Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00327 003611 19002950 na godz. na dobę w sumie
Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany. Wydanie 6 - książka
Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany. Wydanie 6 - książka
Autor: Liczba stron: 480
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-0185-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Lubisz podróżować samodzielnie, chcesz poznać historię, kulturę i przyrodę odwiedzanych regionów i krajów? Seria Bezdroża Classic powstała z myślą o Tobie. Informacje praktyczne pomogą Ci zaplanować wyjazd i ułatwią zwiedzanie, a przejrzyste opisy i ciekawostki zapewnią ciekawą lekturę, nie tylko podczas podróży!

Bułgaria to kraj, w którym trackie budowle sąsiadują z granicznymi fortecami Bizancjum, a skalne cerkwie i monastery kryją się wśród bujnej przyrody. Wielbiciel gór doceni wyzwania, jakimi są masywy Pirinu, Riły i Rodopów. Zmęczony turysta odetchnie nad jednym z kurortów nad Morzem Czarnym. A każdy doceni gościnność mieszkańców tego kraju.

O autorze:

Robert Sendek – slawista, którego główną fascynacją pozostają Bałkany, jako niepowtarzalny tygiel narodów, kultur, tradycji i języków. Są dla niego najważniejszym celem wypraw i częstych wizyt. Szczególną wagę przywiązuje do wędrówek po Bułgarii, najpiękniejszym kraju na całym Półwyspie, oraz po Macedonii, będącej prawdziwym sercem Bałkanów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

10 ZASAD ODPOWIEDZIALNEGO PODRÓŻOWANIA PODRÓŻUJ ODPOWIEDZIALNIE – DBAJ O ŚRODOWISKO I DZIEDZICTWO KULTUROWE KRAJÓW I REGIONÓW, KTÓRE ZWIEDZASZ 1 4 Zaplanuj swoją podróż i przygotuj się do niej. 3 Kupuj lokalne produkty i pamiątki. 2 Naucz się choćby kilku słów i zwrotów w języku kraju czy regionu, który odwiedzasz. Korzystaj z usług miejscowych ludzi, tak by jak najwięcej Twoich wydatków wspierało lokalną gospodarkę. 5 Kosztuj miejscowej kuchni, kupuj sezonowe produkty spożywcze na targach i jarmarkach. 6 Szanuj mieszkańców, ich kulturę i tradycje, staraj się nie zwracać na siebie uwagi strojem i zachowaniem zupełnie odmiennym od miejscowych zwyczajów, proś o zgodę, gdy chcesz zrobić komuś zdjęcie. 8 Dbaj o dziedzictwo kulturowe, nie zostawiaj po sobie śladu, zwiedzając obiekty zabytkowe i stanowiska archeologiczne. 7 Nie zostawiaj po sobie śmieci, szczególnie w miejscach cennych przyrodniczo i parkach narodowych. 9 Korzystaj z ekologicznych środków transportu i komunikacji publicznej. 10 Podróżuj aktywnie i poznawczo ! Propagując zasady odpowiedzialnego podróżowania, Wydawnictwo Bezdroża popularyzuje przyjazne środowisku formy turystyki, które przyczyniają się do aktywnej ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, wspierają rdzennych mieszkańców regionów i krajów oraz uwrażliwiają turystów na • Księgarnia internetowa • Lubię to! • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę lokalne tradycje i ochronę środowiska naturalnego. Nasza społeczność Oprac. Dominika Zaręba, Wydawnictwo Bezdroża Rysunki i oprac. graficzne: Joanna Nowak Robert Sendek Bułgaria Pejzaż słońcem pisany m o c . k c o t s r e t t u h S / o r d n a S © (...) Gdy zapytają, gdzie ta piękna Ziemia najbardziej na świecie miła? Powiem, gdzie biały Dunaj falę rozlewa, gdzie Czarne Morze Od wschodu burzy się zuchwale, To znów przybiera w jasne zorze; Tam gdzie się pyszni w swojej dumie Stara Płanina na wyżynie I gdzie Marica cicho szumi Po trackiej tocząc się równinie. fragment wiersza I. Wazowa Gdzie jest Bułgaria? przekł. J. Zagórski Kup książkę Poleć książkę Niezbędnik turysty zawsze pod ręką N L P 5 1 , 2 = N G B 1 : m e i k w ó ł l o t u a w s r u k y n a u t k a l j i n ł e p u z U Godło Bułgarii Flaga Bułgarii Ważne telefony Numer alarmowy: ( 112 Pogotowie ratunkowe: ( 150 Policja: ( 166 Straż pożarna: ( 160 Pomoc drogowa: ( 146 Numery kierunkowe Do Polski: ( 0048 (+48) Do Bułgarii: ( 00359 (+420) Przelicznik walut PLN 1 BGN = 10 PLN = BGN EUR 10 BGN = BGN 1 EUR = USD 10 BGN = 1 USD = BGN Polskie placówki dyplomatyczne w Bułgarii Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Sofii ul. Chan Krum 46; ( +359 2 9872610, 9872660, 9872939; @ www.sofia.msz.gov.pl Wydział Konsularny Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Sofii ul. Chan Krum 46; ( +359 2 9872610, 9872660, 9818545; @ sofia.amb.wk@msz.gov.pl Strefa czasowa Instytut Polski w Sofii Czas lokalny w Bułgarii = czas ul. Weslec 12; ( +359 2 9872159, 9815744; @ http://institutpolski.org polski + 1 godzina: - UTC +2 (czas zimowy) - UTC +3 (czas letni) Przykładowe ceny Dwójka w hotelu: ok. 60 lw Obiad w restauracji: 10–15 lw Kawa espresso: ok. 1 lw Piwo: 1–2 lw Wino: 2–3 lw Znaczek na list: 0,50–1 lw Taxi: 0,30–0,60 lw/km Toaleta: ok. 0,50 lw Internet 1 godz.: 2 lw Toalety Toalety publiczne to niekiedy toalety tureckie, czyli z otworem umieszczonym w podłodze. Oznaczone literką Ж lub tabliczką z napisem жени przeznaczone są dla kobiet, a М lub мъже – dla mężczyzn. Toalety publiczne są płatne (ok. 0,5 lw) i dość często nie sprawiają dobrego wrażenia. Poleć książkę Przydatne języki Urzędnicy i personel raczej nie mówią po angielsku. Bardziej użyteczny staje się częstokroć język niemiecki, a pomocny może okazać się język rosyjski, często rozumiany przez Bułgarów. Kup książkę Zagrożenia Bułgaria jest bezpiecznym krajem, wystarczy więc kierować się zdrowym rozsądkiem i m.in.: Ô nie obnosić się z zasobno- ścią portfela; Ô nocą unikać podejrzanych uliczek i knajp; Ô nie kąpać się w miejscach, gdzie jest to zabronione. Przepisy drogowe Ô Dopuszczalne prędkości: w terenie zabudowanym 50 km/godz., poza terenem zabudowanym 90 km/h, na autostradzie 130 km/godz. Ô Dopuszczalna zawartość alko- holu we krwi: 0,5‰ alkoholu. Ô Wymagane wyposażenie samochodu: apteczka, trój- kąt ostrzegawczy, gaśnica i kamizelka odblaskowa. Godziny otwarcia obiektów Urzędy i banki: pn.–pt. 9.00–17.00 Poczta: pn.–pt. 7.00–19.00 Sklepy spożywcze: pn.–pt. 8.00–20.00 Sklepy odzieżowe: pn.–pt. 10.00–19.00 Kup książkę Często mylone gesty i zwroty Ô Kiwanie głową w Polsce oznaczające „tak” w Bułga- rii oznacza „nie”. Jednak wielu Bułgarów stosuje oba syste- my, w zależności od nastroju. Ô Bułgarskie godina to nie ‘godzina’, lecz ‘rok’. Ô Bułka to nie rodzaj pieczywa, a ‘narzeczona’. Ô Zapomnia nie znaczy ‘zapo- mnieć, ale ‘zapamiętać’. Ô Kurcze, to bardzo wulgar- nie ‘penis’. Ô Czasownik to ‘zegarek’. Przydatne zwroty Proszę – Моля [mòlia] Dziękuję – Благодаря [błagodarià] Przepraszam – Извинете [izwinète] Dzień dobry – Добро утро [dobro ùtro] Do widzenia – До виждане [do wìżdane] Dobry wieczór – Добьр вечер [dobýr weczer] Dobranoc – Дека нощ [lèka noszt] Nie rozumiem – Не разбирам [nerazbìram] Jestem z Polski – От Полша сьм [ot Półsza sym] Mam na imię – Казвам се [kázwam se] Turystyczny savoir-vivre Ô Każdy, nawet niezapo- wiedziany gość często jest zapraszany do domu, a w porze posiłków zaprasza się go do wspólnego stołu; odmowa uznawana jest za afront. Ô Wchodząc do czyjegoś domu, należy zdjąć buty. Ô Przychodząc do kogoś z wizytą, najlepiej przynieść gospodarzom upominek, np. słodycze. Należy go wrę- czyć dopiero przy wyjściu. Wejście – Вход [wchod] Wyjście – Изход [izchod] Otwarte – Отворено [otwòreno] Zamknięte – Затворено [zatwòreno] 1 – Един [edìn] 2 – Два [dwa] 3 – Трн [tri] 4 – Четири [czètiri] 5 – Пет [pet] 6 – Шест [szest] 7 – Седем [sèdm] 8 – Осем [òsem] 9 – Девет [dèwet] 10 – Десет [dèset] 100 – Сто [sto] 1000 – Хиляда [chiliàda] Poleć książkę Propozycje dla rodzin z dziećmi Jeśli lubisz plażowanie i morskie kąpiele… Ô Nesebyr – aquapark Paradise Ô Słoneczny Brzeg – aquapark Action, park rozrywki Ô Primorsko – aquapark Aqualand Ô Sozopol – rejs jachtem „Big Baba”, ...koniecznie odwiedź: Ô Złote Piaski – najpopularniejszy kurort w Bułgarii (s. 453) Ô Słoneczny Brzeg – największy kurort w Bułgarii (s. 436) rejs połączony z łowieniem ryb statkiem „Val- nobor” Ô Albanę – jedną z najlepszych plaż w Bułgarii (s. 402) Ô Warna – delfinarium, tor kartingowy (naj- Ô Bałczik – zaciszny kurort leżący większy w Bułgarii), lunapark Ô Złote Piaski – aquapark Aquapolis, szkoły nurkowania (Deep Blue, Harry’s Dive Center) Ô Borowec – kurort narciarski Ô Pamporowo – kurort narciarski Ô Płowdiw – kolejka turystyczna wyruszająca ze wzgórza Ozendem Ô Bełczin k. Samokowa – park sportu i rozrywki Bełczinski Bani Ô Smolian – największe w Bułgarii planetarium Ô Bełogradczik – off road jeep safari (prze- jażdżka jeepem Land Rover Discovery po drogach i bezdrożach Zachodniej Starej Płaniny) Ô Ruse – turystyczne rejsy po Dunaju Ô Oriachowo-Czerwen Briag – kolejka wąsko- torowa Ô Kabijuk k. Szumenu – stadnina koni wraz z jedynym w Bułgarii Muzeum Koni Ô Gabrowo – interaktywne Muzeum Saty- ry i Humoru nad zatoką (s. 405) Ô Carewo – kurort na dwóch półwyspach (s. 415) Ô Kiten – spokojną plażę Atliman (s. 420) Ô Primorsko – były socjalistyczny kurort dla młodzieży (s. 434) Jeśli lubisz zamki i twierdze… ...koniecznie odwiedź: Ô położoną na wzgórzu twierdzę Szumeńską (s. 392) Ô wykutą w skale twierdzę w Bełogradcziku (s. 320) Ô twierdzę Asena w Asenowgradzie (s. 176) Ô wzgórze Carewec w Wielkim Tyrnowie (s. 307) Ô twierdzę Baba Wida w Widyniu (s. 358) Ô turecką twierdzę obronną Medżidi Tabija w Silistrze (s. 387) Ô tracką twierdzę na malowniczym przylądku Kaliakra (s. 420) Jeśli lubisz cerkwie i monastery… Ô Buzłudża k. Kazanłyku – mistyczny kompleks ...koniecznie odwiedź: Buzłudża (pomnik „Dom Partii”) Ô Owosztnik k. Kazanłyku – aquapark Waterland Ô Devetaki k. Łoweczu – jedna z największych i najatrakcyjniejszych jaskiń w Bułgarii Ô Sliwen – gorące źródła termalne z kompleksem basenów Ô Dobriniszte-Septemwri – kolejka wąskotorowa Ô Rilski Monastyr (s. 152) Ô Bazylikę św. Zofii i sobór św. Aleksandra Newskiego w Sofii (s. 92, 93) Ô Monaster Zemeński (s. 172) Ô Monaster Baczkowski (s. 191) Ô Monaster Łopuszański (s. 329) Ô Monaster Trojański (s. 302) Ô Cerkiew św.św. Cyryla i Metodego w Sozopolu (s. 437) Kup książkę Poleć książkę Zobacz koniecznie 1 Sofia Stolica Bułgarii ma wspaniałe zabytki, których historia sięga schyłku starożytności. Wyróżniają się obiekty sakralne: bazylika św. Zofii i sobór św. Aleksandra Newskiego. W centrum jest mnóstwo restauracji i knajpek, w których można raczyć się świetnym bułgarskim winem. Więcej zob. s. 87. m o c . k c o t s r e t t u h S / a v e h c o D a y i l i m E © Sobór św. Aleksandra Newskiego Kup książkę Poleć książkę . m o c s o t o h p t i s o p e D / 4 8 r e p i l s © Krajobraz Pirinu 2 Pirin Pirin to jedno z najdzikszych w Europie pasm górskich. Najwyższym szczytem jest Wichren (2914 m n.p.m.). Niezatłoczone szlaki pozwalają przemierzać skaliste turnie, poro- śnięte lasami świerkowymi, jodłowe zbocza i czyste jeziora. W tych górach znajduje się też najsłynniejszy bułgarski ośrodek narciarski – Bansko. Więcej zob. s. 116. 3 Melnik Melnik to miasto muzeum, w którym 96 budynków uznano za zabytki przeszłości. Przy- pominające twierdze domy na pirińskich stokach, stare kościoły, malutkie uliczki i otacza- jące Melnik góry – to wszystko nadaje miastu niepowtarzalnego klimatu. Więcej zob. s. 141. Widok na Melnik Kup książkę Poleć książkę . m o c s o t o h p t i s o p e D / v e n a t s n © m o c . k c o t s r e t t u h S / n e m a P © l Rilski Monastyr - zabytek z listy UNESCO 4 Rilski Monastyr Wpisany na listę UNESCO Rilski Monastyr to najważniejszy i najsłynniejszy zabytek Bułgarii. Dla samych Bułgarów jest narodową świętością. Pokryte freskami ściany głównej cerkwi, jej kopuła i białe mury monasteru na tle wspaniałych górskich szczytów wyglą- dają niemal baśniowo. Więcej zob. s. 152. Kup książkę Poleć książkę m o c . k c o t s r e t t u h S / k e z e J n a p e t S © Na szlakach Riły 5 Riła Jedno z najczęściej odwiedzanych przez turystów pasm górskich w Bułgarii. Riła, dzię- ki szczytowi Musała (2925 m n.p.m.), jest najwyższym masywem Półwyspu Bałkańskiego. Góry o typowo alpejskim charakterze zachwycają swoimi ostrymi szczytami, stromymi zboczami i ponad 180 jeziorami występującymi powyżej 2200 m n.p.m. Więcej zob. s. 156. m o c . k c o t s r e t t u h S / v o o k o S S © l Alpejski charakter Riły Kup książkę Poleć książkę Zwiedzanie Bułgarii Negotin Widyń Krajowa RUMUNIA RUMUNIA Alexandria Belotintsi Łom Montana SERBIA SERBIA Berkowica Orjachowo Brzegi Dunaju Mezdra Jabłanica Botewgrad Pernik SOFIA Pirdop Nikopol Swisztow Plewen Łowecz Sewelino Dolina Róż Karłowo Kazanłyk Kałofer Stara Zagora Bukareszt Ruse Biała Wielkie Tyrnowo Silistra Tutrakan Dulovo Razgrad Dobrudża Dobricz Pliska Tyrgowiszte Madara Koteł Sliwen Karnobat Nesybyr Jamboł Burgas Morze Czarne Achtopol Konstanca Szabła Bałczik Złote Piaski Warna M O R Z E C Z A R N E Sozopol Kiustendił Dupnica Macedonia Piryńska Bansko Melnik Petricz Samokow Płowdiw Pazardżik Czirpan Ełchowo Jakoruda Goce Dełczew Tracja Chaskowo Swilengrad Czepełare Smolian Kyrdżali GRECJA GRECJA MACEDONIA MACEDONIA Edirne Kırklareli TURCJA TURCJA Rozdział ten zawiera informacje przydat- ne podczas podróżowania po Bułgarii. Kraj podzielono na regiony historyczno- geograficzne. Poszczególne miejscowości w wydzielonych regionach zostały ułożo- ne alfabetycznie. Opis każdego regionu poprzedzono mapą z zaznaczonymi miastami, które uwzględ- niono w przewodniku, oraz najcenniejszymi zabytkami. Nazwy miast, których plany znaj- dują się w książce, umieszczono w ramce wraz z odsyłaczami do odpowiedniej strony. W każdym regionie szczegółowo przed- stawiono atrakcje wielu miast bułgarskich: muzea, galerie, cerkwie, meczety itp. Dodat- kowo przybliżono historię ciekawszych miejsc, Kup książkę a część informacji dotyczy wybitnych posta- ci i ważnych wydarzeń, bez znajomości któ- rych trudno byłoby zrozumieć dzieje Bułgarii. Znaczną część rozdziału zajmują informacje praktyczne: adresy i telefony ważniejszych instytucji, informacje dotyczące noclegów, zaopatrzenia, pomocy medycznej, komu- nikacji itp. Przy opisach większych miast dodatkowo podano możliwości zwiedze- nia ciekawszych obiektów w okolicy. Uzupełnieniem informacji krajoznawczych są zwięzłe opisy najciekawszych pasm gór- skich Bułgarii. W ich ramach przedstawio- no propozycje wycieczek, pozwalających zwiedzić najbardziej atrakcyjne zakątki gór- skiego interioru. Poleć książkę Iskrec Swidnja Swoge Czibawczi Redina Tompson Rebrowo Włado Triczkow I s kar Nowi Iskyr Podgumer Mramor Swetowraczene Łokorsko Les n o v s k a Dołni Bogrow Grigorewo Kriwina Musachewo NADEŻDA SOFIA SERDIKA Sobór św. Aleksandra Newskiego PODUJANE Czarny Meczet I s k ar ILINDEN Bazylika św. Zo(cid:30)i SREDEC ŁOZENEC KRASNO SELO Cerkiew św. Pantelejmona WITOSZA ISKYR Kaziczene STUDENTSKI GRAD BOJANA MŁADOST Dragalewci German Bistrica Panczarewo Dołni Pasareł Żelecnica Czarny Wierch 2290 Park Przyrodniczy Witosza Dolni Okol Gorni Okol Zbiornik Iskar Masyw Witoszy (s. 105) Popowjane Novachene Litakovo Skravena s. 376 s. 318 s. 242 BOTEWGRAD s. 398 Trudovets s. 110 Wrachesh s. 174 Czurek Elecznica Jana Gorni Bogrow Stolnik Saranci Gorno Kamartsi Dolno Kamartsi Gorna Malina Belopopci Starata Bailovo Zb. Ognjanovo Elin Pelin Gara Elin Pelin Nowi khan Wakarel Kostadinkino Mechkowci Buzjakowci Werinsko Żiwkowo Ichtiman Werinsko Nowo Selo Alino So(cid:31)a i okolice Belchin 0 5 km PLANY MIAST Zobacz koniecznie Warto zobaczyć Klisura Sziroki dol Draguszinowo Prodanowci Samokow Szipoczane Oszusza Dolna Bania Kup książkę Poleć książkę ™ Bazylika św. Zofii (s. 93) – starożytna świątynia powstała między IV a VI w. n.e. ™ Bojana (s. 101) – cerkiew św. Pante- lejmona (zabytek UNESCO) ™ Czarny Meczet (s. 94) – dziś cerkiew św.św. Siedmiu Apostołów Słowiańskich ™ Dragalewci (s. 102) – monaster z XIV w. ™ Sobór św. Aleksandra Newskiego (s. 92) – imponujący zbiór ikon Sofia i okolice  . 1 mln 270 tys. Sofia (София), stolica i największe miasto Bułgarii, ma bardzo długą i barwną histo- rię, wspaniałe zabytki, których powstanie sięga schyłku starożytności, piękne cen- trum z mnóstwem klubów i knajpek, gdzie można spróbować specjałów kuchni buł- garskiej czy napić się wyśmienitego, a nie- drogiego wina. Bułgarska stolica leży w Kotlinie Sofijskiej, w zachodniej części kraju, zaledwie 55 km od granicy z Serbią. Miasto co krok potrafi zaskakiwać coraz to nowym, nieznanym widokiem – szerokie, reprezentacyjne ulice, po których przemyka- ją czarne, rządowe limuzyny sąsiadują z cia- snymi uliczkami, gdzie wprost ze straganów sprzedawane są świeże warzywa i owoce. Niedaleko ogromnego domu towarowe- go, w samym centrum miasta, w przejściu podziemnym przycupnęła malutka śre- dniowieczna cerkiewka. Przed wejściem do Pałacu Prezydenckiego gwardia karnie zmienia wartę, po drugiej stronie budyn- ku brodaty mnich, trzymając w ręku nie- wielką ikonę, śpiewem prosi przechodniów o wsparcie, obok niego na rozłożonym sto- liku dwie świnki morskie, którymi opiekuje się jakieś cygańskie dziecko, przepowiadają przyszłość... ciągnąc losy. Sofia jest dużym miastem i ma różne oblicza. Warto jednak zatrzymać się tu nieco dłużej, aby odkryć miejsca niezapomniane, w  których czas zatrzymał się wieki temu. Kup książkę Poleć książkę 88 e c i l o k o i a fi o S Historia Sofia ma bardzo długą historię, jej miesz- kańcy szczycą się, że należy do najstarszych stolic Europy. W ścisłym centrum miasta po dziś dzień archeolodzy prowadzą wykopa- liska, odkrywają ślady neolitycznych osad, a także pozostałości z epok kamienia i brą- zu. Uważa się, że powodem tak wczesnego osadnictwa na tych terenach jest obecność ciepłych wód mineralnych, w które obfitu- je cała Kotlina Sofijska. Pierwsze trackie plemiona zamieszku- jące te tereny zwały siebie Serdami. Stąd także wywodzi się pierwsza, starożytna nazwa miasta – Serdica. Na krótko, w IV w. p.n.e., miasto dostało się we władanie Fili- pa Macedońskiego i jego syna, Aleksandra Wielkiego. Rzymianie zdobyli Serdicę dopie- ro w 29 r. n.e., by wkrótce potem podnieść ją do rangi centrum okręgu administracyj- nego. Miasto, od czasów cesarza Trajana (98–117 n.e.) pod zmienioną nazwą – Ulpia Serdica, szybko się rozrastało. Rozbudowy- wali je kolejni rzymscy administratorzy. Ser- dica była ulubioną siedzibą cesarza Konstan- tyna Wielkiego, który nawet rozważał moż- liwość przeniesienia tutaj stolicy imperium. Jednak korzystniejsze położenie geograficz- ne Konstantynopola, nad brzegami morski- mi, wpłynęło na decyzję cesarza o ulokowa- niu tam właśnie stolicy. Miasto pozostawało w granicach imperium wschodniorzymskie- go, a później bizantyjskiego do początków IX w. W 809 r. Serdicę zdobyły wojska cha- na Kruma (803–814). Zamieszkiwali je wów- czas w większości Słowianie, którzy tracką nazwę Serdica zniekształcili w rodzimy Sre- dec (nazwa etymologicznie związana z pol- skim „środkiem”). Bizantyjczycy na nowo zdobyli miasto dopiero w początkach XI w., kiedy cesarzo- wi Bazylemu II udało się podbić całą Buł- garię. Zmieniona wówczas została także Kup książkę nazwa miasta, na Triadica, co po grecku znaczy ‘pośród gór’. Po wyzwoleniu kra- ju z niewoli bizantyjskiej miasto nosiło już współczesną nazwę – Sofia. Uważa się, że wywodzi się ona od starożytnej bazyliki św. Zofii stojącej w centrum miasta, obok monumentalnej świątyni Aleksandra New- skiego. W okresie istnienia drugiego pań- stwa bułgarskiego Sofia stała się dużym centrum rzemiosła i handlu, szybko rozra- stała się dzięki budowanym licznie domom prywatnym i świątyniom. Kiedy w 1382 r. miasto dostało się we wła- danie Turków, dość szybko zmienił się jego charakter – świątynie chrześcijańskie pozba- wione opieki państwa niszczały i popadały w ruinę, Turcy natomiast budowali mecze- ty, łaźnie, budynki administracyjne i obiek- ty handlowe we wschodnim stylu. Dzię- ki temu, że miasto leżało na skrzyżowaniu ważnych szlaków, już w XVII w. było najwięk- szym targowiskiem na całym Półwyspie Bał- kańskim. W XIX w. do Sofii dotarła pierwsza linia kolejowa, która była bocznym odcin- kiem słynnej trasy Orient Expressu. Z cza- sów panowania tureckiego nie pozostało w mieście wiele zabytków. Najciekawszy- mi są bez wątpienia znajdujący się w cen- trum miasta meczet, funkcjonujący do dzi- siaj, wraz z wysokim minaretem oraz sąsia- dujące z nim łaźnie tureckie. Miasto zostało wyzwolone przez woj- ska rosyjskie na początku 1878 r., a już wio- sną następnego roku, zgodnie z decyzja- mi, które zapadły w Tyrnowie, Sofię ogło- szono stolicą Księstwa Bułgarii. Zapocząt- kowało to kolejną fazę szybkiego rozwoju miasta i prawdziwą eksplozję demograficz- ną – w ciągu kilkunastu lat liczba mieszkań- ców zwiększa się dziesięciokrotnie. Zmie- niło się również oblicze Sofii – z dawnego, przesiąkniętego Orientem miasteczka prze- kształciło się w dużą metropolię o zabu- dowie przypominającej miasta zachodnie. Poleć książkę 89 e c i l o k o i a fi o S Sofię intensywnie modernizowano w okre- sie międzywojennym, za czasów cara Bory- sa III, kiedy to w centrum wzniesiono wie- le kamienic budowanych zgodnie z nowo- czesnymi tendencjami w architekturze. Z  czasów rządów komunistycznych pozostały w centrum monumentalne, choć niekoniecznie piękne budowle: gmach, w których mieści się hotel Sheraton wraz z Pałacem Prezydenckim, ogromny dom towarowy stojący po sąsiedzku, tzw. CUM (Centralen uniwersalen magazin) oraz kil- ka innych. Mimo to centrum, wciąż uno- wocześniane i rozbudowywane, jest nie- wątpliwie bardzo atrakcyjne. Szerokie uli- ce dają poczucie przestrzeni, a w licznych parkach i terenach zielonych łatwo znaleźć wytchnienie od wielkomiejskiego hałasu. Warto zobaczyć Ulica Maria Luiza Spod dworca kolejowego bądź autobuso- wego do centrum dotrzemy, idąc ulicą Maria Luiza, wzdłuż torów tramwajowych. Jest to przede wszystkim ulica handlowa, dlatego też znajdziemy tu głównie sklepy, a także ban- ki i kantory. Po ok. 10 min dotrzemy do nie- wielkiego placu. Po lewej stronie widać naj- większy czynny meczet sofijski, Bania baszy Dżamija, wraz z minaretem (wejście od ul. Maria Luiza, obok przystanku tramwajowe- go; 2 lw). Zbudowano go w 1576 r. Po drugiej stronie, niemal na wprost meczetu, znajdu- je się niedawno odrestaurowany budynek hali targowej (1911) z zegarem na fasadzie. Wewnątrz urządzono coś w rodzaju super- marketu – można tu zrobić zakupy, zaopa- trzyć się w pamiątki, a także coś zjeść. Zaraz za halą targową znajduje się syna- goga (1909). Uznawana jest za trzecią pod względem wielkości w Europie. W pobliżu widać kościół katolicki (w podwórzu jednej z kamienic, na przecznicy od ul. Pirotskiej). Kup książkę Zaraz za budynkiem meczetu Bania baszy Dżamija stoi ogromny dom towarowy, tzw. CUM (Centralen uniwersalen magazin). Tuż obok znajduje się budynek łaźni miejskich (1913), który obecnie jest siedzibą Muzeum Miejskiego () wt–nd. 10.00–18.00). Część eksponatów związanych z dziejami bułgar- skiej stolicy przeniesiono tutaj z Muzeum Archeologicznego i umieszczono w pięk- nie odrestaurowanym wnętrzu łaźni. Za budynkiem łaźni, przy ulicy Iskyr i Ser- dika, widoczne są fragmenty rzymskich murów obronnych i wieży. Bulwar Witosza Jedną z głównych ulic Sofii jest bulwar Wito- sza, który biegnie od cerkwi św. Niedzie- li w kierunku ogromnego Narodowego Pałacu Kultury. To miejsce, gdzie odby- wa się wiele stołecznych festiwali, prze- glądów filmowych, koncertów itp. W pod- ziemiu przed wejściem do pałacu jest nie- wielki pasaż handlowy z kilkoma sklepami i punktami gastronomicznymi. Reprezentacyjnym budynkiem stolicy Bułgarii jest gmach Pałacu Prezydenckie- go i połączonego z nim hotelu Sheraton. Wejście do Pałacu Prezydenckiego strzeżo- ne jest przez wartowników w tradycyjnych mundurach: czerwonych z białymi wypusta- mi. Codziennie w południe gromadzą się tu grupki turystów, którzy obserwują i fotogra- fują zmianę warty. Nieopodal, w przejściu podziemnym (wejście tuż obok Pałacu Pre- zydenckiego) widać pozostałości rzym- skich budowli pochodzących jeszcze się z czasów Konstantyna Wielkiego, kiedy to powstała również cerkiew św. Jerzego. Galerie sztuki Miłośnicy sztuki współczesnej powin- ni wybrać się do Miejskiej Galerii Arty- stycznej, która się mieści przy ulicy Gurko 1 (ulica równoległa do ul. Car Oswoboditeł, Poleć książkę 90 e c i l o k o i a fi o S w centrum miasta; ) codz. oprócz pn. 10.00– 19.00, wstęp wolny), oraz do Galerii Sztuki Zagranicznej () śr.–pn. 11.00–18.30; doro- śli 6 lw, uczniowie i studenci 3 lw) mieszczą- cej się obok cerkwi Aleksandra Newskiego. Gromadzi ona dzieła artystów całego świata, od antyku do współczesności. Są tu obrazy m.in. Pabla Picassa, Salvadora Dalego, Euge- ne’a Delacroix, Van Dycka i innych. Parki W mieście istnieje także kilka bardzo przy- jemnych parków. Do najciekawszych nale- żą Park Borisova (Borisova Gradina), który znajduje się naprzeciwko głównego gma- chu Uniwersytetu Sofijskiego, Park Miejski (Grabska Gradina) oraz oddalony o 11 km od centrum i znajdujący się przy obwodnicy miasta Park Vrana. W Parku Vrana oprócz rozległych terenów zielonych, urokliwego jeziora i ogródka skalnego znajduje się tak- że kompleks pałacowy. Do parku można dojechać metrem (stacja Inter Expo Cen- ter) oraz autobusami 5, 6 i 7. Cerkiew św. Petki Samardżijskiej Stojąc przed wejściem do domu towarowego CUM, można zobaczyć dach starej, średnio- wiecznej cerkwi z końca XIV w. (wstęp bez- płatny). Wejście do niej znajduje się w przej- ściu podziemnym, które jest połączone z wej- ściem do stacji metra. Wewnątrz niewielkiej kamiennej cerkwi panuje cisza i spokój, nie dociera tu zgiełk wielkiego miasta. Najpraw- dopodobniej został w niej pochowany Wasyl Lewski – twórca i organizator siatki powstań- czej, która przygotowywała ogólnonarodo- wy zryw przeciw Turkom. Cerkiew św. Petki Samardżijskiej otaczają ze wszystkich stron liczne sklepiki z pamiątkami. Cerkiew św. Niedzieli Obok hotelu Sheraton, na obszernym placu, znajduje się cerkiew św. Niedzieli. Świątynię Kup książkę zbudowano w 1751 r. Podczas nabożeństwa w 1925 r. miał tu miejsce zamach na cara Borysa III. Zginęło ponad 120 osób, w tym wielu członków gabinetu rządzącego. Cer- kiew zrekonstruowano w latach 20. XX w. Wewnątrz świątyni, z lewej strony główne- go wejścia, znajdują się drzwi prowadzące do niewielkiej wystawy, obok której mie- ści się także malutki sklepik z pamiątkami. Nabyć tu można m.in. ikony. W cerkwi są przechowywane relikwie serbskiego króla Sfetana Urosza II Milutina, który panował w latach 1282–1321. Cerkiewne Muzeum Historyczno-Archeologiczne Muzeum mieści się w stojącym obok świą- tyni budynku Akademii Teologicznej (pl. św. Niedzieli 19; ) pn.–pt. 9.00–17.30; 5 lw). Na ekspozycję składa się interesujący zbiór ikon, m.in. artystów szkoły samokowskiej oraz triawneńskiej, a  oprócz tego wiele przedmiotów związanych z liturgią cerkiew- ną, w tym szaty, misternie rzeźbione krzy- że itp. Wśród zbiorów są takie ciekawostki, jak np. trójwymiarowa, wykonana z masy perłowej XIX-wieczna ikona przedstawia- jąca Ostatnią Wieczerzę. Cerkiew św. Jerzego Przy ulicy Car Oswoboditeł (Cara Wyzwo- liciela, duża ulica prostopadła do ul. Maria Luiza) znajduje się reprezentacyjny gmach hotelu Sheraton i połączonego z nim Pała- cu Prezydenckiego. Na dziedzińcu budyn- ku zobaczymy starą rzymską cerkiew św. Jerzego () latem codz. 10.00–18.00, zimą wt.–nd. 10.00–17.00; wstęp wolny). Zbudowano ją w IV w. n.e. Jest to najstar- szy budynek w Sofii. W XVI w. Turcy zmie- nili cerkiew w  meczet, wszystkie freski wewnątrz pokryli wapnem, dzięki czemu dość dobrze zachowały się do dzisiaj. Naj- starsza część tych unikatowych malowideł Poleć książkę 91 e c i l o k o i a fi o S pochodzi z X w. Wyobraża szesnastu starote- stamentowych proroków. Kopułę zwieńcza- jącą cerkiew wzniesiono w XIV w. Pokrywa- jące ją freski przedstawiają postać Chrystu- sa Pantokratora w otoczeniu czterech anio- łów. Z cerkwią sąsiadują ruiny rzymskiego miasta. Pozostałości starożytnych budow- li mocno kontrastują z otaczającymi je sza- rymi ścianami zbudowanego w XX w. Pała- cu Prezydenckiego. Narodowe Muzeum Archeologiczne Wejście do muzeum znajduje się niemal na wprost wejścia do Pałacu Prezydenc- kiego, w budynku dawnego meczetu (tur. Büyük Cami, tj. Duży Meczet), który wznie- siono w 1474 r. (ul. Syborna 2; ) V–X codz. 10.00–18.00, XI–IV wt.–nd. 10.00–17.00; dorośli 10 lw, uczniowie i studenci 2 lw, wstęp bez- płatny w każdą ostatnią niedzielę miesiąca, zniżki dla grup zorganizowanych – powyżej 20 osób – oraz rodziców z dziećmi poniżej 16. roku życia; ( +359 2 9982406; @ www. naim.bg). Zgromadzone są w nim eksponaty związane z tracką, grecką i rzymską prze- szłością miasta. Pałac Księcia Aleksandra Battenberga Przy dużym placu Księcia Aleksandra Batten- berga stoi pałac pierwszego władcy wyzwo- lonej Bułgarii. Sam budynek został wzniesio- ny jako konak (duży, reprezentacyjny budy- nek w stylu osmańskim) w 1873 r., jeszcze za panowania tureckiego. W okresie rządów księcia Battenberga zmieniono wyposaże- nie budynku i przebudowano jego elewa- cję, dostosowując całość do europejskich gustów panującego. Dziś w pałacu mie- ści się Narodowa Galeria Artystyczna oraz Muzeum Etnograficzne. Narodowa Galeria Artystyczna () codz. oprócz pn. 10.00–18.00; dorośli 6 lw, uczniowie, studenci, renciści i emery- ci 3 lw; @ www.nationalartgallerybg.org) prezentuje przede wszystkim malarstwo i rzeźbę. W zbiorach ma ogromną kolek- cję dzieł najwybitniejszych bułgarskich klasyków. Najstarsze pochodzą z XVIII w. Sobór św. Aleksandra Newskiego Kup książkę Poleć książkę . m o c s o t o h p t i s o p e D / y s s a b u d © 92 e c i l o k o i a fi o S Muzeum Etnograficzne () codz. oprócz pn. 9.00–18.00 latem, 9.00–17.00 zimą; doro- śli 6 lw, uczniowie i studenci 3 lw) ekspo- nowany jest bogaty zbiór strojów ludo- wych, ręcznie wykonywanych przedmio- tów codziennego użytku, narzędzi, ozdób, tkanin i haftów. Znajdują się w nim rów- nież maski i stroje ludowe używane pod- czas świąt i obrzędów. W obszernym skle- pie z pamiątkami można kupić widokówki, albumy, ikony, kasety i płyty kompaktowe z muzyką ludową, tkaniny i rzeźby, a także instrumenty muzyczne. Teatr im. Iwana Wazowa Niegdyś na wprost pałacu Battenberga znaj- dowało się mauzoleum Georgiego Dimitro- wa, które po zmianie ustroju zostało wysa- dzone w powietrze, a na jego miejscu urzą- dzono ładny park. Tuż przy parku, w pew- nej odległości od pałacu, znajduje się teatr im. Iwana Wazowa, który wraz z soborem Aleksandra Newskiego pretenduje do mia- na symbolu miasta. Budynek teatru został wzniesiony w stylu niemieckiego klasycyzmu z wieloma elementami secesyjnymi w latach 1904–07. Podtrzymywany przez kolumny fronton zdobią postacie mitologiczne. Muzeum Przyrodnicze Muzeum mieści się przy ul. Car Oswobo- diteł 1 () codz. 10.00–18.00; dorośli 4 lw, studenci 2 lw, dzieci do 18. roku życia 1 lw, emeryci 2 lw, osoby niepełnosprawne 1 lw), w którym eksponowany jest m.in. ogrom- ny zbiór spreparowanych roślin i zwierząt. Eksponaty podzielone są na trzy podstawo- we działy: botaniczny, zoologiczny i geolo- giczny, w którym prezentowana jest boga- ta kolekcja minerałów. Cerkiew św. Mikołaja Również przy ul. Car Oswoboditeł znajdu- je się piękna rosyjska cerkiew św. Mikołaja Kup książkę (sw. Nikołaj). Została zbudowana w latach 1912–14 przez rosyjskich emigrantów. Jej wysoka, pozłacana wieżyczka widoczna jest już z daleka. Wnętrze olśniewa boga- tymi zdobieniami oraz ikonami, pośród któ- rych znajduje się także kopia ikony św. Miko- łaja Cudotwórcy z Ławry Kijowsko-Pieczer- skiej. Obok cerkwi mieści się niewielka kryp- ta. Tutaj wierni zostawiają zapisane na kar- teczkach prośby do św. Mikołaja. Pomnik Cara Aleksandra II Wyzwoliciela Idąc ul. Car Oswoboditeł dojdziemy do dużego placu, na którym stoi kon- ny pomnik rosyjskiego cara Aleksandra II Wyzwoliciela. W Polsce car ten znany jest jako bezwzględny pacyfikator powsta- nia styczniowego. Ale to właśnie za jego panowania wybuchła wojna rosyjsko-tu- recka 1877–78, która przyniosła Bułgarom wolność – trudno się więc dziwić, że posta- wili mu oni pomnik. I tylko zawiłościami polityki światowej wyjaśnić można to, że ten sam car jeden słowiański naród skazu- je na wynarodowienie, wymazując z map nawet nazwę ich kraju, inny zaś naród wspiera, ofiarowując mu wolność i pozu- jąc na obrońcę uciemiężonych przez Tur- cję prawosławnych chrześcijan. Naprzeciwko pomnika stoi budynek bułgarskiego parlamentu. Wzniesiono go w 1884 r. Widnieje na nim dewiza, któ- ra umieszczona jest też na herbie Bułgarii: „Jedność daje siłę”. Sobór św. Aleksandra Newskiego Jedną z największych atrakcji stolicy jest niewątpliwie piękny i  ogromny sobór św. Aleksandra Newskiego () codz. 7.00– 17.30; wstęp bezpłatny). Budowę według projektu rosyjskiego architekta Pomeran- cewa ukończono w 1912 r. Świątynię wznie- siono dla uczczenia setek tysięcy rosyjskich Poleć książkę 93 e c i l o k o i a fi o S żołnierzy poległych w czasie wojny rosyj- sko-tureckiej zakończonej wyzwoleniem Bułgarii spod panowania sułtana. Patro- nem soboru jest ruski książę, władca Nowo- grodu, który obronił kraj przed najazdami obcych wojsk (w 1240 r. pokonał Szwedów nad Newą – stąd jego przydomek). Sobór św. Aleksandra Newskiego jest główną świątynią patriarszą Autokefalicznego Buł- garskiego Kościoła Prawosławnego – to tu podczas świąt prawosławnych odbywają się nabożeństwa sprawowane przez naj- wyższych dostojników bułgarskiej cerkwi. Sobór zbudowany został z ogromnym roz- machem (i rzeczywiście robi duże wraże- nie). Każdego, kto po raz pierwszy wchodzi w progi tej prawosławnej świątyni, zdumie- wa fakt, że ściany cerkwi całkowicie wypeł- niają malowidła przedstawiające sceny zaczerpnięte z Pisma Świętego. Ołtarz oraz tron patriarchy zostały wykonane z barwne- go marmuru włoskiego, kopuła zaś pokry- ta jest złoconą blachą. Obok głównego wejścia do soboru znaj- duje się zejście do krypty () codz. oprócz pn. 10.00–18.00; dorośli 6 lw, studenci 3 lw), gdzie zwiedzającym udostępniono ogrom- ną kolekcję wspaniałych bułgarskich ikon oraz fresków z różnych epok – od najstar- szych, średniowiecznych, po ikony malo- wane przez najwybitniejszych twórców okresu odrodzenia narodowego. W kryp- cie mieści się także sklep, w którym można kupić pamiątki oraz kopie najbardziej zna- nych ikon bułgarskich. Bazylika św. Zofii Niepozorna cerkiew, która dała miastu jego dzisiejszą nazwę, stoi nieopodal soboru Aleksandra Newskiego. Starożytna bazy- lika św. Zofii jest datowana (na IV-VI w.). Za panowania tureckiego w XIX w. została na krótko zamieniona w meczet, obok które- go dobudowano nawet minaret, jednak po Kup książkę wyzwoleniu kraju bazylika znów została poświęcona, minaret zaś zburzono. Nieste- ty dużą część fresków cerkiewnych znisz- czono, szczęśliwie jednak zachowały się cenne, piękne ikony. Obok cerkwi widać grób ojca literatury bułgarskiej, Iwana Wazowa, w niewielkim parku przed wej- ściem stoi zaś jego pomnik. W  2013 r. zostały udostępnione dla turystów podziemia bazyliki św. Zofii () codz. 10.00–17.00; dorośli 6 lw, studen- ci 2 lw), w których znajduje się ekspozycja poświęcona historii głównego cmentarza antycznej Serdyki oraz pozostałości zabu- dowań znalezionych pod murami cerkwi. Ulica, która znajduje się na wprost wej- ścia do cerkwi św. Aleksandra Newskiego i obok bazyliki św. Zofii, okupowana jest przez sofijskich kolekcjonerów. Można tu znaleźć zarówno stare, przedwojenne pocz- tówki, monety i  banknoty, jak i  elemen- ty mundurów armii sowieckiej. Tutaj także mieści się swoista galeria malarstwa pod gołym niebem – wystawcami są miejsco- wi artyści. Można się tu przechadzać cały- mi godzinami, przeglądając kolekcje musz- li, kart do gry i kart telefonicznych, kindża- łów, noży i scyzoryków, archaicznych zegar- ków, odznaczeń Armii Czerwonej i bułgar- skiej, a także podziwiać kunszt tutejszych artystów malarzy. Uniwersytet im. Klimenta Ochrydzkiego Budynek sofijskiego uniwersytetu znajdu- je się przy bardzo ruchliwym skrzyżowaniu ul. Wasił Lewski i ul. Carigradsko szose. To najstarsza wyższa uczelnia w kraju – zosta- ła założona w 1888 r. Sam budynek wznie- siono w latach 20. XX w., jego budowę sfi- nansowali bracia Ewłogi i Christo Georgiew. Posągi fundatorów zdobią główne wej- ście gmachu uniwersytetu. Obok budynku widać gmach Biblioteki Narodowej, przed Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany. Wydanie 6
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: