Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00041 003418 18773026 na godz. na dobę w sumie
Buddyzm dla bystrzaków. Wydanie II - książka
Buddyzm dla bystrzaków. Wydanie II - książka
Autor: , , Liczba stron: 376
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5229-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> religia i rozwój duchowy
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Fundamentalne założenia buddyzmu i jego historia

Niezmienne znaczenie Dalajlamy

Przewodnik po bogatej historii buddyzmu i jego współczesnej praktyce

Co to znaczy być buddystą? Jakie są fundamentalne założenia tej religii? Jaka jest jej historia? Czy poszukujesz prawdy, czy zgłębiasz wiedzę o religiach, czy po prostu jesteś ciekaw, dlaczego buddyzm jest tak często praktykowany - dzięki temu przyjaznemu podręcznikowi poznasz ważne terminy, koncepcje i przyjrzysz się pochodzeniu tej fascynującej starożytnej praktyki. Przy okazji dowiesz się sporo o codziennych rytuałach, świętach, medytacji i wielu innych zagadnieniach.

W książce:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Buddhism For Dummies, 2nd edition Tłumaczenie: Michał Lipa (wstęp, rozdz. 1 – 5), Wojciech Usarzewicz (rozdz. 6 – 17, dodatki) ISBN: 978-83-283-5229-2 Original English language edition Copyright © 2011 by John Wiley Sons, Inc., Hoboken, New Jersey All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. This translation published by arrangement with John Wiley Sons, Inc. Oryginalne angielskie wydanie Copyright © 2011 by John Wiley Sons, Inc., Hoboken, New Jersey Wszelkie prawa, włączając prawo do reprodukcji całości lub części w jakiejkolwiek formie, zarezerwowane. Tłumaczenie opublikowane na mocy porozumienia z John Wiley Sons, Inc. Translation copyright © 2019 by Helion S.A. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, Dla Bystrzaków, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy Way, Dummies.com, Making Everything Easier, and related trade dress are trademarks or registered trademarks of John Wiley Sons, Inc. and/or its affiliates in the United States and/or other countries. Used by permission. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, Dla Bystrzaków, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy Way, Dummies.com, Making Everything Easier, i związana z tym szata graficzna są markami handlowymi John Wiley and Sons, Inc. i/lub firm stowarzyszonych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach. Wykorzystywane na podstawie licencji. Autor oraz HELION SA dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz HELION SA nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://dlabystrzakow.pl/user/opinie/budby2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: dlabystrzakow@dlabystrzakow.pl WWW: http://dlabystrzakow.pl Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:285)ci O autorach .......................................................................................13 Podzi(cid:219)kowania od autorów ...........................................................15 Wprowadzenie ................................................................................17 O ksi(cid:199)(cid:318)ce ....................................................................................................................17 Konwencje zastosowane w ksi(cid:199)(cid:318)ce ........................................................................18 Jak podzielona jest ksi(cid:199)(cid:318)ka ......................................................................................18 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) I. Wyruszamy w podró(cid:318): podstawy buddyzmu ....................................19 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) II. Krótka historia buddyzmu ..................................................................19 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) III. Post(cid:219)powanie buddysty ....................................................................19 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) IV. Poznawanie buddyjskiej (cid:285)cie(cid:318)ki ........................................................19 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) V. Dekalogi ................................................................................................19 Cz(cid:219)(cid:285)(cid:201) VI. Dodatki ................................................................................................20 Ikony wykorzystane w ksi(cid:199)(cid:318)ce ................................................................................20 Co dalej ...................................................................................................................... 20 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) I: WYRUSZAMY W PODRÓ(cid:317): PODSTAWY BUDDYZMU ...23 ROZDZIA(cid:259) 1: Wej(cid:285)cie w (cid:285)wiat buddyzmu: podstawy ..........................25 Czy buddyzm jest religi(cid:199)? ........................................................................................26 Rola Buddy ................................................................................................................28 Funkcja filozofii w buddyzmie .................................................................................30 Docenianie buddyjskich praktyk .............................................................................32 Etyczne (cid:318)ycie .......................................................................................................32 Poznawanie w(cid:260)asnego (cid:318)ycia poprzez medytacj(cid:219) ............................................34 Praktykowanie oddania .....................................................................................34 Po(cid:285)wi(cid:219)cenie w(cid:260)asnego (cid:318)ycia dla dobra wszystkich istot ......................................35 Spis tre(cid:285)ci 5 Poleć książkęKup książkę ROZDZIA(cid:259) 2: Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) ..................................39 Jak umys(cid:260) kszta(cid:260)tuje do(cid:285)wiadczenia .......................................................................40 Kontrast mi(cid:219)dzy cia(cid:260)em a umys(cid:260)em .......................................................................41 Umys(cid:260) w uj(cid:219)ciu trzech nurtów buddyzmu .............................................................42 Sze(cid:285)(cid:201) g(cid:260)ównych typów (cid:285)wiadomo(cid:285)ci ................................................................43 Wp(cid:260)yw ró(cid:318)nych czynników na (cid:285)wiadomo(cid:285)(cid:201) umys(cid:260)ow(cid:199) ..................................44 W poszukiwaniu w(cid:260)asnych emocji ....................................................................45 Dostrzeganie fundamentalnej czysto(cid:285)ci w(cid:260)asnego umys(cid:260)u .................................47 Mo(cid:318)liwo(cid:285)ci rozpraszania z(cid:260)udze(cid:262) .....................................................................47 Dostrzeganie s(cid:260)o(cid:262)ca za chmurami ...................................................................47 Pod(cid:199)(cid:318)anie (cid:285)cie(cid:318)k(cid:199) m(cid:199)dro(cid:285)ci i mi(cid:260)uj(cid:199)cego wspó(cid:260)czucia ........................................49 M(cid:199)dro(cid:285)(cid:201): zrywanie zas(cid:260)ony b(cid:260)(cid:219)dnych wyobra(cid:318)e(cid:262) ..........................................49 Mi(cid:260)uj(cid:199)ce wspó(cid:260)czucie: otwieranie serca na innych .........................................50 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) II: KRÓTKA HISTORIA BUDDYZMU .................................53 ROZDZIA(cid:259) 3: (cid:317)ycie i nauczanie historycznego Buddy ........................55 Wczesny okres (cid:318)ycia Buddy .....................................................................................56 Cudowne narodziny ...........................................................................................57 Nadopieku(cid:262)czy ojciec ........................................................................................59 O(cid:318)enek ksi(cid:219)cia i uwi(cid:219)zienie w pa(cid:260)acu rozkoszy ..............................................59 Odkrycie wiedzy zakazanej: cztery sceny .........................................................60 Pocz(cid:199)tek poszukiwa(cid:262) ...............................................................................................61 Porzucenie arystokratycznego (cid:318)ycia ................................................................61 Popadni(cid:219)cie w skrajno(cid:285)(cid:201) i odkrycie drogi (cid:285)rodka ...........................................62 W cieniu drzewa bodhi: walka z Mar(cid:199) ....................................................................65 Dzia(cid:260)anie dla dobra innych: Budda nauczycielem ................................................67 Przewodnictwo duchowe: wprawienie w ruch ko(cid:260)a dharmy .........................67 Powstanie wspólnoty .........................................................................................68 Ostatnie przes(cid:260)anie Buddy: wszystko przemija ..............................................69 Cztery szlachetne prawdy ........................................................................................70 Prawda o cierpieniu ...........................................................................................70 Prawda o przyczynie cierpienia ........................................................................73 Prawda o ustaniu cierpienia ..............................................................................74 Prawda drogi .......................................................................................................75 Wizja przysz(cid:260)o(cid:285)ci .......................................................................................................77 Nadej(cid:285)cie Maitrei ................................................................................................78 Degeneracja i nadzieja .......................................................................................79 6 Buddyzm dla bystrzaków Poleć książkęKup książkę ROZDZIA(cid:259) 4: Rozwój buddyzmu na subkontynencie indyjskim .......81 Pierwszy sobór buddyjski ........................................................................................82 Zwo(cid:260)anie soboru .................................................................................................82 Kategoryzacja nauczania: trzy kosze ................................................................83 Pokojowe rozpowszechnianie nauczania buddyjskiego ......................................84 Na rozstaju dróg: roz(cid:260)am w spo(cid:260)eczno(cid:285)ci buddyjskiej .........................................85 Drugi sobór .........................................................................................................85 Ró(cid:318)ne drogi rozwoju nauczania ........................................................................86 Buddyzm religi(cid:199) ludu: wp(cid:260)yw cesarza Asioki .........................................................86 Zmiana podej(cid:285)cia ................................................................................................87 Promowanie buddyzmu poza granicami Indii ................................................87 Dwa poziomy praktyki we wczesnym buddyzmie ................................................89 Zmienne sympatie, nowe idea(cid:260)y .............................................................................90 Wznoszenie stup .................................................................................................91 Przeja(cid:318)d(cid:318)ka wielkim wozem: mahajana ..........................................................92 Motywy przewodnie mahajany ...............................................................................92 Kronika rozwoju nauk mahajany ............................................................................93 Sutra lotosu prawdziwej dharmy ......................................................................93 Sutra Vimalakirtiego ...........................................................................................94 Sutry doskona(cid:260)o(cid:285)ci m(cid:199)dro(cid:285)ci ............................................................................94 Sutra o nawiedzeniu Lanki ................................................................................94 Sutra o urodzie (cid:285)wiata .......................................................................................95 Sutry czystej krainy .............................................................................................96 Upadek i odrodzenie buddyzmu w Indiach ...........................................................97 Zanikanie .............................................................................................................98 Odrodzenie w Indiach ........................................................................................98 Przenoszenie gór: buddyzm w Nepalu ..................................................................99 Tradycje buddyjskie w Nepalu ..........................................................................99 Bli(cid:318)sze spojrzenie na buddyzm newarski ........................................................99 ROZDZIA(cid:259) 5: Rozwój buddyzmu do czasów dzisiejszych .................101 Dwie drogi ekspansji buddyzmu ..........................................................................101 Ekspansja „drogi starszych” przez Azj(cid:219) Po(cid:260)udniowo-Wschodni(cid:199) na Zachód ....103 Buddyzm therawady przyjmuje si(cid:219) w Tajlandii .............................................104 Wzrost popularno(cid:285)ci medytacji wipassana na Zachodzie ............................107 Wielkim wozem do Chin i dalej .............................................................................109 Rozwój mahajany w Chinach ...........................................................................110 Girlanda kwiatów i tiantai: wielkie systemy unifikacyjne .............................113 Kronika czystej krainy i innych szkó(cid:260) oddania ...............................................114 Zen na Dalekim Wschodzie i Zachodzie .........................................................118 Z Tybetu na Zachód: trasa diamentowego wozu ..........................................124 Spis tre(cid:285)ci 7 Poleć książkęKup książkę CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) III: POST(cid:218)POWANIE BUDDYSTY ...................................137 ROZDZIA(cid:259) 6: Przej(cid:285)cie na buddyzm ....................................................139 Poruszanie si(cid:219) w(cid:260)asnym tempem .........................................................................139 Branie odpowiedzialno(cid:285)ci za w(cid:260)asne (cid:318)ycie ....................................................140 Okre(cid:285)lenie poziomu Twojego zaanga(cid:318)owania ..............................................141 Zapoznanie si(cid:219) z naukami buddyzmu .................................................................142 Czytanie ksi(cid:199)(cid:318)ek zawieraj(cid:199)cych nauki buddyjskie ........................................143 Wybieranie tradycji ...........................................................................................143 Przyj(cid:219)cie nauk o medytacji ..............................................................................144 Rozwijanie praktyki medytacyjnej ..................................................................145 Znajdowanie nauczyciela .................................................................................145 Formalne zostanie buddyst(cid:199) .................................................................................147 Skupienie na istocie wyrzeczenia ...................................................................147 Przyj(cid:219)cie schronienia w trzech klejnotach .....................................................148 Otrzymanie wskaza(cid:262) ........................................................................................149 Odkrywanie dalszych etapów praktyki ..........................................................151 Obranie (cid:285)cie(cid:318)ki klasztornej ....................................................................................152 Wyrzeczenie si(cid:219) (cid:285)wiata ....................................................................................152 Wy(cid:285)wi(cid:219)cenie na mnicha lub mniszk(cid:219) .............................................................153 Po(cid:285)wi(cid:219)cenie swojego (cid:318)ycia praktyce buddyzmu ................................................154 ROZDZIA(cid:259) 7: Medytacja: g(cid:260)ówna praktyka buddyzmu ....................157 Obalenie mitów na temat medytacji ....................................................................158 Definicja medytacji .................................................................................................159 Odkrywanie korzy(cid:285)ci p(cid:260)yn(cid:199)cych z medytacji .......................................................161 Medytacja w oczach neurobiologów ..............................................................161 Rozpoznanie swojej obecnej sytuacji .............................................................163 Kultywowanie zrównowa(cid:318)enia ........................................................................164 Nie ruszaj si(cid:219) tyle, usi(cid:199)d(cid:316) w ko(cid:262)cu .................................................................165 Docenianie swojego (cid:318)ycia ................................................................................168 Zrozumienie troistej natury medytacji buddyjskiej ............................................169 Rozwijanie uwa(cid:318)nej (cid:285)wiadomo(cid:285)ci ...................................................................170 Pog(cid:260)(cid:219)bianie koncentracji .................................................................................172 Rozwój wgl(cid:199)du ..................................................................................................173 Rozwijanie trzech m(cid:199)dro(cid:285)ci jako podstaw wgl(cid:199)du .............................................174 Kultywowanie m(cid:199)dro(cid:285)ci uzyskanej dzi(cid:219)ki s(cid:260)uchaniu nauk ..........................175 Kultywowanie m(cid:199)dro(cid:285)ci uzyskanej dzi(cid:219)ki kontemplowaniu tego, co s(cid:260)yszysz ......................................................................................................175 Kultywowanie m(cid:199)dro(cid:285)ci uzyskanej dzi(cid:219)ki medytacji nad tym, co rozumiesz ..................................................................................................176 8 Buddyzm dla bystrzaków Poleć książkęKup książkę ROZDZIA(cid:259) 8: Dzie(cid:262) z (cid:318)ycia buddysty ..................................................179 Rola klasztorów w buddyzmie ..............................................................................180 Wyrzeczenie si(cid:219) (cid:285)wiata zewn(cid:219)trznego: dzie(cid:262) z (cid:318)ycia zachodniego buddysty .....181 Typowy dzie(cid:262) z (cid:318)ycia ........................................................................................182 Wype(cid:260)nianie kalendarza specjalnymi wydarzeniami ....................................183 Kwiat lotosu kwitn(cid:199)cy w mule: dzie(cid:262) z (cid:318)ycia praktyka zen ................................186 Typowy dzie(cid:262) z (cid:318)ycia ........................................................................................187 Warsztaty ciszy ..................................................................................................190 Specjalne wydarzenia .......................................................................................192 Oddanie trzem klejnotom: dzie(cid:262) z (cid:318)ycia praktyka tradycji wad(cid:318)rajany ...........192 Ufno(cid:285)(cid:201) umys(cid:260)owi Amidy: dzie(cid:262) z (cid:318)ycia praktyka tradycji czystej krainy ...........195 ROZDZIA(cid:259) 9: W (cid:285)lad za Budd(cid:199) .............................................................197 G(cid:260)ówne miejsca pielgrzymek .................................................................................197 Lumbini: miejsce narodzin Buddy ..................................................................199 Bodh Gaja: miejsce o(cid:285)wiecenia .......................................................................200 Sarnath: pierwsze nauki ..................................................................................203 Ku(cid:285)inagara: (cid:285)mier(cid:201) Buddy ...............................................................................204 Inne wa(cid:318)ne miejsca pielgrzymek ..........................................................................205 Rad(cid:316)gir ...............................................................................................................205 (cid:284)rawasti .............................................................................................................206 Sankassa ............................................................................................................207 Nalanda ..............................................................................................................207 Wybranie si(cid:219) na pielgrzymk(cid:219) ................................................................................208 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) IV: POZNAWANIE BUDDYJSKIEJ (cid:284)CIE(cid:317)KI ......................211 ROZDZIA(cid:259) 10: Czym tak w ogóle jest o(cid:285)wiecenie? ..............................213 Wiele twarzy duchowego urzeczywistnienia .......................................................214 Pogl(cid:199)d tradycji therawady na nirwan(cid:219) ................................................................216 Definiowanie nirwany ......................................................................................216 Odkrywanie czterech etapów (cid:285)cie(cid:318)ki wiod(cid:199)cej do nirwany ........................217 Poznanie dwóch tradycji ........................................................................................218 Czysto(cid:285)(cid:201) umys(cid:260)u w tradycji wad(cid:318)rajany ...............................................................219 Bezpo(cid:285)rednie podej(cid:285)cie do urzeczywistnienia .............................................219 Zrozumienie o(cid:285)wiecenia Buddy ......................................................................220 Twarz(cid:199) w twarz z nirwan(cid:199) w tradycji zen ............................................................221 Bezpo(cid:285)redni przekaz z mistrza na ucznia ......................................................221 Dziesi(cid:219)(cid:201) obrazów pasterskich .........................................................................222 Wspólne cechy buddyjskiego o(cid:285)wiecenia ............................................................234 Spis tre(cid:285)ci 9 Poleć książkęKup książkę ROZDZIA(cid:259) 11: Kwestia (cid:318)ycia i (cid:285)mierci ..................................................235 Osobiste podej(cid:285)cie do (cid:285)mierci ..............................................................................236 (cid:317)ycie jako cenny i rzadki dar .................................................................................237 Twarz(cid:199) w twarz z rzeczywisto(cid:285)ci(cid:199): medytacja nad (cid:285)mierci(cid:199) .............................239 Zrozumienie, (cid:318)e (cid:285)mier(cid:201) jest gwarantowana ..................................................240 Nie wiesz, kiedy nadejdzie (cid:285)mier(cid:201) ..................................................................241 (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) (cid:285)mierci jako duchowy sojusznik ...............................................242 Czerpanie korzy(cid:285)ci z medytacji nad (cid:285)mierci(cid:199) ......................................................243 (cid:284)mier(cid:201) bliskiej osoby ..............................................................................................243 Przegl(cid:199)d podej(cid:285)cia do (cid:285)mierci w ró(cid:318)nych tradycjach buddyzmu .....................244 Therawada: wyrwanie si(cid:219) z ko(cid:260)a ponownych narodzin i (cid:285)mierci ................244 Wad(cid:318)rajana: (cid:285)mier(cid:201) jako (cid:285)cie(cid:318)ka ....................................................................246 Zen: umrze(cid:201) przed (cid:285)mierci(cid:199) ............................................................................248 ROZDZIA(cid:259) 12: Koncepcja karmy ...........................................................249 Docenianie karmicznego prawa przyczyny i skutku ...........................................249 Konsekwencje karmiczne ......................................................................................250 Etyczne wskazówki Buddy .....................................................................................251 Odkrywanie buddyjskich wskaza(cid:262) .......................................................................252 Wskazania i trzy rodzaje dzia(cid:260)a(cid:262) .....................................................................253 G(cid:260)(cid:219)bsze spojrzenie na dziesi(cid:219)(cid:201) negatywnych dzia(cid:260)a(cid:262) ..................................254 Radzenie sobie z wykroczeniami ..........................................................................260 Pokuta ................................................................................................................261 Oczyszczanie negatywnej karmy ....................................................................262 ROZDZIA(cid:259) 13: Przerwanie cyklu niezadowolenia ...............................265 (cid:317)ycie jako wielki wy(cid:285)cig szczurów .........................................................................266 Ko(cid:260)o (cid:318)ycia: znaczenie tu(cid:260)aczki w sansarze ...........................................................267 Identyfikowanie g(cid:260)ównych z(cid:260)udze(cid:262) ................................................................270 Analiza sze(cid:285)ciu sfer istnienia ...........................................................................273 Zrozumienie dwunastu ogniw ........................................................................276 Pokona(cid:201) cierpienie: trzy wy(cid:318)sze (cid:201)wiczenia ..........................................................281 ROZDZIA(cid:259) 14: Realizacja najwy(cid:318)szego potencja(cid:260)u ..............................285 Szcz(cid:219)(cid:285)cie dla wszystkich i wszystkiego ................................................................286 Po(cid:285)wi(cid:219)cenie swojego serca innym istotom .........................................................287 Wszystko zostaje w rodzinie ............................................................................287 Odkrycie, czego pragn(cid:199) wszystkie istoty .......................................................289 Rozwijanie czterech boskich siedzib ....................................................................290 Mi(cid:260)uj(cid:199)ca dobro(cid:201) ................................................................................................291 Rozwijanie wspó(cid:260)czucia ....................................................................................291 10 Buddyzm dla bystrzaków Poleć książkęKup książkę Rozwijanie wspó(cid:260)rado(cid:285)ci ..................................................................................292 Rozwijanie zrównowa(cid:318)enia .............................................................................294 Kultywowanie sze(cid:285)ciu doskona(cid:260)o(cid:285)ci bodhisattwy ..............................................295 Praktykowanie szczodro(cid:285)ci ..............................................................................295 Samodyscyplina etycznego post(cid:219)powania ....................................................297 Rozwijanie cierpliwo(cid:285)ci ....................................................................................297 Praktykowanie z entuzjastycznym wysi(cid:260)kiem ................................................299 Wyostrzenie koncentracji ................................................................................300 Kultywowanie najwy(cid:318)szej doskona(cid:260)o(cid:285)ci: m(cid:199)dro(cid:285)ci ......................................302 ROZDZIA(cid:259) 15: Historie czterech mistrzów buddyjskich .....................305 Dipa Ma (1911 – 1989) ...........................................................................................306 Wczesne lata (cid:318)ycia jako (cid:318)ona i matka ............................................................306 Pokonanie chorób dzi(cid:219)ki medytacji ...............................................................307 Podzielenie si(cid:219) z innymi ...................................................................................308 Ajahn Chah (1918 – 1992) ......................................................................................309 Odnalezienie drogi w lesie (cid:318)ycia .....................................................................310 Przetarcie klasztornego szlaku ........................................................................310 Thich Nhat Hanh (ur. 1926) ...................................................................................311 Praca na rzecz pokoju w czasie wojny ...........................................................312 Nowe pocz(cid:199)tki na podstawie klasycznych idea(cid:260)ów ......................................313 Dalajlama (ur. 1935) ...............................................................................................315 Dziedzictwo reinkarnacji ..................................................................................315 Wczesne (cid:318)ycie XIV Dalajlamy ...........................................................................316 Problemy z Chinami .........................................................................................318 Wolno(cid:285)(cid:201) na wygnaniu ......................................................................................319 Zami(cid:260)owanie do nauki ......................................................................................320 Ambasador buddyzmu ....................................................................................320 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) V: DEKALOGI ..................................................................323 ROZDZIA(cid:259) 16: Dziesi(cid:219)(cid:201) fa(cid:260)szywych za(cid:260)o(cid:318)e(cid:262) o buddyzmie ..................325 Buddyzm jest dla Azjatów .....................................................................................326 Dla buddysty Budda jest bogiem ..........................................................................326 Oddawanie czci idolom ..........................................................................................327 Dla buddystów (cid:318)ycie jest cierpieniem, wi(cid:219)c ochoczo oczekuj(cid:199) (cid:285)mierci ...........327 Dla buddystów wszystko jest zaledwie iluzj(cid:199) ......................................................328 Buddy(cid:285)ci w nic nie wierz(cid:199) ......................................................................................329 Tylko buddy(cid:285)ci mog(cid:199) praktykowa(cid:201) buddyzm .....................................................329 Buddystów interesuje tylko kontemplowanie podbrzusza ...............................330 Buddy(cid:285)ci nigdy si(cid:219) nie z(cid:260)oszcz(cid:199) .............................................................................330 „To tylko twoja karma; nic na to nie poradzisz” ..................................................332 Buddy(cid:285)ci nie wiedz(cid:199), jak liczy(cid:201) ..............................................................................332 Spis tre(cid:285)ci 11 Poleć książkęKup książkę ROZDZIA(cid:259) 17: Dziesi(cid:219)(cid:201) sposobów na to, jak buddyzm mo(cid:318)e Ci pomóc w (cid:318)yciu ..........................333 Afirmowanie podstawowych regu(cid:260) .......................................................................334 Wykorzystanie podstawowych regu(cid:260) ....................................................................334 Zmiana swoich oczekiwa(cid:262) ...............................................................................335 Stopniowe akceptowanie zmiany ...................................................................335 Prze(cid:260)amanie konkretno(cid:285)ci ...............................................................................336 Udawanie Buddy ..............................................................................................337 Obserwowanie rdzewiej(cid:199)cego samochodu ..................................................337 Inne spojrzenie na posiadane rzeczy .............................................................338 (cid:317)a(cid:260)owanie z(cid:260)odzieja ..........................................................................................339 Troskliwe poddanie si(cid:219) bólowi ........................................................................340 Wy(cid:260)(cid:199)czenie projektora .....................................................................................341 Radzenie sobie z nieproszonymi go(cid:285)(cid:201)mi .......................................................342 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) VI: DODATKI ..................................................................345 DODATEK A: Poj(cid:219)cia buddyjskie .........................................................347 DODATEK B: Dodatkowe materia(cid:260)y ...................................................353 Historia Buddy ........................................................................................................354 Klasyka buddyjska, stara i nowa ...........................................................................354 Warte przeczytania .................................................................................................356 O wspó(cid:260)czesnych mistrzach i autorstwa wspó(cid:260)czesnych mistrzów ..................358 Kobiety i buddyzm ..................................................................................................359 Buddyzm spo(cid:260)ecznie zaanga(cid:318)owany ....................................................................360 (cid:3)(cid:3) Skorowidz .......................................................................361 12 Buddyzm dla bystrzaków Poleć książkęKup książkę W TYM ROZDZIALE: (cid:27) zrozumienie znaczenia umys(cid:260)u w buddyzmie; (cid:27) poznawanie dziwactw w(cid:260)asnego umys(cid:260)u; (cid:27) dostrzeganie w(cid:260)asnej czysto(cid:285)ci; (cid:27) przezwyci(cid:219)(cid:318)anie ignorancji za pomoc(cid:199) m(cid:199)dro(cid:285)ci; (cid:27) przekszta(cid:260)canie umys(cid:260)u za pomoc(cid:199) wspó(cid:260)czucia. Rozdzia(cid:260) (cid:1091) Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) W rozdziale 1. przedstawili(cid:337)my buddyzm, zestawiaj(cid:241)c to, czym on nie jest — surowym, sztywnym systemem wierze(cid:321) religijnych — z tym, czym jest: praktyczn(cid:241), opart(cid:241) na do(cid:337)wiadczeniu metod(cid:241) przekszta(cid:251)cania (cid:363)ycia. U podstaw tego przekszta(cid:251)cania le(cid:363)y ludzki umys(cid:186), który jednak jest poj(cid:243)ciem do(cid:337)(cid:289) trudnym do zdefiniowania. Cho(cid:289) to s(cid:251)owo cz(cid:243)sto pojawia si(cid:243) w rozmowach („Ona ma bystry umys(cid:251)”, „Brak mi dzi(cid:337) jasno(cid:337)ci umys(cid:251)u”, „Umys(cid:251) ci za(cid:289)mi(cid:251)o?” itd.), trudno jednoznacznie okre(cid:337)li(cid:289) jego znaczenie. W tym rozdziale napiszemy troch(cid:243) o tym, co ró(cid:363)ne tradycje buddyzmu maj(cid:241) do powiedzenia na temat umys(cid:251)u, zwracaj(cid:241)c szczególn(cid:241) uwag(cid:243) na to, jak poszczególne funkcje umys(cid:251)u kszta(cid:251)tuj(cid:241) dos(cid:251)ownie wszystko, zaczynaj(cid:241)c od Twojego ducho- wego rozwoju, ko(cid:321)cz(cid:241)c na najbardziej zwyczajnych, codziennych do(cid:337)wiadczeniach (cid:363)yciowych. To rozleg(cid:251)e zagadnienie i z ca(cid:251)(cid:241) pewno(cid:337)ci(cid:241) nie zdo(cid:251)amy tu omówi(cid:289) wszystkiego. Nie martw si(cid:243) jednak — na tym etapie chcemy tylko, aby(cid:337) mia(cid:251) ogólne wyobra(cid:363)enie na ten temat. ROZDZIA(cid:259) 2 Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) 39 Poleć książkęKup książkę Jak umys(cid:260) kszta(cid:260)tuje do(cid:285)wiadczenia Umys(cid:251) kszta(cid:251)tuje wszystkie Twoje do(cid:337)wiadczenia bez wyj(cid:241)tku i nadaje im odpo- wiedni(cid:241) barw(cid:243). Staro(cid:363)ytny zbiór buddyjskich m(cid:241)dro(cid:337)ci, Dhammapada, zaczyna si(cid:243) od dwóch wersów, które g(cid:251)osz(cid:241): Umys(cid:251) poprzedza wszelkie my(cid:337)li. Umys(cid:251) jest ich zwierzchnikiem; umys(cid:251) je kszta(cid:251)tuje. Gdy kto(cid:337) mówi lub dzia(cid:251)a z nieczystym umys(cid:251)em, cierpienie pod(cid:241)(cid:363)a w (cid:337)lad za tak(cid:241) osob(cid:241) niczym ko(cid:251)a wozu za kopytami wo(cid:251)u (wers 1). Umys(cid:251) poprzedza wszelkie my(cid:337)li. Umys(cid:251) jest ich zwierzchnikiem; umys(cid:251) je kszta(cid:251)tuje. Gdy kto(cid:337) mówi lub dzia(cid:251)a z czystym umys(cid:251)em, szcz(cid:243)(cid:337)cie pod(cid:241)(cid:363)a za tak(cid:241) osoba niczym nie opuszczaj(cid:241)cy jej w(cid:251)asny cie(cid:321) (wers 2). Z buddyjskiego punktu widzenia to, co si(cid:243) dzieje w Tobie (w Twojej g(cid:251)owie), ma o wiele wi(cid:243)ksze znaczenie przy ustalaniu, czy jeste(cid:337) szcz(cid:243)(cid:337)liwy, czy nieszcz(cid:243)(cid:337)liwy, ni(cid:363) zewn(cid:243)trzne okoliczno(cid:337)ci Twojego (cid:363)ycia. Zatrzymajmy si(cid:243) tutaj na moment. Czy to, co w(cid:251)a(cid:337)nie przeczyta(cid:251)e(cid:337), brzmi roz- s(cid:241)dnie? Czy wewn(cid:243)trzne dzia(cid:251)anie Twojego umys(cid:251)u naprawd(cid:243) ma wi(cid:243)kszy wp(cid:251)yw na Ciebie ni(cid:363) to, co posiadasz, lub Twoje otoczenie? Przecie(cid:363) wielkie firmy i agencje reklamowe wydaj(cid:241) co roku miliardy dolarów, aby Ci(cid:243) przekona(cid:289), (cid:363)e jest odwrot- nie! Z ich punktu widzenia najlepszym sposobem na osi(cid:241)gni(cid:243)cie szcz(cid:243)(cid:337)cia jest ku- powanie tego, co sprzedaj(cid:241). Odwo(cid:251)uj(cid:241) si(cid:243) one do czego(cid:337), co Jon nazywa „men- talno(cid:337)ci(cid:241) gdyby tylko”: gdyby(cid:337) tylko je(cid:361)dzi(cid:251) lepszym samochodem, mieszka(cid:251) w wi(cid:243)kszym domu, p(cid:251)uka(cid:251) usta skuteczniejszym p(cid:251)ynem i u(cid:363)ywa(cid:251) mi(cid:243)kszego papieru toaletowego, wtedy by(cid:251)by(cid:337) naprawd(cid:243) szcz(cid:243)(cid:337)liwy. Nawet je(cid:337)li nie wie- rzysz we wszystko, co mówi(cid:241) w reklamach, czy nie masz przekonania, (cid:363)e to ze- wn(cid:243)trzne warunki Twojego (cid:363)ycia decyduj(cid:241) o Twoim dobrym samopoczuciu? Wypracuj nawyk zadawania sobie tego typu pyta(cid:321) za ka(cid:363)dym razem, kiedy na- tkniesz si(cid:243) na nowe informacje. Badanie zagadnie(cid:321) poruszanych w ksi(cid:241)(cid:363)kach, które czytasz, lub w nauczaniu, którego jeste(cid:337) adresatem, nie jest tylko zabaw(cid:241) intelek- tualn(cid:241) ani czcz(cid:241) rozrywk(cid:241). O ile s(cid:241) prowadzone prawid(cid:251)owo, takie dociekania staj(cid:241) si(cid:243) istotn(cid:241) cz(cid:243)(cid:337)ci(cid:241) duchowego rozwoju. Samo uznawanie pewnych twierdze(cid:321) za prawdziwe, a odrzucanie innych jako fa(cid:251)szywych bez uwa(cid:363)nego ich zbadania nie pozwala zbyt wiele osi(cid:241)gn(cid:241)(cid:289). W tym przypadku badanie jest szczególnie wa(cid:363)ne, poniewa(cid:363) pytania dotycz(cid:241) tego, jak najlepiej prze(cid:363)y(cid:289) (cid:363)ycie. Czy d(cid:241)(cid:363)enie do szcz(cid:243)(cid:337)cia powinno polega(cid:289) g(cid:251)ównie na gromadzeniu dóbr i innych zewn(cid:243)trznych przejawów dobrobytu? A mo(cid:363)e nale(cid:363)y si(cid:243) skupi(cid:289) przede wszystkim na utrzymywaniu porz(cid:241)dku wewn(cid:243)trznego? Je(cid:337)li chcesz uzyska(cid:289) jakie(cid:337) wyobra(cid:363)enie o tym, jak mo(cid:363)e wygl(cid:241)da(cid:289) takie badanie, rozwa(cid:363) nast(cid:243)puj(cid:241)c(cid:241) sytuacj(cid:243). Dwie Twoje przyjació(cid:251)ki, Jennifer i Karen, jad(cid:241) ra- zem na wakacje na Tahiti. Zatrzymuj(cid:241) si(cid:243) w tym samym luksusowym pensjonacie, jedz(cid:241) te same wykwintne dania przygotowane przez wytrawnego kucharza, wyleguj(cid:241) 40 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) I Wyruszamy w podró(cid:318): podstawy buddyzmu Poleć książkęKup książkę si(cid:243) na tej samej dziewiczej pla(cid:363)y i korzystaj(cid:241) z tych samych rozrywek. Kiedy jed- nak po powrocie do domu opowiadaj(cid:241) o swoim wyje(cid:361)dzie, mo(cid:363)na odnie(cid:337)(cid:289) wra(cid:363)enie, (cid:363)e by(cid:251)y w dwóch zupe(cid:251)nie ró(cid:363)nych miejscach! Wed(cid:251)ug Jennifer Tahiti jest rajem na ziemi, za(cid:337) wed(cid:251)ug Karen najprawdziwszym piek(cid:251)em. Na ka(cid:363)de wspania(cid:251)e do- (cid:337)wiadczenie opisywane przez Jennifer przypadaj(cid:241) dwa koszmarne, o których opowiada Karen. Oczywi(cid:337)cie jest to sytuacja hipotetyczna, ale czy ta historia nie brzmi znajomo? Czy co(cid:337) podobnego nie przydarzy(cid:251)o si(cid:243) kiedy(cid:337) Tobie albo komu(cid:337) z Twoich przyjació(cid:251)? Rozwa(cid:363)my jeszcze jeden scenariusz. W czasie wojny dwóch kolegów trafia do obozu jenieckiego. Podobnie jak w poprzednim przyk(cid:251)adzie obaj znajduj(cid:241) si(cid:243) w identycznym po(cid:251)o(cid:363)eniu, tyle (cid:363)e tym razem okoliczno(cid:337)ci zewn(cid:243)trzne s(cid:241) bardzo z(cid:251)e. Jeden z (cid:363)o(cid:251)nierzy ogromnie cierpi z powodu trudnych warunków, w efekcie dopada go zgorzknienie i za(cid:251)amanie. Drugiemu udaje si(cid:243) wznie(cid:337)(cid:289) ponad okoliczno(cid:337)ci, potrafi nawet wspiera(cid:289) towarzyszy niedoli i dodawa(cid:289) im otuchy. Tego typu praw- dziwe historie wcale nie nale(cid:363)(cid:241) do rzadko(cid:337)ci, wi(cid:243)c jak je mo(cid:363)na wyt(cid:251)umaczy(cid:289)? Powy(cid:363)sze przyk(cid:251)ady (oraz podobne sytuacje, które znasz z w(cid:251)asnego do(cid:337)wiadcze- nia) pokazuj(cid:241), (cid:363)e zewn(cid:243)trzne okoliczno(cid:337)ci (cid:363)ycia nie s(cid:241) jedynymi — ani nawet najwa(cid:363)niejszymi — czynnikami decyduj(cid:241)cymi o tym, czy jeste(cid:337) szcz(cid:243)(cid:337)liwy. Gdyby okoliczno(cid:337)ci zewn(cid:243)trzne by(cid:251)y wa(cid:363)niejsze ni(cid:363) stan umys(cid:251)u, zarówno Jennifer, jak i Karen by(cid:251)yby zachwycone wakacjami na Tahiti, obaj (cid:363)o(cid:251)nierze cierpieliby jedna- kowo, a (cid:363)aden bogaty i s(cid:251)awny cz(cid:251)owiek nigdy nie pomy(cid:337)la(cid:251)by o samobójstwie. Im bli(cid:363)ej si(cid:243) temu przygl(cid:241)damy, tym wyra(cid:361)niej wida(cid:289), (cid:363)e nastawienie psychiczne jest bardzo wa(cid:363)nym czynnikiem okre(cid:337)laj(cid:241)cym jako(cid:337)(cid:289) (cid:363)ycia. Nie twierdzimy, (cid:363)e zewn(cid:243)trzne warunki (cid:363)ycia nie maj(cid:241) (cid:363)adnego znaczenia, ani nie sugerujemy, (cid:363)e trzeba si(cid:243) pozby(cid:289) wszelkich dóbr, aby w pe(cid:251)ni odda(cid:289) si(cid:243) poszukiwaniom duchowym. Niemniej bez rozwijania w sobie wewn(cid:180)trznego spokoju i dbania o stabilno(cid:337)(cid:289) umys(cid:251)u (cid:363)aden sukces na (cid:337)wiecie — czy to mierzony bogactwem, s(cid:251)aw(cid:241), w(cid:251)adz(cid:241), czy rozle- g(cid:251)o(cid:337)ci(cid:241) relacji — nie przyniesie Ci prawdziwego szcz(cid:243)(cid:337)cia. Jak kto(cid:337) kiedy(cid:337) po- wiedzia(cid:251): „Za pieni(cid:241)dze nie mo(cid:363)na kupi(cid:289) szcz(cid:243)(cid:337)cia — mo(cid:363)na tylko wybra(cid:289) sobie w(cid:251)asn(cid:241) form(cid:243) cierpienia”. Kontrast mi(cid:219)dzy cia(cid:260)em a umys(cid:260)em Nawet je(cid:337)li rozumiesz ogólnie, czym jest umys(cid:251), mo(cid:363)esz mie(cid:289) trudno(cid:337)ci z dok(cid:251)ad- nym jego zidentyfikowaniem. W ko(cid:321)cu nie da si(cid:243) wskaza(cid:289) jakiej(cid:337) konkretnej rze- czy i powiedzie(cid:289): „To jest mój umys(cid:251)”. Dlaczego? Poniewa(cid:363) w odró(cid:363)nieniu od mó- zgu, serca i innych organów cia(cid:251)a umys(cid:251) nie ma koloru, kszta(cid:251)tu, masy ani innych cech fizycznych. Dopóki jednak (cid:363)yjesz, Twoje cia(cid:251)o i umys(cid:251) pozostaj(cid:241) (cid:337)ci(cid:337)le zwi(cid:241)zane ze sob(cid:241) i wy- wieraj(cid:241) du(cid:363)y wp(cid:251)yw na siebie nawzajem. Ka(cid:363)dy wie np., (cid:363)e picie zbyt du(cid:363)ej ilo(cid:337)ci alkoholu mo(cid:363)e mie(cid:289) ogromny, bardzo szkodliwy wp(cid:251)yw na umys(cid:251). Fizyczne w(cid:251)a(cid:337)ci- ROZDZIA(cid:259) 2 Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) 41 Poleć książkęKup książkę wo(cid:337)ci alkoholu obni(cid:363)aj(cid:241) zdolno(cid:337)ci umys(cid:251)owe, os(cid:251)abiaj(cid:241) zahamowania, a nawet powoduj(cid:241) halucynacje. Umys(cid:251) tak(cid:363)e ma du(cid:363)y wp(cid:251)yw na cia(cid:251)o. Przyk(cid:251)adowo zamartwianie si(cid:243) mo(cid:363)e by(cid:289) przyczyn(cid:241) wielu dolegliwo(cid:337)ci somatycznych, w tym wrzodów (cid:363)o(cid:251)(cid:241)dka, zapalenia jelita grubego i nadci(cid:337)nienia. Zwi(cid:241)zek ten nie uszed(cid:251) uwadze lekarzy. Coraz wi(cid:243)- cej z nich przyznaje, (cid:363)e stan psychiczny pacjenta mo(cid:363)e mie(cid:289) ogromny wp(cid:251)yw na skuteczno(cid:337)(cid:289) walki z chorob(cid:241). Wiele szpitali oferuje obecnie rozmaite procedury uzdrawiania cia(cid:251)a i umys(cid:251)u, takie jak hipnoterapia oraz psychoterapia grupowa i indywidualna, dzi(cid:243)ki którym pacjenci szybciej i skuteczniej wracaj(cid:241) do zdrowia. Wypad do miejscowej ksi(cid:243)garni pozwoli Ci odkry(cid:289) jeszcze wi(cid:243)cej dowodów na wp(cid:251)yw umys(cid:251)u na funkcjonowanie cia(cid:251)a — na pó(cid:251)kach znajdziesz dziesi(cid:241)tki ty- tu(cid:251)ów po(cid:337)wi(cid:243)conych zbawiennemu wp(cid:251)ywowi wizualizacji, afirmacji i pozytyw- nego my(cid:337)lenia na ludzkie zdrowie. Pewien znany pisarz twierdzi nawet, (cid:363)e wyleczy(cid:251) si(cid:243) z raka, ogl(cid:241)daj(cid:241)c na(cid:251)ogowo komedie braci Marx! By(cid:289) mo(cid:363)e w jego przypadku (cid:337)miech faktycznie by(cid:251) najlepszym lekarstwem. Cia(cid:251)o i umys(cid:251) s(cid:241) ze sob(cid:241) powi(cid:241)zane, ale nie stanowi(cid:241) jedno(cid:337)ci. Gdyby stanowi(cid:251)y, stan psychiczny cz(cid:251)owieka sprowadza(cid:251)by si(cid:243) do komórek nerwowych, aktywno(cid:337)ci elektrycznej i reakcji chemicznych w mózgu. Czy taka definicja by(cid:251)aby adekwatnym i satysfakcjonuj(cid:241)cym wyja(cid:337)nieniem tego, co tak naprawd(cid:243) dzieje si(cid:243) w ludzkim umy(cid:337)le? Czy takie zró(cid:363)nicowane i barwne do(cid:337)wiadczenia jak zakochanie si(cid:243), za- wstydzenie albo przyp(cid:251)yw artystycznej inspiracji mo(cid:363)na zredukowa(cid:289) do reakcji cz(cid:241)steczkowych? Buddyzm g(cid:251)osi, (cid:363)e ludzki umys(cid:251) ((cid:337)wiadomy wszelkich do(cid:337)wiadcze(cid:321)) jest pozba- wiony formy. Dlatego nie mo(cid:363)na go zobaczy(cid:289) ani dotkn(cid:241)(cid:289). Niemniej brak formy nie przeszkadza umys(cid:251)owi w robieniu tego, do czego tylko on jest zdolny — w (cid:337)wiado- mym postrzeganiu! W gruncie rzeczy na tym w(cid:251)a(cid:337)nie polega jego zadanie: na byciu (cid:337)wiadomym (lub przytomnym). Umys(cid:260) w uj(cid:219)ciu trzech nurtów buddyzmu Ró(cid:363)ne tradycje buddyzmu troch(cid:243) inaczej traktuj(cid:241) umys(cid:251) i jego rol(cid:243) w rozwoju du- chowym. Aby(cid:337) móg(cid:251) sobie wyobrazi(cid:289), jak bogate i zró(cid:363)nicowane mog(cid:241) by(cid:289) te po- dej(cid:337)cia, przedstawiamy pogl(cid:241)dy trzech najwa(cid:363)niejszych tradycji buddyzmu obec- nych dzisiaj na Zachodzie: (cid:27) Teksty abhidharmy lub „wy(cid:318)szego nauczania”, b(cid:219)d(cid:199)ce cz(cid:219)(cid:285)ci(cid:199) kanonu buddyjskiej tradycji therawady, zawieraj(cid:199) szczegó(cid:260)ow(cid:199) analiz(cid:219) umys(cid:260)u. W tych rozleg(cid:260)ych naukach podzielono funkcje umys(cid:260)u na ró(cid:318)ne kategorie, takie jak podstawowe i drugorz(cid:219)dne, wprawne i niewprawne itd. Zawarta w omawianych tekstach analiza psychologiczna pomaga w dobrym zrozumieniu, które z wielu ró(cid:318)nych funkcji mentalnych (jeden z systemów abhidharmy wskazuje ich niemal 50!) s(cid:199) aktywne w Twoim umy(cid:285)le w danej chwili. Im wi(cid:219)kszej wprawy nabierasz 42 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) I Wyruszamy w podró(cid:318): podstawy buddyzmu Poleć książkęKup książkę w okre(cid:285)laniu z(cid:260)o(cid:318)onej i zmiennej natury tych funkcji w momencie ich ujawniania si(cid:219), tym skuteczniej mo(cid:318)esz si(cid:219) przebija(cid:201) przez szkodliw(cid:199) iluzj(cid:219) trwa(cid:260)ej i niezmiennej to(cid:318)samo(cid:285)ci ego (zagadnienie to zostanie wyja(cid:285)nione w rozdziale 13.) i osi(cid:199)gn(cid:199)(cid:201) duchowe wyzwolenie. (cid:27) Wielu powa(cid:318)nych wyznawców tradycji wad(cid:318)rajany równie(cid:318) studiuje nauki abhidharmy dotycz(cid:199)ce radzenia sobie z umys(cid:260)em, jego ró(cid:318)norodnych funkcji mentalnych itd. Ponadto wad(cid:318)rajana oferuje techniki d(cid:199)(cid:318)enia do osi(cid:199)gni(cid:219)cia tzw. umys(cid:260)u przejrzystego (cid:285)wiat(cid:260)a, b(cid:260)ogiego stanu (cid:285)wiadomo(cid:285)ci le(cid:318)(cid:199)cego u podstaw ludzkiej egzystencji, który ma znacznie wi(cid:219)ksz(cid:199) moc ni(cid:318) jakikolwiek zwyk(cid:260)y stan umys(cid:260)u. Po uzyskaniu kontroli nad tym ukrytym skarbem wprawni adepci medytacji (albo jogini przejrzystego (cid:285)wiat(cid:260)a) potrafi(cid:199) szybko i ca(cid:260)kowicie pokonywa(cid:201) wszelkie przeszkody mentalne. Dzi(cid:219)ki temu staj(cid:199) twarz(cid:199) w twarz z ostateczn(cid:199) rzeczywisto(cid:285)ci(cid:199) i do(cid:285)wiadczaj(cid:199) najwy(cid:318)szego o(cid:285)wiecenia, jakiego dozna(cid:260) Budda. (cid:27) Wed(cid:260)ug niektórych mistrzów japo(cid:262)skiego buddyzmu zen wielki Umys(cid:260), lub natura buddy, przenika ca(cid:260)e do(cid:285)wiadczenie wszech(cid:285)wiata. Wszystko, czego do(cid:285)wiadczamy — zarówno wewn(cid:199)trz, jak i na zewn(cid:199)trz — nie jest niczym innym jak Umys(cid:260)em (przez wielkie U). Z drugiej strony ma(cid:260)y umys(cid:260), analityczny i oparty na poj(cid:219)ciach, ma sk(cid:260)onno(cid:285)(cid:201) do identyfikowania siebie jako ograniczonego, odr(cid:219)bnego „ja”. Duchowe przebudzenie polega na przesuni(cid:219)ciu to(cid:318)samo(cid:285)ci z ma(cid:260)ego umys(cid:260)u na wielki Umys(cid:260), a w dalszej kolejno(cid:285)ci na znany w tradycji zen „nieumys(cid:260)”. W ca(cid:251)ej ksi(cid:241)(cid:363)ce (zw(cid:251)aszcza w rozdziale 5.) znajdziesz wi(cid:243)cej informacji na temat podej(cid:337)cia tych trzech (i kilku innych) tradycji buddyjskich do umys(cid:251)u. Na razie jednak chcemy zaznaczy(cid:289) jedn(cid:241) rzecz: to, w jaki sposób do(cid:337)wiadczasz (cid:363)ycia, jest kwesti(cid:241) Twojego wyboru. Twój umys(cid:251) mo(cid:363)e by(cid:289) zaciemniony lub ca(cid:251)kiem jasny, ograniczony lub pozbawiony granic. Pierwsza mo(cid:363)liwo(cid:337)(cid:289) poci(cid:241)ga za sob(cid:241) fru- stracj(cid:243) i niezadowolenie. Druga daje wolno(cid:337)(cid:289) i spe(cid:251)nienie. Tak zwana (cid:337)cie(cid:363)ka du- chowa umo(cid:363)liwia przej(cid:337)cie od stanu zaciemnienia do ca(cid:251)kowitej jasno(cid:337)ci, od ogra- nicze(cid:321) do braku granic. Tego w(cid:251)a(cid:337)nie dotyczy nauczanie buddyjskie. Sze(cid:285)(cid:201) g(cid:260)ównych typów (cid:285)wiadomo(cid:285)ci Poniewa(cid:363) ludzkie cia(cid:251)o jest wyposa(cid:363)one w pi(cid:243)(cid:289) zmys(cid:251)ów, mamy pi(cid:180)(cid:174) typów (cid:191)wia- domo(cid:191)ci zmys(cid:186)owej, nazywanych czasem tak(cid:363)e pi(cid:243)cioma rodzajami przytomno(cid:337)ci. W niektórych tekstach buddyjskich nosz(cid:241) one do(cid:337)(cid:289) fachowe nazwy, ale ich zna- czenie jest ca(cid:251)kiem proste. S(cid:241) to: (cid:27) (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) s(cid:260)uchowa, czyli odbieranie d(cid:316)wi(cid:219)ków. (cid:27) (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) smakowa, czyli odczuwanie smaków (takich jak gorzki, s(cid:260)odki, kwa(cid:285)ny itd.) (cid:27) (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) w(cid:219)chowa, czyli odbieranie zapachów. ROZDZIA(cid:259) 2 Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) 43 Poleć książkęKup książkę ZNIEKSZTA(cid:259)CONE POSTRZEGANIE Nie trzeba chyba mówi(cid:201), (cid:318)e dzia(cid:260)anie pi(cid:219)ciu rodzajów (cid:285)wiadomo(cid:285)ci zmys(cid:260)owej zale- (cid:318)y od kondycji adekwatnych narz(cid:199)dów zmys(cid:260)u. Kiedy np. masz katar, mo(cid:318)esz ca(cid:260)- kowicie utraci(cid:201) zmys(cid:260) powonienia; (cid:285)wiadomo(cid:285)(cid:201) w(cid:219)chowa dzia(cid:260)a dobrze, ale opuchni(cid:219)ta (cid:285)luzówka zak(cid:260)óca zdolno(cid:285)(cid:201) nosa do odbierania zapachów. Podobnie ka(cid:318)dy kucharz, który kiedykolwiek doda(cid:260) zbyt du(cid:318)o soli do zupy, wie, (cid:318)e j(cid:219)zyk z czasem przyzwy- czaja si(cid:219) do niektórych smaków. Rozwa(cid:318)my jeszcze jeden przyk(cid:260)ad: je(cid:285)li przyci(cid:285)niesz palcem ga(cid:260)k(cid:219) oczn(cid:199) z boku i popatrzysz na nocne niebo, mo(cid:318)esz zobaczy(cid:201) dwa ksi(cid:219)- (cid:318)yce zamiast jednego. Te przyk(cid:260)ady pokazuj(cid:199), (cid:318)e nie zawsze mo(cid:318)na wierzy(cid:201) w two- rzony przez umys(cid:260) obraz rzeczywisto(cid:285)ci. Je(cid:318)eli dodamy do tego ró(cid:318)ne zniekszta(cid:260)cenia powodowane przez uprzedzenia i oczekiwania, (cid:260)atwo zrozumie(cid:201), (cid:318)e wyra(cid:316)ne, niezdefor- mowane postrzeganie rzeczywisto(cid:285)ci nie jest wcale tak powszechne, jak si(cid:219) wydaje. (cid:27) (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) dotykowa, czyli rozpoznawanie odczu(cid:201) cia(cid:260)a (odczucie gor(cid:199)ca i zimna, szorstko(cid:285)ci i g(cid:260)adko(cid:285)ci itd.) (cid:27) (cid:284)wiadomo(cid:285)(cid:201) wzrokowa, czyli postrzeganie kolorów i kszta(cid:260)tów. Te pi(cid:243)(cid:289) rodzajów (cid:337)wiadomo(cid:337)ci zmys(cid:251)owej bez w(cid:241)tpienia zale(cid:363)y od stanu zdrowia Twojego cia(cid:251)a i narz(cid:241)dów zmys(cid:251)ów. Szósty typ (cid:337)wiadomo(cid:337)ci nie jest jednak a(cid:363) tak bezpo(cid:337)rednio zwi(cid:241)zany z funkcjonowaniem zmys(cid:251)ów. Jest nazywany (cid:191)wiado- mo(cid:191)ci(cid:173) umys(cid:186)ow(cid:173). Mo(cid:363)e ona by(cid:289) oparta na wszystkich wcze(cid:337)niej wymienionych ro- dzajach (cid:337)wiadomo(cid:337)ci — wzrokowej, s(cid:251)uchowej, w(cid:243)chowej, smakowej i dotykowej — oraz wielu innych. Wp(cid:260)yw ró(cid:318)nych czynników na (cid:285)wiadomo(cid:285)(cid:201) umys(cid:260)ow(cid:199) Kiedy ludzie mówi(cid:241) o umy(cid:337)le, zwykle chodzi im o szósty rodzaj (cid:337)wiadomo(cid:337)ci — (cid:337)wiadomo(cid:337)(cid:289) umys(cid:251)ow(cid:241). Je(cid:337)li np. my(cid:337)lisz o swojej matce, to nawet je(cid:337)li mieszka ona setki kilometrów od Ciebie albo ju(cid:363) nie (cid:363)yje, mo(cid:363)esz powiedzie(cid:289): „Niedawno przysz(cid:251)a mi ma my(cid:337)l moja matka”. A kiedy my(cid:337)lisz o niej tak intensywnie, (cid:363)e jej obraz staje Ci przed oczami, zaczynasz j(cid:241) widzie(cid:289) — nie za spraw(cid:241) (cid:337)wiadomo(cid:337)ci wzrokowej, lecz umys(cid:251)owej. Albo, jak to si(cid:243) mówi: widzisz j(cid:241) oczami wyobra(cid:361)ni. Szósta (cid:337)wiadomo(cid:337)(cid:289) dzia(cid:251)a na ró(cid:363)ne sposoby i wp(cid:251)ywa na wszystko, co nas doty- czy, w tym na pi(cid:243)(cid:289) rodzajów (cid:337)wiadomo(cid:337)ci zmys(cid:251)owej. Przyk(cid:251)adowo uwaga, czyli zdolno(cid:337)(cid:289) do zwrócenia umys(cid:251)u w konkretnym kierunku, jest tylko jedn(cid:241) z wielu ró(cid:363)nych cech (cid:251)(cid:241)czonych ze (cid:337)wiadomo(cid:337)ci(cid:241) umys(cid:251)ow(cid:241). Kiedy czuwasz, wszystkie pi(cid:243)(cid:289) typów (cid:337)wiadomo(cid:337)ci zmys(cid:251)owej stale odbiera informacje z otoczenia w formie nieobrobionych danych zmys(cid:251)owych, ale poziom uwagi po(cid:337)wi(cid:243)canej poszczególnym fragmentom tych informacji mo(cid:363)e by(cid:289) bardzo ró(cid:363)ny. 44 CZ(cid:218)(cid:284)(cid:200) I Wyruszamy w podró(cid:318): podstawy buddyzmu Poleć książkęKup książkę Czytaj(cid:241)c t(cid:243) ksi(cid:241)(cid:363)k(cid:243), zwracasz uwag(cid:243) na kszta(cid:251)t liter i s(cid:251)ów na stronie za pomoc(cid:241) (cid:337)wiadomo(cid:337)ci wzrokowej. Jak bardzo jeste(cid:337) jednak (cid:337)wiadomy wra(cid:363)e(cid:321) dotykowych towarzysz(cid:241)cych zetkni(cid:243)ciu si(cid:243) Twoich po(cid:337)ladków z krzes(cid:251)em, na którym siedzisz (b(cid:241)d(cid:361) kanap(cid:241), (cid:251)awk(cid:241) albo hu(cid:337)tawk(cid:241) ogrodow(cid:241))? Zatrzymaj si(cid:243) na chwil(cid:243) i pomy(cid:337)l o tym. Dopóki nie ukierunkowali(cid:337)my Twojej uwagi na to wra(cid:363)enie zmys(cid:251)owe, prawdopodobnie w ogóle go nie dostrzega(cid:251)e(cid:337). (Oczywi(cid:337)cie sytuacja by(cid:251)aby inna, gdyby(cid:337) nagle usiad(cid:251) na drzazdze. Wtedy nie potrzebowa(cid:251)by(cid:337) niczyjej pomocy, (cid:363)eby zda(cid:289) sobie spraw(cid:243) z tego, co odczu(cid:251)e(cid:337) zmys(cid:251)em dotyku). Ten przyk(cid:251)ad mia(cid:251) Ci pokaza(cid:289), (cid:363)e poziom (cid:337)wiadomo(cid:337)ci zmys(cid:251)owej zale(cid:363)y od bardzo wielu czynników. W niektórych przypadkach — takich jak wtedy, kiedy ulegasz iluzji optycznej — mo(cid:363)esz si(cid:243) ca(cid:251)kowicie myli(cid:289) co do tego, czego jeste(cid:337) (cid:337)wiado- my. Wra(cid:363)enia zmys(cid:251)owe s(cid:241) notorycznie niewiarygodne. Niemniej w pewnych bardzo szczególnych okoliczno(cid:337)ciach mo(cid:363)esz dozna(cid:289) prawdziwie zadziwiaj(cid:241)cego zwi(cid:243)kszenia (cid:337)wiadomo(cid:337)ci zmys(cid:251)owej. Zawodowi sportowcy np. cz(cid:243)sto mówi(cid:241) o byciu „w strefie”. Kiedy tego do(cid:337)wiadczaj(cid:241), wszystkie dzia(cid:251)ania (a nawet sam czas) wydaj(cid:241) si(cid:243) zwalnia(cid:289), bez wzgl(cid:243)du na to, jak bardzo s(cid:241) dynamiczne. Sportowcy twierdz(cid:241), (cid:363)e widz(cid:241) wszystko niezwykle wyra(cid:361)nie, jak gdyby wydarzenia rozgry- wa(cid:251)y si(cid:243) w zwolnionym tempie. Widz(cid:241) niezwykle ostro ca(cid:251)e boisko i wszystkich pozosta(cid:251)ych graczy. W takich sytuacjach mo(cid:363)e dochodzi(cid:289) do prawdziwych cudów. Takie dramatyczne zmiany wynikaj(cid:241) ze wzrostu koncentracji stanowi(cid:241)cej inny aspekt lub funkcj(cid:243) (cid:337)wiadomo(cid:337)ci umys(cid:251)owej. Wed(cid:251)ug niektórych autorytetów bud- dyjskich koncentracja jest zdolno(cid:337)ci(cid:241) umys(cid:251)u do niez(cid:251)omnego trwania w chwili obecnej i podtrzymywania pe(cid:251)nej (cid:337)wiadomo(cid:337)ci otaczaj(cid:241)cych nas rzeczy. Kon- centracj(cid:243) mo(cid:363)na rozwija(cid:289), podobnie jak inne zdolno(cid:337)ci umys(cid:251)owe (wskazówki dotycz(cid:241)ce rozwijania koncentracji znajdziesz w rozdziale 7.). Nasza koncentracja jest przez wi(cid:243)kszo(cid:337)(cid:289) czasu raczej rozproszona — mi(cid:243)kka i rozmyta jak (cid:337)wiat(cid:251)o zwyk(cid:251)ej (cid:363)arówki. Natomiast niektórzy mistrzowie medytacji potrafi(cid:241) osi(cid:241)gn(cid:241)(cid:289) stan szczególnie g(cid:251)(cid:243)bokiej koncentracji, samadhi, w którym ich umys(cid:251) mo(cid:363)e uzyska(cid:289) g(cid:251)(cid:243)boki wgl(cid:241)d w rzeczywisto(cid:337)(cid:289). (Mówi si(cid:243), (cid:363)e kiedy Einstein zajmowa(cid:251) si(cid:243) jakim(cid:337) konkretnym problemem teoretycznym, potrafi(cid:251) na d(cid:251)ugi czas wprowadzi(cid:289) si(cid:243) w stan koncentracji przypominaj(cid:241)cy samadhi. Trwa(cid:251) wtedy bez ruchu, zupe(cid:251)nie nie- (cid:337)wiadomy tego, co dzia(cid:251)o si(cid:243) wokó(cid:251)). W poszukiwaniu w(cid:260)asnych emocji Jak dot(cid:241)d w tym wprowadzeniu do zagadnie(cid:321) dotycz(cid:241)cych umys(cid:251)u podkre(cid:337)lali(cid:337)my pewne czynno(cid:337)ci umys(cid:251)owe — takie jak dociekanie i koncentracja — ale z pew- no(cid:337)ci(cid:241) nie s(cid:241) one jedynymi funkcjami umys(cid:251)u. (cid:422)wiadomo(cid:337)(cid:289) umys(cid:251)owa obejmuje równie(cid:363) Twoje postawy i stany emocjonalne, zarówno pozytywne, jak i negatywne. Kiedy buddy(cid:337)ci mówi(cid:241) o rozwoju umys(cid:251)owym, nie chodzi im o stawanie si(cid:243) m(cid:241)- drzejszym. Rozwój umys(cid:251)owy obejmuje takie praktyki, jak rozlu(cid:361)nianie u(cid:337)cisku, w którym „negatywne” stany emocjonalne trzymaj(cid:241) Twój umys(cid:251), oraz zwi(cid:243)k- szanie nat(cid:243)(cid:363)enia „pozytywnych” cech umys(cid:251)owych. (U(cid:363)ywamy cudzys(cid:251)owów, po- niewa(cid:363) okre(cid:337)lenia „negatywny” i „pozytywny” s(cid:241) wzgl(cid:243)dne; nie powiniene(cid:337) my- (cid:337)le(cid:289), (cid:363)e jaka(cid:337) cz(cid:243)(cid:337)(cid:289) Twojego umys(cid:251)u jest z natury „dobra”, a inna z natury „z(cid:251)a”). ROZDZIA(cid:259) 2 Zrozumienie w(cid:260)asnego umys(cid:260)u — twórcy wszelkich do(cid:285)wiadcze(cid:262) 45 Poleć książkęKup książkę Wa(cid:363)n(cid:241) cz(cid:243)(cid:337)ci(cid:241) rozwoju umys(cid:251)owego i duchowego jest korzystanie z inteligencji emocjonalnej — zapo(cid:363)yczamy tutaj termin, który sta(cid:251) si(cid:243) ostatnio bardzo po- pularny. UMYS(cid:259), G(cid:259)OWA I SERCE Na Zachodzie panuje tendencja do my(cid:285)lenia o ró(cid:318)nych aspektach (cid:285)wiadomo(cid:285)ci umys(cid:260)owej jako umiejscowionych w g(cid:260)owie lub sercu. Funkcje takie jak gromadzenie wiedzy, my(cid:285)lenie, rozumowanie, zapami(cid:219)tywanie i analizowanie — innymi s(cid:260)owy: funkcje, które wi(cid:219)kszo(cid:285)ci ludzi na ogó(cid:260) kojarz(cid:199) si(cid:219) z aktywno(cid:285)ci(cid:199) umys(cid:260)ow(cid:199) — s(cid:199) przypisane do g(cid:260)owy. Kiedy np. kto(cid:285) dysponuje wysoko rozwini(cid:219)t(cid:199) inteligencj(cid:199) aka- demick(cid:199), mówi si(cid:219) o nim, (cid:318)e jest „prawdziwym mózgowcem”. Gdy kto(cid:285) próbuje rozwi(cid:199)za(cid:201) jaki(cid:285) trudny problem albo przypomnie(cid:201) sobie co(cid:285), o czym zapomnia(cid:260), cz(cid:219)sto drapie si(cid:219) po g(cid:260)owie, jakby ta czynno(cid:285)(cid:201) mia(cid:260)a si(cid:219) jako(cid:285) przyczyni(cid:201) do zainicjowa- nia procesu my(cid:285)lowego. Z kolei o(cid:285)rodek emocji jest cz(cid:219)sto umiejscawiany w sercu. W gwa(cid:260)townym przyp(cid:260)y- wie silnych emocji cz(cid:219)sto k(cid:260)adziemy r(cid:219)k(cid:219) na klatce piersiowej albo nawet uderzamy si(cid:219) pi(cid:219)(cid:285)ci(cid:199). Zwykle si(cid:219) mówi, (cid:318)e w sercu mieszkaj(cid:199) mi(cid:260)o(cid:285)(cid:201), odwaga i wiele innych uczu(cid:201). Serce jest symbolem romantycznych uczu(cid:201) (pomy(cid:285)l o walentynkowych kart- kach w jego kszta(cid:260)cie), a angielski wyraz courage, oznaczaj(cid:199)cy
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Buddyzm dla bystrzaków. Wydanie II
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: