Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00227 004532 12796037 na godz. na dobę w sumie
Chybotliwa łódź. Losy wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Analiza socjologiczna - ebook/pdf
Chybotliwa łódź. Losy wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Analiza socjologiczna - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8483-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> socjologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).

Książka dotyczy losów dorosłych osób, które w latach 1970-1990 były wychowankami placówek opiekuńczo-wychowawczych, przede wszystkim domów dziecka. Autorka charakteryzuje w układzie chronologicznym kolejne fazy życia narratorów wraz z uwarunkowaniami tych faz oraz ukazuje zróżnicowanie przebiegu biografii badanych w okresie dorosłości. Udowadnia przy tym, że dość powszechne, jak się zdaje, przekonanie o klęsce życiowej, stanowiącej nieuchronny efekt instytucjonalizacji w dzieciństwie, nie jest prawdziwe. Opracowanie osadzone jest w tradycjach socjologii jakościowej, w szczególności socjologii biografistycznej. W jego zakończeniu zamieszczono rekomendacje dla instytucji polityki społecznej i organizacji pozarządowych. Książka z pewnością wzbudzi zainteresowanie nie tylko badaczy i studentów nauk społecznych, ale także praktyków - pracowników socjalnych, asystentów rodzinnych, wychowawców oraz pedagogów i psychologów pracujących z dziećmi ze środowisk defaworyzowanych i z ich rodzinami.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Agnieszka Golczyńska-Grondas – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Socjologii Kultury, 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43 RECENZENT Magdalena Dudkiewicz REDAKTOR INICJUJĄCY Iwona Gos OPRACOWANIE REDAKCYJNE Magdalena Kącicka SKŁAD I ŁAMANIE Monika Wolska-Bryl KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/photographee.eu Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ © Copyright by Agnieszka Golczyńska-Grondas, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07710.16.0.M Ark. druk. 11,0 ISBN 978-83-8088-482-3 e-ISBN 978-83-8088-483-0 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego tel. (42) 665 58 63 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl There is a crack in everything That’s how the light gets in. Leonard Cohen, Anthem Pamięci Sławka Skirtuna Spis treści Wstęp Rozdział 1 Ramy metodologiczne opracowania. Inspiracje teoretyczne Rozdział 2 Dziecięce trajektorie cierpienia Rozdział 3 Instytucjonalizacja jako doświadczenie biograficzne Rozdział 4 Od adolescencji do wczesnej dorosłości – usamodzielnienie jako krytyczny biograficzny punkt zwrotny Rozdział 5 Dorosłość wychowanków placówek opiekuńczo-wychowaw- czych Zakończenie – uwarunkowania losów życiowych narratorów i rekomendacje Bibliografia Aneks nr 1 Zasady transkrypcji wywiadów Aneks nr 2 Sytuacja życiowa narratorów w okresie przeprowadzania wywiadów (2011–2013) 11 19 37 59 87 119 153 163 171 172 Wstęp Inspiracje i state of art Książka opisująca losy wychowanków placówek opiekuńczo-wycho- wawczych jest drugą monografią mojego autorstwa powstałą w ramach projektu Zinstytucjonalizowana tożsamość. Procesy formowania się toż- samości w świetle losów biograficznych dorosłych wychowanków placó- wek opiekuńczo-wychowawczych, sfinansowanego ze środków NCN (6716/B/H03/2011/40)1, dokumentującą badania biograficzne pro- wadzone w zbiorowości osób wychowanych w domach dziecka i po- dobnych instytucjach. Opracowanie zawiera relację z historii życia do- rosłych (urodzonych w latach 1959–1980) wychowanków placówek z Łodzi i regionu łódzkiego. Relacja ta przygotowana została na pod- stawie analizy wywiadów narracyjnych i biograficznych. Towarzyszą jej refleksje nad uwarunkowaniami przebiegu życia narratorów. Moje zainteresowanie problematyką zamkniętych instytucji o cha- rakterze pomocowym oraz ich podopiecznych wynika z wieloletnich doświadczeń funkcjonowania na pograniczu dwóch światów społecz- nych – socjologii zaangażowanej2 oraz tak zwanej psychologii praktycz- nej i wychowania korekcyjnego3. Na brak analiz dotyczących historii 1 2 Zob. Golczyńska-Grondas 2014a. Od połowy lat 1990 byłam członkiem zespołu Łódzkiej Szkoły Badań nad Biedą i Pomocą Społeczną prowadzonego przez Panią Profesor Wielisławę Warzywodę- -Kruszyńską. Współtworzyłam w Instytucie Socjologii UŁ kierunek praca socjal- na, gdzie prowadzę część zajęć, ukierunkowanych przede wszystkim na rozwój umiejętności praktycznych. 3 W latach 90. pracowałam jako wychowawczyni w świetlicy środowiskowej i klu- bie młodzieżowym na jednym z łódzkich blokowisk. W okresie tym aktywnie 12 Wstęp życia osób wychowanych w różnego rodzaju placówkach zwrócił mi uwagę Marek Liciński, znany w Polsce ekspert w zakresie pracy z oso- bami wykluczonymi, kierujący szkoleniami, w których brałam udział na przełomie lat 1990. i –2000. Zwłaszcza w polskiej socjologii przez wiele lat nie prowadzono badań, które podejmowałyby problematykę zamkniętych instytucji realizujących zadania socjalizacyjne wobec naj- młodszych członków społeczeństwa. Do lat dziewięćdziesiątych XX w. jedyny wyjątek stanowiła praca Moniki Sajkowskiej (1999), zaintereso- wanej przede wszystkim autopercepcją wychowanków domów dziecka oraz postrzeganiem tej zbiorowości przez innych aktorów społecznych. Sajkowska podjęła także w tym kontekście wątek losów wychowanków, analizując w ostatniej części książki pamiętniki „absolwentów” domów dziecka uzyskane jako materiał zorganizowanego w połowie lat 80. kon- kursu. W pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku problematykę instytu- cji opiekuńczo-wychowawczych zgłębiać zaczęli naukowcy związani przede wszystkim z warszawskim Instytutem Spraw Publicznych, czego rezultatem były publikacje poświęcone umieszczaniu dzieci w placów- kach, ich usamodzielnianiu oraz aktualnej sytuacji najmłodszej genera- cji usamodzielnionych wychowanków (m.in. Racław-Markowska, Legat 2004; Hrynkiewicz 2006; Kwak 2006; Kwak, Rymsza 2006; Giermanow- ska, Racław-Markowska 2007). Jedyne badania dotyczące procesu usa- modzielniania wychowanków uwzględniające osoby po 35. roku życia (14  próby liczącej 307 osób uczestniczących w badaniach ankietowych) zrealizowano w roku 2010 w gdańskiej Pracowni Realizacji Badań Socjo- logicznych (Abramowicz, Strzałkowska, Tobias 2012). Co ciekawe, w ja- kościowych wywiadach pogłębionych przeprowadzonych w ramach tego projektu wzięło udział 30 byłych podopiecznych placówek w wieku od 19 do 76 lat (!). Badania te pokazują jednak zbiorcze wyniki, mimo więc cennych ustaleń i rekomendacji, trudno na ich podstawie wnioskować o obecnej sytuacji życiowej najstarszych respondentów. Wydaje się, że także w dziedzinie innych nauk społecznych i huma- nistycznych stosunkowo niewielu badaczy zainteresowanych jest prob- lematyką losów wychowanków instytucji opiekuńczo-wychowawczych. W katalogach bibliotek pedagogicznych kolekcje dotyczące domów dzie- cka liczą kilkadziesiąt pozycji omawiających przede wszystkim procesy wychowawcze oraz problemy sieroctwa i sieroctwa społecznego. Prob- rozwijałam umiejętności zawodowe poprzez szkolenia w zakresie socjoterapii i profilaktyki uzależnień oraz pracy warsztatowo-treningowej. Do dziś współ- pracuję z organizacjami pozarządowymi realizującymi pracę środowiskową i te- rapeutyczną oraz z instytucjami pomocy społecznej, teraz już w ramach pracy naukowej, dydaktycznej i popularyzatorskiej. Inspiracje i state of art 13 lematyce wychowania instytucjonalnego poświęcony jest miesięcznik „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze”, który do lat 60. nosił tytuł „Dom Dziecka”. Psycholodzy z kolei podejmują wątki problemów emocjonal- nych, zaburzeń zachowania i więzi osób doświadczających instytucjona- lizacji (m.in. Baran 1981; Kozak 1986; Sutton, Mannes)4. Opracowania traktujące o poszczególnych placówkach i podejmujące temat funkcjo- nowania byłych wychowanków powstają także z inicjatywy praktyków. Część takich pozycji wydawana była i jest z okazji jubileuszu danej insty- tucji. Własne ekspertyzy dotyczące procesu usamodzielnienia przygoto- wują także organizacje pozarządowe. Na przykład w roku 2008 ukazał się raport „Fundacji Bez względu na Niepogodę” o problemach adaptacyj- nych usamodzielnianych absolwentów (Werbanowska, Karczmarczyk- Tokarska, Tokarski 2008). Dwa lata później „Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce” zrealizowało badania na temat usamodzielnienia w kontekście przestrzegania praw dziecka (Sołtys, Kulig 2012). Innym typem opraco- wań są raporty przygotowane przez rzeczników praw obywatelskich oraz praw dziecka, w których przedstawiane są wyniki badań na temat reali- zacji praw dziecka w instytucjach. Zdarza się również, że losy wychowan- ków stanowią temat badań realizowanych w ramach prac dyplomowych. Chociaż wątek ten podejmowało prawdopodobnie kilka osób kończą- cych studia, mnie udało się dotrzeć jedynie do pochodzącej z roku 1977 pracy magisterskiej Zbigniewa Ciećki5, ówczesnego dyrektora jednego z łódzkich domów dziecka. W zasobach bibliotecznych odnaleźć można nieliczne pamiętniki pojedynczych osób, a także wspomnienia dotyczące okresu wojennego i powojennego. Na niewielką ich przydatność w bada- niu zbiorowości współczesnych absolwentów placówek zwracają uwagę autorzy badania ewaluacyjno-diagnostycznego na temat sytuacji wycho- wanków placówek (Abramowicz i in. 2012: 16). Ponadto obrazy zinstytu- cjonalizowanego wychowania przedstawiają – przeważnie w stygmatyzu- jący, specyficzny sposób – autorzy dzieł literackich i filmowych. Z pozycji wydanych w tym nurcie w Polsce warto zwrócić uwagę na kontrowersyj- 4 5 Zob. Golczyńska-Grondas 2014a: 28–34. Praca Funkcje społeczno-wychowawcze domu dziecka w świetle analizy losów wy- chowanków przygotowana pod kierunkiem Izabeli Muchnickiej-Djakow w Insty- tucie Pedagogiki i Psychologii UŁ (Ciećko 1977). Ciećko posługiwał się (według określenia autora) metodą indywidualnego przypadku, na którą składały się kwestionariuszowe wywiady środowiskowe w domach wychowanków, połą- czone z „baczną obserwacją stosunków rodzinnych” w mieszkaniach badanych, rozmowy z członkami rodziny i osobami towarzyszącymi wywiadom oraz analiza dokumentów osobistych znajdujących się w dyspozycji placówki. Do wyników badań Ciećki nawiążę w drugim rozdziale książki. Za zwrócenie uwagi na tę po- zycję bardzo dziękuję Panu Antoniemu Binasiakowi. 14 Wstęp ną, opartą o własne przeżycia, książkę Mariusza Maślanki (2004), opo- wiadającą o losach Borysa Mleczki stanowiącego prawdopodobnie porte parole autora. Śledząc losy dorosłych wychowanków, którzy opuścili domy dziecka około dwudziestu-trzydziestu lat temu, podjęłam zatem temat pionierski w polskiej socjologii, bardzo interesujący poznawczo, a zarazem niezwy- kle istotny, biorąc pod uwagę wynikające z badań wnioski i rekomendacje kierowane w stronę decydentów i realizatorów zadań polityki społecznej. Samą publikację osadzoną jednocześnie w tradycjach socjologii in- terpretatywnej, socjologii biografistycznej oraz socjologii biedy i wy- kluczenia społecznego, dedykuję zarówno praktykom, jak i badaczom i studentom zainteresowanym problematyką instytucji opiekuńczo-wy- chowawczych. Z jednej strony opracowanie to oparte jest bowiem na rze- telnie zgromadzonym, udokumentowanym i przeanalizowanym materia- le badawczym, z drugiej – wpisuje się w nurt publikacji, w których badacz w dużej mierze ogranicza swoją rolę analityka i teoretyka. Głównym bo- haterem zbiorowym monografii są osoby, „których głosów nie słychać”, a narratorzy i przedstawione przez nich historie „mówią same za siebie”. Czytelnik znajdzie w tekście zatem zarówno prezentację doświadczeń biograficznych wychowanków w ujęciu kolektywnym, jak i opisy indy- widualnych losów wybranych narratorów. Tak obszerne wykorzystanie bezpośrednich materiałów empirycznych w analizach biograficznych bliskie jest tradycjom badań dezintegracji społecznej szkoły chicagow- skiej, z którymi identyfikuję się jako socjolożka, podejściu Oscara Lewisa w jego badaniach wykluczonych rodzin meksykańskich, czy też bada- czom współczesnych systemów pomocy społecznej, np. Amerykance Jill Duerr Berrick (por. np. Lewis 1965; Shaw 1966; Berrick 1995). Tytuł i układ pracy Tytuł pracy – dosyć szczególny w przypadku opracowania nawet o charakterze popularnonaukowym – odwołuje się do metafory chy- botliwej łodzi opisującej jedną z kategorii analizy typologicznej losów przedstawionej w ostatnim rozdziale książki6. Metafora ta w pewnym 6 Za propozycję wykorzystania tej metafory jako tytułu całej książki bardzo dzięku- ję Panu Profesorowi Jackowi Kaczmarkowi z Zakładu Geografii Miast UŁ, stałemu uczestnikowi seminariów biograficznych organizowanych przez Katedrę Socjo- logii Kultury UŁ. Tytuł i układ pracy 15 sensie obejmuje także całą zbiorowość absolwentów różnego rodzaju instytucji opieki całkowitej. Stwierdzić bowiem można, że choć losy wychowanków placówek układają się bardzo różnie7, to we wszystkich biografiach, zwłaszcza w początkach życia narratorów, pojawiał się cały zestaw czynników ryzyka powiązanych z traumatycznymi doświadcze- niami. Czynniki te – odwołując się do języka analiz biograficznych8 – poprzez uruchomienie potencjału trajektoryjnego związanego z trau- matycznymi doświadczeniami, stanowić mogły i nadal mogą zagrożenie dla przebiegu losów życiowych w dorosłości. Warto zauważyć przy tym, że w środowiskach zawodowych związanych z psychoterapią, pedagogi- ką i pracą socjalną dość często można spotkać się ze stwierdzeniem, że większość absolwentów instytucji opiekuńczo-wychowawczych źle radzi sobie w dorosłym życiu. Jako że opracowanie traktuje przede wszystkim o przebiegu życia zbiorowości definiowanej w tekstach z zakresu polityki społecznej jako zagrożona wykluczeniem społecznym oraz o biograficznych doświadcze- niach tej zbiorowości, konstrukcja książki odzwierciedla poszczególne fazy życia narratorów, przedstawiając ich funkcjonowanie w trzech świa- tach społecznych: 1) świecie biedy i wykluczenia społecznego – okres (wczesnego) dzieciństwa, 2) świecie totalnych instytucji opieki całkowitej stanowiącym rodzaj „zwornika” między innymi światami, 3) zróżnicowanych światach społecznych, w jakie wkraczali w mo- mencie usamodzielnienia. Rozważania te poprzedza rozdział pierwszy, w którym omawiam krót- ko proces realizacji projektu badawczego, ramy teoretyczne pracy oraz przedstawiam informacje na temat placówek opiekuńczo-wychowawczych z okresu instytucjonalizacji narratorów (od lat 60. do 90. XX w.). W dru- gim rozdziale, odnosząc się do koncepcji trajektorii cierpienia, charak- teryzuję okres (relatywnie) wczesnego dzieciństwa narratorów spędzony przede wszystkim w dysfunkcyjnych rodzinach pochodzenia. W rozdziale trzecim omawiam doświadczenia narratorów związane z instytucjonaliza- cją ujęte w czterech kategoriach wynikających z analizy – adaptacji do wa- runków instytucjonalnych osiągniętej przy wsparciu grupy rówieśniczej bądź wsparciu dorosłej osoby funkcjonującej w roli znaczącego innego, 7 8 Chociaż jakościowa próba celowa oparta o dobór narratorów z terenu jednego województwa, a nawet miasta nie daje podstaw do generalizacji, wyniki badań umożliwiają sformułowanie tezy o zróżnicowaniu przebiegu biografii dorosłych wychowanych w instytucjach opiekuńczych. Patrz rozdział 1. 16 Wstęp traumatyzacji instytucjonalizacji, całkowitego odrzucenia rzeczywistości instytucjonalnej oraz pełnej adaptacji do warunków placówki. W zakoń- czeniu tego rozdziału wskazuję na istotę doświadczenia braku stabilności w okresie instytucjonalizacji. W rozdziale czwartym opisuję proces usa- modzielnienia narratorów, osadzając ten opis w koncepcji trzech tradycyj- nych tranzycji w dorosłość (housing transition, school to work transition, domestic transition) oraz odnosząc się do problemów, na jakie narratorzy napotykali w tej fazie życia. W rozdziale piątym przedstawiam analizę ty- pologiczną losów wychowanków w okresie dorosłości poprzedzoną omó- wieniem aktualnej sytuacji życiowej narratorów. W zakończeniu umieści- łam porównanie kontrastywne dwóch kategorii analizowanych biografii – sukcesu i porażki biograficznej oraz rekomendacje dla instytucji polityki społecznej i organizacji pomocowych działających na rzecz dzieci ze śro- dowisk wykluczonych i ich rodzin. Rozdział ostatni i zakończenie mają pewną wartość przyczynkarską jako części analizy poświęcone dorosłości i jej uwarunkowaniom. Jak bowiem stwierdza Barbara Harwas-Napierała, mimo pewnego wzrostu liczby publikacji w ostatnich latach, wiedza doty- cząca tego okresu życia jest rozproszona i wiele kwestii pozostaje niewy- jaśnionych (Harwas-Napierała 2010: 9–10). Podziękowania Wydanie kolejnej książki opartej o wywiadu biograficzne z dorosły- mi wychowankami placówek opiekuńczo-wychowawczych stanowi oka- zję do skierowania słów podziękowania do osób, które towarzyszyły mi w trakcie sześciu lat pracy nad materiałami zebranymi w trakcie projektu. Przede wszystkim opracowaniem tym spłacam dług wdzięczności, jaki zaciągnęłam u Narratorów, którzy bezinteresownie poświęcili swój czas i gotowi byli dzielić się ze mną nierzadko traumatycznymi wspomnienia- mi ze swojego życia. Jednocześnie serdecznie dziękuję Dyrektorom sześ- ciu łódzkich domów dziecka oraz Pracownikom tych placówek, których nazwisk ze względu na anonimizację danych Narratorów wymienić tu nie mogę, a których otwartość i życzliwość umożliwiła realizację badań. Mam nadzieję, że mimo uwag krytycznych dotyczących systemu opie- ki całkowitej nad dziećmi i młodzieżą, nie zawiodłam Państwa zaufania i ciągle widzicie we mnie sojusznika w staraniach o dalsze reformowanie i usprawnienie funkcjonowania tego systemu. Wsparcie ze strony Władz Dziekańskich Wydziału Ekonomiczno-So- cjologicznego umożliwiło początkowe prace nad projektem oraz wyda- Podziękowania 17 nie tego opracowania. Recenzentka Pani dr hab. Magdalena Dudkiewicz udzieliła mi życzliwych i konstruktywnych informacji zwrotnych, równie życzliwe uwagi otrzymałam od Pani dr Katarzyny Waniek oraz od Pani Redaktor Iwony Gos, która prowadziła prace nad książką z ramienia Wy- dawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Dziękuję pracownikom Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego: Profesor Wielisławie Warzywodzie- -Kruszyńskiej mojej zawodowej Mentorce, Profesor Kai Kaźmierskiej Przewodniczce w badaniach biograficznych – Szefowej i Przyjaciółce, Małgorzacie Potocznej, Katarzynie Waniek, Magdalenie Rek-Woźniak, Grażynie Mikołajczyk-Lerman i Piotrowi Szukalskiemu – niezmiennie życzliwym i wspierającym w sprawach nie tylko zawodowych, młod- szym kolegom Paulinie Bunio-Mroczek, Iwonie Kudlińskiej, Andrzejowi Kacprzakowi. Łucja Lange dostosowała format zamieszczonych w pra- cy amatorskich fotografii dokumentów do wymogów edycyjnych. Beata Gambrych-Naze odpowiadała za sprawy administracyjne związane z pro- jektem i z tego zadania wywiązała się perfekcyjnie. Przedsięwzięcie ba- dawcze wspierała od początku do samego końca swoją wiedzą i życzli- wością Pani Anna Łoś z Działu Nauki w Rektoracie UŁ. Dodam, że niewiele w moim życiu, także profesjonalnym, byłoby możliwe, gdyby nie było przy mnie Marka Grondasa i grona naszych Przyjaciół – Andrzeja Bisia, Tomasza Kołodziejczyka, Joli i Piotra Panko- ninów, Eli i Andrzeja Wysockich, Oli Janczyk, Magdy Trzaskały i Krzyśka Kaczyńskiego. Książkę tę dedykuję pamięci przedwcześnie zmarłego Sławka Skir- tuna, socjologa, wychowawcy korekcyjnego, który całe swoje zawodowe życie poświęcił pracy z dzieciakami i nastolatkami ze środowisk zagrożo- nych wykluczeniem społecznym oraz próbom reformy systemu opieki. Ze Sławkiem, człowiekiem wyjątkowo prawym i zaangażowanym, przez wiele lat współpracowaliśmy w organizacji różnych przedsięwzięć prak- tycznych, badawczych, szkoleniowych i popularyzatorskich. W sposób szczególny Sławek wspierał prezentowany tu projekt – pomagał nawiązy- wać kontakty z narratorami, zdążył jeszcze skonsultować fragmenty mo- jej poprzedniej książki. Bardzo mi brakuje mądrej i życzliwej przyjaźni Sławka. Rozdział 1 Ramy metodologiczne opracowania. Inspiracje teoretyczne Kilka słów o przeprowadzonym projekcie badawczym Jak wspomniałam we wstępie, monografia jest wynikiem projektu na- ukowego. Opracowanie dokumentuje realizację dwóch z czterech celów projektu – przeprowadzenie analizy losów biograficznych dorosłych wy- chowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz sformułowanie rekomendacji dotyczących „usług społecznych” kierowanych do instytu- cji realizujących zadania polityki społecznej wobec wychowanków pla- cówek opiekuńczo-wychowawczych i przeciwdziałających wykluczeniu społecznemu tej grupy1. Badania przeprowadzone zostały w paradygma- cie socjologii interpretatywnej, w oparciu metodologię teorii ugruntowa- nej (Glaser, Strauss 2009) i zasady badań typu bottom-up. Taki sposób prowadzenia badań socjologicznych oznacza, że badacz nie formułuje „z góry” hipotez, otwierając się w pewnym sensie na rezultaty procesu gromadzenia danych oraz że kategorie opisu, schematy i modele teore- tyczne opracowywane są przede wszystkim na podstawie szczegółowej analizy materiałów empirycznych. Zadania związane z rekonstrukcją lo- 1 Pozostałe cele to: przeprowadzenie analizy procesów formowania się tożsamości jednostki w warunkach instytucjonalnych oraz stworzenia modeli przebiegu ta- kiego procesu oraz przeprowadzenie socjologicznej analizy świata społecznego peerelowskich dziecięcych instytucji totalnych. Omówienie wyników tych badań zob. Golczyńska-Grondas 2014a oraz w następujących artykułach tematycznych: Golczyńska-Grondas 2012; 2012a; 2014; 2015; 2015a; 2016; 2016a; Golczyńska- -Grondas, Grondas 2013. 20 Rozdział 1. Ramy metodologiczne opracowania. Inspiracje teoretyczne sów życiowych narratorów i opracowaniem typologii tych losów realizo- wane były w drugiej fazie projektu badawczego, którego schemat przed- stawia rysunek 1.1. Rysunek 1.1. Schemat analityczny projektu badawczego Źródło: Golczyńska-Grondas 2014: 45. W projekcie posłużono się czterema typami materiałów empirycz- nych. Podstawowym źródłem analiz były treści 38 wywiadów biogra- ficznych, jakie przeprowadziłam z dorosłymi wychowankami placówek, osobami urodzonymi w latach 1959–1980. W obliczu wielu proble- mów i trudności związanych z dotarciem do potencjalnych badanych (patrz Golczyńska-Grondas 2014: 35–38), próbę tę określić można mia- nem „próby dostępnej”. Osoby, które znalazły się w próbie (22 kobiety i 16 mężczyzn) są zróżnicowane ze względu na wiek (urodzeni w latach 1959–1980), moment pierwszej instytucjonalizacji, czas spędzony w in- stytucjach oraz obecną sytuację życiową2. Zróżnicowanie to budzić może 2 Szczegółowe dane dotyczące pogłębionej charakterystyki narratorów przedsta- wione zostaną w kolejnych rozdziałach książki.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Chybotliwa łódź. Losy wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Analiza socjologiczna
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: