Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
02201 045535 15675765 na godz. na dobę w sumie
Choroby cywilizacyjne - ebook/pdf
Choroby cywilizacyjne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Złote Myśli Język publikacji: polski
ISBN: 9788375824681 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Choroby cywilizacyjne pochłaniają codziennie tysiące istnień... chcesz wiedzieć, jak się obronić?

Statystyki dotyczące zachorowalności i umieralności spowodowanej przez choroby cywilizacyjne nie kłamią! W Polsce za wcześnie chorujemy i umieramy z powodu: zawałów mięśnia sercowego, wylewów krwi do mózgu, nowotworów.

Tylko systematyczne i długofalowe postępowanie prozdrowotne przyniesie sukces w postaci utrzymania się w zdrowiu przez długie lata. Medycyna zrobiła olbrzymi, niewyobrażalny postęp! Ale to nie oznacza, że możemy szkodzić swemu zdrowiu, a później liczyć na transplantację serca czy przeszczep innego narządu, gdy go zniszczymy sami.

Zobacz i przekonaj się sam, czy interesuje Cię:

* Jak skutecznie zapobiegać i uodpornić się na choroby cywilizacyjne?

* Jaki związek ma nasze zdrowie psychiczne ze zdrowiem fizycznym?

* Jak dzięki odpowiedniemu odżywianiu i specjalnej diecie polepszyć swoje zdrowie?

* Jak zapobiegać miażdżycy, a tym samym zawałowi serca?

* Jak postępować, gdy masz nadciśnienie tętnicze?

* Jak zwalczać takie choroby cywilizacyjne jak cukrzyca, schorzenia przewodu pokarmowego?

* Jak modyfikować swoje jadłospisy w zależności od pory roku?

Dzięki wiedzy z publikacji 'Choroby cywilizacyjne', Ty też możesz zrobić dla swojego zdrowia więcej niż Ci się wydaje! Możesz mieć mniej pieniędzy, ale być zdrowszym od tego, kto ma pokaźniejsze konto w banku. Będziesz dzięki temu bogatszy, bo nie ma większego skarbu niż nasze zdrowie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Niniejszy darmowy ebook zawiera fragment pełnej wersji pod tytułem: Choroby cywilizacyjne Aby przeczytać informacje o pełnej wersji, kliknij tutaj Darmowa publikacja dostarczona przez Wydawnictwo Złote Myśli sp z.o.o Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez Wydawcę. Zabronione są jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody wydawcy. Zabrania się jej odsprzedaży, zgodnie z regulaminem Wydawnictwa Złote Myśli. © Copyright for Polish edition by ZloteMysli.pl Data: 11.05.2008 Tytuł: Choroby cywilizacyjne Autor: Jacek Roik Wydanie III Projekt okładki: Marzena Osuchowicz Korekta: Sylwia Fortuna Skład: Anna Grabka Internetowe Wydawnictwo Złote Myśli sp. z o.o. ul. Daszyńskiego 5 44-100 Gliwice WWW: www. ZloteMysli.pl EMAIL: kontakt@zlotemysli.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. SPIS TREŚCI ♦ OD AUTORA ...................................................................................6 ♦ MIĘDZY DUSZĄ A CIAŁEM ............................................................8 Czy cierpienie psychiczne może wywołać chorobę?...........................................9 Dlaczego stres jest groźny?................................................................................10 ● Wskazania ładu i współistnienia:...............................................................13 Prawidłowe oddychanie a samopoczucie..........................................................16 O czym świadczy irytacja?..................................................................................17 ♦ POKARM MOŻE BYĆ LEKARSTWEM ..........................................20 10 zasad żywienia profilaktycznego..................................................................23 Witaminy przedłużają życie..............................................................................25 ● Witamina E................................................................................................25 ● Witamina A................................................................................................29 ● Witamina C................................................................................................33 Zapotrzebowanie na witaminy..........................................................................38 Odpowiednie gotowanie to więcej witamin......................................................39 Witaminy dla urody...........................................................................................42 ● Witamina A................................................................................................42 ● Witamina B2..............................................................................................43 ● Witamina B6..............................................................................................43 ● Kwas pantotenowy.....................................................................................44 Bezcenne makro- i mikroelementy...................................................................44 ● Gdy brak żelaza..........................................................................................45 ● Wapń zapobiega miażdżycy.......................................................................50 ● Czy miedź chroni przed rakiem?...............................................................53 ● Fluor niebezpieczny i niezbędny...............................................................55 ● Niedoceniany selen ...................................................................................58 ● Jod i choroby tarczycy...............................................................................60 ● Chrom potrzebny seniorom.......................................................................61 ● Niedobór magnezu łatwo stwierdzić.........................................................64 ● Lit zapobiega depresjom............................................................................67 ● Cynk „uruchamia” witaminę A..................................................................69 To warto zapamiętać..........................................................................................71 Produkty spożywcze niedoceniane....................................................................74 ● Soja - roślina wielkich nadziei...................................................................74 ● Czerwone buraki wskazane dla wszystkich...............................................79 ● Złociste ziarnko pszenicy...........................................................................81 ● Otręby pszenne i inne źródła błonnika.....................................................84 ● Zarodki pszenne.........................................................................................90 ● Chleb pracą nabyty bywa smaczny i syty..................................................93 ● Garniec miodu zastąpi aptekę...................................................................97 ● Pierzga......................................................................................................106 ● Propolis - naturalny antybiotyk...............................................................108 ● Mleczko pszczele dobre na wszystko? .....................................................113 ● Inne produkty pszczele.............................................................................115 ● Jego wysokość czosnek............................................................................120 ● Aronia - bogactwo witamin......................................................................122 ● Oliwa z oliwek...........................................................................................125 ● Ryby..........................................................................................................128 ♦ POKARM MOŻE BYĆ TRUCIZNĄ ................................................131 ... a do tego alkohol….......................................................................................135 …i papierosy.....................................................................................................138 ● Etyczne aspekty palenia...........................................................................142 ● W obecnych czasach zapanowała moda na niepalenie! .........................144 ♦ CZY MOŻNA USTRZEC SIĘ NOWOTWORÓW? ...........................145 Najważniejsza odporność................................................................................146 Typ osobowości a podatność na nowotwory...................................................148 Zabójczy stres...................................................................................................149 Rola prawidłowego odżywiania.......................................................................150 Witaminy chronią przed rakiem......................................................................153 Dieta bogatoresztkowa.....................................................................................156 Tłuszcze a nowotwory......................................................................................157 Rak sutka..........................................................................................................158 ● Czynniki sprzyjające rozwojowi raka sutka.............................................159 ● Profilaktyka domowa................................................................................161 ♦ .......................................................163 Gdy serce zaczyna chorować Ostatni przystanek przed zawałem.................................................................166 Kilka rad dla osób cierpiących na chorobę niedokrwienną serca..................169 ● Zioła w chorobie niedokrwiennej............................................................170 Miażdżyca niebezpieczną anomalią.................................................................172 Cholesterol a miażdżyca...................................................................................175 Lepiej zapobiegać niż leczyć............................................................................179 Zioła w profilaktyce miażdżycy.......................................................................186 Zawał serca.......................................................................................................188 Seks po zawale.................................................................................................194 ♦ PRAWIE WSZYSTKO O CIŚNIENIU KRWI .................................196 Nadciśnienie tętnicze.......................................................................................196 ● Zioła zalecane w nadciśnieniu.................................................................199 Niedociśnienie tętnicze....................................................................................201 ● Zioła zalecane w niedociśnieniu..............................................................202 ● Nim sięgniesz po małą czarną.................................................................203 ♦ CUKRZYCA - PROBLEM LUDZKOŚCI ........................................207 Przyczyna nie jest znana.................................................................................207 Wielką rolę odgrywa dieta...............................................................................210 Cukrzyca a zioła................................................................................................213 ♦ PRZEWÓD POKARMOWY LUBI SPOKÓJ ...................................215 Nieżyt żołądka..................................................................................................217 ● Zalecane zioła...........................................................................................218 Zespół jelita nadwrażliwego............................................................................223 Zaparcia stolca.................................................................................................225 ● Zalecane zioła...........................................................................................227 ● Kilka rad...................................................................................................228 Choroba wrzodowa..........................................................................................229 ● Czy potrzebna dieta?................................................................................234 ● Na wrzody dobre zioła.............................................................................236 Nadkwaśność i niedokwaśność.......................................................................238 ♦ SKĄD TE KAMIENIE? .................................................................241 Kamica moczowa.............................................................................................241 ● Zioła mogą pomóc....................................................................................241 Kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych.........................................244 ● Nie obejdzie się bez diety.........................................................................246 ● Zalecane zioła...........................................................................................248 ● Kuracja oliwna i inne................................................................................251 ♦ .................................................253 WĄTROBA NIE JEST Z ŻELAZA Co lubi wątroba?..............................................................................................256 ♦ OSTEOPOROZA, czyli złodziej naszych kości ..............................261 ♦ ŻYWIENIE W RÓŻNYCH GRUPACH WIEKOWYCH ..................266 Żywienie kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią..................................266 Zaczyna się od dzieciństwa..............................................................................272 Zdrowy uczeń lepiej się uczy...........................................................................276 Odżywianie w trzecim wieku..........................................................................280 ♦ PORY ROKU W ŻYWIENIU .........................................................291 Wiosna..............................................................................................................291 Lato..................................................................................................................292 Jesień...............................................................................................................293 Zima.................................................................................................................294 ♦ ...............................................296 CHOROBY METEOROTROPOWE ♦ NATURALNE METODY LECZENIA .............................................301 Homeopatia – podobne leczy podobne..........................................................301 Ekstrakt Ginkgo Biloba pomocny w różnych schorzeniach...........................303 Ziółka z lipy, kąpiel tymiankowa – dobre na przeziębienie...........................306 ♦ DIETA + RUCH – TO ZDROWIE! ................................................308 Niedzielna dawka ruchu.................................................................................308 Zioła odchudzają..............................................................................................310 ● Jak schudnąć i nie tyć?.............................................................................313 ......................................................................322 ♦ PIŚMIENNICTWO CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 6 Współczesny człowiek nie troszczy się należycie o swoje zdrowie. Postępuje tak, jakby wierzył, że dzięki osiągnięciom i możliwościom medycyny, w razie potrzeby lekarz wymieni mu serce, nerkę, czy wą- trobę. A statystyki mówią co innego! W naszym kraju choroby cywili- zacyjne: choroba niedokrwienna serca, zawały mięśnia sercowego, choroba nadciśnieniowa, udary mózgu, cukrzyca, nadwaga i otyłość, alergie i nowotwory - zbierają obfite żniwo. Zapamiętałem na całe życie słowa Mojego Mistrza i Nauczyciela prof. Juliana Aleksandrowicza (1908 - 1988) z Krakowa, który mówił: za swe powołanie jako lekarz uważam nie tylko leczenie ludzi chorych i niesienie im ulgi w cierpieniu, ale przede wszystkim zapobieganie chorobom. W przypadku chorób cywilizacyjnych jest to niezbędne i zupełnie realne, na dodatek skuteczniejsze i tańsze niż samo lecze- nie. Wiele chorób cywilizacyjnych ma wspólne praźródło i możliwe jest równoczesne zapobieganie im wszystkim… Dlatego szerzę wiedzę na temat profilaktyki chorób cywilizacyjnych, zdrowego stylu życia, zdrowej żywności i zdrowego odżywiania. W tej książce Czytelnik znajdzie wiele takich informacji, rad i wskazówek. Stąd też książka dedykowana wszystkim, którzy nie chcą biernie cze- kać, aż dopadnie ich jedna z chorób cywilizacyjnych. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 7 Gdyby chociaż jedna Osoba po przeczytaniu tej książki przedłużyła swoje życie to byłbym szczęśliwy! Chciałem podziękować Moim Dzieciom: synowi Markowi i synowej Danucie - Absolwentom Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie za pomoc w redagowaniu książki. Jacek Roik www.jroik.manpol.net e-mail: jroik@manpol.net tel. 0-14 621-53-48 Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 8 ♦ ♦ MIĘDZY DUSZĄ A CIAŁEM MIĘDZY DUSZĄ A CIAŁEM Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zdrowie to stan peł- nego dobrego samopoczucia fizycznego i psychicznego. Szerszą, powszechnie uznaną i bardziej zrozumiałą definicję zdrowia zaproponował profesor Marcin Kacprzak (1888-1968) - lekarz higie- nista, po II wojnie światowej uczestnik prac WHO: „Zdrowiem nazy- wamy nie tylko brak choroby czy niedomagania, ale i dobre samopo- czucie oraz taki stopień przystosowania się biologicznego, psychicz- nego i społecznego, jaki jest osiągalny dla danej jednostki w najko- rzystniejszych warunkach”. Oznacza to, że sprawność organizmu ludzkiego jest uzależniona od stale na niego wpływających bodźców środowiska zewnętrznego. Zdrowie to nic stałego, niezmiennego. Zdrowie fizyczne i psychiczne jest stanem chwiejnej równowagi organizmu, zależnym od zmien- nych i różnorodnych bodźców otoczenia. Do zachwiania tej równo- wagi dochodzi wtedy, gdy czynniki wpływające na ustrój z zewnątrz, nie odpowiadają cechom fizjologicznym i potrzebom organizmu, mają właściwości trujące lub uszkadzające, są zbyt silne lub działają zbyt długo. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 9 Czy cierpienie psychiczne może wywołać chorobę? W swojej praktyce lekarskiej spotykam pacjentów, których do- legliwości poprzedziły przykre przejścia, nieszczęścia czy urazy psy- chiczne. Czy zdajemy sobie sprawę, że choroba bliskiej osoby, alko- holizm męża, kłopoty w pracy czy kłótnie rodzinne - mają wpływ na funkcjonowanie organów wewnętrznych w naszym organizmie? We współczesnej medycynie wyodrębnia się kategorię chorób, w etiologii których podejrzewa się udział czynników psychologicz- nych. Podstawową koncepcją w medycynie psychosomatycznej jest ścisły wzajemny związek pomiędzy procesami psychicznymi i funkcjami fi- zjologicznymi ustroju. Szczególna rola przypada emocjom. Ich zna- czenie jest związane z pełnieniem przez nie czynności regulacyjnych wobec czynności fizjologicznych i zachowania człowieka. Emocje mogą nie tylko mieć znaczenie w regulowaniu funkcji fizjolo- gicznych, ale w określonych przypadkach (np. długotrwałych sytu- acjach konfliktowych) wpływać na rozregulowanie czynności organi- zmu, co może prowadzić do zmian chorobowych. W niektórych zabu- rzeniach rola emocji w powstawaniu dolegliwości fizycznych wydaje się być decydująca. Odnosi się to do wymiotów czynnościowych, sta- nów skurczowo-wydzielniczych jelita grubego, jadłowstrętu psy- chicznego, bólów głowy napięciowych. W innych zaburzeniach, jak: choroba wrzodowa, nadciśnienie tętnicze, astma, zapalenie wrzo- dziejące jelita grubego, emocje odgrywają rolę istotną, ale nie jedyną. W wielu schorzeniach czynniki psychiczne nie mają uchwytnego zna- czenia, co odnosi się do chorób z niedoboru czy ostrych chorób za- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 10 kaźnych. Jedna z hipotez głosi, że specyficzne przyczyny psycholo- giczne wywołują określone choroby somatyczne. Według poglądów niektórych naukowców, np. zahamowany gniew ma związek z ukła- dem krążenia i powoduje nadciśnienie tętnicze; poczucie zależności i brak uznania wpływają niekorzystnie na przewód pokarmowy, do- prowadzając do wrzodów żołądka i dwunastnicy, natomiast konflikty między seksualnymi tendencjami a możliwościami realizacji pra- gnień przejawiają się zaburzeniami w układzie oddechowym, a więc astmą. Migracje z jednego kraju do drugiego, a szczególnie do obcych kul- tur, zdają się być również czynnikiem wpływającym na wzrost wystę- powania chorób somatycznych. Stwierdzono nagromadzenie rozma- itych chorób i zaburzeń u przybyszów ze Wschodu do Europy Za- chodniej. Częste występowanie zaburzeń zdrowia psychicznego zaob- serwowano także u imigrantów fińskich w bliskiej geograficznie Szwecji. Utrata bliskiej osoby jest formą stresu, z jaką często stykają się lekarze. Wiele badań wskazuje, że takie wydarzenia prowadzą do wzrostu chorób i umieralności. Najwięcej zgonów zanotowano wśród wdowców i wdów. Dlaczego stres jest groźny? Światowa Organizacja Zdrowia określiła stres jako „chorobę stulecia”. Naukowcy twierdzą, że istnieje związek pomiędzy stresem a chorobami nowotworowymi. Podobnie w innych jeszcze schorze- niach, jak: choroby tarczycy, nadciśnienie, cukrzyca, otyłość, astma oskrzelowa, stwardnienie rozsiane, nerwice, alergie, schorzenia krę- gosłupa - upatruje się w stresach jednej z wielu przyczyn ich powsta- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 11 wania. Nie na darmo wśród czynników zagrożenia miażdżycą jest wymieniana sylwetka psychiczna człowieka (jest to mówiąc inaczej próba oceny człowieka pod względem jego reakcji na stres). Słowo „stres” związane jest z nazwiskiem Hansa Selyego, profesora Instytutu Medycyny i Chirurgii Eksperymentalnej Uniwersytetu w Montrealu. Pracował on przez 40 lat nad zagadnieniem stresu. Za- uważył, że chorzy, którzy leczyli się z powodu różnych dolegliwości, mieli pewne objawy wspólne, niezależnie od tego, jaka była ich za- sadnicza choroba. Nasunęło mu to myśl, że obok swoistego czynnika, wywołującego określoną chorobę, musi istnieć inny, który wyzwala nieswoiste reakcje, wspólne wszystkim chorym. Stres wyzwala mechanizm mobilizujący drzemiącą w organizmie energię obronną - w chwili, gdy jest on poddany jakiemuś ob- ciążeniu, bez względu na to, czy jest ono fizyczne czy psychiczne i czy jest przyjemne czy przykre. Każde obciążenie wywołuje w organizmie alarm, który jest natychmiast rejestrowany przez narządy zmysłów i przekazywany do podwzgórza i do przysadki mózgowej. Podwzgó- rze to część naszego mózgu zawierająca ważne ośrodki uczestniczące w kierowaniu pracą autonomicznego, czyli wegetatywnego (niezależ- nego od naszej woli) układu nerwowego, jak: regulacją temperatury ciała, gospodarką wodną organizmu, czynnością gruczołów wydziela- nia wewnętrznego (tarczyca, grasica, trzustka, jądra, jajniki, przytar- czyce, nadnercza, szyszynka), pobieraniem pokarmu, czynnościami seksualnymi oraz reakcjami emocjonalnymi. Czynność podwzgórza jest ściśle związana z czynnością przysadki mózgowej; bodziec ner- wowy przenosi się za pomocą podwzgórza i przysadki mózgowej na nerwowy układ autonomiczny. Gruczoły wydzielania wewnętrznego otrzymują sygnał do natychmiastowego działania. W następstwie Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 12 podwyższa się ciśnienie krwi, serce bije szybciej, wątroba wyrzuca zapasy cukru i tłuszczów, zasilając mięśnie w dodatkowe rezerwy energii, zwiększa się krzepliwość krwi, jako zabezpieczenie przed wy- krwawieniem się po ewentualnym zranieniu. Człowiek gotów jest sprostać nieoczekiwanej sytuacji. Taki model alarmowej reakcji działał już u naszych przodków. Miał charakter obronny i dawał szansę utrzymania się przy życiu. Pobu- dzał do błyskawicznej ucieczki lub walki w obliczu grożących niebez- pieczeństw. Obecnie żyjemy w innych czasach. Inne grożą nam niebezpie- czeństwa. Skala szkodliwych bodźców znacznie się zwiększyła. Wy- mienić należy: hałas, pośpiech, tłok, nieżyczliwość, przemęczenie, strach, niemożność sprostania stawianym wymaganiom. Nie może- my podołać reakcjom stresowym. Mechanizm pierwotnie obronny staje się obecnie mechanizmem zagłady. Wyrzucane przez wątrobę podczas stresu kwasy tłuszczowe zamieniają się w cholesterol i od- kładają się w tętnicach, powodując miażdżycę. Zwiększona krzepli- wość krwi sprzyja powstawaniu zakrzepów w naczyniach mózgu, ser- ca, płuc lub kończyn. Stres sprzyja infekcjom poprzez osłabienie obrony immunologicznej. Gdy mamy zmartwienie, nie dziwmy się, że np. w okresie epidemii grypy szybciej zachorujemy i dłużej będzie- my wracać do zdrowia. Wyeliminowanie strachu przed operacją, jak dowodzą badania, przez odpowiednią psychoterapię powoduje w okresie pooperacyjnym zmniejszenie ilości zakrzepów w naczyniach krwionośnych i wrzo- dów żołądka. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 13 Selye podkreśla, że stres jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu – fizjologicznym zjawiskiem związanym z proce- sami życia. Obrona przed stresem jest indywidualną właściwością każdego z nas. Nie ma na to recepty. Musimy ciągle poszukiwać takiego sposobu odprężania się, który dla nas będzie właściwy. Jedni potrzebują dla rekreacji muzyki, ruchu i zabawy. Inni przeciwnie – tylko cisza daje im równowagę psychiczną. Im dłużej jestem lekarzem... Im dłużej jestem lekarzem, tym bardziej wierzę, że sposób myślenia współczesnego człowieka i jego styl życia, mają decydujący wpływ na zdrowie. W tym miejscu przytoczę dziesięć zasad wietnamskiego na- uczyciela Zen Thieh Nhat Hanha. Autor nazwał je wskazaniami ładu i współistnienia. ● WSKAZANIA ŁADU I WSPÓŁISTNIENIA 1. Nie przywiązuj się bałwochwalczo do żadnej doktryny, teorii czy ideologii. Wszystkie systemy teoretyczne są jedynie drogowskazami, żaden nie objawia prawdy absolutnej. Unikaj ciasnego myślenia. Ucz się nie przywiązywać do aktualnie wyznawanych poglądów, abyś mógł zachować otwartość wobec cudzego punktu widzenia. Prawda tkwi w życiu, nie w doktrynach. Bądź gotów uczyć się przez całe ży- cie, stale obserwując rzeczywistość w sobie i otaczającym cię świecie. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 14 2. Nie zmuszaj nikogo – także i dzieci – do wyznawania twoich po- glądów. Nie posługuj się w tym celu groźbą, pieniędzmi, propagandą ani wychowawczym autorytetem. Poprzez współczujący dialog po- magaj innym odrzucać fanatyzm i ciasnotę poglądów. 3. Nie unikaj kontaktu z cierpieniem. Niech nie opuszcza cię świado- mość, jak wiele cierpienia istnieje na świecie. Staraj się docierać do cierpiących na wszelkie możliwe sposoby – poprzez kontakty osobi- ste, odwiedziny, działania na rzecz innych. Nie trzeba daleko szukać... 4. Nie gromadź bogactw ponad miarę, gdy miliony głodują. Nie rób ze sławy, zysku, zamożności czy przyjemności zmysłowych głównego celu życia. Żyj prosto, dzieląc czas, energię i dobra materialne z tymi, którzy są w potrzebie. 5. Nie podsycaj gniewu i nienawiści. Naucz się wykrywać i transfor- mować złe uczucia, póki są tylko ziarnem w twojej świadomości, za- nim wykiełkują. Gdy czujesz pierwsze oznaki nienawiści lub złości, skupiaj uwagę na oddechu, aby postrzec i pojąć naturę tych uczuć oraz uwarunkowania osób, które je wywołały. 6. Nie rozpraszaj się. Obserwuj uważnie swoje oddychanie, aby stale powracać do tego, co się dzieje w chwili obecnej. Bądź w kontakcie ze wszystkim, co jest cudowne, odradzające i uzdrawiające w tobie sa- mym i wokół ciebie. Zasiewaj w sobie ziarno radości, pokoju i zrozu- mienia, które sprzyja zachodzącym w głębi twojej świadomości pro- cesom transformacji. 7. Nie mów rzeczy niezgodnych z prawdą ani dla osobistych korzyści, ani po to, by wywrzeć wrażenie na słuchaczach. Nie wypowiadaj słów, Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 15 które wywołują konflikty i nienawiść. Nie rozpowszechniaj nie spraw- dzonych wiadomości. Zawsze wypowiadaj się uczciwie i konstruktyw- nie. Miej odwagę zabrać głos, gdy dostrzegasz niesprawiedliwość, na- wet wtedy, gdy może się to dla ciebie okazać niebezpieczne. 8. Nie wykonuj takiego zawodu, którego efekty są szkodliwe dla ludzkości bądź przyrody. Nie inwestuj w towarzystwa i spółki pozba- wiające innych szansy na życie. Wybierz sobie zajęcie, które pomoże ci wyrazić twoją troskę o innych. 9. Nie przywłaszczaj sobie rzeczy, które powinny należeć do kogoś innego. Szanuj cudzą własność, jednak nie dopuszczaj, by inni ludzie bogacili się na ludzkim cierpieniu czy cierpieniu jakichkolwiek istot. 10. Szanuj własne ciało i obchodź się z nim jak najlepiej. Gromadź energię życiową dla realizacji swoich ideałów. Nie podejmuj życia płciowego bez miłości i płynących z niej zobowiązań. Wkraczając w związki seksualne, bądź świadom przyszłych cierpień, jakie możesz spowodować. Bądź w pełni świadom odpowiedzialności związanej z powołaniem nowego istnienia. Medytuj nad kształtem świata, do którego powołujesz nowe życie. Wśród tych wywołujących zadumę i budzących refleksje zaleceń, jest mowa o kontrolowanym oddychaniu. Dla ludzi Wschodu prawidłowe oddychanie to jeden z podstawowych warunków harmonii ciała i du- szy. Nic nie stoi na przeszkodzie, by każdy z nas sprawdził, czy oddy- chając świadomie, wpłynie na swoje zdrowie i samopoczucie. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 16 Prawidłowe oddychanie a samopoczucie Obliczono, że w ciągu dnia każdy z nas wykonuje ok. 20 tysięcy wde- chów i wydechów, przeciętnie 15-16 razy na minutę. Nieznajomość fizjologii i utrwalone przez lata złe nawyki powodują, że większość z nas oddycha nieprawidłowo, wykorzystując część możliwości płuc. Nieprawidłowa technika oddychania bywa często przyczyną zmęcze- nia, bólów głowy, mięśni brzucha i innych dolegliwości. Chociaż od- dychanie związane jest głównie z funkcją ośrodka oddechowego, któ- ry działa automatycznie, odruchowo i zależy od nadrzędnego wpływu mózgu, kierując się wolą, można je do pewnych granic modyfikować. Jest to ważne także w usprawnieniu oddychania. Aby w pełni wykorzystać możliwości płuc, trzeba wprawiać w ruch całą klatkę piersiową. Oczywiście dbać musimy także o to, aby w miarę możliwości dostarczane powietrze było jak najbardziej czy- ste. Najprostszym ćwiczeniem pomagającym w tzw. pełnym oddy- chaniu jest częste ,,wciąganie” brzucha. Wydech jest prawidłowy, kiedy ma się uczucie, że w płucach nie ma już powietrza. Dopiero wówczas nabieramy go ponownie, zachowując pomiędzy wdechem a wydechem krótką przerwę. Wydech powinien trwać dwa razy dłu- żej niż wdech. Ważne jest, aby powietrze pobierać nosem, by w dro- dze do płuc zdążyło się ogrzać do odpowiedniej temperatury, zaś kurz i inne zanieczyszczenia nie trafiły do nich bezpośrednio. Oto prawidłowy oddech: • Stojąc lub siedząc (w pozycji wyprostowanej), spokojnie wciągamy powietrze przez nos (przepona wykonuje ruch w dół). Musimy mieć wrażenie, że powietrze zostało wtłoczone do brzucha. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 17 • Kiedy dolna część płuc zostaje wypełniona powietrzem, „rozwiera- my” klatkę piersiową, pozwalając, by powietrze napłynęło do środko- wej i częściowo górnej połowy płuc. • Wysuwając górną część klatki piersiowej, dotleniamy górną część płuc, a przez lekkie uniesienie ramion ich wierzchołki. Ćwiczenia te na początku mogą sprawić nieco kłopotu, dlatego przez pierwsze 3-4 dni prób, trzeba starać się opanować wszystkie trzy fazy oddychania – dolną, środkową i górną – nie zwracając specjalnej uwagi na płynność. Ćwiczenia wykonujemy dokładnie, faza po fazie, kilka razy dziennie po pięć minut. Przez następne 3-4 dni czas ćwi- czeń zwiększamy dwukrotnie, starając się, by fazy oddechu coraz płynniej przechodziły jedna w drugą. Gdy prawidłowe oddychanie będzie przychodziło już bez trudu, próbujemy coraz częściej oddy- chać tylko w ten sposób. Podobno na dobroczynne skutki pełnego oddychania nie trzeba dłu- go czekać. Staniemy się spokojniejsi, lepiej funkcjonować będzie układ krążenia i trawienia. Pełniejszemu spalaniu ulegną zalegające w komórkach różne produkty przemiany materii, a natlenione płuca i cały system oddechowy nie poddadzą się łatwo przeziębieniom. O czym świadczy irytacja? Udowodniono, że osoby, które potrafią się opanować i o byle głup- stwo nie irytują się, żyją dłużej. Natomiast osobnicy, którzy żyją w ciągłym napięciu psychicznym, wpadając czasem we wściekłość, bardzo często narażają się na zawał serca. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 18 Każde zdenerwowanie i sytuacja stresowa pozostawiają po sobie ja- kiś ślad w organizmie. Przy silnym podnieceniu, zdenerwowaniu i irytacji następują gwałtowne zaburzenia w krążeniu. Często serce ma przyspieszony rytm z powodu zwężania się naczyń krwiono- śnych. Zdarza się, że przy gwałtownych irytacjach następuje pęknię- cie naczyń krwionośnych. Pękają one w miejscach niebezpiecznych dla życia, właśnie tam, gdzie są najdrobniejsze i najmniejsze, czyli w mózgu. Dlatego ciągła irytacja i podenerwowanie prowadzą do wy- lewów lub w najlepszym razie do zaburzeń krążenia. Irytacje i ciągłe zdenerwowania bardzo niekorzystnie wpływają na serce, gdyż jego mięsień pracuje zmiennie i serce bije nieregularnie. Mięsień podlega osłabieniu, co czasem prowadzi do zawału serca. Im częściej i dłużej utrzymuje się stan napięcia nerwowego, tym większe stanowi obciążenie dla serca i niebezpieczeństwo dla osoby, która nie potrafi panować nad swoimi nerwami. Przy irytacjach, zdenerwowaniach i napięciach doznaje szkody także przewód pokarmowy. Stąd też problemy z wrzodami żołądka oraz dwunastnicy. Ludzie zbyt nerwowi bardzo często odczuwają bóle żo- łądka, a czasami dolegliwości spowodowane zaciskaniem się lub skręcaniem jelita cienkiego. Brak umiejętności kontrolowania emocji, relaksowania się, zachowa- nia spokoju w sytuacjach, które z perspektywy naszego życia, zdro- wia czy szczęścia nie są istotne, jest sygnałem zakłócenia harmonii organizmu, a zatem sygnałem niedostatku zdrowia. Przyczyn tego stanu rzeczy może być wiele, ale jakże często odnajdujemy je w nie- prawidłowym odżywianiu się. Nadmierna drażliwość i nerwowość może być spowodowana niedostatkiem poszczególnych składników pokarmowych (np. magnezu, litu czy witamin z grupy B), a także ich Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 19 nadmiarem (np. fluoru, który przechwytuje magnez z surowicy krwi, czy witaminy A, przy nierozsądnym zażywaniu zawierających ją syn- tetycznych specyfików aptecznych). Zajmiemy się tymi zagadnieniami w kolejnych rozdziałach tej książki. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 20 ♦ ♦ POKARM MOŻE BYĆ LEKARSTWEM POKARM MOŻE BYĆ LEKARSTWEM Według opinii Światowej Organizacji Zdrowia edukacja w zakresie żywienia jest jednym z ważnych punktów programu zmierzającego do poprawy życia ludzkości. Niedostateczna wiedza o żywieniu doty- czy nie tylko grup ludności o niższej kulturze i zamożności. Można żywić się drogo i źle, jak również tanio i zdrowo. Akcja propagowania zasad racjonalnego odżywiania nie spełni zadania, jeżeli na naszych stołach zabraknie produktów zaliczanych do „zdrowej żywności”. Warto więc, abyśmy wszyscy wiedzieli, w jaki sposób możemy sobie pomóc, jakie składniki są niezbędne dla naszego organizmu, a czego winniśmy się wystrzegać. Mieszkańcy krajów uprzemysłowionych żywią się nadmiernie ze wszystkimi ujemnymi tego konsekwencjami. Kraje zapóźnione eko- nomicznie mają zgoła odmienne kłopoty. Narasta zjawisko głodu i niedożywienia. Na sześciu mieszkańców Ziemi przypada jeden czło- wiek niedożywiony. Co roku ok. 100 tysięcy dzieci traci wzrok wsku- tek niedoboru witaminy A. W 15 krajach Ameryki Południowej nie- dożywienie jest przyczyną aż 57 zgonów dzieci. Niedożywienie w pierwszym okresie życia dziecka wyciska swe piętno na dorosłym człowieku w formie już nieodwracalnego niedorozwoju fizycznego i umysłowego. W Ameryce Północnej żywieniowcy i lekarze już dawno zaczęli bić na alarm i ostrzegać przed niewłaściwym sposobem odżywiania. Na 10 zgonów w Stanach Zjednoczonych 6 było związanych z tym czyn- nikiem. Nadmierne, a tym samym wadliwe żywienie, powoduje Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 21 większą liczbę zgonów niż jakakolwiek inna przyczyna z wyjątkiem naturalnej, tj. starości. Na początku 1977 r. został opracowany przez Komitet Żywienia i Po- trzeb Człowieka Senatu Stanów Zjednoczonych Ameryki pod prze- wodnictwem senatora George a Mc Governa słynny raport pt. „Cele żywnościowe Stanów Zjednoczonych”. Jego zadaniem było zwróce- nie uwagi społeczeństwa amerykańskiego na to, że sposób odżywia- nia się doszedł już do momentu krytycznego. Raport informował, że w USA spożywa się nadmierne ilości mięsa zawierającego szkodliwe tłuszcze, tłuszczów, cukru i jaj, a zbyt mało owoców, warzyw, prze- tworów zbożowych, drobiu i ryb. W raporcie zwrócono uwagę, że problem właściwego żywienia społeczeństwa to nie tylko sprawa służby zdrowia, ale całej gospodarki żywnościowej, która wymaga znacznych reform i badań naukowych, zwłaszcza w dziedzinie pro- dukcji, przetwórstwa i użytkowania żywności. Raport postuluje m.in. zwiększenie spożycia węglowodanów przy jednoczesnym zmniejsze- niu konsumpcji cukru o ok. 40 . Wskazuje też na potrzebę takiego zredukowania spożycia tłuszczu, aby zamiast 40 energii dostarczał on tylko 30 oraz obniżenia używania soli kuchennej aż o 85 , tj. do 3 g dziennie. To było przed ponad dwudziestu laty. W tym czasie nauki żywienio- we uczyniły olbrzymi postęp. Przybyło wiele dowodów na to, że zna- jąc zasady racjonalnego odżywiania i właściwie zestawiając odpo- wiednie produkty spożywcze, można zahamować rozwój miażdżycy. Amerykańska Fundacja Zdrowia opublikowała dane skłaniające do przypuszczenia, że co najmniej 50 nowotworów u kobiet i ok. 35 u mężczyzn ma związek z żywieniem. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 22 Pod koniec lat sześćdziesiątych zgromadzono dowody na to, że cho- roby, których powstawania nie wiązano dotychczas z nieprawidło- wym żywieniem, są również tego samego pochodzenia. Dotyczy to w szczególności chorób układu krążenia powstających na tle miaż- dżycy. W krajach ekonomicznie rozwiniętych choroby tego układu są przyczyną ok. 50 wszystkich zgonów. W wyniku licznych prac epi- demiologicznych, doświadczalnych i klinicznych zdano sobie sprawę, że żywienie może wywierać wpływ na czynniki ryzyka i prowadzić do takich schorzeń, jak: choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tęt- nicze, cukrzyca, a także kamica żółciowa i rak jelita grubego. Ich czę- ste występowanie, określane mianem epidemii, dowody potwierdza- jące przyczynowy związek z żywieniem, jakkolwiek niekompletne, są dla wielu organów rządowych w różnych krajach wystarczająco prze- konujące do podejmowania wysiłków na rzecz zmiany modelu żywie- nia społeczeństw. Medycyna profilaktyczna, która jest najważniejszym zadaniem leka- rzy, nabrała dziś szczególnego znaczenia. Opanowanie epidemii cho- rób cywilizacyjnych w oparciu o medycynę kliniczną jest prawie nie- możliwe, bowiem wymaga astronomicznych nakładów finansowych. Zapobieganie jest znacznie tańsze, a ponadto daje dodatnie efekty długofalowe. W wielu krajach opracowano narodowe programy ży- wienia, których celem jest utrzymanie dobrego stanu zdrowia popu- lacji oraz zapobieganie chorobom cywilizacyjnym rozwijającym się na tle wad w żywieniu. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 23 10 zasad żywienia profilaktycznego Warto się zapoznać z 10 zasadami żywienia profilaktycznego opraco- wanymi w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie. Oto one: • Bezpieczeństwo dla zdrowia tkwi w rozmaitości spożywanych pro- duktów. Nie ma produktu spożywczego, który by zawierał wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w dużych ilościach, dlatego mało urozmaicone pożywienie może powodować niedobory niektórych składników. • Utrzymanie należnej wagi ciała chroni przed chorobami przemiany materii. U otyłych częściej występują: miażdżyca, cukrzyca, dna, nadciśnienie tętnicze, kamica żółciowa i inne choroby. • Ciemne pieczywo jest bogatsze w witaminy, składniki mineralne i błonnik niż chleb biały. Codzienne spożywanie pieczywa razowego reguluje pracę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom i uła- twia utrzymanie należnej wagi ciała. • Dwie szklanki chudego mleka dziennie zapewniają wystarczającą ilość wapnia. Mleko jest również dobrym źródłem wysokowartościo- wego białka i witaminy B2. Tłuszcz mleczny, znajdujący się również w tłustych serach, sprzyja rozwojowi miażdżycy tętnic. • Ryba jest zdrowszym źródłem białka niż mięso. Spożywanie ryby co najmniej dwa razy w tygodniu należy do zasad profilaktyki choroby wieńcowej. Nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soja), będące również dobrym źródłem białka, mają także znaczenie w profilaktyce miażdżycy. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 24 • Duża ilość warzyw i owoców zapewnia organizmowi wystarczającą ilość witamin i beta-karotenu, składników mineralnych i błonnika. Witaminy zawarte w warzywach i owocach mają właściwości prze- ciwmiażdżycowe i przeciwnowotworowe. Potas obniża ciśnienie krwi. Błonnik warzyw i owoców reguluje pracę przewodu pokarmo- wego, zapobiega zaparciom i obniża poziom cholesterolu w surowicy krwi. • Ograniczanie spożycia tłuszczów zwierzęcych i produktów obfitych w cholesterol jest nieodzownym warunkiem profilaktyki zawału ser- ca. Tłuszcze zwierzęce podnoszą stężenie cholesterolu w surowicy krwi i zwiększają jej krzepliwość. Produkty obfitujące w cholesterol (przede wszystkim podroby i jaja) również zwiększają poziom chole- sterolu. • Unikanie słodyczy chroni zęby przed próchnicą, i ułatwia utrzyma- nie należnej wagi ciała. Cukier nie dostarcza żadnych niezbędnych składników odżywczych, a jako bogate źródło energii wypiera z ży- wienia produkty zawierające te składniki. • Mniej soli – to mniejsze zagrożenie nadciśnieniem. Sól podnosi ci- śnienie krwi u wielu ludzi. Ograniczać spożycie soli powinny w szcze- gólności osoby z rodzin, w których występuje nadciśnienie. • Niepicie alkoholu jest rozsądniejsze od umiaru w spożyciu. Nad- używanie rujnuje zdrowie. W zdrowym żywieniu nie ma miejsca na alkohol. Jest on bogatym źródłem energii i nie zawiera żadnych składników pokarmowych. Wywiera natomiast działanie toksyczne. Jest szczególnie szkodliwy przy zwyczajnym spożywaniu więcej niż 2 „drinków” dziennie. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 25 Nikt rozsądny nie będzie kwestionował tych prostych, jasno sformu- łowanych, przekonujących zasad. Warto jednak zapoznać się z inny- mi oryginalnymi teoriami żywieniowymi, które wyrosły na gruncie odległych i mało nam znanych kultur, zwłaszcza, że na świecie zdo- bywają one coraz większą popularność. Witaminy przedłużają życie Witaminy są tymi składnikami w codziennej diecie, które przedłuża- ją życie i pozwalają zachować zdrowie. Są to niezbędne dla ustroju związki organiczne, występujące w bardzo małych stężeniach w natu- ralnych produktach żywnościowych, konieczne do prawidłowego przebiegu czynności życiowych komórek i tkanek. Nazwę „witamina” wprowadził do nauki biochemik amerykański polskiego pochodzenia Kazimierz Funk. Słowo witamina pochodzi z języka łacińskiego i oznacza ,,vita” - życie i ,,amina” - rodzaj związku chemicznego. ● WITAMINA E Omawianie znaczenia witamin dla naszego organizmu rozpocznę od witaminy E, o której coraz bardziej głośno. Słyszy się o jej „cudow- nych” właściwościach. Ma przedłużać młodość, łagodzić objawy okresu przejściowego u kobiet, chronić serce przed zawałami. Jak jest naprawdę? Nazwą witamina E określa się grupę ośmiu związków, zwanych toko- ferolami, o zbliżonej budowie chemicznej i podobnym działaniu bio- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 26 logicznym, lecz o różnej aktywności. Rozpuszczają się one w tłusz- czach, nie rozpuszczają się w wodzie. Pierwsze objawy niedoboru witaminy E stwierdzono przypadkowo podczas badań na szczurach laboratoryjnych. Karmiono je specjalną dietą mleczną. Stwierdzono podczas tego eksperymentu zaburzenia w rozmnażaniu się gryzoni. Eksperymentowano dalej: jednej grupie podawano dietę niepełno- wartościową, drugiej z dodatkiem świeżych liści sałaty. W grupie sa- mic nie otrzymujących liści sałaty dochodziło do resorpcji płodów lub martwych urodzeń. Natomiast u zwierząt, którym dodawano do pokarmów świeżych liści sałaty nie stwierdzono żadnych zaburzeń. Barnet Sure nadał temu czynnikowi zapobiegającemu bezpłodności nazwę witamina E. Niedobory witaminy E wywołują nie tylko bez- płodność u samic szczurów, ale także u samców. U człowieka dorosłego niezwykle trudno jest wywołać objawy niedo- boru tej witaminy. Natomiast łatwo jest zaobserwować niedobory wi- taminy E u noworodków wcześniaków, które karmiono sztucznymi metodami. Występowały u takich dzieci następujące objawy: zwięk- szona wrażliwość, zaburzenia oddychania, zaburzenia snu, obrzęk twarzy, większa wrażliwość czerwonych ciałek krwi na działanie czynników chemicznych, przez co dochodzi do rozpadu erytrocytów. Podanie leczniczych dawek witaminy E szybko powodowało ustępo- wanie tych zmian. Człowiek dorosły dysponuje dużymi zapasami witaminy E, bardzo powoli ją traci podczas wywoływanych sztucznie dla celów nauko- wych jej niedoborów. Witamina E jest mało wrażliwa na gotowanie; nawet po 1 - 2 godzinach obróbki termicznej dochodzi do niewielkich Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 27 strat, ale przechowywanie produktów zawierających witaminę E na słońcu powoduje bardzo szybkie jej niszczenie. Dlatego oleje roślinne należy przechowywać w butelkach z ciemnego szkła lub w odpowied- nich opakowaniach plastikowych. Z tego też względu kapsułki wita- miny E pakuje się w czerwoną otoczkę i przechowuje w opakowaniu z ciemnego szkła. Natomiast zamrożenie produktu żywnościowego lub jego puszkowanie nie zapobiega stratom witaminy E. Świeży gro- szek zielony zawiera w 100g produktu 0,11mg witaminy E, mrożony - 0,05, a puszkowany zaledwie 0,02mg. Osoby leczące się preparatami żelaza powinny pamiętać, że nie nale- ży równocześnie przyjmować witaminy E. Żelazo unieczynnia wita- minę E. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, to trzeba przestrzegać 8-12 godzin przerwy po podaniu preparatów żelaza. W warunkach natu- ralnych witamina E występuje głównie w świecie roślinnym. Najlep- szym jej dostawcą są oleje z kiełków różnych nasion, a przede wszystkim pszenicy, jadalne oleje roślinne, a zwłaszcza słoneczniko- wy i oliwa z oliwek. Naturalnym źródłem witaminy E są także ziarna zbóż i zielone warzywa liściaste, jak np. sałata oraz groszek zielony lub dojrzały, kukurydza, pietruszka. W produktach zbożowych w zbyt oczyszczonych ziarnach – jak przy produkcji białych mąk – zawartość witaminy E jest niewielka. Dlatego wciąż przypominam o konieczności spożywania ciemnego pieczywa i otrąb pszennych. Do- skonałym źródłem witaminy E są zarodki pszenne. Z produktów pochodzenia zwierzęcego, największe ilości tej witami- ny zawierają jaja, mleko i masło. Jednak nie są to tak dobre źródła, jak produkty roślinne. Oto zawartość witaminy E w niektórych produktach: Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 28 Produkt olej słonecznikowy olej sojowy kiełki pszenicy zarodki pszenne kukurydza warzywa i owoce sałata groch dojrzały groszek zielony pietruszka sery masło smalec wątroba drożdże Zawartość witaminy E w 100 g 50 mg 10-15 mg 27 mg 25 mg 10 mg 0,5-1,5 mg 8 mg 8 mg 6 mg 5,5 mg 0,3-0,6 mg 0,6-2,1 mg 1,2 mg 2,0 mg 0 Największe zapasy witaminy E organizm gromadzi w wątrobie, tkan- ce tłuszczowej, jądrach i łożysku. Istnieje współzależność między zawartością witaminy E w pożywie- niu i stopniem wykorzystania przez ustrój karotenu (związek, z któ- rego w organizmie powstaje witamina A). Są doniesienia o stosowa- niu dużych dawek witaminy E z dobrymi rezultatami w takich scho- rzeniach, jak: choroba niedokrwienia serca, ostre zapalenie zakrze- powe żył, żylakowate owrzodzenie podudzi, ciężkie oparzenia, zapa- lenie nerek, zarostowe zapalenie tętnic, nocne kurcze mięśni pod- udzi, grzybice skóry. Wykazano również duże podobieństwo w dzia- łaniu witaminy E i pierwiastka śladowego - selenu. Witaminy E i C mają zapobiegać procesowi starzenia się człowieka. Podkreśla się działanie ochronne witaminy E w powstawaniu nowotworów. Ryzy- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 29 ku wystąpienia raka żołądka sprzyja niedostateczne spożycie wita- min C, E oraz A. ● WITAMINA A Następna jest witamina A, zaliczana do grupy witamin rozpusz- czalnych w tłuszczach. Stanowi ona jeden z ponad tysiąca związków określanych wspólną nazwą retinoidów, z których większość jest otrzymywana syntetycznie. W pokarmach witamina A występuje jako retinol, zawarty głównie w maśle, mięsie, mleku i jajach oraz jako beta-karoten, znajdujący się w żółtych owocach i zielonych wa- rzywach. Stopień wykorzystania karotenu jest znacznie mniejszy niż retinolu. W roku 1967 Nagrodę Nobla otrzymał amerykański biochemik i fi- zjolog prof. George Wald za wyjaśnienie roli witaminy A w procesach widzenia. Jest ona istotnym składnikiem barwnika wzrokowego (czerwieni wzrokowej w pręcikach i czopkach siatkówki). Jej niedo- bór prowadzi u człowieka do wystąpienia tzw. kurzej ślepoty, która jest zaburzeniem widzenia pręcikowego. Przyczyną niedoboru wita- miny może być nie tylko niewystarczające jej spożywanie, lecz także upośledzenie wchłaniania w jelicie oraz niedostateczna przemiana prowitaminy A, która zdarza się w chorobach wątroby. Z badań na- ukowych wynika, że do utrzymania prawidłowego poziomu witaminy A we krwi niezbędny jest cynk. Jest on potrzebny do procesów uwal- niania witaminy A z wątroby. U chorych cierpiących z powodu mar- skości wątroby stężenie cynku we krwi jest zmniejszone, ich stan (wraz z upośledzonym widzeniem w ciemności) nie poprawia się po leczeniu witaminą A. Fakty te potwierdzają przypuszczenie, że nie- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 30 dobór cynku może niepomyślnie oddziaływać na metabolizm wita- miny A. W Polsce rzadko spotyka się objawy niedoboru tej witaminy. Nato- miast w krajach południowej Azji notuje się rocznie 500000 nowych przypadków owrzodzeń rogówki i 20000 przypadków utraty wzroku. Przyczyną tych chorób jest niedobór lub brak witaminy A, który to- warzyszy ogólnemu niedożywieniu, zakażeniom pasożytniczym i chorobom biegunkowym. W procesach wchłaniania witaminy A z przewodu pokarmowego uczestniczą kwasy żółciowe oraz witamina E (tokoferol). Oprócz wcześniej wymienionej, funkcje witaminy A w organizmie są rozliczne. Jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania ucha we- wnętrznego, bierze udział w procesach odpornościowych (immuno- logicznych), ma wpływ na różnicowanie się tkanki nabłonkowej. Nie- dobór witaminy A może wywołać nadmierne rogowacenie i suchość skóry, wysychanie błon śluzowych ze zmniejszeniem odporności gór- nych dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego na czynniki zakaźne, upośledzenie wytwarzania zębów, opóźnienie wzrostu i za- burzenia reprodukcji. Nadmiar witaminy A prowadzi do hiperwita- minozy, której objawami są między innymi brak apetytu, łatwe mę- czenie się, nadmierna drażliwość, bóle stawów, zmiany skórne (nad- mierna pigmentacja, świąd), wypadanie włosów oraz bóle głowy. W wyniku przedawkowania witaminy A może nawet dojść do uszko- dzenia wątroby. Nie należy więc nadużywać kapsułek z witaminą A. Dobowe zapotrzebowanie na witaminę A wynosi 5000 jednostek międzynarodowych lub 1000 równoważników retinolu. Dlatego mogą być wyłącznie ordynowane przez lekarza po zbadaniu chorego i nie mogą być nadużywane! Większość organizmów wyższych, Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 31 a więc i człowiek, nie jest w stanie syntetyzować witaminy A. Musi być ona dostarczana w pożywieniu jako gotowy produkt lub w posta- ci bezpośredniego prekursora, czyli karotenu. Magazynowanie witaminy A odbywa się w wątrobie, dlatego musimy oszczędzać ten narząd. Gdy wejdziemy z jasnego pomieszczenia do ciemnego i długo trwa przyzwyczajenie wzroku do widzenia w ciem- ności – ponad 7-8 sekund – to znaczy, że mamy niedobory witaminy A. Jeżeli ten czas przedłuża się do kilkunastu sekund, to jest to ostrzegawczy sygnał, aby jak najszybciej udać się po pomoc do leka- rza. Zleci nam wtedy na pewno pigułki i odpowiednią dietę, aby jak najszybciej organizm uzyskał równowagę. Ale nie tylko od lekarzy należy oczekiwać pomocy. Nasze zdrowie jest również w rękach rol- ników. Produkty pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza pełnotłuste mleko i masło, są najbogatszymi źródłami witaminy A i jej prowita- min. Zależy to jednak od sposobu żywienia zwierząt i przechowywa- nia gotowych produktów. Aby nie dopuścić do niedoborów lub braku witaminy A powinniśmy wiedzieć, w jakich produktach ona się znajduje: Produkt tran wątroba wołowa wątroba wieprzowa wątroba cielęca masło kiszka pasztetowa ser fermentowany tłusty i nerki ser biały pełnotłusty śmietana twaróg Zawartość witaminy A w l00 g 60000 j.m. 15000 j.m. 5000 j.m. 4000 j.m. 2000 j.m. 2000 j.m. 1000 j.m. 800 j.m. 700 j.m. 130 j.m. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 32 śledź mleko 110 j.m. 90 j.m. Karoten, czyli prowitamina A, znajduje się w następujących ilościach w 100 g produktu w przeliczeniu na jednostki międzynarodowe: Produkt marchew natka pietruszki, szczaw, jarzębina szpinak kapusta włoska rzeżucha sałata śliwki suszone dynia pomidory groch i grzyby kurki brzoskwinie morele kapusta biała fasola szparagowa, zielona śliwki świeże jeżyny groszek zielony ● WITAMINA C Zawartość prowitaminy A w 100 g 15000 j.m. 13000 j.m. 10000 j.m. 5 600 j.m. 4250 j.m. 3200 j.m. 2000 j.m. 1600 j.m. 850 j.m. 800 j.m. 750 j.m. 700 j.m. 630 j.m. 450 j.m. 370 j.m. 300 j.m. 200 j.m. Najbardziej popularna jest witamina C. Kwas askorbinowy, bo taką nazwę chemiczną ona nosi, należy do grupy witamin bardzo łatwo rozpuszczalnych w wodzie i jednocześnie łatwo rozkładających się. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 33 Głównym źródłem pokarmowym witaminy C są świeże warzywa i owoce. Po spożyciu produktów zawierających witaminę C jest ona łatwo wchłaniana w całym jelicie cienkim do krwi, a stamtąd do tka- nek. Okres połowicznego rozkładu ogólnoustrojowej puli kwasu askorbinowego wynosi 16 tygodni. To dobrze tłumaczy fakt pojawie- nia się szkorbutu, czyli gnilca dopiero po 3-4 miesiącach niespoży- wania witaminy C. Czasy to zamierzchłe, gdy brakowało witaminy C w pożywieniu. Dotyczyło to zwłaszcza marynarzy oraz mieszkańców oblężonych miast. Dzisiaj schorzenie to jest rzadko spotykane. Spo- radycznie zdarza się wśród osób spożywających jedynie pokarmy go- towane, bez jarzyn i owoców. U dzieci awitaminoza C występuje naj- częściej w niemowlęctwie pomiędzy 6 a 12 miesiącem życia, jeśli są karmione jedynie mlekiem gotowanym. Mleko nie zawiera witaminy C, a procesy termiczne niszczą jej resztki. Jakie są objawy szkorbutu? Najczęstsze to: krwawienie z błon śluzo- wych, do jam stawów i mięśni, z obrzękiem, zmianami zapalno-mar- twiczymi dziąseł, wypadaniem zębów, niedokrwistością, zmniejsze- niem masy ciała i osłabieniem ogólnej odporności ustroju. Początko- we objawy niedoboru witaminy C są często niecharakterystyczne: utrata łaknienia, łatwe męczenie się, bóle stawowo-mięśniowe oraz krwawienie z dziąseł. Z dotychczasowych badań wynika, że stosowanie dużych dawek wita- miny C nie wywołuje jej przedawkowania; nadmiar witaminy jest wydalany z organizmu. Rola witaminy C jest wieloraka i przejawia się w udziale tego związku w różnych przemianach ustrojowych. Prawidłowy proces tworzenia tkanek: łącznej, chrzęstnej i kostnej nie może się odbywać bez udzia- łu witaminy C. Tworzy ona układ oksydacyjno-redukcyjny, odgrywa- Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 34 jący istotną rolę w oddychaniu tkankowym oraz warunkuje prawi- dłowy przebieg wielu procesów metabolicznych (synteza hormonów kory nadnercza, insuliny, hemoglobiny). Zapewnia prawidłowe goje- nie się ran. Ułatwia redukcję żelaza trójwartościowego do dwuwarto- ściowego w przewodzie pokarmowym, zwiększając przyswajanie tego pierwiastka z produktów żywnościowych, co ma również znaczenie przy leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza. Bierze również udział w procesach krwiotwórczych. Jest aktywatorem różnych ukła- dów enzymatycznych, ma działanie zwiększające odporność ustroju, np. przy przeziębieniach. Tak twierdzi amerykański uczony, dwu- krotny laureat nagrody Nobla, prof. Linus Cari Pauling. Zaleca on w profilaktyce przeziębień lub ich zahamowaniu dawki dzienne wita- miny C od 1000 do 5000mg. Podawanie tak dużych dawek witaminy C u wielu lekarzy budzi pewne zastrzeżenia. Warto nadmienić, że u osób szczególnie podatnych może dojść do powstawania kamieni moczowych na skutek dłuższego przyjmowania bardzo dużych dawek witaminy C. Zdaniem innych uczonych nadmiar witaminy C jest wy- dalany przez nerki z moczem, co stawia pod znakiem zapytania celo- wość stosowania dużych jej dawek. Przenieśmy się teraz na chwilę do kuchni, od której zależy, ile witami- ny C znajdzie się na talerzu. Noże, skrobaczki lub tarki muszą być ze stali nierdzewnej, gdyż rdzewne żeliwo jest katalizatorem procesu utleniania witaminy C, czyli przyspiesza jej rozkład. Dalszym stratom witaminy C można zapobiec nie dopuszczając do więdnięcia produk- tów, obierając je w ostatniej chwili, tuż przed przyrządzaniem, nie przetrzymując obranych w wodzie, wkładając do wrzącej wody warzy- wa i owoce przeznaczone do gotowania, wykorzystując płyn pozostały po ugotowaniu tych pierwszych do przyrządzania zup lub sosów. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 35 Zatrzymam się jeszcze przy ziemniakach, które w naszej diecie od- grywają znaczną rolę jako źródło witaminy C. Nie dlatego, że jej za- wierają dużo - w 100 g produktu zaledwie 12 mg witaminy C – ale dlatego, że są spożywane codziennie w dużych ilościach. Musimy jednak pamiętać, że po 3 miesiącach przechowywania ziemniaki mają o 50 mniej witaminy C, a po 6 miesiącach aż o 75 mniej. Dlatego, aby jeszcze zachować jej resztki, musimy należycie obcho- dzić się z ziemniakami. Tuż pod skórką znajdują się najcenniejsze składniki, m.in. witamina C. Ziemniaki stare należy obierać cienko, a młode skrobać. Przy ręcznym oczyszczaniu ziemniaków otrzymuje się średnio 35-50 obierzyn, w zależności od ich jakości i pory roku. Straty witaminy C przy obieraniu wynoszą średnio 22 . A może na- uczymy się gotować ziemniaki „w mundurkach”? Mógłby ktoś zapytać, ile witaminy C znajduje się w mrożonkach. Proces zamrażania nie ma zasadniczego wpływu na zawartość wita- min. Stwierdzono natomiast rozkład witaminy C podczas przechowy- wania zamrożonych owoców i warzyw. Wielkość strat jest wprost proporcjonalna do czasu i temperatury przechowywania artykułów zamrożonych. Mimo pewnych strat witaminy C, zawartość jej w za- mrożonych owocach i warzywach jest przeciętnie większa niż w pro- duktach utrwalonych w inny sposób. Na przykład suszenie niszczy ją w 70-80 początkowej zawartości, wyjaławianie – w 35-55 , a za- mrażanie - 20-30 . Owoce i warzywa zamrożone bezpośrednio po zbiorze zawierają więcej witaminy C niż te same produkty w tzw. sta- nie świeżym, po dostarczeniu ich do sklepów lub stołówek po upły- wie kilku godzin od zbioru. Zimą mrożone owoce i warzywa są waż- nym źródłem witaminy C. Ideałem jest i będzie spożywanie surówek. Koniecznie należy pamiętać o kiszonej kapuście, która może być pra- wie codziennym dodatkiem do drugich dań. Copyright by Wydawnictwo Złote Myśli Jacek Roik CHOROBY CYWILIZACYJNE – -darmowy fragment – Złote Myśli Jacek Roik ● str. 36 Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C wynosi: Ilość witaminy C dzieci młodzież w wieku 16-20 lat dziewczęta młodzież w wieku 16-20 lat chłopcy kobiety ciężarne kobiety karmiące mężczyźni - zajęcia siedzące umiarkowana praca ciężka praca bardzo ciężka praca osoby powyżej 65 lat 35-75 mg 80 mg 100 mg 70-90 mg 100 mg 75 mg 75 mg 75 mg 100 mg 75 mg W powszechnym mniemaniu dużo witaminy C ma się znajdować w owocach cytr
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Choroby cywilizacyjne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: