Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00543 008498 10489431 na godz. na dobę w sumie
Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania - ebook/pdf
Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 257
Wydawca: MiND Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-62445-63-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W tej książce Daniel Siegel rozprawia się z wieloma mitami na temat dorastania. Twierdzi, że zmiany, jakie wtedy zachodzą mają niewiele wspólnego z szalejącymi hormonami, lecz wynikają przede wszystkim z procesów przebudowy mózgu i tworzenia się nowych połączeń. Ten okres od dwunastego do dwudziestego czwartego roku życia decyduje o tym, kim staniemy się w przyszłości. Zdaniem Siegela, nabywamy wtedy wielu ważnych umiejętności i przygotowujemy się do opuszczenia domu rodzinnego. Skłonność do ryzyka, intensywna emocjonalność, zainteresowanie nowością to ważne i cenne cechy nastolatków, dzięki którym mogą wypracować nowe strategie radzenia sobie z wyzwaniami współczesnego świata.

•••

Główne mity na temat nastolatków

Nastolatki zachowują się nieobliczalnie z powodu buzujących hormonów.

• Należy tłumić nastoletnią skłonność do ryzyka i nieopanowaną emocjonalność.

• Dorastanie to okres niedojrzałości, a nastolatki muszą po prostu zmądrzeć.

Daniel J. SIEGEL jest profesorem psychiatrii klinicznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Wybitny ekspert w dziedzinie neurobiologii interpersonalnej wspólnego pola badań biologii, nauki o mózgu, psychologii rozwojowej, psychiatrii i nauk kognitywnych.

 

Ukończył medycynę na Uniwersytecie Harvarda. Następnie specjalizował się w pediatrii i psychiatrii dziecięcej. Kieruje Mindsight Institute (Instytut Psychowzroczności), który oferuje intensywne programy edukacyjne dla rodziców, nauczycieli, lekarzy, coachów oraz naukowców. Prowadzi także własną praktykę terapeutyczną. Jest autorem wielu publikacji i książek, m.in.: Rozwój umysłu (1999), The Mindful Brain (2007),  Psychowzroczność (2010), Świadome rodzicielstwo (z Mary Hartzell, wyd. pol. 2015).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

BURZa W MÓZgU naStolatka Potencjał okresu dorastania Daniel J. Siegel BURZA W MÓZGU NASTOLATKA Potencjał okresu dorastania DANIEL J. SIEGEL Przekład z języka angielskiego KAROLINA BOCHENEK Tytuł oryginału BRAINSTORM. THE POWER AND PURPOSE OF THE TEENAGE BRAIN AN INSIDE-OUT GUIDE TO THE EMERGING ADOLESCENT MIND, AGES 12-24 Redakcja merytoryczna AGNIESZKA STEIN Projekt graficzny okładki ALEKSANDRA SZEMPRUCH Rysunki GABRIELA LASOTA Copyright © 2013, 2015 by Mind Your Brain, Inc. All rights reserved including the right of reproduction in whole or in any form. This edition published in arrangement with Jeremy P. Tarcher, a member of Penguin Group (USA) LLC, a Penguin Random House Company © Copyright for the Polish edition and translation by Wydawnictwo MiND 2016 ISBN 978-83-62445-63-9 PRINTED IN POLAND Wydawnictwo MiND ul. Sarnia 21 05-807 Podkowa Leśna tel./fax 22 729 02 82 tel. 505 455 151 www.wydawnictwomind.pl mind@wydawnictwomind.pl Wydanie pierwsze Skład i łamanie: Mateusz Staszek Książkę tę dedykuję: Madeleine i Aleksandrowi za wiedzę, jaką dzięki nim zdobyłem o okresie dorastania, Caroline za to, że jest moim współczującym towarzyszem w tej nieprzewidywalnej i cudownej podróży, oraz mojej mamie za to, że pielęgnowała we mnie wewnętrznego nastolatka i inspirowała nas wszystkich. Przedmowa Dziękuję, że sięgnęliście po tę książkę. Dlaczego warto ją przeczytać? Przedstawię kilka jej głównych idei, abyście mogli ocenić, czy okaże się dla was przydatna. Napisałem Burzę w mózgu nastolatka w czasie, kiedy dwój­ ka moich dzieci, obecnie dwudziestolatków, przechodziła okres dojrzewania. Odkryto wtedy wiele faktów na temat zmian, ja­ kie rozpoczynają się we wczesnym okresie nastoletnim i kończą w wieku dwudziestu kilku lat. Chciałem dowiedzieć się o nich jak najwięcej. Jako psychiatra pracujący z dziećmi, nastolatka­ mi i  całymi rodzinami zapragnąłem zestawić moje doświad­ czenie z praktyki klinicznej z nowymi odkryciami naukowymi, tworząc przewodnik, który mógłby pomóc dorastającym mło­ dym ludziom oraz ich bliskim przejść przez ten etap życia. Gdy przystąpiłem do pisania, musiałem się jednak zmierzyć z różnymi błędnymi przekonaniami. Okazuje się bowiem, że rodzicom i lekarzom przekazywano nieprawidłowe informacje na temat dorastania. Mówiono, że jest to okres niedojrzałości, który trzeba jak najszybciej przejść; że impulsywne, ryzykowne zachowania tego okresu są rezultatem szalejących hormonów i że kończy się on wraz nastoletniością. Wszystkie te twierdze­ nia są nieprawdziwe! Postanowiłem rozprawić się z tymi i inny­ mi szkodliwymi przesądami na temat dorastania. Zastanawiałem się, do kogo właściwie powinienem skiero­ wać tę książkę. Przeszukałem mnóstwo księgozbiorów interne­ 7 towych i bibliotecznych, ale nie znalazłem żadnej pozycji, która traktowałaby o  mitach dotyczących dorastania i  pomogłaby nastolatkom zrozumieć zmiany zachodzące w ich mózgu. Oka­ zało się, że nikt dotąd nie napisał jeszcze książki na temat naj­ nowszych odkryć naukowych związanych z tym okresem życia! Na początku chciałem zwrócić się tylko do młodych czytel­ ników, ale czułem, że dorośli również potrzebują takiej książki. Zmieniłem więc podejście i spróbowałem zestawić obok siebie dwie niezależne treści, z których jedna miała być skierowana do młodego czytelnika, a druga do osoby dorosłej. Wprowadziło to jednak zbyt wiele zamieszania, dlatego ostatecznie posta­ nowiłem skierować całą treść do młodych i dorosłych. W koń­ cu tak właśnie postępowałem w  swojej praktyce klinicznej przez niemal trzydzieści lat. Moim zamiarem było zestawienie przełomowych i przekonywających poglądów z pożytecznymi i wyrazistymi przykładami z życia w jak najbardziej interesują­ cy i praktyczny sposób. Do poszczególnych części dołączyłem ćwiczenia służące rozwijaniu psychowzroczności*. Powstała książka przedstawiająca fakty naukowe, przykłady z życia oraz ćwiczenia służące rozwijaniu mózgu, z którymi czytelnik może się zapoznać w wybranym przez siebie porządku. Otrzymałem bardzo entuzjastyczne opinie o  książce za­ równo od nastolatków, jak i dwudziestolatków oraz dorosłych. Książka pomogła im spojrzeć na ten istotny etap rozwojowy z zupełnie nowej perspektywy. Niektórzy młodzi czytelnicy do­ nieśli mi, że książka zmieniła ich życie. Moja przyjaciółka spo­ tkała w samolocie dziewiętnastolatka, który podzielił się z nią swoją opinią: „Proszę przekazać doktorowi Siegelowi, że jego * Jest to określenie stworzone przez Daniela Siegela. Oznacza ono zdolność obserwacji własnego umysłu oraz umysłu innych ludzi. Inni autorzy używają terminów: ,,teoria umysłu’’ lub ,,mentalizacja’’ (przyp. red.). 8 książka zmieniła moje życie. Nie żartuję. Zanim na nią natrafi­ łem, byłem strasznie przybity i zagubiony. Miałem poczucie, że cały świat jest przeciwko mnie. Nic mnie nie interesowało i nie miałem prawdziwych przyjaciół, którzy naprawdę by mnie zna­ li. Nie wierzyłem, że mam jakikolwiek potencjał. Nie wiedzia­ łem, o co chodzi w moim życiu, jaki jest jego cel ani co mam do zaoferowania. Wtedy przeczytałem gdzieś o tej książce, nie pamiętam już gdzie, i kupiłem ją. Teraz patrzę na siebie inaczej. Wszystko się zmieniło, bo odzyskałem nadzieję i entuzjazm’’. Pewien piętnastolatek napisał: „Gdyby wszystkie nastolatki ze szkół średnich na całym świecie i wszyscy rodzice i nauczy­ ciele zrozumieli potencjał tego wieku, uświadomiliby sobie, jak bardzo się mylą. Przestaliby nas postrzegać jako ludzi z proble­ mami, a my nie czulibyśmy się tak niezrozumiani i nieudolni. Wreszcie poczulibyśmy się ważni i mogli żyć pełnią życia!”. Pewien trzynastolatek przesłał mi list: „Panie Siegel, ogrom­ nie Panu dziękuję za tę książkę. Po jej przeczytaniu poczułem się ważny jako nastolatek, a moje życie nabrało większego sen­ su. Nie spodziewałem się, że książka o  mózgu może być tak ciekawa! Dzięki niej nie tylko poczułem, że moje życie jest ważne, ale także zainteresowałem się neurologią”. Z książki tej dowiesz się dokładnie, na czym polega potenc­ jał dorastania. W tym miejscu napiszę tylko, że nastoletni mózg podlega przebudowie, pod wpływem której rodzi się ogromny potencjał wykraczający znacznie poza „niedojrzałe” lub nieroz­ ważne zachowania. To właśnie w tym okresie pojawia się in­ tensywna emocjonalność, zaangażowanie społeczne, a  także potrzeba nowości i twórczych eksploracji, dzięki którym do­ rastający człowiek może prowadzić w pełni satysfakcjonujące życie. Oczywiście, każda z tych rzeczy niesie ze sobą pewne za­ 9 grożenia, ale informacje oraz ćwiczenia zawarte w książce pod­ powiadają, jak wykorzystać je dla własnego dobra. Podstawowe atrybuty dorastania wcale nie muszą zaniknąć wraz z ukończeniem dwudziestego czwartego roku życia. Doroś­ li, którzy na nowo je odkrywają, zapewniają sobie udane życie do końca swoich dni. Niezależnie od tego, czy jesteś nastolatkiem, czy nie, nigdy nie jest za późno na zmianę perspektywy. Wszyscy możemy uczyć się od siebie nawzajem: jeden młody człowiek od drugiego młodego człowieka, dorośli od na­ stolatków, a nastolatki od dorosłych. Zadbajmy więc o otwartą komunikację opartą na szacunku i współpracy. Poznajmy pod­ stawowe atrybuty dorastania, dzięki którym wzbogacimy swoje życie, i wykorzystajmy odkrycia naukowe do rozwijania swoich umiejętności.Taki właśnie jest potencjał i cel okresu dorastania, a także cel tej książki. CZĘŚĆ I POTENCJAŁ OKRESU DORASTANIA Dorastanie to bardzo kłopotliwy, a jednocześnie niezwy­ kły okres rozwojowy, który trwa w przybliżeniu od dwunastego do dwudziestego czwartego roku życia. Tak, właśnie tak długo! W różnych kulturach uważany jest za czas wielkich wyzwań – zarówno dla młodych ludzi, jak i ich opiekunów. Z tego wzglę­ du chciałbym zaoferować wsparcie obu pokoleniom. Jeśli jesteś dorastającym młodym człowiekiem, mam wielką nadzieję, że książka pomoże ci przetrwać fascynującą, a czasem także bo­ lesną podróż ku dorosłości. Wierzę, że moje rozważania mogą również pomóc rodzicom, nauczycielom, doradcom, trenerom sportowym lub mentorom, którzy pracują na co dzień z nasto­ latkami i pragną nie tylko wesprzeć ich w tym okresie, ale także pomóc im maksymalnie go wykorzystać. Na początek chciałbym rozprawić się z  pewnymi mitami związanymi z  dorastaniem, które zostały całkowicie obalone przez naukę. Te fałszywe przekonania nie tylko wprowadzają w błąd, ale także utrudniają życie młodym ludziom i dorosłym. Jednym z największych mitów jest przekonanie, że „buzu­ jące hormony” mogą doprowadzić nastolatka do „szaleńst­ wa” lub „utraty kontroli nad swoim życiem”. To nieprawda. W  trakcie adolescencji rzeczywiście mamy do czynienia ze zwiększonym wydzielaniem hormonów, ale obecnie wiemy, że to nie hormony, lecz zmiany rozwojowe w mózgu odpowiadają 11 za kształtowanie doświadczeń dorastającego człowieka. Wiedza na temat tych zmian może ułatwić życie nam wszystkim. Kolejnym mitem jest przekonanie, że dorastanie to czas niedojrzałości, a nastolatki muszą jak najszybciej „dorosnąć”. Okres ten postrzegany jest jako niewygodny etap życia, który trzeba po prostu przetrwać. Owszem, dorastanie może być dezorientujące i przerażające, gdyż doświadczamy wtedy wie­ lu nowych i intensywnych przeżyć. Z punktu widzenia osoby dorosłej, zachowanie nastolatków może wydawać się niezrozu­ miałe lub nawet bezsensowne. Wiem coś o tym, bo sam jestem ojcem dwojga młodych ludzi. Ale pogląd, iż okres dojrzewania jest tylko etapem przejściowym, bardzo nas ogranicza. Młodzi ludzie wspaniale się rozwijają właśnie d z i ę k i zmianom, które przechodzą na tym etapie życia. Wyzwania związane z okresem dorastania – takie jak testowanie granic czy pasja odkrywa­ nia tego, co nieznane i  fascynujące – pod wieloma względa­ mi wyznaczają dalszy kierunek rozwoju podstawowych cech charakteru, które umożliwiają młodym ludziom prowadzenie wspaniałego, celowego i ekscytującego życia. Trzeci mit głosi, że okres dorastania polega na przejściu do całkowitej niezależności od dorosłych. Na tym etapie ży­ cia rzeczywiście pojawia się naturalna i  niezbędna tendencja do uniezależniania się od rodziców, ale młody człowiek na­ dal może czerpać wiele korzyści z relacji z dorosłymi. Zdrowa zmia na w  kierunku dojrzałości polega na przejściu we wza­ jemną zależność, a  nie całkowitą samodzielność. W  okresie dorastania więzi z  rodzicami ulegają zmianie i  na znaczeniu zyskują relacje przyjacielskie. Nastolatki nie potrzebują opieki, jakiej wymagają dzieci, dystansują się od rodziców oraz innych dorosłych i  polegają bardziej na rówieśnikach, ale następnie 12 stopniowo uczą się troszczyć o innych i korzystać z cudzej po­ mocy. Na tym właśnie polega wzajemna zależność. W dalszej części książki przyjrzymy się naturze tych więzi i potrzebie blis­ kich relacji w naszym życiu. Skoro wspomnieliśmy o  mitach na temat dorastania, to przejdźmy teraz do faktów, których znajomość może ułatwić życie młodym ludziom i ich dorosłym opiekunom. Cudze przekonania na nasz temat mogą wpływać na to, jak postrzegamy siebie, a także rzutują na nasze zachowa nie. Dotyczy to zwłaszcza młodych ludzi, którzy często stykają się z negatywnymi opiniami: mówi się o nich, że są „nieopanowani”, „leniwi” lub „roztrzepani”. Dorośli wyrażają te poglądy wprost lub nieświadomie kierują się nimi w  swoim zachowaniu. Pewne badania wykazały, że uczniowie osiągają gorsze wyni­ ki w nauce, jeśli ich nauczyciele są przekonani, że podopieczni posiadają tylko „ograniczoną inteligencję’’. Wyni ki ulegają po­ prawie, jeśli nauczycieli się poinformuje, że ich uczniowie są niezwykle uzdolnieni. Nastolatki przyswajają takie negatywne informacje, przez co mogą nie rozpoznać swojego prawdziwego potencjału i poddać się negatywnym oczekiwaniom otoczenia. Goethe pisał: „Traktuj ludzi tak, jakby byli tacy, jacy powinni być, a pomożesz im stać się tym, kim chcą się stać”. Dorastanie nie jest „zwariowanym” lub „niedojrzałym” okresem życia. To bardzo ważny etap, pełen intensywnych emocji, społecznego zaangażowania i kreatywności. Pokazuje nam, kim możemy się stać oraz czego najbardziej potrzebujemy w życiu – w sensie in­ dywidualnym oraz społecznym. *** 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: