinien sprawiać większych trudności, choć oczywiście w lesie trzeba wzmóc uwagę i ostrożność. Początkowo ten fragment jest bardzo stromy, potem na szczęście się wypłaszcza. Wskazówka Do 2010 r. w lecie poniżej przełę- czy funkcjonowała dyżurka GOPR, w pobliżu jest nie- wielkie źródełko. Wołosate £ 7 godz. 45 min (18,0 km), ¢ 0 godz. (0,0 km), ŕ 720 m n.p.m., Ò N49.06490 E22.68193 Znajduje się tu bardzo ważny Ȋ węzeł szlaków. W Wołosatem zaczyna się czerwony Główny Szlak Beskidzki (zob. ramka s. 88), który biegnie przez całe Beskidy aż do Ustronia w Beskidzie Śląskim. Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Beskid Niski 159 17 Świątkowa – Wołowiec – Bartne – Świątkowa ȃ popularna ď 21,0 km ¡ 473 m [454 m] š 6 godz. 45 min [6 godz. 45 min] Przez dolinę Zawoi Bardzo malownicza i niedługa trasa zapoznająca ze środkową częścią Beskidu Niskiego. Na trasie najbardziej typowe atrakcje tej grupy górskiej – opusz- czone doliny dawnych wsi, drewniane cerkwie, przydrożne krzyże i kapliczki oraz interesująca przyroda. Wędrówka w większości przebiega nieoznakowa- nymi drogami – kilka miejsc trudnych orientacyjnie. Z kilku punktów ogra- niczone, typowe dla Beskidu Niskiego widoki. Po drodze schronisko PTTK w Bartnem. Trasy nie mogą pokonywać rowerzyści, gdyż wiedzie w większo- ści przez MPN, dla narciarzy jest ona wygodna i w pełni dostępna, choć kawa- łek prowadzi asfaltem. # $ Początek trasy na przystanku autobusowym w Świątkowej Małej – można tu dotrzeć kilkoma autobusami z Jasła (kursy do Grabia i Świątkowej Wielkiej). Jeżeli wybierzemy autobus do Świątko- wej Wielkiej, to możemy wysiąść na przystanku przy cerkwi w tej miejscowości – skrócimy wtedy trasę o ok. 3 km. Również tam można zostawić samochód (przy cerkwi). Świątkowa Mała £ 0 godz. (0,0 km), ¢ 6 godz. 45 min (21,0 km), ŕ 400 m n.p.m., Ò N49.5180 E21.4406 Niewielka wieś położona w dolinie Wisłoki. Znaczna część zabudowy Świątkowej powstała w latach 50. XX w., zachowały się tylko nieliczne starsze budynki. W centrum miejscowości stoi ciekawa D drewniana cerkiew łemkowska pw. św. Michała Archa- nioła z połowy XVIII w. – wewnątrz znajduje się ładna polichromia. Warto zwrócić uwagę na piękne proporcje budowli, jednej z najładniejszych na Łemkowszczyźnie. Pierwszy odcinek wycieczki ze Świątkowej Małej do Wielkiej wiedzie asfaltem, więc narty można założyć dopiero po wyjściu ponad wieś. Przejazd przez przełęcz do Wołowca jest trudny orien- tacyjnie. Po dotarciu do centrum wsi możliwe, że zdjęcie nart okaże się koniecznością na frag- mencie asfaltowej drogi. Gdy szlak czerwony zacznie się wznosić ponad miejscowość, znów droga będzie odpowiednia do wędrówki na nartach. Do schroniska w Bartnem trasa w więk- szości wiedzie pod górę całkiem wygodną drogą, potem sprowadza na przełęcz Majdan. Wycieczka zaczyna się przy przystanku autobusowym w Świątkowej Małej – odchodzi tu na połu- dnie dróżka prowadząca do ładnej zabytkowej D cerkwi z XVIII w. Trasa natomiast wiedzie bez znaków główną szosą w kierunku zachodnim. Należy przejść przez most na Wisłoce i zaraz za nim dojść do skrzyżowania – prosto droga prowadzi do Grabia i Rostajnego, a trasa skręca w prawo, w kierunku Świątkowej Wielkiej. Trzeba iść asfaltem, mijając dwie ładne ð kapliczki, po niecałym kilometrze pojawia się zabytkowa D cerkiew pw. św. Michała Archanioła z XVIII w. Po przeciwnej stronie drogi znajduje się Q cmentarz, na którym zachowało się kilka ciekawych krzyży nagrob- Kup książkę Poleć książkę 17 160 Przez dolinę Zawoi nych. Dalej należy minąć sklep i ładną ð kapliczkę, po chwili droga ostro skręca w prawo, a zaraz za zakrętem znajduje się skrzyżowanie (stoi tu znak wskazujący drogę do Wołowca – znak stoi od lat, mimo że droga urywa się w lesie – nie dokończono jej budowy). Droga skręca w lewo na zachód. Początkowo płasko, a później wznosząc się stopniowo, wchodzi w ładny las – po prawej rosną wspa- niałe jodły. Podejście staje się coraz bardziej strome – wkrótce droga dociera do szerokiej przełęczy, na której znajduje się plac składowania drewna, a przy nim stoi mała drewniana T wiata. Spod przełęczy rozciąga się na wschód fragmentaryczny, ale ładny W widok na pasmo Magury Wątkow- skiej. Teraz rozpoczyna się najtrudniejszy odcinek wycieczki – z placu składowego należy się kiero- wać błotnistymi dróżkami dokładnie na zachód, wędrując początkowo prawie poziomo. Wkrótce droga staje się nieco wyraźniejsza i nie krzyżuje się tak często jak wcześniej, po czym zaczyna łagod- nie opadać. Przecina zarastające sosnami polanki i wkrótce wychodzi na rozległe łąki nad Wołow- cem. Ścieżka schodzi skrajem łąk i dociera do potoku Zawoja – po minięciu sterty głazów z podmu- rówki stojącej tu niegdyś chałupy należy zejść nad potok i przejść po kamieniach jego boczny dopływ. Po przejściu kilkudziesięciu metrów (trzeba iść wzdłuż Zawoi, bez ścieżki) osiąga się drogę w doli- nie. Tu pojawiają się Ȋ żółte znaki szlaku, który w lewo prowadzi do Nieznajowej (ok. 1 godz. 15 min). Wędrując w przeciwnym kierunku, trzeba skręcić w lewo za ostatnim domem w Wołowcu – przed brodem na Zawoi, i nie przekraczając rzeki, konsekwentnie iść pod górę, w kierunku naroż- nika łąk, gdzie pojawia się droga na przełęcz. Po kilkuset metrach droga dociera do miejsca, gdzie na wzgórzu, nad drogą wznosi się D drewniana cerkiew pw. Opieki Matki Bożej pochodząca z XVIII w. Wkrótce pojawia się Ȋ węzeł szlaków – żółte znaki prowadzą w lewo do Banicy (ok. 1 godz. 15 min), czerwone przychodzą z Jasionki (ok. 1 godz. 15 min). W dolinie Zawoi Kup książkę a k j a M n i c r a M Poleć książkę Beskid Niski 161 17 Wołowiec £ 2 godz. 15 min (8,8 km), ¢ 4 godz. 45 min (12,2 km), ŕ 500 m n.p.m., Ò N49.5243 E21.3465 Niewielka wieś ukryta w dolinie Zawoi, wzmiankowana już w połowie XVI w. W cen- trum wsi, ponad drogą znajduje się D drewniana cerkiew łemkowska pw. Opieki Matki Bożej (prawdopodobnie XVIII w.) i zarośnięty stary cmentarz z kilkoma ład- nymi figurami nagrobnymi. W Wołowcu mieszka Andrzej Stasiuk, pisarz, poeta, publi- cysta, eseista, dramaturg, autor m.in. książki Jadąc do Babadag – za którą otrzymał nagrodę literacką Nike. Trasa wiedzie dalej za czerwonymi znakami – asfaltowa droga wychodzi ku północnemu zacho- dowi – szosa skręca tu w lewo, a szlak w prawo na wiejską drogę podążającą w górę doliny potoku Mareszka. Za ostatnimi domami skręca w prawo i zaczyna podejście, dosyć stromą drogą, wkrótce dochodzi do lasu, a po chwili coraz łagodniejszą drogą przecina poprzecznie biegnącą stokówkę. Teraz już łagodnie wznoszącą się dróżką, przez ładną buczynę dociera do miejsca, gdzie droga przekracza łagodny dział i zaczyna opadać. Wkrótce ścieżka dochodzi do skrzyżowania szlaków: z lewej strony dołącza do nas szlak niebieski z Banicy (ok. 1 godz. 15 min). Teraz już razem z nim płaską, błotnistą drogą dochodzi do łąk i pastwisk nad Bart- nem, a wkrótce dociera do skrzyżowania dróg w górnej części wsi. W lewo można asfaltową szosą zejść do centrum (ok. 2,5 km). Szlak skręca w prawo, pod górę, i po ok. 200 m dociera do Y schroniska PTTK w Bartnem. Wskazówka Warto przejść z Wołowca na południe żółtym szlakiem, w kie- runku Nieznajo- wej wzdłuż doliny Zawoi – jest to jedna z najbardziej „klimatycznych” dolin w Beskidzie Niskim. Droga do Świątkowej a k j a M n i c r a M Kup książkę Poleć książkę 186 Łemkowszczyzna i uzdrowiska Krynica – Zdynia – Krempna – Rymanów-Zdrój Ȅ „tranzyt” ď 125 km ¡ 200 m [200 m] š 12 godz. 30 min [12 godz. 30 min] Łemkowszczyzna i uzdrowiska Beskid Niski nie jest w całości dostępny dla rowerzystów ze względu na Magur- ski Park Narodowy, który obejmuje centralną część tej grupy górskiej. Regula- min MPN zabrania wjazdu do parku na rowerze poza wyznaczonymi szlakami. Dostępnych szlaków rowerowych w Beskidzie Niskim jest wiele, można też korzy- stać z dróg szutrowych prowadzących dolinami przez tereny dawnych wsi. Trasa tej wycieczki przecina prawie cały Beskid Niski w poprzek, jest dość długa, więc można ją podzielić na dwa dni, ale nie ma na niej dużych podjazdów, zatem nadaje się nawet dla niewprawnych rowerzystów. # $ Początek trasy w Krynicy – kursują tu bardzo liczne autobusy z Nowego Sącza i Krakowa oraz pociągi z Krakowa czy Tarnowa. Parkingów dla samochodów znajduje się tutaj kilka. Krynica £ 0 godz. (0,0 km), ¢ 12 godz. 30 min (125 km), ŕ 620 m n.p.m., Ò N49.4102 E20.9562 Największe beskidzkie uzdrowisko, duża miejscowość położona w dolinie Kry- niczanki, u  podnóża Jaworzyny Krynickiej w  Beskidzie Sądeckim i  najbardziej zachodnich skrawków Beskidu Niskiego. Była to wieś rusińska lokowana już XVI w. w ramach państwa muszyńskiego. W 2. poł XIX w. łemkowska wieś zaczyna się roz- wijać jako uzdrowisko, które swój renesans przeżywa w latach międzywojen- nych. Centrum Krynicy to część uzdrowiskowa: deptak główny, przy którym usy- tuowane są Stare Łazienki Mineralne, Pijalnia Główna, Stary Dom Zdrojowy, Nowy Dom Zdrojowy oraz muszla koncertowa. Niedaleko znajduje się ciąg drewnianych willi, a w jednej z nich mieści się ^ muzeum Nikifora (zob. ramka s. 147). Ponad centrum uzdrowiska wznosi się Góra Parkowa, na którą można wyje- chać kolejką linowo-terenową. W Krynicy Słotwinach i Czarnym Potoku znajdują się duże stacje narciarskie. Z centrum Krynicy do Tylicza można dojechać na dwa sposoby: główną drogą przez prze- łęcz Roma, pod którą znajduje się + Kopiec Pułaskiego – pamiątka konfederacji barskiej (zob. ramka s. 156), lub przez Górę Parkową i Huzary po szlakach turystycznych, najpierw żółtym, potem czarnym. Tylicz £ 40 min (18,2 km), ¢ 12 godz. 10 min (116,8 km), ŕ 560 m n.p.m., Ò N49.3965 E21.0274 Dawne miasto, dziś uśpiona wieś niedaleko Krynicy. Tylicz lokowano w 2. poł. XIV w. w ramach państwa muszyńskiego. Miasto położone na szlaku handlowym, Poleć książkę Kup książkę Beskid Niski 187 Długodystansowe szlaki rowerowe przebiegające przez Tylicz Przez Tylicz przebiegają dwa długodystansowe szlaki rowerowe: żółty – Sądecki Szlak Rowerowy oraz niebieski – Transgraniczny Szlak Rowerowy, znakowane kolorowym rowerem na białym tle. Żółty szlak przebiega przez najważniejsze miejscowości Sądecczyzny – od Nowego Sącza przez Nawojową, Frycową, Nową Wieś, Kamianną, Berest, Piorunkę, Mochnaczkę, Tylicz i dalej Muszynkę aż do Przełęczy Tylickiej. Niebieski szlak ma następujący przebieg: Długie – Krzywa – Gładyszów – Smerekowiec – Kwiatoń – Uście Gorlickie – Czarna – Śnietnica – Banica – Izby – Mochnaczka Niżna – Tylicz – Powroźnik, następnie trasą Rowerowej Pętli Muszyńskiej do Muszyny – gdzie łączy się z Głównym Szlakiem Karpackim. mimo że rozwijało się prężnie, podupadło i stało się zwykłą wsią, w której o dawnej świetności przypomina tylko układ urbanistyczny z rynkiem i drewnianą zabu- dową wokół niego. W Tyliczu znajdują się dwa ciekawe obiekty sakralne: przy rynku stoi A kościół drewniany z początku XVII w. Z wyjątkowo cennym wyposażeniem, w dolnej części wsi wznosi się D drewniana cerkiew łemkowska pw. św.św. Kosmy i Damiana z połowy XVIII w. Z Tylicza dalej trasa dalej prowadzi szosą w kierunku Mochnaczki. Przy pierwszych zabudowa- niach wsi, obok R pola namiotowego, zaraz po przejechaniu mostku na Mrokowskim Potoku należy skręcić w prawo w szutrową drogę w kierunku Izb. W dolinie Mochnaczka Niżna £ 1 godz. (13,5 km), ¢ 11 godz. 30 min (111,5 km), ŕ 610 m n.p.m., Ò N49.4385 E21.0100 Razem z Mochnaczką Wyżną tworzy dużą wieś letniskową położoną przy drodze z Krynicy do Tylicza. Wyodrębniła się w połowie XVII w. w dolnej części powstałej wcześniej Mochnaczki Wyżnej. W centrum stoi ciekawa D drewniana cerkiew łemkowska pw. św. Michała Archa- nioła z XVIII w., trochę przebudowana w poło- wie XIX w. Wewnątrz znajduje się kompletny ikonostas. W Mochnaczce jest też interesująca XVIII-wieczna ð kaplica pw. Narodzenia NMP. Droga z Mochnaczki osiąga dolinę Białej. Przy zabudowaniach dawnego PGR-u z lewej strony zaczyna się asfalt, należy tam skręcić. Potem przy sklepie trasa prowadzi w prawo w dolinę Bielicz- nej. Znajduje się tam przepiękna murowana D cerkiew połemkowska, a jej okolica jest wyjąt- kowo malownicza. Z tej doliny trzeba przedostać się przez grzbiet do Ropek. Można podążać zna- kami zielonego szlaku konnego (zielona kropka Kup książkę a k j a M n i c r a M Poleć książkę 188 Łemkowszczyzna i uzdrowiska w białym kwadracie), który skręca do góry w drogę przed cerkwią. Mogą się pojawić ȍ trud- ności orientacyjne w tym miejscu. Dalej droga wiedzie już prosto do Hańczowej. Z Izb do Hańczowej można dotrzeć jeszcze na dwa inne sposoby: czerwonym szlakiem pieszym lub drogą czarnym przez Czertyżne i przełęcz Lipka. Hańczowa £ 2 godz. 30 min (29,0 km), ¢ 10 godz. (96,0 km), ŕ 460 m n.p.m., Ò N49.4722 E21.1575 Wieś w dolinie Ropy powstała w XV w. w dobrach Gładyszów. Według spisów miesz- kańców zawsze zdecydowaną większość stanowiła ludność łemkowska. Tak jest rów- nież obecnie, gdyż spora część wysiedlonych po wojnie Łemków wróciła. W Hań- czowej znajduje się jedna z ładniejszych D drewnianych cerkwi łemkowskich pw. Opieki Bogurodzicy pochodząca z początku XIX w. Z Hańczowej dalej można jechać drogą trudniejszą – wzdłuż czerwonego szlaku pieszego, przez grzbiet Koziego Żebra. Podjazd jest dość stromy i wymagający, podobnie jeśli chodzi o zjazd do Regetowa – opcja dla wprawnych rowerzystów. Wersja łatwiejsza prowadzi Ȋ żółtym szla- kiem rowerowym drogą, która po drugiej stronie rzeki Ropa odchodzi w lewo do Skwirtnego (znajduje się tam ładna D cerkiew drewniana!) i dalej szosą w prawo do Regetowa. Cerkiew w Hańczowej Regetów (Regietów) £ 3 godz. 45 min (37,0km), ¢ 8 godz. 45 min (88,0 km), ŕ 520 m n.p.m., Ò N49.4733 E21.2185 Wieś składająca się z dwóch części: Regetowa Niżnego i Wyżnego. W górnej części znaleźć można kilka domów pełniących funkcje let- niskową oraz stary Q cmentarz łemkowski, miejsce po cerkwi, Q cmentarz wojenny i ð XVIII-wieczną kaplicę cmentarną. W dolnej części znajduje się kilka domów, zabudo- wania dawnego PGR-u, w których obecnie funkcjonuje filia ú stadniny koni huculskich z Gładyszowa. U podnóża Rotundy, w miej- scu, gdzie czerwony szlak zaczyna się wspi- nać na ten szczyt, mieści się R studencka baza namiotowa Studenckiego Koła Prze- wodników Beskidzkich z Warszawy czynna w okresie wakacyjnym. Kup książkę k e m i l K ł e w a P Z Regetowa trasa prowadzi na Rotundę wzdłuż czerwonego szlaku. Jest to bardzo stromy fragment, rower raczej trzeba wprowadzić na szczyt, Poleć książkę Beskid Niski 189 niż na nim wyjechać, ale warto się odrobinę pomęczyć, ponieważ na wierzchołku tej góry znajduje się jeden z najciekawszych w okolicy Q cmentarzy z I wojny. Centralną część sta- nowią wysokie gontyny, wokół których usytuowane są groby poległych żołnierzy, całość ota- cza kamienny murek. Przez wiele lat cmentarz ten był bardzo zaniedbany, zarośnięty i zde- wastowany. Dopiero kilkanaście lat temu zaczęto go remontować. Z Rotundy do Zdyni szlak prowadzi szeroką drogą, która nie jest już tak bardzo stroma jak podjazd z Regetowa, można nią swobodnie zjechać do głównej drogi. Zdynia £ 5 godz. (42,0 km), ¢ 7 godz. 30 min (83,0 km), ŕ 500 m n.p.m., Ò N49.4854 E21.2731 Duża wieś przy drodze z Gorlic do granicy, w dolinie potoku Zdynia. Powstała w XV w., rozwijała się ze względu na położenie przy szlaku handlowym. W 1915 r. leżała na linii frontu, co było przyczyną niemal kompletnego zniszczenia wsi. W centrum stoi D drewniana cerkiew pw. Opieki Bogurodzicy z końca XVIII w. Na cmentarzu znaj- duje się + grób o. Maksyma Sandowicza, którego Cerkiew prawosławna uznała za świętego. W Zdyni co roku, od 1990 r., odbywa się największa w Polsce impreza łemkowska –   Festiwal Kultury Łemkowskiej „Łemkowska Watra”, na który przy- bywa zazwyczaj kilka tysięcy Łemków. Jest to niezbity dowód na to, że mimo usil- nych starań władz poprzedniego systemu kultura łemkowska nie została znisz- czona. Tereny festiwalowe znajdują się po lewej stronie drogi ze Zdyni do Radocyny. W Zdyni pojawiają się Ȋ znaki zielonego szlaku rowerowego. Po dotarciu do głównej szosy należy skręcić w prawo i jechać nią około kilometra, po czym zjechać na drogę odchodzącą w lewo, za drogowskazami do terenów festiwalowych „Łemkowskiej Watry”. Droga jest wygodna, częściowo asfaltowa, częściowo szutrowa. Po chwili wchodzi w las i dość mono- tonnie, wykonując kilka zakosów, prowadzi w kierunku Radocyny. Przechodzi przez przełęcz i sprowadza przez tereny dawnej wsi Lipna – po lewej stronie droga mija ð niewielką kapliczkę, a następnie ścieżkę prowadzącą do cerkwiska, Q cmentarza łemkowskiego i wojennego. Po około 2 km po lewej znajduje się plac, gdzie w lecie stoją retorty i wypalany jest węgiel drzewny. Niedługo potem pojawiają się zabudowania leśniczówki w Radocy- nie, a droga dochodzi do skrzyżowania przy Y ośrodku Lasów Państwowych, w prawo można dojść do R bazy namiotowej SKPG Kraków. Radocyna £ 6 godz. (50,0 km), ¢ 6 godz. 30 min (75,0 km), ŕ 490 m n.p.m., Ò N49.4691 E21.3753 Dawniej duża wieś, powstała na początku XVII w. Teraz zostały po niej ruiny szkoły, cerkwisko i Q cmentarz oraz cmentarz żołnierski z I wojny światowej. W dolnej części dawnej miejscowości znajdują się leśniczówka, Y ośrodek edukacyjny i schronisko Nadleśnictwa Sękowa, w którym po ukończeniu przebudowy będzie można zano- cować i skorzystać z baru, oraz R baza namiotowa Oddziału Akademickiego PTTK w Krakowie prowadzona przez Studenckie Koło Przewodników Górskich w  Krako- wie. Działa ona w okresie wakacyjnym i oferuje noclegi w namiotach bazowych, moż- liwość rozbicia własnego namiotu, kuchnię turystyczną i niesamowitą atmosferę. Kup książkę Poleć książkę 212 Miejscowości regionu Kotań #$ŢŹ Niewielka wieś w dolinie Wisłoki, niedaleko Krempnej. Lokowana w XVI w. na pra- wie wołoskim, należała do starostwa bieckiego. W bocznej dolince, ok. 500 m od głównej szosy, stoi przepiękna drewniana cerkiew pw. św.św. Kosmy i Damiana z XIX w. Obok cerkwi zorganizowano małe lapidarium rzeźb łemkowskich przenie- sionych tu z okolicznych wsi. Krempna #$YŹŘ Spora wieś nad Wisłoką, w miejscu, gdzie wpada do niej potok Krempna. Jest siedzibą jednej z najsłabiej zaludnionych gmin w Polsce (5 osób na 1 km²). Istniała już w XV w. We wsi stoi ładna drewniana cerkiew pw. św.św. Kosmy i Damiana z XVIII w., z kom- pletnym ikonostasem wewnątrz. We wsi także kilka chyż łemkowskich. Na południe od centrum wsi, na Wisłoce, niewielki zalew, a nad nim ośrodki wypoczynkowe. Na wschód od wsi, na wzgórzu nad rzeką położony jest ładny cmentarz z I wojny świa- towej. Krempna jest siedzibą dyrekcji Magurskiego Parku Narodowego. Krościenko #$ŹŘŹ Duża wieś nad Strwiążem, na wschód od Ustrzyk Dolnych, tuż przy granicy z Ukrainą. Istniała już w XVI w., w latach powojennych mieszkali tu greccy emigranci wygnani Chata w Krempnej Kup książkę a k j a M n i c r a M Poleć książkę Miejscowości regionu 213 z kraju po upadku powstania komunistycznego – w większości powrócili oni do swojej ojczyzny lub rozproszyli się po Polsce. W centrum wsi stoi przepiękna drew- niana cerkiew pw. Narodzenia NMP z XIX w. Królik Polski #$Ř Spora wieś leżąca przy drodze z Rymanowa do Daliowej. Istniała już w XIV w. – była enklawą ludności polskiej wśród wsi łemkowskich. Stoi tu drewniany kościół pw. Narodzenia NMP z XVIII w. Na południe od wsi, na terenie nieistniejącej już wsi Kró- lik Wołoski, stoi zrujnowana murowana cerkiew z XIX w., przy niej ładny cmentarz. Krynica !#$@EYŹKŘXZCŢÜ Jedno z największych i najpiękniejszych polskich uzdrowisk. Położone u stóp Góry Parkowej, w zacisznej dolinie, słynie ze smacznych wód mineralnych i korzystnego klimatu. Pierwsze wzmianki o wsi o tej nazwie pochodzą z XVI w. W końcu XVIII w. stanęły tu pierwsze budynki dla kuracjuszy; rozkwit uzdrowisko zawdzięcza Józefowi Dietlowi, który w połowie XIX w. przedstawił projekt jego rozbudowy. W ciągu kolej- nych dziesięcioleci powstały liczne urządzenia i budynki uzdrowiskowe, a dobre wody przyniosły Krynicy sławę europejską. W centrum miejscowości wznosi się nowocze- sna pijalnia, w której można skosztować wszystkich ważnych wód mineralnych, m.in. takich jak „Zuber”, „Mieczysław”, „Zdrój Główny”. Przy wspaniałym bul- warze wznoszą się XIX-wieczne budynki Łazienek Mineralnych i Starego Domu Zdrojowego. Zacho- wało się też kilka drewnianych domów reprezentu- jących charakterystyczną architekturę uzdrowiskową. W centrum, niedaleko głównego deptaku, znajduje się ciekawe Muzeum Nikifora, gdzie można obejrzeć liczne prace tego malarza samouka. Figura przydrożna Krzywa #$ Niewielka osada położona przy drodze z Małastowa do Jasionki. Założona zapewne w XVI w. na prawie wołoskim. W centrum dawnej wsi stoi drewniana cer- kiew z okresu międzywojennego pw. św.św. Kosmy i Damiana, nakryta centralną ośmioboczną kopułą. Kunkowa $ Wieś w dolinie potoku Przysłup u stóp Magury Mała- stowskiej. Powstała pod koniec XVI w. We wsi stoi drewniana cerkiew pw. św. Łukasza Ewangeli- sty z XIX w. Kup książkę a k j a M n i c r a M Poleć książkę 214 Miejscowości regionu Kwiatoń #$ؤ Wieś nad potokiem Zdynia, niedaleko Uścia Gorlickiego. Założona została w XV w. i należała do dóbr Gładyszów. We wsi stoi najpiękniejsza bodaj cerkiew łemkow- ska, pw. św. Paraskiewy z XVII w. W środku zachowana jest polichromia i ikonostas. Lesko #$EŹRKŘXZCŢÜ@ Niewielkie miasto nad Sanem – tutaj „zaczyna się” pętla bieszczadzka. Miasteczko jest jednym z centrów bieszczadzkich – obecnie siedzibą niewielkiego powiatu utwo- rzonego po licznych protestach mieszkańców dopiero kilka lat po reformie admini- stracyjnej kraju. Osada istniała już na początku XV w., w połowie tego stulecia prze- szła na wła sność rodu Kmitów z Wiśnicza i wkrótce lokowano tu miasto. Rozwijało się ono pod troskliwą opieką rodziny Kmitów, później Stadnickich i w końcu Krasic- kich. W XIX w. utraciło swoje znaczenie na rzecz rosnącego szybko Sanoka. Znajduje się tu kilka interesujących zabytków, które koniecznie trzeba zobaczyć. Przy zacho- wanym rynku (zamienionym na niewielki park) stoi murowany kościół Nawiedze- nia NMP z 1530 r., z ciekawym barokowym wyposażeniem (znajduje się tu płyta nagrobna konfederata barskiego – Franciszka Pułaskiego, spokrewnionego ze słyn- nym Kazimierzem). Na południe od kościoła, na stromo oberwanym ku dolinie Sanu cyplu, stoi murowany zamek; pierwotnie o gotyckim charakterze, później wielokrot- nie przebudowywany (zachowana renesansowa baszta), przebudowany całkowicie Cerkiew w Kwiatoniu Kup książkę z n e r o L a n o l I Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Bezkresne połoniny, bukowe lasy, dzikie ostępy, nieistniejące łemkowskie i boj- kowskie wsie, zagubione w beskidzkim krajobrazie drewniane cerkwie i kościoły – to tylko część wyjątkowych atrakcji, które przyciągają w Bieszczady i Beskid Niski turystów szukających kontaktu z nieskażoną przyrodą i swoistej przestrzeni wol- ności. Właśnie dla nich powstał niniejszy przewodnik. Propozycje tras opatrzone są profilami wysokości i informacjami praktycznymi, które ułatwią zaplanowanie cie- kawej wycieczki odpowiedniej dla każdego miłośnika górskich wędrówek, a także turystów poruszających się samochodem, rowerem, a nawet konno. W P R Z E W O D N I K U : 21 TRAS PIESZYCH 2 TRASY SAMOCHODOWE TRASA ROWEROWA TRASA KONNA PROFILE WYSOKOŚCI SZCZEGÓŁOWE MAPY TRAS ATLAS BIESZCZADÓW I BESKIDU NISKIEGO 1:75 000 PORADNIK JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO WĘDRÓWKI INFORMACJE PRAKTYCZNE I KRAJOZNAWCZE ISBN 978-83-283-5365-7 9 788328 353657 C e n a 3 7 0 0 z ł ,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Bieszczady i Beskid Niski. Przewodniki z górskiej półki. Wydanie 3
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: