Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00224 006330 20005382 na godz. na dobę w sumie
Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym. Pandemia COVID-19 - ebook/pdf
Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym. Pandemia COVID-19 - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 112
Wydawca: edu-Libri Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-66395-04-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook (-30%), audiobook).

Trwają poszukiwania analogii dla COVID-19. W języku zarządzania ryzykiem używa się analogii do Białego Łabędzia, rozkładu normalnego, Czarnego Łabędzia epidemii, która pojawia się raz na sto lat, Zielonego Łabędzia wydarzenia, które pociąga za sobą ogromne straty i jest nieuniknione.
Autorzy wykorzystują swoje kompetencje w zakresie zarządzania ryzykiem systemu finansowego, aby uporządkować dotychczasową wiedzę o pandemii koronawirusa. Doświadczenie kryzysu finansowego lat 2008-2009 pozwala na przedstawienie sekwencji wydarzeń, które mają nas doprowadzić do nowej normalności.
Studium ekonomiczno-finansowe COVID-19 jest podzielone na trzy części. Część pierwsza przypomina dorobek teorii ryzyka systemowego i jego odmienność od ryzyka systematycznego i ryzyka specyficznego. Część druga przypomina, że straty wywołane pandemią mogą być liczone w różnych dobrach ekonomicznych: publicznych lub prywatnych, w dobrach pożytku publicznego i dobrach klubowych, wspólnych np. dla rodziny. Straty mogą dotyczyć dóbr współwystępujących, infrastruktury społeczeństwa i gospodarki ryzyka.
Część trzecia koncentruje się na następstwach COVID-19 dla kondycji finansowej, państwa, gospodarstw domowych, JST, przedsiębiorstw. Kontekst finansowy i prognozy strat wywołanych pandemia są odnoszone do kraju, Unii Europejskiej i gospodarki światowej.
Zakończenie prezentuje 9 etapowy model rozwoju pandemii jako ryzyka systemowego, które może i powinno być profesjonalnie zarządzane. Nowością tego studium jest zwrócenie uwagi na znaczenie nawyków codzienności dla uporania się następstwami pandemii. Nanofinanse konsekwentnie przypominają, że stabilność systemu zdrowotnego czy finansowego zależy od nawyków na co dzień.
Rekomendacje praktyczne książki, dotyczą odblokowania istniejącego potencjału intelektualnego i finansowego transferów międzypokoleniowych dla przezwyciężenia negatywnych następstw pandemii. Seniorzy mają zasoby majątkowe pozwalające na przezwyciężenie recesji po COVID-19. Obawiają się bardziej o życie i zdrowie dzieci i wnucząt niż o własne. Współczesne technologie typu blockchain pozwalają na zagwarantowanie bezpieczeństwa transferom rodzinnym i międzypokoleniowym. Są to bufory bezpieczeństwa zdrowotnego i finansowego ludności w warunkach pandemii.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

C a ł o ś c i o w e z a r z ą d z a n i e r y z y k i e m s y s t e m o w y m . P a n d e m i a C O V I D - 1 9 Jan Krzysztof Solarz Krzysztof Waliszewski Fragment książki materiał promocyjny Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym Pandemia COVID-19 Pionierskie wykorzystanie doświadczeń zarządzania ryzykiem systemowym do analizy przebiegu i scenariuszy rozwoju pandemii print pdf epub mobi Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym Pandemia COVID-19 Jan Krzysztof Solarz Krzysztof Waliszewski Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym Pandemia COVID-19 Kraków–Legionowo 2020 Kraków–Legionowo 2020 © edu-Libri s.c. 2020 Redakcja merytoryczna: Joanna Perzyńska Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Ilustracja na okładce: Aleksandr Grechaniuk/123RF Recenzent: prof. dr hab. Stanisław Flejterski Wydawnictwo edu-Libri ul. Zalesie 15, 30–384 Kraków e-mail: edu-libri@edu-libri.pl Skład i łamanie: GRAFOS Druk i oprawa: OSDW Azymut Sp. z o.o. Łódź ul. Senatorska 31 ISBN druk 978-83-66395-03-9 ISBN PDF 978-83-66395-04-6 ISBN epub 978-83-66395-05-3 ISBN mobi 978-83-66395-06-0 Spis treści Wstęp .......................................................................................................................... Rozdział 1. Porównanie ram poznawczych zarządzania ryzykiem systemowym ............................................................................................................... 11 1.1. Etapy zarządzania ryzykiem systemowym – porównanie w czasie .................. 11 1.2. Funkcjonalne równoważniki w zarządzaniu ryzykiem systemowym 7 – porównanie w przestrzeni .......................................................................... 26 1.3. Warstwy zarządzania ryzykiem systemowym pandemii – porównanie sposobu myślenia o pandemii ......................................................................................... 29 Rozdział 2. Ewaluacja kosztów urzeczywistnienia ryzyka systemowego ............... 33 2.1. Dobra publiczne a dobra prywatne ................................................................. 33 2.2. Dobra publiczne – utrata bezpieczeństwa zdrowotnego i finansowego ........... 36 2.3. Dobra prywatne – utrata pracy i dochodów .................................................... 37 2.4. Dobra użyteczności publicznej – merit goods ................................................... 38 2.5. Dobra wspólne wielu pokoleń – club goods ..................................................... 40 2.6. Dobra współistniejące i ich znaczenie w przezwyciężaniu negatywnych następstw pandemii ........................................................................................ 42 Rozdział 3. Koncepcja pandemii COVID-19 jako ryzyka systemowego .................. 44 3.1. Zastosowanie koncepcji ryzyka systemowego do analizy pandemii COVID-19 ....................................................................................................... 44 3.2. Kontekst powstawania ryzyka systemowego pandemii ................................... 47 3.2.1. Koszty dla sektora finansów publicznych .............................................. 48 3.2.2. Koszty dla pośredników finansowych.................................................... 52 3.3. Szok – koszty dla sektora gospodarki realnej oraz utraty miejsc pracy .......... 59 3.3.1. Koszty dla polityki pieniężnej .............................................................. 63 3.3.2. Koszty dla sektora gospodarstw domowych .......................................... 68 3.4. Punkt zwrotny ................................................................................................ 77 3.5. Prognozy rozwoju świata w warunkach pandemii .......................................... 80 3.6. Sygnały wczesnego ostrzegania ...................................................................... 83 3.6.1. Deglobalizacja....................................................................................... 83 3.6.2. Kryzys rodziny rozszerzonej.................................................................. 87 3.7. Kumulacja ryzyka – transformacja ryzyka cząstkowego w ryzyko systemowe ...................................................................................................... 90 Zakończenie ................................................................................................................ 95 5 Bibliografia ................................................................................................................. 99 Spis rysunków ............................................................................................................ 107 Spis tabel .................................................................................................................... 109 Indeks ......................................................................................................................... 111 Spis treści Wstęp Przedstawiciel Instytutu Zdrowia Globalnego Uniwersytetu Harwardzkiego w stycz- niu 2019 r. napisał: „Liczba i różnorodność wirusowych infekcji będzie stopniowo, lecz nieuchronnie, się zwiększać, tak jak ich zdolność do dewastacji naszych systemów ekonomicznych. W związku z tym, że podróżujemy, handlujemy i komunikujemy się w naszej nadzwyczajnie powiązanej gospodarce, coraz więcej przedsiębiorstw będzie narażonych na wpływ zdarzeń mających miejsce tysiące mil od nas” [Outbreak…, 2020, s. 5]. Żyjemy w czasach niepewności co do źródeł i następstw coraz to nowych patoge- nów. Większość badaczy uważa, że mamy do czynienia właśnie z niepewnością, a nie z ryzykiem. Ryzyko jest bowiem mierzalne, a niepewność ma charakter ogra- niczenia poznawczego lub emocjonalnego. Wskaźnik globalnej niepewności na koniec kwietnia 2020 r. z powodu COVID-19 wynosił 348 punktów i był nieznacz- nie wyższy od niepewności towarzyszącej wojnie handlowej Stanów Zjednoczo- nych z Chinami (342) w połowie 2019 r. [Strauss-Kahn, 2020]. Większość decydentów nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że nie wie, jak powinno się obiektywnie rozstrzygnąć powstałą sytuację decyzyjną. Niekiedy obserwujemy najwyższy stopień niepewności, czyli pełną świadomość, że wiemy, że nie znamy istoty pandemii COVID-19 [Norman, Bar-Yam, Taleb, 2020]. Mamy jedynie pew- ność, że wywołuje ona bezpośrednio i pośrednio wielkie straty o charakterze oso- bistym, rodzinnym, narodowym i globalnym. Ocenia się, że są one porównywalne ze stratami wywołanymi przez zmiany klimatu, które wynoszą 0,7 corocznego globalnego produktu ludzkości [Fan, Jamison, Summers, 2020]. Rozmiar tych strat i ich niespodziewane wystąpienie powoduje, że traktujemy tę pandemię jako urzeczywistnienie się ryzyka systemowego. W miarę, jak mija szczyt zachorowań na koronawirusa, pojawia się pokusa uznania, że jest to ryzyko systematyczne, a więc takie, na które jesteśmy skazani i którym nie jesteśmy w stanie zarządzać. Przez stulecia wietrzna ospa uważana była za tego typu zarazę. Dopiero wspólny wysiłek Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego pozwolił w drugiej połowie XX wieku na pokonanie tej strasznej zarazy. Teraz powstaje pokusa, aby COVID-19 uznać za przejaw ryzyka systematycznego, z którym każde państwo próbuje radzić sobie we własny sposób. 7 Wstęp ONZ i UE zainicjowały i wraz z fundacjami dobroczynnymi budują wspólny pro- gram prac nad szczepionką oraz wspomaganiem najsłabszych i najbardziej zagro- żonych pandemią w obozach dla uchodźców. Polaryzacja postaw wobec pandemii jest jednak bardzo widoczna. Tymczasem z koronawirusem poradzimy sobie lepiej, jeśli będziemy go rozpatrywać wielowymiarowo, próbując dostrzec oraz zrozu- mieć wzajemne interakcje występujące między tymi wymiarami. Tylko podejście całościowe i systemowe może uwolnić nas od popadnięcia w jednostronność [Gorynia, 2020b, s. A27]. Obecnie instynktownie szukamy czegoś, do czego moglibyśmy porównać pandemię COVID-19. Poszukiwanie analogii jest bowiem sprawdzoną metodą poznania. Sta- wiamy zatem pytania, czy jest to nowe wcielenie Hiszpańskiej Grypy z 1918 r., czy powtórka z Wielkiego Kryzysu 1929 r., a może nowa forma recesji transformacyjnej – tym razem jednak nie od gospodarki niedoboru do gospodarki nadmiaru, lecz od gospodarki realnej do gospodarki wirtualnej? Dotychczasowe opisy COVID-19 przypominają jednak nieudolne opisywanie słonia przez ślepców. Jeden mówi, że słoń jest gładki jak kły, drugi – że jest długi i giętki jak trąba, a trzeci – że jest cienki jak ogonek. Każdy opisuje to, co ma pod ręką i co ocenia za pomocą zmysłu dotyku. Żeby jednak można było podjąć skuteczne działania, niezbędne jest całościowe podejście do pandemii koronawirusa. Składa się ono z medycznej diagnozy i go- rączkowych poszukiwań terapii, epidemiologicznej oceny odporności populacji, dyscypliny społecznej w przestrzeganiu dystansu epidemiologicznego oraz nosze- nia masek. Nad tym poziomem fizjologicznym budowany jest poziom społecznej solidarności w chorobie, transferów międzypokoleniowych i zdolności do zapew- nienia bezpieczeństwa zdrowotnego i finansowego obywateli. Celem tego studium jest zastosowanie dorobku nauk o finansach w zakresie zarzą- dzania ryzykiem systemowym do zarządzania pandemią COVID-19. Przyjmując taki cel, zakładamy, że pandemia jest całościowym urzeczywistnieniem ryzyka sys- temowego. Przywódcy krajów G-20 uznali COVID-19 za przejaw urzeczywistnie- nia się ryzyka systemowego i powierzyli koordynację swoich prac nad wspólnym zarządzaniem tym ryzykiem Radzie Stabilności Finansowej przy Banku Rozrachun- ków Międzynarodowych w Bazylei. W ramach tego mandatu Rada Stabilności Fi- nansowej regularnie wymienia się informacjami o podejmowanych działaniach, określa ryzyko finansowe i jego zmienność w zaistniałej sytuacji oraz koordynuje konfrontację gospodarstw domowych i biznesu z COVID-19 [COVID-19 Pande- mic…, 2020]. Pandemia, zdaniem Rady Stabilności Finansowej, stanowi bezprecedensowy szok, który popchnął globalną gospodarkę w recesję o nieznanej głębokości i czasie trwania. W tej sytuacji konieczne jest jednoczesne zagwarantowanie kredytów w warunkach malejącego wzrostu gospodarczego oraz zarządzanie lawinowo ro- snącym ryzykiem. W tym celu Rada Stabilności Finansowej przeprowadza nie- zbędne korekty planów wprowadzania nowych regulacji w sektorze finansowym. Kryteriami oceny „nowej normalności” będą: po pierwsze – zdolność zasilania kre- dytem sfery realnej gospodarki; po drugie – niezakłócony dostęp do funduszy do- larowych jako pieniądza międzynarodowego; po trzecie – utrzymanie płynności 8 Wstęp rynków finansowych oraz niezawodne funkcjonowanie CCP (platform rozliczają- cych transakcje pochodnymi instrumentami finansowymi). Bezsporna waga praktyczna podejmowanego badania wymusza szczególną troskę o dostosowanie jego ram poznawczych do złożoności podejmowanej problematyki. Materia empiryczna i teoretyczna książki została podzielona na trzy rozdziały od- zwierciedlające ujęte w niej trzy wymiary pandemii. Pierwszy wymiar to czas i prze- strzeń, w jakim rozpatrujemy badane zjawisko. Pełen cykl finansowy to 12–16 lat. Pełen cykl epidemiologiczny obejmuje zaś trzy okresy inkubacji wirusa, każdy po dwa tygodnie, oraz analogiczny okres na wygaszanie się epidemii. Należy przy tym pamiętać, że sposób wyjścia z jednego kryzysu systemowego przesądza o źró- dłach pojawienia się następnego. Ostatnia epidemia SARS wystąpiła w 2003 r. W ramach wychodzenia z tej epidemii Francja podzieliła się z Chinami swoimi doświadczeniami w badaniu zakażeń wirusami i wsparła powstanie w Wuhan naj- wyższej klasy (4) laboratorium prowadzącego najbardziej zaawansowane badania w tej dziedzinie. Wielu badaczy upatruje źródła COVID-19 w błędzie popełnionym przez człowieka w tym właśnie laboratorium. Obecnie trwają badania nad weryfi- kacją tej hipotezy. Poprawne metodologicznie badania powinny zawierać uporządkowane logicznie elementy. Pierwszym z nich jest opis badanego zjawiska, drugim – jego pomiar i określenie skali, a trzecim – porównanie: w czasie, w przestrzeni i tradycji myśli naukowej. Razem tworzą one rzetelny przegląd dokonań poprzedników. Kolejnym etapem powinna być ewaluacja stanu faktycznego. Na tym etapie niezbędne jest wartościowanie uzyskanych wyników. Poznawczą siłę badania mierzy się skalą wyjaśnianych wariancji wyników badania oraz ich zdolnością do przewidywania przyszłego biegu wydarzeń. Na tym etapie badania stosuje się metodę prognozo- wania oraz określania sygnałów wczesnego ostrzegania. Ten ogólny schemat badania legł u podstaw zaproponowanej struktury książki. W przeglądowej pierwszej części książki przedstawione są etapy zarządzania ryzy- kiem systemowym. Na początku decydenci nie chcą przyznać, że mają do czynie- nia z powstaniem sytuacji decyzyjnej. Podobno władze Chin ukrywały wiadomość o wydostaniu się wirusa z laboratorium. Koszty zwłoki w uznaniu, że pojawiło się ryzyko systemowe, są bardzo wysokie. Kolejnym etapem jest pomiar ryzyka białego łabędzia w postaci value at risk lub czarnego łabędzia za pomocą specjalnych mo- deli statystycznych. W momencie, kiedy znana jest wielka skala strat, pojawia się próba podzielenia się nimi z interesariuszami. W formalnych modelach mówi się o dywersyfikacji ryzyka lub handlu ryzykiem. Dotychczasowa praktyka polegała na przerzuceniu kosztów ryzyka systemowego na rezydentów podatników. Obec- nie coraz częściej te koszty są przerzucane na pozostałych uczestników łańcuchów tworzenia wartości oraz ogniwa infrastruktury krytycznej. Potęgowanie ryzyka systemowego staje się więc akceptowaną metodą zarządzania nim. W okresie pa- niki wywołanej lękiem o własne życie stosunkowo łatwo można bowiem przepro- wadzać niedemokratyczne zmiany w funkcjonowaniu państwa i społeczeństwa. 9 Wstęp W rozdziale drugim postawiono praktyczne pytanie poznawcze, jakim dobrem jest profesjonalne zarządzanie ryzykiem systemowym pandemii? W warunkach pan- demii pojawia się zapotrzebowanie na solidarność międzyludzką. W kategoriach ekonomii politycznej rodzi się jednak pytanie, o minimalizację jakich kosztów urzeczywistnienia się ryzyka systemowego walczymy: kosztów społecznych i mak- symalizację publicznych dóbr ekonomicznych, kosztów prywatnych i podaży ubez- pieczeń od utraty pracy i ciągłości biznesu czy też kosztów zagwarantowania podaży dóbr użyteczności publicznej, takich jak skuteczne szczepionki i lekarstwa na koronawirusa. Autorzy największe nadzieje pokładają w zwiększeniu podaży dóbr współistnieją- cych, takich jak logistyka, infrastruktura krytyczna oraz wiarygodna statystyka śmiertelności i zachorowalności. Jedynym skutecznym sposobem kontrolowania ryzyka systemowego jest zmiana nawyków zarządzania finansami na co dzień w rodzinie trzy-, a nawet czteropokoleniowej. W rozdziale trzecim – empirycznym – do opisu pandemii COVID-19 i pomiaru jej ryzyka systemowego wykorzystano konceptualny model ryzyka systemowego w sek- torze finansowym. Pokazuje on, jak koszty pandemii są nacjonalizowane, a zyski uzyskane z boomu na procedury medyczne zostają sprywatyzowane. Odbywa się to z wykorzystaniem pieniądza publicznego i prywatnego w nieustannej walce o przerzucenie części kosztów na pozostałych uczestników obrotu gospodarczego. W tej sekwencji zdarzeń każdy ich etap jest ważny. Kontekst pandemii to niewy- starczające finansowanie służby zdrowia, związane ze starzeniem się ludności oraz nadmierną konkurencją występującą między pośrednikami finansowymi. Szok – to śmiertelność koronawirusa wśród seniorów. Natomiast mnożnikami są finansowe, organizacyjne i emocjonalne następstwa pandemii, dotyczące utrzy- mania zaufania do pieniądza papierowego oraz zaufania wewnątrz tzw. rodzin rozszerzonych. Zwieńczeniem jest powstanie sytuacji, kiedy narodowe strategie walki z COVID-19 są niewystarczające, by zapewnić przetrwanie ludności. W zakończeniu uwypuklono korzyści, jakie zapewnia łączne, całościowe rozpatry- wanie zarządzania nowym rodzajem ryzyka systemowego w jego medyczno-epi- demiologicznym i ekonomiczno-finansowym aspekcie. Zdaniem autorów język zarządzania ryzykiem systemowym pozwala bowiem na wystarczająco dobry opis zmiennej i złożonej rzeczywistości pandemii COVID-19. W złożonej i dynamicznej czasoprzestrzeni pandemii COVID-19 na plan pierwszy wysuwa się walka o dochód gwarantowany, pozwalający na pokrycie kosztów sta- łych związanych z wymuszoną izolacją obywateli. Równolegle następuje proces dekompozycji globalizacji jako gospodarki i społeczeństwa sieci. W tych warun- kach jedynie gospodarstwa domowe są w stanie wykreować u siebie miejsca peł- nowartościowej pracy. Firmy rodzinne skoncentrowane na przetrwaniu mają nowe możliwości rozwojowe. Od jakości zarządzania ryzykiem finansowym codzienności zależy zdolność do przywrócenia ładu globalnego. Rozdział 1. Porównanie ram poznawczych zarządzania ryzykiem systemowym 1.1. Etapy zarządzania ryzykiem systemowym – porównanie w czasie Odtworzenie kalendarza pandemii koronawirusa jest obecnie przedmiotem spo- rów zarówno ekspertów, jak i polityków pochodzących z różnych krajów. Nazwa „koronawirus” – pochodząca od łacińskiego słowa corona, oznaczającego koronę bądź wieniec – wiąże się z tym, że osłonki wirusów widoczne na obrazach mikro- skopów elektronowych są jakby ukoronowane pierścieniem wypustek przypomi- nającym wieniec [Pyrć, 2015]. Pierwsze koronawirusy zdiagnozowane u ludzi opisano w latach 60. ubiegłego wieku jako patogeny HcoV-229E i HCoV-OC431. Chiny powołują się na doniesienia, które głoszą, że wirusa odpowiadającego cha- rakterystyce SARS-CoV-2 odnotowano po raz pierwszy w listopadzie 2019 r. we Francji. Natomiast kraje Europy Zachodniej odwołują się do raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), który 31 grudnia 2019 r. donosił o pojawieniu się płucnej infekcji w chińskim mieście Wuhan. Chiny 7 stycznia 2020 r. oficjalnie ogłosiły, że zidentyfikowały na swoim tery- torium występowanie nowej odmiany koronawirusa. Cztery dni później zmarła pierwsza osoba w rezultacie zarażenia się SARS-CoV-2. Wkrótce wystąpiły pierwsze przypadki zachorowań poza granicami Chin. W związku z tym Światowa Organi- zacja Zdrowia 30 stycznia 2020 r. ogłosiła stan alarmowy związany z zagrożeniem epidemią koronawirusa. Pierwszą śmierć z powodu koronawirusa na terenie Unii Europejskiej odnotowano 14 lutego 2020 r. we Francji. W drugiej połowie lutego coraz więcej zachorowań rejestrowano w Europie Zachodniej i Stanach Zjedno- czonych. Zaraza coraz szybciej rozprzestrzeniała się po całym świecie. W efekcie 28 lutego Światowa Organizacja Zdrowia podwyższyła stopień ryzyka epidemiolo- 1 W studium zamiennie używa się określeń COVID-19, SARS-CoV-2, koronawirus, pandemia. 11 Rozdział 1. Porównanie ram poznawczych zarządzania ryzykiem systemowym gicznego do najwyższego możliwego poziomu. Dzień później odnotowano pierwszy zgon związany z tą epidemią w Stanach Zjednoczonych. Od 11 marca 2020 r. na całym świecie obowiązuje stan pandemii. Cztery dni póź- niej zaczęto wprowadzać restrykcje w placówkach żywienia zbiorowego, a dziewięć dni później w turystyce. Pandemia nabrała charakteru systemowego. Prognozowano, że na połowę kwietnia 2020 r. przypadnie szczyt zachorowań na koronawirusa. Jedynie w Iranie, Rosji i Rumuni miał on nastąpić nieco później. Tymczasem nad- szedł maj, a szczyt pandemii wciąż jeszcze nie wystąpił [Linton, 2020]. Tradycyjne zarządzanie ryzykiem systemowym polega na ocenach i analizach in- gerencji decydenta opartych na scenariuszach. To popularne podejście bazuje na opiniach ekspertów i jest stosunkowo proste do wdrożenia. Natomiast nowoczesne zarządzanie ryzykiem systemowym opiera się na gigantycznych bazach danych zgromadzonych na platformach informatycznych. W tym przypadku opinie eks- pertów są jedynie uzupełnieniem całościowego zarządzania ryzykiem systemowym. Wykorzystuje ono bowiem informacje zarówno z ustrukturyzowanych źródeł ilo- ściowych, jak i z nieuporządkowanych źródeł semantycznych, takich jak media społeczne. W ten sposób w zarządzaniu ryzykiem systemowym pandemii płynnie przechodzimy od intuicyjnego poszukiwania analogii do zaistniałej sytuacji do oceny ryzyka opartej na jakościowych ekspertyzach wspartych modelami ekono- metrycznymi. Obecnie zarządzanie ryzykiem systemowym pandemii oparte jest na podstawo- wych wskaźnikach ryzyka (takich jak liczba osób, które zachorowały, porównana z liczbą osób, które wyzdrowiały) oraz bardziej szczegółowych wyznacznikach (np. liczbie osób wypisanych ze szpitali i liczbie osób przyjętych do szpitali jedno- imiennych2). Czeka nas jeszcze analiza nieustrukturyzowanych danych związa- nych z emocjami obywateli. W dalszej perspektywie monitorowanie pandemii będzie możliwe dzięki zintegrowanemu, całościowemu systemowi zarządzania ryzykiem systemowym. Według Nassima Nicholasa Taleba świat można podzielić na bezpieczny i wygodny Mediokristan oraz niebezpieczny i nieprawdopodobny Ekstremistan [Taleb, 2019, s. 200]. Jeśli rozkład statystyczny danego procesu ma „gruby ogon”, to wymaga innych metod zarządzania ryzykiem systemowym niż w przypadku występowania tradycyjnego, normalnego rozkładu ryzyka wystąpienia strat. Pandemie mają sys- temowe znaczenie dla rynków finansowych [Schoenfeld, 2020, s. 130]. W zarządzaniu ryzykiem systemowym możemy wyróżnić dwa podejścia. Jedno jest pasywne i zakłada, że każda niesprawność czy anomalia rynku ma charakter indywidualny i niepowtarzalny. W praktyce jednak dobrze je opisuje statystyka rozkładu normalnego i metoda value at risk. W drugim podejściu kontekst za- stosowania uniwersalnych metod zarządzania ryzykiem powoduje, że trzeba je 2 Szpitale jednoimienne to szpitale inne niż zakaźne, które zostały przekształcone na szpitale walki z pandemią. 12 1.1. Etapy zarządzania ryzykiem systemowym – porównanie w czasie stosować przy uwzględnieniu możliwości pojawienia się zdarzeń bardzo mało prawdopodobnych, ale przynoszących ogromne straty. Tego typu zdarzenia nazy- wane są czarnymi łabędziami. Łabędzie jednak mutują i mogą się pojawić w od- mianie łabędzia zielonego, symbolizującego katastroficzne zdarzenia ekologiczne, oraz błękitnego, oznaczającego nieoczekiwane zdarzenia generowane przez tech- nologie cyfrowe i sztuczną inteligencję [Mączyńska, 2020]. Luiz Awazu Pereira da Silva twierdzi, że przy ocenie ryzyka w skali globalnej mamy do czynienia z trzema rodzajami łabędzi: białymi, czarnymi i zielonymi. W tabeli 1.1 przedstawiono syntetyczne ujęcie różnic występujących między tymi podejściami. Tabela 1.1. Typologia łabędzi: podobieństwa i różnice Wymiar Biały łabędź Czarny łabędź Zielony łabędź Rozkład prawdopodobieństwa Normalny Egzogeniczne, grube krańce rozkładu normalnego Zbyt złożony, aby przewidzieć, ale pewnie się wydarzy Wyjaśnianie Następstwa Rekomendacje Rozkład statystyczny (statystycy) Zarządzanie ryzykiem (ekonomiści) Uczeni negujący opinie ekonomistów i finansistów Małe i umiarkowane Rzeczowe i bezpośrednie Ludzkie lub cywilizacyjne Modelowanie ryzyka jest sprawdzone Zarządzanie ryzykiem wymaga zmiany koncepcji Skoordynowane działania w warunkach skrajnej niepewności Źródło: na podstawie pracy: Silva, 2020, s. 6. Tabela 1.2 wykorzystuje podział na białe, czarne i zielone łabędzie do opisu stra- tegii walki z pandemią COVID-19 w wybranych krajach. Tabela 1.2. Tradycyjne i współczesne metody zarządzania ryzykiem systemowym pande- mii COVID-19 w wybranych krajach Istota pandemii Natura Biały łabędź Czarny łabędź (poczekamy, zobaczymy) Zielony łabędź (wyprzedzimy sytuację) Białoruś (dopust Boży) Szwecja, Meksyk (odporność stadna: „to nie jest gorsze od zwykłej grypy”) Polska (skala zachorowalności pochodną skali testowania) Bioinżynieria Hongkong, Tajwan, Korea Południowa, Japonia (maski i testy) Chiny (izolacja) Źródło: opracowanie własne. Stany Zjednoczone Niemcy (nadmiarowy potencjał intensywnej opieki zdrowotnej) 13 Autorzy monografi i wykorzystują swoje kompetencje w zakresie zarządzania ryzykiem systemu fi nansowego, aby uporządkować dotychczasową wiedzę o pandemii koronawirusa. Szukając analogii dla COVID-19, formułują rekomendacje praktyczne, które dotyczą przestrzegania zasady pomocniczości, odblokowania istniejącego potencjału intelektualnego i fi nansowego transferów międzypokoleniowych dla przezwyciężenia negatywnych następstw pandemii. Seniorzy mają zasoby majątkowe pozwalające na przezwyciężenie recesji po COVID-19. Obawiają się bardziej o życie i zdrowie dzieci i wnucząt niż o własne. Współczesne technologie typu blockchain po- zwalają na zagwarantowanie bezpieczeństwa transferom rodzinnym i międzypokoleniowym. Są to bufory bezpieczeństwa zdrowotnego i fi nansowego ludności w warunkach pandemii. Recenzowana praca odznacza się niewątpliwymi walorami merytorycznymi i metodycznymi. (…) Konsekwencje i wyzwania związane z COVID-19 należą do interesujących i ważnych kwestii analizowanych w zagranicznym, czę(cid:28)ciowo r(cid:27)wnież polskim, pi(cid:28)miennictwie z zakresu ekonomii i fi nans(cid:27)w (prace naukowe, popularno-naukowe, publicystyczne). Z tego punktu widzenia re- cenzowaną pracę uzna(cid:25) należy za pr(cid:27)bę syntezy tego, co najważniejsze i najbardziej aktualne w zakresie tej problematyki. Można tu zaryzykowa(cid:25) stwierdzenie, że książka Prof. Prof. Solarza i Waliszewskiego będzie pierwszą polską publikacją z „koronomiki”. Prof. dr hab. Stanisław Flejterski Jan Krzysztof Solarz – Profesor ekonomii, twórca nanofinasów, teorii podejmowania decyzji finansowych na co dzień. Kierownik Katedry Bankowości i Ubezpieczeń Społecznej Akademii Nauk. Autor licznych książek z zakresu finansów, komparatystyki, edukacji, zarządzania ryzy- kiem systemowym. Laureat Konkursu Komitetu Nauk o Finansach PAN za wybitne osiągnięcia w zakresie finansów w 2009 r. Krzysztof Waliszewski – Profesor uczelni Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, dr hab. nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse o specjalnościach finanse osobiste, pośrednictwo fi- nansowe, doradztwo finansowe. Autor pionierskich publikacji na polskim rynku wydawniczym dotyczących pośrednictwa kredytowego, doradztwa finansowego, instytucji pożyczkowych, CSR w instytucjach finansowych. Laureat Konkursu Komitetu Nauk o Finansach PAN za wybitne osiągnięcia w zakresie finansów w 2017 r. Wydawnictwo edu-Libri jest ofi cyną wydawniczą publikacji naukowych Wydawnictwo edu-Libri jest ofi cyną wydawniczą publikacji naukowych i edukacyjnych. i edukacyjnych. Współpracujemy z profesjonalnymi redaktorami merytorycznymi i tech- Współpracujemy z profesjonalnymi redaktorami merytorycznymi i tech- nicznymi z dużym doświadczeniem w przygotowywaniu publikacji specja- nicznymi z dużym doświadczeniem w przygotowywaniu publikacji specja- listycznych. Stawiamy na jakość łączoną z nowoczesnością, a najważniejsze listycznych. Stawiamy na jakość łączoną z nowoczesnością, a najważniejsze dla nas są przyjemność współtworzenia i satysfakcja z dobrze wykonanego dla nas są przyjemność współtworzenia i satysfakcja z dobrze wykonanego zadania. zadania. Nasze publikacje (drukowane i elektroniczne) są dostępne w księgarniach stacjonarnych i interne- towych oraz w czytelniach on-line ibuk.pl, osbi.pl i nasbi.pl – szczegóły na stronie wydawnictwa.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Całościowe zarządzanie ryzykiem systemowym. Pandemia COVID-19
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: