Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00368 007030 15370964 na godz. na dobę w sumie
Chemia. Korepetycje maturzysty. eBook - ebook/pdf
Chemia. Korepetycje maturzysty. eBook - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 208
Wydawca: Lingo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7892-269-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Potrzebujesz korepetycji z chemii? Powtórki przed maturą? Szybkiej pomocy przed klasówką? Nowa seria repetytoriów dla licealistów 'Oldschool - stara dobra szkoła' to skuteczna nauka tego, czego naprawdę potrzebujesz. Weź to na rozum! My w Ciebie wierzymy! 

Seria została przygotowana przez doświadczonych korepetytorów i metodyków, we współpracy z nauczycielami i samymi maturzystami. Repetytorium przeznaczone jest dla wszystkich uczniów szkół średnich, którzy potrzebują powtórki z chemii, a zarazem chcą poznać wszystkie zagadnienia przydatne na maturze. Może też być świetną pomocą dla nauczycieli i korepetytorów. 

Główne zalety repetytorium:
  • wszystkie istotne zagadnienia: od atomu, przez układ okresowy pierwiastków i reakcje, po związki nieorganiczne, organiczne i wielofunkcyjne
  • zgodność z wymaganiami maturalnymi na poziomie podstawowym i rozszerzonym
  • wzory chemiczne, ilustracje, tabele
  • przykłady zadań maturalnych wraz z omówionymi rozwiązaniami
  • przejrzysty układ oraz staranna szata graficzna.
Domowe korepetycje tylko z 'Oldschool'!
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

CMYCMMYCYCMYKchemia_krzywe.pdf 1 01.02.2015 19:16 Maria Urbańczyk CHEMIA KOREPETYCJE MATURZYSTY Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja i korekta: Ewa Rux Projekt okładki: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Projekt makiety i opracowanie graficzne: Kaja Mikoszewska Ilustracje: Piotr Karczewski © Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2015 www.cel-matura.pl ISBN: 978-83-63165-45-1 ISBN wydania elektronicznego: 978-83-7892-269-8 Skład i łamanie: Piotr Karczewski Wstęp Chemia. Korepetycje maturzysty to książka, dzięki której utrwalisz i powtórzysz materiał z chemii w zakresie podstawowym i rozszerzonym. Z jej pomocą przygotujesz się nie tylko do lekcji chemii, ale przede wszystkim do egzaminu maturalnego. W kolejnych rozdziałach obok zagadnień teoretycznych znajdziesz typowe zadania maturalne wraz z przykładowymi rozwiązaniami. Możesz też (do czego zachęcam) sprawdzić stan swojej wiedzy, samodzielnie rozwiązując zadania z bloku Sprawdź się i porównując swoje odpowiedzi z odpowiedziami podanymi w książce. Z życzeniami matury na 100 procent Maria Urbańczyk  Spis treści 1. Atom 1.1. Budowa atomu 1.2. Budowa atomu w ujęciu mechaniki kwantowej 8 1.3. Konfiguracja elektronowa atomu 10 12 1.. Masa atomowa 13 1.5. Izotopy i promieniotwórczość 2. Układ okresowy pierwiastków chemicznych 2.1. Historia powstania układu okresowego pierwiastków chemicznych 2.2. Budowa układu okresowego pierwiastków chemicznych 2.3. Bloki konfiguracyjne 2.. Właściwości pierwiastków chemicznych a ich położenie w układzie okresowym 3. Wiązania chemiczne 3.1. Reguła oktetu i dubletu 3.2. Wiązania chemiczne 3.3. Wiązania chemiczne w ujęciu mechaniki kwantowej 3.. Hybrydyzacja orbitali 3.5. Oddziaływania i wiązania międzycząsteczkowe 3.6. Geometria cząsteczek 4. Systematyka związków nieorganicznych .1. Tlenki .2. Wodorki .3. Wodorotlenki i zasady .. Kwasy .5. Sole 7 8 17 18 18 19 20 25 26 26 28 30 31 32 37 38 41 41 44 46 5. Stechiometria 5.1. Podstawowe prawa chemiczne 5.2. Mol i masa molowa 5.3. Objętość molowa 5.. Gęstość 5.5. Wzór empiryczny i rzeczywisty 5.6. Stosunek molowy, masowy i objętościowy reagentów 5.7. Wydajność reakcji 6. Reakcje utleniania 59 i redukcji 60 6.1. Stopień utlenienia pierwiastka 61 6.2. Reakcje redoks 6.3. Bilans elektronowy reakcji redoks 63 64 6.. Szereg aktywności metali 65 6.5. Reakcja dysproporcjonowania 7. Elektrochemia 7.1. Ogniwa galwaniczne 7.2. Korozja metali 7.3. Elektroliza 7.. Prawa elektrolizy 8. Roztwory 8.1. Mieszaniny 8.2. Rozpuszczalność 8.3. Stężenie roztworu 9. Kinetyka 9.1. Szybkość reakcji chemicznej 9.2. Równania kinetyczne 9.3. Czynniki wpływające na szybkość reakcji chemicznej 9.. Katalizatory STARA DOBRA SZKOŁA 51 52 52 53 55 56 56 57 67 68 70 71 73 77 78 80 81 85 86 86 88 89 Spis treści 10. Równowaga chemiczna 10.1. Reakcje odwracalne i nieodwracalne 10.2. Równowaga chemiczna 10.3. Reguła przekory 11. Reakcje w wodnych roztworach elektrolitów 11.1. Dysocjacja jonowa 11.2. Dysocjacja elektrolityczna 14. Charakterystyka wybranych pierwiastków z bloku p 93 94 94 95 99 100 1.1. Glin 1.2. Węgiel i krzem 1.3. Azot i fosfor 1.. Tlen i siarka 1.5. Fluorowce 1.6. Gazy szlachetne 15. Charakterystyka wybranych pierwiastków z bloku d i f kwasów 101 11.3. Dysocjacja elektrolityczna zasad 101 102 11.. Dysocjacja elektrolityczna soli 11.5. Stałe dysocjacji kwasów i zasad 102 104 11.6. Stopień dysocjacji 104 11.7. Prawo rozcieńczeń Ostwalda 11.8. Odczyn wodnych roztworów 15.1. Chrom 15.2. Mangan 15.3. Żelazo 15.. Miedź 15.5. Złoto i srebro 16. Węglowodory 5 129 130 131 134 136 138 140 141 142 145 147 149 151 153 154 157 159 substancji – pH 11.9. Kwasy i zasady Brønsteda-Lowry’ego 11.10. Kwasy i zasady Lewisa 11.11. Reakcja zobojętniania 11.12. Reakcja strącania osadów 11.13. Hydroliza soli 12. Termochemia 12.1. Energia układu 12.2. Reakcje egzoenergetyczne i endoenergetyczne 12.3. Entalpia układu 13. Charakterystyka wybranych pierwiastków z bloku s 13.1. Wodór i hel 13.2. Litowce 13.3. Berylowce WWW.CEL-MATURA.PL 105 106 107 107 109 111 115 116 116 117 123 124 125 126 16.1. Alkany 16.2. Alkeny 16.3. Alkiny 16.. Węglowodory aromatyczne (areny) 161 16.5. Wpływ kierujący podstawników 163 165 16.6. Węglowodory cykliczne 166 16.7. Izomeria 166 16.8. Izomeria konstytucyjna 167 16.9. Stereoizomeria 17. Związki jednofunkcyjne 17.1. Alkohole i fenole 17.2. Aldehydy i ketony 17.3. Kwasy karboksylowe 17.. Estry 17.5. Tłuszcze 17.6. Aminy 169 170 175 179 182 183 186 6 Spis treści 18. Związki wielofunkcyjne 18.1. Amidy 18.2. Bezwodniki kwasowe 18.3. Hydroksykwasy 18.. Aminokwasy 18.5. Białka 18.6. Kwasy nukleinowe 18.7. Węglowodany 189 190 191 192 193 196 198 199 STARA DOBRA SZKOŁA Rozdział 1. Atom  spis treści 1.1. Budowa atomu KOREPETYCJE MATURZYSTY Atom to najmniejsza cząstka pierwiastka chemicz- nego, posiadająca własności tego pierwiastka. Skła- da się z jądra atomowego i otaczającej go chmu- ry elektronowej. W jądrze atomowym znajdują się nukleony, czyli protony i neutrony. Elektrony naj- bardziej oddalone od jądra atomowego nazywane są elektronami walencyjnymi. Jądro atomowe i elek- trony niewalencyjne tworzą rdzeń atomowy. Cząstki tworzące atom proton neutron elektron Symbol p, p+, 1 1p n, n0, 1 0n e, e–, 0 –1e Ładunek elektryczny (e) Masa (u) +1 0 –1 1 1 1 — 1840 ZE, gdzie E – symbol Każdy pierwiastek chemiczny można przedstawić za pomocą zapisu A chemiczny pierwiastka, Z – liczba atomowa, nazywana liczbą porządkową pierwiastka, A – liczba masowa. Obowiązują następujące zależności: Z = liczba protonów = liczba elektronów A = liczba protonów (Z) + liczba neutronów (A – Z) 1.2. Budowa atomu w ujęciu mechaniki kwantowej Elektrony posiadają własności korpuskularne (są cząstkami o określonej masie) oraz fa- lowe (mogą się zachowywać jak fale). Aby określić stan elektronu w atomie, stosuje się mechanikę kwantową wraz z jej najważniejszym twierdzeniem – zasadą nieoznaczono- ści Heisenberga. Postulat ten głosi, że nie można jednocześnie wyznaczyć dokładnego położenia i pędu elektronu w atomie, można jedynie rozpatrywać prawdopodobieństwo znalezienia elektronu w określonym czasie, w przestrzeni wokół jądra atomowego. Wycinek przestrzeni wokół jądra, gdzie występuje duże prawdopodobieństwo napotkania elektronu nazwano orbitalem. Kontur orbitalu odpowiada przestrzeni, w której to prawdo- podobieństwo jest największe. Orbital atomowy to funkcja falowa Ψ, która opisuje stan ener- getyczny elektronu w atomie. Stan energetyczny to wartość energii, jaką może przyjmować STARA DOBRA SZKOŁA 1. Atom  spis treści dany układ (na przykład elektron, atom). Wyróżnia się stan pod- stawowy (trwały) o najniższej energii oraz stan wzbudzony (nie- trwały), do którego układ przechodzi, po doprowadzeniu energii z zewnątrz. Orbitale atomowe różnią się kształtem i energią. Im dalej od jądra znajdują się elektrony, tym większa jest energia or- bitalu. Kształt orbitalu zmienia się wraz z jego energią. Istnieją cztery typy orbitali atomowych: s, p, d oraz f. Orbital atomowy s ma kształt kuli (prawdopodobieństwo zna- lezienia elektronu jest we wszystkich kierunkach w danej odle- głości od jądra jednakowe) i odpowiada najniższemu poziomo- wi energetycznemu elektronu w atomie. Każdemu orbitalowi s można przypisać dwa elektrony. Orbital atomowy p przedsta- wia się za pomocą trzech figur przypominających ósemki. Są one rozmieszczone wzdłuż trzech osi współrzędnych (są prosto- padłe względem siebie). Orbitalom typu p danej powłoki moż- na przypisać w sumie sześć elektronów. Orbital atomowy d występuje w postaci pięciu złożonych form przestrzennych, a to oznacza, że na danej powłoce orbitalu d rozmieszczonych jest dziesięć elektronów. Orbital atomowy f składa się z siedmiu skomplikowanych form przestrzennych i odpowiada najwyższe- mu poziomowi energetycznemu elektronu w atomie. Orbitale tego samego typu, ale na- leżące do różnych powłok elektronowych mają takie same kształty, różnią się od siebie rozmiarami i energią. Liczby kwantowe opisują stan energetyczny (kwantowy) elektronu w atomie lub jonie. Wyróżnia się cztery liczby kwantowe: a) n – główna liczba kwantowa, określa energię elektronu w atomie, przyjmuje wartości kolejnych liczb naturalnych n = 1, 2, 3…; im wyższa główna liczba kwantowa n, tym większa jest przestrzeń ograniczona konturem; b) l – poboczna liczba kwantowa, określa kształt orbitali atomowych, przyjmuje warto- ści liczb całkowitych od 0 do (n – 1); c) m – magnetyczna liczba kwantowa, określa liczbę poziomów orbitalnych, przyjmuje wartości liczb całkowitych, takich że: -1 ≤ l ≤ +1; d) ms – magnetyczna spinowa liczba kwantowa, określa rzut spinu elektronu (czyli własnego momentu pędu elektronu, wynikającego z jego obrotu wokół własnej osi) na wyróżniony kierunek w przestrzeni, przyjmuje wartości: + 1 — 2 lub – 1 — 2 odpowiadające dwóm przeciwnym kierunkom obrotu elektronu dookoła własnej osi. WWW.CEL-MATURA.PL 10 spis treści KOREPETYCJE MATURZYSTY Liczbę stanów kwantowych równą maksymalnej liczbie elektronów, które mogą wypełnić daną powłokę elektronową, wyznacza się ze wzoru 2n2, na przykład dla n = 1, czyli dla powłoki pierwszej (K) maksymalna liczba elektronów wynosi 2, dla kolejnej n = 2, czyli powłoki drugiej (L) maksymalna liczba elektronów wynosi 8 itd. 1.3. Konfiguracja elektronowa atomu Elektrony zajmują miejsca na poszczególnych orbitalach zgodnie z określonymi zasadami: a) obsadzanie rozpoczyna się zawsze od orbitali o najniższej energii (zajmują miejsca o możliwie najniższej energii); b) zgodnie z zakazem Pauliego orbital atomowy nie może być obsadzony przez dwa elek- trony o jednakowych wartościach wszystkich czterech liczb kwantowych; c) elektrony sparowane tworzą parę elektronową , natomiast elektrony niesparowane występują pojedynczo ; d) zgodnie z regułą Hunda w przypadku dwóch (lub więcej) orbitali o tej samej energii, orbitale zapełniane są najpierw pojedynczo (liczba niesparowanych elektronów w danej podpowłoce powinna być możliwie największa), na przykład dla podpowłoki 3p korzyst- niejsze energetycznie jest rozmieszczenie elektronów pojedynczo, dopiero po zapełnie- niu wszystkich poziomów danej podpowłoki tworzą się pary . 3p3 3p3 Rozmieszczenie elektronów w atomie, czyli konfigurację elektronową atomu można przedstawić w formie: a) zapisu powłokowego, gdzie obok symbolu powłoki zapisuje się liczbę elektronów, jaką atom posiada, na przykład dla atomu węgla 6C: K2 L4; b) zapisu orbitalnego, gdzie stosuje się zapis nlm, gdzie n – numer powłoki elektronowej (główna liczba kwantowa), l – symbol podpowłoki elektronowej (poboczna liczba kwan- towa), m – liczba elektronów w podpowłoce elektronowej, na przykład dla atomu węgla 6C: 1s2 2s2 2p2; c) skróconego zapisu, wykorzystuje się w nim konfigurację elektronową gazu szlachetne- go, który poprzedza dany pierwiastek w układzie okresowym; dla atomu węgla przed- stawia się następująco 6C: [He] 2s2 2p2; d) diagramu klatkowego, który zawiera najwięcej informacji na temat rozmieszczenia elektronów w atomie lub jonie, dla atomu węgla 1s 2s 2p Kolejność zajmowania orbitali przez elektrony jest następująca: 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s, 4f, 5d, 6p, 7s, co przedstawiono na schemacie. STARA DOBRA SZKOŁA 1. Atom 11 spis treści 1s 2s 2p 3s 3p 3d 4s 4p 4d 4f Istnieje odstępstwo od tej reguły nazy- wane zjawiskiem promocji. Występuje ono, gdy różnice energii pomiędzy wy- pełnianymi orbitalami są niewielkie. W wyniku promocji na obu sąsiednich typach orbitali znajduje się komplet elektronów niesparowanych, przez co wzrasta symetria przestrzenna orbita- li oraz maleje siła odpychania się elek- tronów. Zjawisko promocji zachodzi między innymi dla atomów chromu, miedzi, molibdenu itd. Według reguły powinno być: a w rzeczywistości jest: Elektrony walencyjne można oznaczyć za pomocą elektronowego wzoru strukturalnego (wzoru Lewisa). Na przykład dla atomu sodu ma on postać: Przykład 1 H 1s1 2 He 1s2 3 Li 1s2 2s1 4 Be 1s2 2s2 5 B 1s2 2s2 2p1 6 C 1s2 2s2 2p2 7 N 1s2 2s2 2p3 8 O 1s2 2s2 2p4 1s2 2s2 2p5 9 F 10 Ne 1s2 2s2 2p6 24Cr: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d4 24Cr: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d5 7s 7p 7d 7f 7g 7h 7i 5s 5p 5d 5f 5g 6s 6p 6d 6f 6g 6h a dla atomu azotu: Na∙ ∙∙N∙ Zadanie Pierwiastek X znajduje się w czwartym okresie układu okresowego. Atom tego pier- wiastka ma następującą konfigurację elektronową: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1. Opisz stan elektronu walencyjnego tego pierwiastka za pomocą czterech liczb kwantowych. Rozwiązanie Elektron walencyjny jest opisany za pomocą podpowłoki: 4s1. Zapis ten oznacza, że numer powłoki walencyjnej jest równy 4, a elektron walencyjny znajduje się na orbitalu s. Główna liczba kwantowa (n) jest równa numerowi powłoki i wynosi 4. Kształt orbitalu określa poboczna liczba kwantowa (l). Orbital s odpowiada pobocznej liczbie kwantowej równej 0. Liczba poziomów orbitalnych wynosi 0, co oznacza, że magnetyczna liczba kwantowa (m) jest równa 0. Na orbitalu s znajduje się jeden elektron walencyjny. Główna liczba kwantowa n = 4; poboczna liczba kwantowa l = 0; magnetyczna liczba kwantowa m = 0; magnetyczna spinowa liczba kwantowa ms = + 1 — 2 lub ms = – 1 — . 2 WWW.CEL-MATURA.PL 12 spis treści KOREPETYCJE MATURZYSTY 1.4. Masa atomowa Atomowa jednostka masy u to masa równa 1 — 12 części masy izotopu węgla 12C: 1 u = 0,166 ∙ 10-23 g Masy atomowe pierwiastków chemicznych odczytuje się z układu okresowego pierwiastków chemicznych lub tablic chemicznych. Masa atomowa to masa atomu danego pierwiastka chemicznego, wyrażona w atomowych jednostkach masy u. Masa atomowa pierwiastka che- micznego to średnia masa atomowa wynikająca z liczb masowych jego izotopów i ich procen- towej zawartości. Średnią masę atomową (ma) oblicza się ze wzoru: x1 ∙ A1 + x2 ∙ A2 + ... + xn ∙ An ma = −−−−−−− −−−−−− 100 gdzie: ma – średnia masa atomowa pierwiastka chemicznego (mierzona w u); A1, A2, … , An – liczby masowe poszczególnych izotopów; x1, x2, …, xn – zawartości procentowe poszczegól- nych izotopów (określane w ). Zadanie Lit jest mieszaniną dwóch izotopów. Wiedząc, że masa atomowa litu wynosi 6,941 u, oblicz zawartość procentową izotopów litu. Liczby masowe tych izotopów wynoszą 7 i 6. Rozwiązanie Łączna zawartość obu izotopów (x1 i x2) wynosi 100 , czyli: x1 + x2 = 100 x2 = 100 - x1 7x1 + 6x2−= 6,941 100 Podstawiając wartości do wzoru na średnią masę atomową pierwiastka, otrzy- mujemy: 7x1 ∙ (100 - x1 ) − − = 6,941 100 Po wykonaniu obliczeń, otrzymujemy: x1 = 94,1 , czyli x2 = 100 - 94,1 = 5,9 . Zawartości procentowe izotopów litu wynoszą odpowiednio: 94,1 oraz 5,9 . STARA DOBRA SZKOŁA 1. Atom 13 spis treści 1.5. Izotopy i promieniotwórczość Izotopy to atomy tego samego pierwiastka chemicznego, które po- siadają jednakową liczbę atomową Z, natomiast różnią się liczbą masową A. Atomy poszczególnych izotopów nazywane są nuklida- mi. Każdy izotop jest nuklidem, ale nie każdy nuklid jest izotopem, ponieważ niektóre nuklidy nie posiadają odmian izotopowych. Nu- klid to atom o określonej liczbie protonów i neutronów w jądrze atomowym. Większość pierwiastków chemicznych to mieszaniny różnych nuklidów, które mają stały skład procentowy. Chlor jest 17Cl o za- mieszaniną dwóch nuklidów: 35 wartości 24,22 . Wodór posiada trzy izotopy: prot, deuter i tryt. Izotopy danego pierwiastka mają takie same lub podobne właści- wości chemiczne, natomiast różnią się właściwościami fizycznymi. Promieniotwórczość Promieniotwórczość to zjawisko samorzutnego rozpadu jądra po- łączone z emisją promieniowania. Emitowane mogą być cząstki α (jądra atomu helu), β (elektron, pozyton lub neutrino) albo γ (foton). Po rozpadzie jądro przechodzi do niższego stanu energe- tycznego lub zmienia się w jądro innego izotopu lub pierwiastka. 17Cl o zawartości 75,78 i 37 Naturalne przemiany promieniotwórcze Przemiana α to rozpad jądra na mniejsze oraz jądro helu. Licz- ba atomowa (Z) zmniejsza się o 2, natomiast liczba masowa (A) zmniejsza się o 4: na przykład 226 88Ra → 4 2He + 222 86Rn A ZX → 4 2He + A-4 Z-2Y Przemiana β– to rozpad, który zachodzi, gdy jądro atomowe posiada więcej neutronów niż protonów. Dochodzi wówczas do przemiany neutronu w proton i wypromieniowania elektro- nu oraz neutrino ν (dla którego A = Z = 0, bo neutrino nie jest nukleonem i nie ma ładunku). Liczba atomowa (Z) zwiększa się o 1, natomiast liczba masowa (A) pozostaje bez zmian: A ZX → 0 -1e + A Z+1Y + ν na przykład 14 6C → 0 -1e +14 7N + ν WWW.CEL-MATURA.PL 14 spis treści KOREPETYCJE MATURZYSTY Przemiana β+ zachodzi, gdy w jądrze atomowym jest więcej protonów niż neutronów. Polega na emisji z jądra pozytonu, czyli cząstki o masie elektronu i ładunku dodatnim. Liczba atomowa zmniejsza sie o 1, natomiast liczba masowa pozostaje bez zmian. na przykład 11 6C → 11 5B + 0 +1e + ν A ZX → Z-1Y + 0 A +1e + ν Szereg promieniotwórczy to szereg reakcji jądrowych, obejmujący od 10 do 14 etapów, które zachodzą do momentu, aż produktem będzie trwały izotop; na przykład szereg ura- nowo-radowy. Zadanie Określ, jaki pierwiastek chemiczny powstanie w wyniku następujących przemian jądra atomu radu 88Ra. Ra →α X →α Y →β- Z Rozwiązanie Dwie przemiany alfa powodują zmniejszenie się liczby atomowej o 4, jedna przemiana beta powoduje zwiększenie się liczby atomowej o 1, zatem: Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej Z = 85 to astat. Z = 88 - 4 + 1 = 85 W wyniku tych przemian powstanie astat. Sztuczne przemiany promieniotwórcze Sztucznym przemianom towarzyszy emisja dużej ilości energii. Rozszczepienie jądra atomowego polega na jego rozpadzie na dwie lub więcej części na przykład: 1 0n +235 92U →141 56Ba + 92 36Kr + 3 1 0n Neutrony, które powstają w wyniku rozszczepienia jądra atomowego bombardują kolejne jądra atomowe i prowadzą do dalszych przemian. Taki proces nosi nazwę reakcji łańcu- chowej. Fuzja jądrowa (synteza termojądrowa) to reakcja łączenia się jąder atomowych. 2 1H + 3 1H → 4 2He + 1 0n STARA DOBRA SZKOŁA 1. Atom W sztucznych przemianach promienio- twórczych suma liczb atomowych jest jed- nakowa po stronie substratów i produk- tów. To samo dotyczy liczb masowych. 15 spis treści Szybkość rozpadu promieniotwórczego jest cechą charakterystyczną dla danego pier- wiastka chemicznego, zależną od liczby ją- der i ich rodzaju, niezależną od warunków zewnętrznych. Miarą szybkości jest okres połowicznego rozpadu (okres półtrwania), oznaczany symbolem t1/2. Jest to czas, po któ- rym rozpadowi ulega połowa początkowej liczby jąder pierwiastka promieniotwórczego. gdzie k to stała szybkości rozpadu promieniotwórczego. ln2 0,69 t1/2 = − = − k k Zadanie Próbka radonu 222 86Rn o masie m = 8 g ulega przemianie promieniotwórczej z czasem połowicznego rozpadu t1/2 = 3,8 dnia. Określ, ile tego pierwiastka pozostanie, a ile się rozpadnie po 12 dniach. Rozwiązanie Wyznaczamy punkty pomiarowe i sporządzamy tabelę: Czas (dni) Masa próbki (g) 0 8 3,8 4 7,6 2 11,4 1 15,2 0,5 Na podstawie tabeli rysujemy wykres: Z wykresu odczytujemy, że po 12 dniach pozostanie około 0,8 g próbki, w tym czasie rozpadowi ulegnie 7,2 g badanej próbki. WWW.CEL-MATURA.PL 16 spis treści KOREPETYCJE MATURZYSTY Sprawdź się Zadanie 1 Określ liczbę atomową pierwiastka powstającego w wy- niku rozpadów promieniotwórczych izotopu radu 223 88Ra, podczas których emitowane są cztery cząstki alfa i trzy cząstki beta. Podaj symbol tego pierwiastka. Zadanie 2 W atomie pewnego pierwiastka w stanie podstawowym elektrony walencyjne znajdują się na podpowłoce 2p3. Podaj stan kwantowy każdego z tych elektronów, wpi- sując odpowiednie wartości trzech liczb kwantowych. 1 1 2 Zadanie 3 Oblicz skład procentowy węgla, wiedząc, że jest on mie- szaniną głównie dwóch nuklidów: jednego o 6 neutro- nach i drugiego o 7 neutronach w jądrze atomowym. Średnia masa atomowa tego pierwiastka chemicznego wynosi 12,011 u. Z = 83; Symbol: Bi 0 1 2 -1 1 2 m l n 12C = 98,89 ; 13C = 1,11 STARA DOBRA SZKOŁA
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Chemia. Korepetycje maturzysty. eBook
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: