Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00501 006403 11255551 na godz. na dobę w sumie
Ceny transferowe - jak tworzyć dokumentację - ebook/pdf
Ceny transferowe - jak tworzyć dokumentację - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Infor Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-65887-81-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> podatkowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Polityka cen transferowych zgodna z przepisami prawnymi ma olbrzymie znaczenie – zarówno dla organów podatkowych, jak i dla podatników.

Poradnik ma na celu w praktyczny sposób przedstawić regulacje nałożone na podmioty powiązane a następnie krok po kroku nauczyć tworzenia dokumentacji dla różnego rodzaju transakcji.

Na wstępie zostanie wyjaśnione, kiedy podmioty będą uważane za powiązane, a co za tym idzie – zobowiązane do przestrzegania przepisów w zakresie cen transferowych. W kolejnych rozdziałach opisujemy, w jaki sposób organy podatkowe badają, czy warunki transakcji między podmiotami powiązanymi odpowiadają warunkom rynkowym, i jakie działania podejmują, gdy wykorzystywanie powiązań prowadzi do zaniżania podatku dochodowego.

Wiedza ta doprowadzi Czytelnika do zasadniczej części Poradnika, mianowicie do warsztatu pisania dokumentacji podatkowej transakcji między podmiotami powiązanymi. Dokumentacja ta jest jednym z podstawowych obowiązków nałożonych na podmioty powiązane. W swoistym „wypracowaniu” podatnicy muszą bowiem przekonać organ podatkowy, że przyswoili informacje na temat przepisów dotyczących podmiotów powiązanych i że wiedzę tę zastosowali w praktyce do ustalenia warunków transakcji ze swoim podmiotem powiązanym (przede wszystkim ceny). W powszechnej opinii obowiązek przygotowania dokumentacji jest skomplikowany, a usługi jej sporządzenia są bardzo kosztowne.

Poprzez szereg praktycznych wskazówek pokażemy jak tworzyć dokumentację do różnego rodzaju transakcji (sprzedaży towarów, usług, pożyczek).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

NR 10 (896) PAŹDZIERNIK 2017 CENA 29,90 ZŁ (W TYM 5 VAT) WWW.PGP.INFOR.PL UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU CEny TransfErowE – jak tworzyć dokumentację    Kto musi tworzyć dokumentację cen transferowych    Jakie elementy powinna zawierać dokumentacja    W jaki sposób organy podatkowe badają warunki  transakcji    Jak sporządzić dokumentację – przykładowe wzory INDEKS 331783 ISSN 1234-5695 Partner merytoryczny www.sklep.infor.pl801 626 666, 22 761 30 30bok@infor.plCena całości: 169 zł zamiast 207,90 złCENY TRANSFEROWEWersja SUPERPREMIUM z wideoszkoleniami na pendrivieSkład wersji SUPERPREMIUM:• PGP 10/2017 „Ceny transferowe – jak tworzyć dokumentacjꔕ Książka „Ceny transferowe. Jak przygotować firmę do kontroli podatkowej”• Wideoszkolenie „Ceny transferowe 2017 – aktualny stan prawny i obowiązujące przepisy”Jak przeprowadzać transakcje zgodnie z przepisami205x295_ceny_transferowe.indd 12017-10-04 15:00:46 Warszawa, październik 2017 r. Szanowni Państwo! „Poradnik Gazety Prawnej” to unikatowy na rynku poradnik monotematyczny, omawiający na bieżąco istotne zmiany wprowadzone w przepisach podatkowych, rachunkowości, prawie gospodarczym. W IV kwartale br. skupimy się na tematach związanych z zakończeniem roku. Otrzymają Państwo kompleksowy poradnik dotyczący inwentaryzacji, która jest jednym z pierwszych etapów prac związanych z zamknięciem ksiąg rachunkowych oraz stanowi podstawę wiarygodnej wyceny bilansowej i poprawnego sprawozdania finansowego. Omówimy zasady wyceny i aktualizacji aktywów i pasywów. Pokażemy, krok po kroku, jak to sprawozdanie sporządzić oraz jak dokonać rozliczenia podatkowego. W przyszłym roku opracowania będą dostosowane do kalendarza prac oraz zmian mających wpływ na działalność firmy. Pierwszy numer Poradnika, tradycyjnie już, zostanie poświęcony kosztom uzyskania przychodu. Ustawodawca szykuje kluczowe zmiany w tym obszarze. Będą one dotyczyć m.in.: regulacji związanych z niedostateczną kapitalizacją, podwyższenia progu jednorazowej amortyzacji, wyodrębnienia dwóch źródeł przychodów (z zysków kapitałowych oraz z działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej), ograniczenia możliwości zaliczenia do kosztów wydatków na usługi niematerialne, ograniczenia w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych od składników majątkowych otrzymanych drogą darowizny. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, celem jej wprowadzenia jest przede wszystkim uszczelnienie systemu podatku dochodowego od osób prawnych. Eksperci są jednak zgodni co do jednego: całokształt zmian należy ocenić jako raczej niekorzystny dla podatników. Przygotujemy opracowania wskazujące, jak wdrażać nowe przepisy, np. długo oczekiwane, kompleksowe omówienie różnic kursowych w ujęciu podatkowym oraz bilansowym. W imieniu redakcji pragnę podziękować Państwu – naszym wiernym Czytelnikom – za zaufanie. Serdecznie zachęcam do kontynuowania prenumeraty w następnym roku oraz do korzystania z szerokiej oferty wydawniczej Grupy INFOR PL. Szczegółowych informacji dotyczących warunków prenumeraty udzielą Państwu pracownicy Biura Opiekuna Klienta pod numerami telefonów 22 761 30 30 lub 801 626 666. Wioletta Chaczykowska Redaktor naczelna październik 2017 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) 3 Spis treści Spis treści 1. Podmioty Powiązane, czyli jakie? 1.1. 1.2. Współpraca podmiotów powiązanych i jej wpływ na zobowiązania podatkowe Podmioty powiązane w prawie krajowym i międzynarodowym 1.2.1. Podmioty powiązane na gruncie polskich przepisów podatkowych 1.2.1.1. Szacowanie ceny 1.2.1.2. Powiązania osobowe 1.2.1.3. Powiązania kapitałowe 1.2.1.4. Powiązania rodzinne 1.2.1.5. Powiązania wynikające ze stosunku pracy Pojęcie podmiotów powiązanych w prawie międzynarodowym – regulacje OECD i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania 1.2.2. 1.3. 1.4. 1.5. 1.6. Wymiana z podmiotami mającymi siedzibę w rajach podatkowych Opodatkowanie zagranicznych spółek kontrolowanych (CFC) Zagraniczny zakład w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania 1.5.1. 1.5.2. Podsumowanie Zakład Ustalenie zysków zakładu 2. metody szacowania cen transferowych – metody transakcyjne 2.1. 2.2. 2.3. Analiza porównywalności Metody transakcyjne 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. Podsumowanie Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej Metoda ceny odprzedaży Metoda rozsądnej marży („koszt plus”) 3. metody szacowania cen transferowych – metody zysku transakcyjnego 3.1. Metody zysku transakcyjnego Metoda podziału zysku Metoda marży transakcyjnej netto 3.1.1. 3.1.2. Szczególne zasady ustalania wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług 3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. 3.2.4. 3.2.5. Tryb dokonywania korekty zobowiązań podatkowych Podsumowanie Usługi reklamowe Pożyczki Badania Udział w kosztach Restrukturyzacja działalności 3.2. 3.3. 3.4. 4. wiążące Porozumienia w sPrawach cen transferowych (aPa) 4.1. Procedura zawierania wiążących porozumień cenowych 4.2. 4.3. Podsumowanie Typy porozumień 4 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) www.pgp.infor.pl 6 6 8 8 8 9 9 11 11 11 12 12 13 13 14 15 16 17 18 18 22 23 24 25 25 26 28 28 29 29 29 30 30 31 33 34 34 34 35 Spis treści 5. sPorządzenie oPisu transakcji dotyczącej usług o niskiej wartości dodanej 5.1. 5.2. 5.3. Usługi o niskiej wartości dodanej Zasady sporządzania informacji Podsumowanie 6. kogo dotyczy obowiązek sPorządzania dokumentacji cen transferowych 6.1. 6.2. 6.3. 6.4. 6.5. Zwiększenie wartości udziałów kapitałowych Dokumentacja trójstopniowa Ustalanie wartości transakcji podlegających udokumentowaniu Terminy sporządzenia dokumentacji – oświadczenie podatnika Sporządzanie dokumentacji na wezwanie Podmioty zobowiązane do sporządzenia dokumentacji – nowe regulacje 6.1.1. 6.1.2. 6.1.3. 6.1.4. 6.1.5. Która ze stron transakcji powinna sporządzić dokumentację? Forma dokumentacji Sankcje wynikające z niedopełnienia obowiązków w zakresie dokumentacji podatkowej Podsumowanie 7. elementy dokumentacji Podatkowej Analiza funkcjonalna Dane finansowe transakcji – analiza kosztowa Metoda kalkulacji i sposób kalkulacji dochodu – analiza zyskowności Strategia gospodarcza Otoczenie konkurencyjne Oczekiwane korzyści Dokumenty wspierające Analiza danych porównawczych podmiotów niezależnych 7.1. Dokumentacja lokalna (podstawowa) 7.2. 7.3. 7.4. 7.5. 7.6. 7.7. 7.8. 7.9. 7.10. Dokumentacja centralna (masterfile) 7.11. Uproszczone sprawozdanie w sprawie transakcji lub innych zdarzeń zachodzących między podmiotami powiązanymi 7.12. Country-by-country report 7.13. Oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji podatkowej 7.14. Podsumowanie 8. sPorządzanie lokalnej dokumentacji Podatkowej umowy dostawy – Praktyczny Przykład 9. sPorządzenie dokumentacji umowy Pożyczki/kredytu – Praktyczny Przykład 9.1. 9.2. Wartość transakcji w przypadku umowy pożyczki: odsetki czy kwota pożyczki plus odsetki Zasady ustalania ceny dla pożyczki 10. dokumentacja centralna (masterfile) – Praktyczny Przykład 36 36 38 43 44 44 45 45 46 47 47 47 48 49 49 50 51 52 59 62 64 66 67 68 69 71 72 75 75 76 77 84 85 85 88 Zapraszamy do rozwiązania testów sprawdzających wiedzę, znajdujących się na stronach 15, 24, 33, 35, 43, 50 i 76. październik 2017 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) 5 ceny transferowe – jak tworzyć dokumentację Ceny transferowe – jak tworzyć dokumentację 1. Podmioty powiązane, czyli jakie? Przepisy podatkowe nakładają na podmioty powiązane wiele obowiązków, które mają sprawić, by pod- mioty te ustalały we wzajemnych transakcjach cenę transferową zgodnie z zasadami rynkowymi. Dlacze- go to takie ważne? Otóż często obserwowanym zjawiskiem jest to, że przy negocjacjach w zakresie cen podmioty powiązane biorą pod uwagę inne kwestie niż podmioty wolnorynkowe. Podmioty wolnoryn- kowe dążą do uzyskania jak najwyższego zysku. Natomiast dla podmiotów powiązanych celem zazwy- czaj jest zysk grupy – zatem cena we wzajemnych transakcjach często ma na celu osiąganie jak najwyż- szego zysku dla grupy przez minimalizowanie zobowiązań podatkowych. Częstym zjawiskiem jest prowadzenie polityki optymalizacji zobowiązań podatkowych poprzez odpowiednie kształto­ wanie ceny transferowej. Przepisy podatkowe przeciwdziałają takiej optymalizacji i nakazują podmiotom powiązanym stosowanie takich cen jak między podmiotami niepowiązanymi, czyli cen rynkowych. Mimo że przepisy podatkowe zawierają mniej lub bardziej szczegółowe regulacje w zakresie ustalania cen transfero­ wych, kwestie te są jednymi z najtrudniejszych, jeżeli chodzi o interpretacje; stanowią też źródło sporów między podatni­ kami a organami podatkowymi. Według szacunków około 70 światowego handlu odbywa się w ramach światowych, globalnych grup kapitałowych, czyli między podmiotami powiązanymi. Oznacza to, że polityka cen transferowych zgodna z przepisami prawnymi ma ol­ brzymie znaczenie – zarówno dla organów podatkowych, jak i dla podatników. Poradnik ma na celu w praktyczny sposób przedstawić Państwu regulacje nałożone na podmioty powiązane. Zacznie­ my od wyjaśnienia, kiedy podmioty będą uważane za powiązane, a co za tym idzie – zobowiązane do przestrzegania ww. przepisów. W kolejnych rozdziałach wyjaśnimy, w jaki sposób organy podatkowe badają, czy warunki transakcji między podmiotami powiązanymi odpowiadają warunkom rynkowym, i jakie działania podejmują, gdy wykorzystywanie powią­ zań prowadzi do zaniżania podatku dochodowego. Wiedza ta doprowadzi nas do zasadniczej części Poradnika, mianowicie do warsztatu pisania dokumentacji podatkowej transakcji między podmiotami powiązanymi. Dokumentacja ta jest jednym z podstawowych obowiązków nałożonych na podmioty powiązane. W swoistym „wypracowaniu” podatnicy muszą bowiem przekonać organ podatkowy, że przyswoili informacje na temat przepisów dotyczących podmiotów powiązanych i że wiedzę tę zastosowali w praktyce do ustalenia warunków transakcji ze swoim podmiotem powiązanym (przede wszystkim ceny). W powszechnej opinii obowiązek przygotowania dokumentacji jest skomplikowany, a usługi jej sporządzenia są bardzo kosztowne. Dlatego poprzez praktyczne wskazówki pokażemy, jak tworzyć dokumentację do różnego rodzaju transakcji (sprzedaży towarów, usług, pożyczek). Od 2017 r. weszły w życie przepisy, które całkowicie zmieniają zasady tworzenia dokumentacji cen transferowych. Z jed­ nej strony nowe regulacje spowodują, że zmniejszy się liczba podmiotów zobowiązanych do sporządzenia dokumentacji (obowiązek ten mają podatnicy uzyskujący co najmniej 2 000 000 euro przychodów lub kosztów). Z drugiej jednak strony dla podatników zobowiązanych do sporządzenia dokumentacji nowe przepisy oznaczają kilka nowych, bardziej skompli­ kowanych obowiązków. 1.1. współpraca podmiotów powiązanych i jej wpływ na zobowiązania podatkowe Współpraca i wymiana handlowa między podmiotami powiązanymi (kapitałowo bądź osobowo) powodują, że dążąc do minimalizacji obciążeń fiskalnych podmioty te ustalają między sobą ceny różne od cen stosowanych na wolnym rynku. Zjawisko to jest wykorzystywane szczególnie w wymianie międzynarodowej i polega na „przerzucaniu” dochodów do kra­ ju stosującego korzystniejsze opodatkowanie. 6 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) www.pgp.infor.pl Podmioty powiązane, czyli jakie? PrzykłaD 1 Polska spółka z o.o. P i spółka cypryjska C są podmiotami powiązanymi. Spółka P jest opodatkowana podatkiem 19 , spółka C – podatkiem 12,5 . Ich działalność polega na tym, że spółka P sprzedaje spółce C wyprodukowane przez siebie rowery w cenie 500 zł za sztukę. Koszt produkcji roweru wynosi 200 zł. W danym roku (2016 r.) spółka polska sprzedała 1000 rowerów. Spółka cypryjska sprzedała te rowery niepowiąza­ nej spółce z Niemiec w cenie 600 zł za sztukę. Tabela 1. Ustalenie dochodu i podatku spółek powiązanych w 2016 r. Spółka polska Spółka cypryjska Przychód: 500 zł × 1000 szt. = 500 000 zł Koszty: 200 zł × 1000 szt. = 200 000 zł Dochód: 300 000 zł Podatek: 300 000 zł × 19 = 57 000 zł Przychód: 600 zł × 1000 szt. = 600 000 zł Koszty: 500 zł × 1000 szt. = 500 000 zł Dochód: 100 000 zł Podatek: 100 000 zł × 12,5 = 12 500 zł Łączny podatek zapłacony przez spółki wyniósł więc 69 500 zł. Na początku następnego roku (2017) spółki podjęły decyzję o zmianie cen rowerów, tak aby przyniosło to korzyści podatkowe. Ponieważ stawka podatku dochodowego na Cyprze jest znacznie niższa niż w Polsce, podjęto decyzję, że cena roweru sprzedawanego przez polską spółkę będzie wynosiła 300 zł, co spowoduje, że wzrośnie dochód spół­ ki cypryjskiej, a zmniejszy się – spółki polskiej. Wielkość sprzedaży dla podmiotu niemieckiego oraz koszty produkcji w 2017 r. pozostały bez zmian. Tabela 2. Ustalenie dochodu i podatku spółek powiązanych w roku 2017 r. Spółka polska Spółka cypryjska Przychód: 300 zł × 1000 szt. = 300 000 zł Koszty: 200 zł × 1000 szt. = 200 000 zł Dochód: 100 000 zł Podatek: 100 000 zł × 19 = 19 000 zł Przychód: 600 zł × 1000 szt. = 600 000 zł Koszty: 300 zł × 1000 szt. = 300 000 zł Dochód: 300 000 zł Podatek: 300 000 zł × 12,5 = 37 500 zł Łączny podatek zapłacony przez spółki wyniósł więc 56 500 zł, czyli o 13 000 zł mniej niż rok wcześniej. W ten sposób – poprzez „sztuczne” ustalenie ceny – podmioty powiązane osiągnęły korzyść w postaci znacznie mniejszych zobowiązań podatkowych. Przykład pokazuje, że spółki powiązane, które podlegają opodatkowaniu różnymi stawkami podatku, mogą wykorzy­ stywać te powiązania w celu zmniejszania swoich zobowiązań podatkowych. Dla administracji podatkowych taka współ­ praca jest oczywiście niekorzystna, powoduje bowiem uszczuplenie wpływów podatkowych. Dlatego na gruncie zarówno przepisów krajowych, jak i umów międzynarodowych stosowane są przepisy, które mają na celu wyegzekwowanie na pod­ miotach powiązanych, by we wzajemnych relacjach zachowywały się tak, jakby tych powiązań nie było, czyli by współpra­ cowały na zasadach rynkowych. Badając relacje między podmiotami powiązanymi, organy podatkowe stosują zasadę dystansu (z ang. arm’s length), co dosłownie oznacza „zasadę długości ramienia”. Zasada ta nakazuje, by mimo istniejących między podmiotami powią­ zań działały one w stosunkach wzajemnych, trzymając kontrahenta na długość ramienia, czyli na odpowiedni dystans. Na spółki powiązane nakłada się więc obowiązek kształtowania we wzajemnych stosunkach handlowych, w tym przede wszystkim w zakresie cen ustalanych we wzajemnych transakcjach, takich relacji, które ustaliłyby między sobą niezależne, konkurujące na rynku podmioty. Organy podatkowe poszukują zatem odpowiedzi na pytanie, czy podmioty niepowiązane w identycznych lub porówny­ walnych okolicznościach ustalają lub ustaliłyby takie same ceny lub czy w ogóle zawarłyby taką transakcję na warunkach, jakie ustaliły podmioty powiązane. Tłumaczenie wyrażenia arm’s length ma jednak trochę inne znaczenie – polskie „na długość ramienia” mówi raczej o bli­ skości, podczas gdy angielskie wyrażenie podkreśla dystans. październik 2017 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) 7 ceny transferowe – jak tworzyć dokumentację 1.2. Podmioty powiązane w prawie krajowym i międzynarodowym Współpraca mająca na celu wpływanie na zobowiązania podatkowe jest możliwa między podmiotami, które będą chciały ze sobą współdziałać tak, by łączny zapłacony przez nie podatek okazał się jak najmniejszy. W takiej współ­ pracy jeden z podmiotów godzi się na osiągnięcie mniejszego zysku i „przerzucenie” części tego zysku do innego podmiotu. Musi więc istnieć bliskość między tymi podmiotami, która sprawia, że chcą one taką współpracę prowa­ dzić. Muszą to więc być podmioty „powiązane”. Podmioty, które nie mają żadnych powiązań, współdziałają w celu maksymalizacji swoich zysków, czyli transakcje między podmiotami niepowiązanymi nie mają na celu realizowania wspólnej polityki podatkowej (byłaby ona wbrew interesom któregoś z partnerów), lecz osiąganie korzyści ryn­ kowych. Przepisy podatkowe próbują więc zidentyfikować podmioty powiązane (czyli takie, które mogą chcieć dążyć do osiąga­ nia wspólnych korzyści podatkowych) i „zmusić” je do tego, by we wzajemnych relacjach zachowywały się tak, jakby tych powiązań nie było, czyli współpracowały na takich zasadach jak podmioty niepowiązane. Analizę tematyki podmiotów powiązanych rozpocząć więc wypada od wyjaśnienia, kiedy będziemy mieli do czynienia z powiązaniem. 1.2.1. Podmioty powiązane na gruncie polskich przepisów podatkowych Regulacje zobowiązujące do stosowania cen rynkowych zostały nałożone na podmioty powiązane. Zgodnie z ustawami o podatkach dochodowych (zarówno od osób prawnych, jak i od osób fizycznych) z podmiotami powiązanymi mamy do czynienia w sytuacji, gdy: 1) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamiesz­ kania, siedzibę albo zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej podmiotem krajowym, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium RP bądź w jego kontroli lub posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo 2) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamiesz­ kania, siedzibę albo zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej podmiotem zagranicznym, bierze udział bezpośrednio bądź pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym albo w jego kontroli lub posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo 3) ta sama lub te same osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej rów­ nocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym bądź w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów – i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podatnika oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Przytoczona definicja obowiązuje od 1 stycznia 2015 r. Do końca 2014 r. definicja określała, że z podmiotami powiąza­ nymi mamy do czynienia, jeżeli podatnik podatku dochodowego mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. podmiot krajowy) bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębior­ stwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa. Różnica sprowadza się do tego, że do końca 2014 r. za podmioty powiązane mogli być uważani podatnicy podatku do­ chodowego (zarówno od osób prawnych, jak i od osób fizycznych), a od 2015 r. podmiotami powiązanymi mogą być rów­ nież „podmioty nieposiadające osobowości prawnej”. W praktyce oznacza to, że obecnie podmiotami powiązanymi mogą być również spółki osobowe. Spółki te nie są bo­ wiem podatnikami (z wyjątkiem spółki komandytowo­akcyjnej, która stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych od 2014 r.); podatnikami w spółkach osobowych są wspólnicy, a nie spółka. Transakcji dokonuje jednak spółka, a nie wspólnicy. Do końca 2014 r. przepisy nie przewidywały podstawy prawnej do badania transakcji zawieranych przez spółki oso­ bowe z podmiotami, które ewentualnie można by uznać za powiązane. Ze względu na rosnącą popularność tych spółek i coraz większy ich udział w wymianie krajowej ustawodawca zdecydował się na objęcie ich przepisami o podmiotach powiązanych. 1.2.1.1. Szacowanie ceny Oczywiście sam fakt istnienia powiązań między podmiotami nie wystarczy, by dać prawo organom podatkowym do ba­ dania cen czy innych warunków współpracy ustalonych przez te podmioty. Zgodnie z przepisami, dopiero gdy organ po­ datkowy dowiedzie, że w wyniku takich powiązań zostały ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, któ­ re ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot badany nie wykazuje dochodów albo wykazuje 8 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) www.pgp.infor.pl Podmioty powiązane, czyli jakie? dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – wówczas dochody da­ nego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Czyli – po pierwsze – między podmiotami musi istnieć powiązanie, a po drugie – organ podatkowy musi udowodnić, że powiązanie to jest wykorzystywane w celu zmniejszania podatków. Wówczas organ podatkowy przystąpi do szacowania ceny na po­ ziomie rynkowym, tak by na jej podstawie ustalić dochód i należny podatek. PrzykłaD 2 W trakcie kontroli prowadzonej w firmie Deska sp. z o.o. kontrolujący stwierdzili, że spółka wynajmowała za znacz­ ne kwoty samochody osobowe od powiązanej z nią spółki Kółko. Średnia cena zakupu usługi wynosiła 300 zł za dobę wynajmu. Kontrolujący przeanalizowali oferty wypożyczalni samochodów w miejscowości, w której działa spółka Deska, i ustalili, że średnia cena wynajmu wynosiła w badanym okresie 250 zł. W związku z tym kontrolujący uznali, że spółka Deska zawyżyła koszty, a tym samym zaniżyła dochód i podatek. W wydanej decyzji organ podat­ kowy oszacował koszt zakupu usług wynajmu samochodów na podstawie przyjętej ceny 250 zł i określił spółce De­ ska zaległość w podatku dochodowym. Czy działanie organu podatkowego było prawidłowe? Mogłoby się wydawać, że tak. Zwróćmy jednak uwagę, że przepis określający przesłanki szacowania wskazuje, iż: § (...) jeżeli w wyniku powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podatnik nie wykazuje dochodów albo wy- kazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały – dochody danego podatnika oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Z przepisu wynika jednoznacznie, że organ podatkowy przeprowadza szacowanie, jeżeli udowodni, że podmiot wykorzystywał powiązanie w celu zmniejszenia podatku dochodowego. Tymczasem w przykładzie kontrolujący w pierwszej kolejności dokonali szacowania i na jego podstawie uznali, że podatnik zaniżył dochody, więc określili zaległość podatkową. Tym samym szacowanie stało się przesłanką dla dokonania… szacowania. Organ podatkowy odwrócił całą procedurę. W szczególności nie udowodnił, że na cenę zakupu usługi wynajmu samochodów rzeczy­ wiście miało wpływ istnienie powiązań między podmiotami. To, że w omawianym przykładzie cena odbiegała od cen rynkowych, wcale nie musi wynikać z tego, że są to podmioty powiązane. Być może zakres i charakter usługi uzasadniał wyższą cenę? Przepis nakazuje organowi podatkowemu, by ten dowiódł, że podmioty „wykorzystywały fakt powiązań”, a tutaj tego nie uczyniono. 1.2.1.2. Powiązania osobowe O powiązaniach świadczy „sprawowanie zarządu lub kontroli” w obu podmiotach. Oznacza to sytuację, gdy np. ta sama osoba jest członkiem zarządu w jednej i drugiej firmie. O istnieniu powiązań osobowych (i jednocześnie kapitałowych) mogą też świadczyć powiązania majątkowe mię­ dzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych pod­ miotach. PrzykłaD 3 Spółka z o.o. X uzyskała pożyczkę od swojego udziałowca. Czy organ podatkowy ma prawo badać, czy warunki tej pożyczki odpowiadają warunkom rynkowym? Tak. Podmiotami powiązanymi są nie tylko podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Przychody z odsetek uzyskiwane przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej również podlegają opodatkowaniu i tym samym organ podatkowy, na gruncie przepisów o podmiotach powiąza­ nych, może badać takie transakcje. 1.2.1.3. Powiązania kapitałowe Posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 25 (do końca 2016 r. wystarczający był udział 5 ). Z udziałem pośrednim mamy do czynienia wtedy, gdy dwa podmioty są ze sobą powiązane przez fakt posiadania wspólnego udziałowca. październik 2017 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) 9 ceny transferowe – jak tworzyć dokumentację PrzykłaD 4 Spółka A posiada 30 udziałów w spółce B oraz 27 udziałów w spółce C. Spółki B i C, mimo że nie są ze sobą bez­ pośrednio powiązane, będą uważane za powiązane w sposób pośredni. Do ustalenia wartości tych powiązań przyj­ muje się niższą wartość łączących ich udziałów ze wspólnym udziałowcem, czyli w tym przypadku będzie to 27 . Ponieważ jest to więcej niż 25 , więc spółki B i C będą uznane za podmioty powiązane. PrzykłaD 5 Schemat 1 przedstawia powiązania między spółkami wchodzącymi w skład grupy kapitałowej. W schemacie tym po­ wiązania między spółkami na każdej „gałęzi pokrewieństwa” stanowią co najmniej 25 . Oznacza to, że cała grupa tych pięciu spółek jest ze sobą powiązana i każda z transakcji realizowanych między dowolnymi spółkami z grupy jest transakcją między podmiotami powiązanymi. Schemat 1. Powiązania między spółkami wchodzącymi w skład grupy kapitałowej Spółka A 27 40 Spółka B 44 Spółka D Spółka C 35 Spółka E PrzykłaD 6 Spółka Roboty Budowlane SA posiada udział w kapitale zakładowym spółki Ocieplenia Sp. z o.o. w wysokości 20 . Między spółkami nie występują powiązania osobowe ani rodzinne, o których mowa w art. 11 ust. 4 i 5 ustawy o po­ datku dochodowym od osób prawnych. Podmiotem dominującym w obu spółkach jest firma Prestiż SA – jest ona właścicielem 75 akcji spółki Roboty Budowlane SA i posiada 47,2 udziałów w spółce Ocieplenia Sp. z o.o. Czy Ocieplenia Sp. z o.o. i Roboty Budowlane SA są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? Spółki Ocieplenia Sp. z o.o. i Roboty Budowlane SA są podmiotami powiązanymi w sposób pośredni (przez wspólnego udziałowca) udziałem wynoszącym 47,2 – spełniają więc warunki do uznania ich za podmioty powiązane. ! UWAGA Od 2017 r. o istnieniu powiązań kapitałowych świadczy posiadanie, bezpośrednio lub pośred- nio, w kapitale innego podmiotu udziału nie mniejszego niż 25 . Do końca 2016 r. udział ten wynosił 5 . Zmiana powoduje, że od 2017 r. zmniejszyła się liczba podmiotów, które będą uważane za powiązane. Jednocześnie 25 udział można faktycznie uznać za na tyle istotny, że spółki mogą realnie wpływać na politykę cen stosowanych we własnych relacjach. 10 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (896) www.pgp.infor.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ceny transferowe - jak tworzyć dokumentację
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: