Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00397 005297 13079967 na godz. na dobę w sumie
Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach. Komentarz - ebook/pdf
Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 196
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-265-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
W komentarzu omówiono przepisy tzw. ustawy centralizacyjnej, zmieniającej zasady rozliczania podatku od towarów i usług w samorządach i ich jednostkach organizacyjnych, którymi są jednostki budżetowe, zakłady budżetowe oraz urzędy gminy, starostwa powiatowe i urzędy marszałkowskie. Wprowadzenie nowej ustawy jest odpowiedzią na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 29.05.2015 r., C-276/14, w którym stwierdzono, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności. Oznacza to, że wszelkie czynności dla celów podatku od towarów i usług dokonywane przez samorządowe jednostki budżetowe powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła. Bezwzględny obowiązek centralizacji nałożono na jednostki samorządu terytorialnego od 1.01.2017 r.

Autor przedstawia m.in. obowiązki jednostek samorządu terytorialnego oraz wskazuje na zagrożenia i pułapki związane z centralizacją. Ponadto omawia zasady dokonywania przez te jednostki rozliczeń oraz korekt rozliczeń w podatku, a także zasady zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów w przypadku zmiany kwalifikowalności podatku. Analizuje również zakres przedmiotowy ustawy, wykorzystywanie dotychczasowych kas rejestrujących oraz możliwość korzystania ze zwolnień.

Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego oraz dla pracowników ich jednostek organizacyjnych. Będzie przydatna także dla profesjonalnych pełnomocników tych podmiotów w zakresie, w jakim będą oni uczestniczyli w procesach centralizacji.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

centralizacja rozliczeń vat w samorządach Komentarz Adam Bartosiewicz KOMENTARZE PRAKTYCZNE WARSZAWA 2017 Stan prawny na 1 stycznia 2017 r. Wydawca Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący Kinga Zając Opracowanie redakcyjne i łamanie JustLuk Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2017 ISBN: 978-83-8107-119-2 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. poz. 1454) . . . . . 7 9 11 60 Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Rozdział 2. Zasady dokonywania rozliczeń podatku przez jednostki samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 3. Zasady dokonywania przez jednostki samorządu terytorialnego korekt rozliczeń podatku za okresy rozliczeniowe upływające przed dniem podjęcia przez nie rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi . . . . . . . . . . . . . . 107 Rozdział 4. Dokonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów w przypadku zmiany kwalifikowalności podatku w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości . . . . . . . . . . . . . 149 167 Rozdział 5. Zmiany w przepisach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 6. Przepisy przejściowe i końcowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 Załączniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 5 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne dyrektywa 2006/112/WE Konstytucja k.k.s. o.p. r.z.k.r. u.f.p. u.o.n.d. u.s.g. ustawa – dyrektywa 2006/112/WE Rady w sprawie wspólne- go systemu podatku od wartości dodanej z 28.11.2006 r. (Dz.Urz. UE L 347, s. 1 ze zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U. poz. 483 ze zm.) – Kodeks karny skarbowy z 10.09.1999 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.) poz. 613 ze zm.) – Ordynacja podatkowa z 29.08.1997 r. (Dz.U. z 2015 r. – rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwol- nień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zasto- sowaniu kas rejestrujących z  4.11.2014 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1215) – ustawa o  finansach publicznych z  27.08.2009 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870) – ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscy- pliny finansów publicznych z  17.12.2004 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 168 ze zm.) – ustawa o  samorządzie gminnym z  8.03.1990 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) – ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środ- ków publicznych przeznaczonych na realizację pro- 7 Wykaz skrótów jektów finansowanych z udziałem środków pocho- dzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wol- nym Handlu przez jednostki samorządu terytorial- nego z 5.09.2016 r. (Dz.U. poz. 1454) (Dz.U. z 2013 r. poz. 908 ze zm.) (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) ustawa o NBP – ustawa o Narodowym Banku Polskim z 29.08.1997 r. ustawa o VAT – ustawa o podatku od towarów i usług z 11.03.2004 r. Pozostałe – Europejskie Porozumienie o Wolnym Handlu – Finanse Komunalne – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Przegląd Sądowy – Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny – Trybunał Sprawiedliwości EFTA FK OTK PS RPEiS TS wyrok C-276/14 – wyrok TS z 29.09.2015 r., C-276/14, Gmina Wroc- ław przeciwko Ministrowi Finansów, EU:C:2015:635 8 Wprowadzenie Wprowadzenie W ostatnich kilkunastu miesiącach jednostki samorządu terytorialne- go pozostawały w stanie niepewności co do ich statusu w podatku od towarów i usług. Dotyczyło to zarówno przyszłości, jak i ewentualnych korekt wstecznych rozliczeń podatkowych. Po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości wyroku w sprawie C-276/14, Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów, EU:C:2015:635, jasna stała się konieczność centralizacji VAT w jednostkach samorządu tery- torialnego. Panowała wszakże duża niepewność co do sposobu i zakresu dokonania tej centralizacji. Odpowiedzią na powyższe miało być wprowadzenie specjalnej ustawy w tym przedmiocie. Prace nad nią trwały dość długo, lecz w między- czasie Ministerstwo Finansów uspokajało, iż samorządy nie muszą nic robić na gruncie podatku od towarów i usług, bądź też mogą dokony- wać centralizacji, powołując się bezpośrednio na wyrok TS. Ostatecznie ustawa mająca rozwiązać problemy związane z centralizacją VAT w jednostkach samorządu terytorialnego została uchwalona we wrześ- niu 2016 r. Weszła ona w życie 1.10.2016 r., z tym że do końca 2016 r. utrzy- muje ona okres przejściowy. Bezwzględny obowiązek centralizacji został bowiem nałożony na jednostki samorządu terytorialnego od 1.01.2017 r. Niniejszy komentarz poświęcony jest właśnie jej przepisom. Ma on for- mę klasycznego komentarza do ustawy. Omawia problematykę związa- 9 Wprowadzenie ną z regulacjami zawartymi w kolejnych artykułach ustawy. Komen- tarz ma stanowić pomoc przede wszystkim dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego oraz dla pracowników ich jednostek orga- nizacyjnych. Może on być przydatny także dla profesjonalnych pełno- mocników tych podmiotów w zakresie, w jakim będą oni uczestniczyli w procesach centralizacji. Końcowo zauważyć można, że komentowana ustawa zostanie zmie- niona 1.02.2017 r. Nastąpi to w związku z dokonywaną wówczas refor- mą administracji skarbowej i wprowadzeniem Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Jej konsekwencją będą zmiany w dwóch artykułach komentowanej ustawy, sprowadzające się wszakże w zasadzie wyłącz- nie do dopasowania tych regulacji do zmienionego przez ustawę o KAS nazewnictwa. Praktyczny wymiar tych zmian – dla materii opisywa- nych w komentarzu – jest żaden. Gryfino, listopad 2016 r. 10 USTAWA z 5.09.2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. poz. 1454) Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 ROZDZIAŁ 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa szczególne zasady dokonywania przez jednostki samorządu terytorialnego: 1) rozliczeń podatku za okresy rozliczeniowe upływające przed dniem podjęcia przez nie rozliczania podatku wraz ze wszyst- kimi jednostkami organizacyjnymi; 2) korekt rozliczeń podatku za okresy rozliczeniowe upływają- ce przed dniem podjęcia przez nie rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi; 3) zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów w przy- padku zmiany kwalifikowalności podatku w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów, zwanym dalej „wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości”. Uwagi wstępne 1. Komentowana ustawa ma charakter epizodycznego aktu prawego. Jest to bowiem niewątpliwie jednorazowa regulacja prawna, której potrze- ba wprowadzenia pojawiła się w szczególności w związku z wyrokiem TS z 29.09.2015 r., C-276/14, Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów, EU:C:2015:635 (dalej jako: wyrok C-276/14). Szczegółowo o powodach uchwalenia ustawy zob. tezy następne. 13 www.wolterskluwer.pl Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne 2. Pomimo tego, że orzeczenie Trybunału, o którym mowa, zapadło pod koniec września 2015 r., komentowana ustawa (jako akt prawny związa- ny z wykonaniem tego wyroku) weszła w życie dopiero rok później, co pozwoliło jednostkom samorządu terytorialnego na praktyczne wdro- żenie wniosków wynikających z tego wyroku dopiero od 1.01.2017 r. Powyższe było związane z faktem dość długiej procedury ustawodaw- czej. Pierwsze projekty ustawy zostały ujawnione w połowie stycznia 2016 r. (projekt z 14.01.2016 r., dostępny na stronach Rządowego Cen- trum Legislacji). Później jednak – z uwagi na złożoność problematyki oraz jej wielorodzajowość (przepisy podatkowe oraz przepisy dotyczące środków pomocowych) – prace legislacyjne posuwały się dość powoli (co – jak trzeba przyznać – było spowodowane szerokimi konsultacja- mi projektu, także ze środowiskami samorządowymi). Dodatkowo na finiszu prac legislacyjnych Sejm nie zdążył przed prze- rwą wakacyjną przegłosować ostatnich poprawek, co ostatecznie spo- wodowało, że akt ten wszedł w życie dopiero 1.10.2016 r. Ustawa została ostatecznie przyjęta przez Sejm (z poprawkami Senatu) 5.09.2016 r., a po jej podpisaniu przez Prezydenta RP opublikowano ją w Dzienniku Ustaw z 2016 r. pod pozycją 1454. Powody wprowadzenia ustawy 3. Jednostka samorządu terytorialnego, chociaż jej aktywność w znacznej mierze dotyczy sfery publicznej, pozostaje również podmiotem aktyw- nym w obszarze stosunków cywilnoprawnych. Nabywa i sama wyko- nuje różnego rodzaju świadczenia, a czyniąc to w sposób zorganizo- wany i w znacznej mierze za wynagrodzeniem – w istocie prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z 11.03.2004 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.; dalej jako: ustawa o VAT). Zgodnie z przepisami art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej 14 www.wolterskluwer.pl Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodar- czą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność go- spodarcza obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, han- dlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazo- wo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czyn- ności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje rów- nież czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie działalności gospo- darczej zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jest pojęciem auto- nomicznym i właściwym tylko tej ustawie. Definicja znajdująca się w ustawie o VAT jest inna niż ta zawarta w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej z 2.07.2004 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.). Przepisy ustawy o VAT definiują działalność gospodarczą również inaczej, niż czyni to Ordynacja podatkowa z 29.08.1997 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Definicja ta różni się także od definicji zawartej w  innych ustawach podatkowych, np.  w  usta- wie o  podatku dochodowym od osób fizycznych z  26.07.1991 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Na przykład zgodnie z przepisami ustawy o organizowaniu i prowa- dzeniu działalności kulturalnej z 25.10.1991 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 406 ze zm.) działalność kulturalna określona w tej ustawie nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów. Na gruncie autonomicznej definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o VAT powyższy zapis nie ma znaczenia. Jeśli działalność jednostki kultury wyczerpuje cechy określone w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, jednostka ta jest podatnikiem VAT (prowadzi bowiem działal- ność gospodarczą). Powyższa definicja zawarta w ustawie o VAT ma charakter uniwersal- ny, pozwalający na objęcie pojęciem podatnika tych wszystkich pod- 15 www.wolterskluwer.pl Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne miotów, które prowadzą określoną działalność i występują w profes- jonalnym obrocie gospodarczym. Chociaż ustawa nie wyraża tego wprost, należy przyjąć, że działalnością gospodarczą jest w zasadzie tylko ta aktywność, która jest wykonywana zawodowo, w sposób pro- fesjonalny. Niezależność definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o VAT od innych definicji działalności gospodarczej sprawia, że po- datnikiem VAT będzie podmiot niebędący przedsiębiorcą w rozumie- niu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ani też niemający takiego statusu na gruncie (innych) ustaw podatkowych. Pojęcie działalności gospodarczej (o której tu mowa) jest pojęciem pra- wa unijnego. Jest ono zasadnicze dla konstrukcji podatku od towarów i usług. Ustawodawca krajowy nie może mieć swobody w definiowaniu pojęcia podatnika, a więc i pojęcia działalności gospodarczej w prawie krajowym. Wyraźnie i jednoznacznie podkreślił to TS w orzeczeniu z 21.10.2004 r., C-8/03, Banque Bruxelles Lambert SA (BBL) przeciwko państwu belgijskiemu, EU:C:2004:650. Zgodnie z definicją zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działal- ność gospodarcza to wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Na plan pierwszy wybija się podstawowa cecha działalności gospodar- czej – to, że jest to wszelka działalność, w ramach której wykonywane może być każde świadczenie. Wskazuje się, że przymiotnika „wszel- ka” nie należy jednak odczytywać w sposób wykraczający poza zakres czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT. Szeroka definicja działalności gospodarczej powoduje, że podmioty ją wykonujące są klasyfikowane jako podatnicy, niezależnie od ich sta- 16 www.wolterskluwer.pl Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 tusu. Stąd też przykładowo ogłoszenie upadłości podmiotu nie po- woduje uznania, że podmiot nie prowadzi już działalności gospodar- czej. Podobnie generalnie nie ma znaczenia, czy podmiot mogący być podatnikiem podlega prawu publicznemu czy też prywatnemu (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Może warto być podatnikiem, Rzeczpo- spolita z 31.03.2005 r.). Biorąc jednocześnie pod uwagę, że przy wy- kładni przepisów ustawy należy kłaść nacisk przede wszystkim na aspekty ekonomiczne, trzeba uznać, że za działalność gospodarczą będzie mogła być uznana aktywność danego podmiotu niezależnie od jego zdolności do czynności cywilnoprawnych (A. Bartosiewicz, VAT. Komentarz, Warszawa 2016, s. 283). Definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, co ma pozwolić na uznanie za podatników te wszystkie podmioty, które pro- wadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie go- spodarczym, niezależnie od formy, statusu i więzi prawnych. Określenie, że działalnością gospodarczą jest wszelka działalność pro- ducentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozy- skujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody – jest nader nieostre. Powyższe sprawia, że przy interpretacji tego pojęcia należy w szerokim zakresie korzystać z wykładni prounijnej. W tym przypadku możliwość korzystania z tej wykładni jest w zasadzie nieograniczona. Definicja zawarta w prawie krajowym jest bowiem na tyle ogólna, że interpretacja odwołująca się do litery i ducha dyrektyw nie może w praktyce mieć charakteru contra legem. Problemem może być jednak to, że definicja działalności go- spodarczej zawarta w dyrektywie jest również dość ogólna. Dokonując interpretacji zwrotu „działalność gospodarcza” czy też rozstrzygając konkretne przypadki w kontekście prowadzenia działalności gospodar- czej, należy zatem korzystać z dorobku orzecznictwa Trybunału Spra- wiedliwości Unii Europejskiej. W wielu orzeczeniach rozstrzygał on, czy określona aktywność może być uznana za działalność gospodarczą. Można zatem stwierdzić, że generalnie podatnikiem jest podmiot, któ- ry w ramach swojej działalności dokonuje bądź ma zamiar dokony- 17 www.wolterskluwer.pl Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne wać świadczeń na rzecz innych podmiotów. Taka aktywność (przynaj- mniej z założenia) ma być podejmowana stale (w sposób powtarzalny) i w sposób profesjonalny. Jak wynika bezpośrednio z brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, uznanie aktywności danej osoby za działalność gospodarczą nie jest uzależnione od celu takiej działalności ani od jej rezultatu. W szczególności działalność gospodarcza nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku. Jak wskazał NSA w wyroku z 14.01.2010 r., I FSK 738/09, LEX nr 558863: „Zysk (przychód) jest kategorią prawa bilansowego i z punktu widzenia przyjętej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT z 1993 r. definicji podatnika to, czy wykonywane czynności przy- niosły zysk jest prawnie obojętne”. Pozwala to w szczególności na uznanie za podatników VAT różnego rodzaju organizacji o charakterze non-profit, organów administracji publicznej itp., czyli wszelkich podmiotów, które nie działają w celu osiągnięcia zysku. Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT nie musi być bo- wiem działalnością o charakterze zarobkowym. Należy jednak zauwa- żyć, że podmiot, który wykonuje wyłącznie czynności nieodpłatne, nie może być uznany za podatnika VAT (tak TS w wyroku z 1.04.1982 r., C-89/81, Staatssecretaris van Financiën przeciwko Hong -Kong Trade Development Council, EU:C:1982:121). Nie wykonuje on bowiem wów- czas żadnych czynności opodatkowanych. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że nie ma przeszkód, aby za działalność gospodarczą zostało uznane wykonywanie (podejmo- wanie) takich świadczeń, które są podejmowane przez daną jednostkę samorządu terytorialnego i jej jednostki organizacyjne nie w celu za- robkowym, lecz przede wszystkim w związku z zaspokajaniem zbio- rowych potrzeb mieszkańców (a sama ta działalność jest z założenia deficytowa), także w ramach zadań własnych (o ile jednostka nie działa wówczas jako organ władzy publicznej, o czym będzie jeszcze poniżej). 18 www.wolterskluwer.pl Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1 Działalność gospodarcza nie jest także uzależniona od jej rezultatu. Najogólniej rzecz biorąc, działalność gospodarcza ma miejsce także wówczas, gdy nie przyniosła żadnych widocznych efektów. W szczegól- ności pozwala to na uznanie, że prowadzenie działalności gospodarczej obejmuje także podjęcie czynności przygotowawczych do jej faktycz- nego uruchomienia (rozpoczęcia), również wówczas gdy do podjęcia zamierzonej działalności ostatecznie nie doszło (zaniechane inwestycje) z przyczyn niezależnych od podatnika. Fakt ten był wielokrotnie pod- kreślany w orzecznictwie TSUE. Powołując się na zasadę neutralności podatku, wskazywano, że wstępne wydatki inwestycyjne poniesione w celu uruchomienia działalności gospodarczej przesądzają o fakcie jej prowadzenia, nadając podmiotowi status podatnika VAT. W związku z tym ma on prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług, które miałyby być przeznaczone do wy- konywania działalności gospodarczej. 4. W kontekście statusu podatkowego jednostek samorządu terytorialne- go oraz gminnych jednostek organizacyjnych należy wskazać jeszcze jedną kwestię. Otóż przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT zastrzega, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w  zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wy- łączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Należy stwierdzić, że generalnie organy oraz urzędy publiczne są uzna- wane za podatników. Dotyczy to jednakże tej sfery, w której faktycz- nie występuje konsumpcja oraz gdzie podmioty te mogą konkurować z podmiotami prawa prywatnego. Organy oraz urzędy publiczne nie są bowiem uznawane za podatników w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zo- stały one powołane. Załatwianie przez organy tzw. spraw urzędowych nie podlega zatem, co do zasady, opodatkowaniu VAT, gdyż wówczas podmioty te nie działają jako podatnicy. 19 www.wolterskluwer.pl Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne Z powyższej definicji wynika, że organy oraz urzędy administracji publicznej wówczas działają w charakterze podatników, gdy: – wykonują czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, – wykonują czynności mieszczące się w ramach ich zadań, ale czynią to na podstawie umów cywilnoprawnych. W wyroku z 27.02.2007 r., III SA/Wa 4312/06, LEX nr 234961, WSA w Warszawie trafnie zauważył, że „kryterium decydującym o uznaniu organu (urzędu) władzy publicznej za podatnika VAT jest zachowy- wanie się nie jak organ władzy, lecz jak podmiot gospodarczy (przed- siębiorca) w stosunku do określonych transakcji lub czynności. Szcze- gólnie jest to uzasadnione w tych przypadkach, gdzie identyczne lub bardzo zbliżone czynności bądź transakcje mogą być dokonywane przez podmioty prywatne (np. przedsiębiorców)”. W wyroku z 15.09.2005 r., I SA/Ol 278/05, LEX nr 856659, WSA w Ol- sztynie stwierdził, że: „Przez organy władzy publicznej należy rozu- mieć organy rządowej administracji centralnej, administracji terenowej (zarówno zespolonej, jak i niezespolonej) oraz organy administracji samorządowej”. Z kolei w wyroku z 26.03.2010 r.., I SA/Wr 157/10, LEX nr 694284, WSA we Wrocławiu wskazał: „Na mocy art. 4 VI dyrektywy uczel- nia, organizując konferencje naukowe, uznawana jest za podatni- ka VAT, ponieważ nie działa jak organ władzy publicznej, lecz jako podmiot prywatnoprawny w ramach prowadzonej działalności go- spodarczej”. W orzecznictwie sądowym można obecnie zaobserwować tendencję do uznawania za organy władzy publicznej także samych jednostek samorządu terytorialnego. Rozstrzygnięcie, czy dana czynność stanowi realizację zadania nałożo- nego przepisami prawa, dla wypełniania którego organ czy też urząd zostały powołane, będzie następować przede wszystkim na podstawie 20 www.wolterskluwer.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: