Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00301 006410 13601045 na godz. na dobę w sumie
Biologia, czyli sens życia - ebook/pdf
Biologia, czyli sens życia - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 174
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 9788323529231 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe >> biologia i chemia
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Zwięzłe wprowadzenie do najnowszej wiedzy o świecie istot żywych, uwypuklające powiązania biologii z fizyką, chemią, geologią i szeroko pojętą humanistyką. Autor, odpowiadając na fundamentalne pytania dzisiejszej nauki, opisuje zjawisko życia na coraz wyższych poziomach organizacji: od powstawania najwcześniejszych form życia biologicznego, przez budowę i działanie komórek, rozwój, anatomię i funkcjonowanie organizmów wielokomórkowych, po wyjątkowe związki między organizmami jak symbioza i altruizm oraz pozycję człowieka w przyrodzie. Bogato ilustrowana książka, napisana przejrzystym, wolnym od naukowego żargonu językiem jest znakomitą pomocą dla studentów pierwszych lat wszystkich wyższych uczelni przyrodniczych, a także uczniów i nauczycieli szkół średnich. Wspaniała lektura dla wszystkich zafascynowanych bogactwem życia na Ziemi. Książka opisuje: * komórki osobniki ekosystemy: organizacja i współistnienie, * geny i genomy: programy działania organizmów, * płeć: przyczyny i konsekwencje jej istnienia, * ewolucja: różnorodność, złożoność i uproszczenia żywego świata, * człowiek: wytwór i zaprzeczenie przyrody. Książka opisuje: komórki osobniki ekosystemy: organizacja i współistnienie, geny i genomy: programy działania organizmów, płeć: przyczyny i konsekwencje jej istnienia, ewolucja: różnorodność, złożoność i uproszczenia żywego świata, człowiek: wytwór i zaprzeczenie przyrody.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Przedmowa Są przynajmniej dwa powody, dla których człowiek rozumny (nazywany też inteligentem) powinien mieć pewne wyobrażenie o biologii. Po pierwsze, przyrodoznawstwo (a w nim biologia) jest częścią kultury. W naukach przyrodniczych można znaleźć odpowiedzi na większość egzystencjalnych pytań zadawanych niegdyś przez filozofów. Wiele z nich wciąż czeka na rozstrzygnięcie, ale dobrze wiedzieć, które nadal są warte pogłębionych dociekań, a które zostały już szczegółowo rozpracowane. Co więcej, w przyrodoznawstwie, podobnie jak w humanisty- ce, zrozumienie otaczającego nas świata wymaga nie tylko znajomości obecnie nim rządzących me- chanizmów, lecz także historycznych przyczyn ich powstania. W żadnej innej dziedzinie wiedzy dopeł- nianie się tych dwu aspektów rzeczywistości nie jest bardziej wyraziste i precyzyjniej opisane niż w no- woczesnej biologii. Po drugie, kluczowa sprzecz- ność, której nie umie pojąć dzisiejszy człowiek, to konflikt między zwierzęcą naturą – obciążeniem wynikającym z ewolucji biologicznej a europejską kulturą – będącą wynikiem ewolucji społecznej. Pokrętna historia człowieczeństwa świadczy o tym, jak groźne są skutki pochopnych prób wybrnięcia z tej antynomii. Tylko gruntowna wiedza o mecha- nizmach i przebiegu ewolucji (biologicznej i kultu- rowej) daje szansę na osiągnięcie równowagi w bez- nadziejnej szamotaninie niedających się pogodzić żądz i dążeń. Nie aż tak górnolotne było uzasadnienie, dla którego w 2008 roku wystąpiłem do władz Wydzia- łu Biologii Uniwersytetu Warszawskiego o wprowa- dzenie na początku studiów wykładu wstępnego, który ukazałby w miarę jednorodny obraz obecnego stanu wiedzy o świecie żywym. Ucząc wcześniej in- nych przedmiotów z programu studiów biologicz- nych, przekonałem się, że mówię do audytorium nazbyt zróżnicowanego. Część moich słuchaczy miała o  sprawach biologii wyobrażenie jednako mierne niezależnie od dziedziny, o którą pytałem. Inni (ci, do których najbardziej chciałbym trafić ze swoim przekazem) wynieśli ze swoich szkół wiedzę przesadnie nawet głęboką, ale cząstkową. Mieszały się w ich głowach myśli ze sobą niepowiązane, a na- der często sprzeczne logicznie. Dokonując z konieczności subiektywnego wy- boru materiału do wykładu, postanowiłem zebrać zestaw zagadnień możliwie ściśle ze sobą powią- zanych. Ma być dla słuchaczy propozycją rdzenia pozwalającego w trakcie dalszych studiów na do- łączanie wiedzy bardziej szczegółowej. Zdaję sobie sprawę z tego, że pomysł, by w jednej niewielkiej książce zawrzeć główne idee biologii, jest przeja- wem nieprzyzwoitego zuchwalstwa. Tego się nie da zrobić. Zbyt duże są zasoby już nawet nie czaso- pism naukowych, ale podstawowych podręczników, by mógł się w nich rozeznać jeden człowiek. Co wię- cej, bezustannie płynie rwący potok nowych faktów i idei rozcierających na pył tezy jeszcze niedawno uważane za oczywiste. Szczególnie w odniesieniu do biologii molekularnej, o której mam pojęcie męt- ne, i paleobiologii, znanej mi powierzchownie. No dobrze, ale jeśli nie podejmie się tego zawodowy ba- dacz i nauczyciel akademicki, to co zastanie przed sobą biedny student? Chaos faktów i wzajemnie sprzecznych ich interpretacji. Niech więc otrzyma choćby kaleki szkielet wewnętrznie spójnej wiedzy, by miał w przyszłości co krytykować i poprawiać. Przewrotnie rzecz ujmując, książka ta może być pouczająca również dla badaczy zaawansowanych w swojej dziedzinie. Uwidacznia bowiem, na ile bio- log niebędący fachowcem jest w stanie zrozumieć zagadnienia odległe od swojego obszaru badań (czy raczej ich nie zrozumieć). Świadomość tej ułomno- ści przekazu przyda się do lepszego popularyzowa- nia nauki – misji każdego prawdziwego uczonego. Różne są przecież sposoby i powody zaintereso- wania biologią. Wśród biorących do ręki tę książkę znajdują się dobrze wiedzący, o co chodzi. Są i tacy, których znęciła uroda słowa „biologia” – może na- zbyt często przywoływanego w znaczeniu „królowej nauk” drugiej połowy XX i następnego wieku. Tym czytelnikom chciałbym udostępnić piękno zawar- te w treści tej dziedziny nauki, nie pozbawiając ich całkiem złudzeń co do jej możliwości nadmiernie wyolbrzymianych przez dziennikarzy. Podstawowe zadanie, które sobie stawiam, to dać czytelnikom wyczucie metody biologii, czyli sposobu rozumo- wania pozwalającego na rozumienie istoty życia głębiej niż tylko poprzez klasyfikowanie i nazywa- nie jego objawów. To „czucie bluesa” jest niezbęd- ne, by być nie tylko odbiorcą informacji zawartych w książkach czy publikacjach naukowych, lecz także prawdziwym odkrywcą naukowych prawd. Z dru- 8 Biologia, czyli sens życia giej strony, by czegokolwiek się dopatrzyć w zjawi- skach wiadomych czy nieznanych, trzeba co nieco wiedzieć. Mieć obraz rzeczywistości pozwalający odróżnić prawdy oczywiste od spraw wymagają- cych nowatorskiego ujęcia. Należy znać podstawo- we fakty, by rozbudowywać rozumienie przyrody o szczegóły. Te elementarne prawdy postaram się streścić, sięgając, jeśli potrafię, do ich nieoczywi- stego sensu. Wydaje mi się to niezbędne, ponieważ początkujący entuzjaści biologii, podobnie jak moi studenci, mają przygotowanie intelektualne bardzo różne, zależne od tego, jak konstruowany był szkol- ny kurs biologii i jakie lektury wpadły im w ręce. Ni- czego nie ujmując ani tym książkom, ani licealnym nauczycielom, trudnym do uniknięcia skutkiem tej drogi do biologii jest pewien chaos, zarówno w odniesieniu do faktów, jak i teorii. Chciałbym czytelnikom pomóc w zaprowadzeniu w umysłach pewnego elementarnego porządku. Będzie to więc powrót do narracji o przyrodzie, którą dziś uważa się za niemożliwą do prowadzenia ze względu na nadmiar znanych nauce faktów i odpowiednią do tego złożoność ich interpretacji. Bez wątpienia dziś łatwiej pogubić się w chaosie faktów niż w pionier- skich czasach nauki. Ja jednak wierzę, że wciąż jest to dla nas możliwe niemal tak dalece, jak dla daw- nych naturalistów wprowadzających nowoczesne pojmowanie biologii do nauki. Tak naprawdę marzy mi się podręcznik zadawa- nia pytań kierowanych do wykładowców i badaczy. Miałby on pomagać w studiowaniu, a nie preten- dować do przedstawienia zamkniętego zasobu wie- dzy biologicznej – w studiowaniu z wykorzystaniem dowolnych źródeł, polegającym na sceptycznym do nich podejściu i każdorazowym szacowaniem ich wiarygodności oraz prawdziwej mocy dowodowej przedstawionych w nich faktów i argumentów. Do tego potrzebne jest przede wszystkim zrozumienie zasad dochodzenia do prawdy w nauce, które są odległe od popularnego o tym wyobrażenia. Zacznę więc swój wykład od sprecyzowania celów i określe- nia reguł gry w nauce. Lektury Biologia to dziedzina nauki zgłębiana przez milio- ny jej entuzjastów. Odpowiednio do tego rozległy jest więc rynek podręczników obejmujących swoim zakresem całość lub główne działy biologii. Wciąż publikuje się nowe książki, a postęp wiedzy dez- aktualizuje treść wcześniejszych. Taki los spotkał- by też listę najnowocześniejszych dzieł, gdybym ją tu przedstawił. Dlatego doradzam czytelnikom krytyczne korzystanie z  wszelkich podręczników i uważne konfrontowanie prezentowanych w nich tez z wiedzą zawartą w artykułach przeglądowych czy oryginalnych publikacjach naukowych dostęp- nych w bibliotekach i Internecie. Na tym przecież polega uniwersyteckie studiowanie. Dobrze jest też czasem spojrzeć w  przeszłość, by lepiej zro- zumieć drogi dochodzenia do prawdy naukowej. Wskazówką i pomocą w określeniu kierunków ta- kich poszukiwań mogą być lakoniczne wzmianki o badaczach i myślicielach, których wkład w roz- wój nauki i  biologii był w  moim subiektywnym odczuciu szczególnie istotny, zamieszczone wraz z ich wizerunkami w poszczególnych rozdziałach. Pożytecznym uzupełnieniem tej książki, dającym lepsze wyobrażenie na temat tempa i mechanizmu rozwoju nauki, mogłoby być także skonfrontowanie przedstawionego w niej obrazu dzisiejszej biologii z opisami i komentarzami odnoszącymi się do róż- nych etapów jej rozwoju w dziełach tych polskich i zagranicznych autorów, którzy w istotę biologii wniknęli najgłębiej, i zajrzenie na przykład do tych ważnych książek: Jerzmanowski, A. 2001. Geny i życie. Niepokoje współ- czesnego biologa. 205 s. Prószyński i S-ka, Warszawa. Kunicki-Goldfinger, W.J.H. 1974. Dziedzictwo i przyszłość. Rozważania nad biologią molekularną, ewolucją i czło- wiekiem. 447 s. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa. Monod, J. 1970. Le hasard et la nécessité. Essai sur la philo- sophie naturelle de la biologie moderne. 243 pp. Seuil, Paris (Monod, J. 1979. Przypadek i konieczność. Esej o filozofii biologii współczesnej. 127 s. Głos, Warszawa). Popper, K.R. 1934. Logik der Forschung. Springer Verlag, Wien. (Popper, K.R. 1977. Logika odkrycia naukowego. Wydanie I. 382 s. Państwowe Wydawnictwo Nauko- we, Warszawa). Schrödinger, E. 1944. What is Life?: The Physical Aspect of the Living Cell. Cambridge University Press. (Schrö- dinger, E. 1998. Czym jest życie oraz Umysł i materia, Szkice autobiograficzne. 207 s. Prószyński i S-ka, War- szawa). Urbanek, A. 1973. Rewolucja naukowa w biologii. 238 s. Wiedza Powszechna, Warszawa. Watson, J.D. Crick, F.H.C. 1953. Molecular structure of nucleic acids. Nature 171, 737–738. Wilczyński, J. 1923. Biologia ogólna. 919 s. Wydawnictwo Kazimierza Rutskiego, Wilno. Wong, J.T. 1975. A co-evolution theory of the genetic code. Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA 72, 1909–1912.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Biologia, czyli sens życia
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: