Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00118 006753 14065368 na godz. na dobę w sumie
Ciało w tańcu. Analiza socjologiczna - ebook/pdf
Ciało w tańcu. Analiza socjologiczna - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 302
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-030-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> socjologia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jedna z pierwszych polskich publikacji z zakresu socjologii tańca, a także jedna z niewielu traktujących o socjologii ciała opartych na wynikach wieloletnich badań empirycznych. W książce znajdzie Czytelnik opis etnograficzny środowiska tańca towarzyskiego, gdzie podejmowana jest m.in. tematyka rozwoju kariery tanecznej, kształtowania tożsamości, budowania pozycji w hierarchii grupowej. Autorka proponuje także interesującą koncepcję społecznego konstruowania cielesności, czyli wpływu procesów społecznych na ciało jednostki. Przydatny badaczom cielesności z pewnością okaże się zaproponowany przegląd metod i technik badawczych wykorzystywanych w badaniach socjologicznych nad tańcem i ciałem, oraz opis paradygmatu teoretycznego i koncepcji wykorzystanych do wyjaśnienia zjawisk zaobserwowanych w środowisku społecznym tańca towarzyskiego.

 

Książka skierowana jest głównie do socjologów zajmujących się cielesnością, badaniem karier, socjalizacją, ale także do badaczy innych dziedzin, takich jak psychologia, pedagogika, etnologia, ale także do praktyków - nauczycieli tańca i tancerzy różnych stylów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Dominika Byczkowska Ciało w tańcu Analiza socjologiczna Logo Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Łódź 2012 RECENZENT RECENZENT RECENZENT Grażyna Woroniecka Grażyna Woroniecka Grażyna Woroniecka REDAKTORZY WYDAWNICTWA UŁ REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ Katarzyna Gorzkowska Katarzyna Gorzkowska Katarzyna Gorzkowska Dorota Stępień Dorota Stępień Dorota Stępień SKŁAD I ŁAMANIE KOREKTOR KOREKTOR ESUS – Agnieszka Buszewska SKŁAD I ŁAMANIE SKŁAD I ŁAMANIE PROJEKT OKŁADKI Anna Solowska OKŁADKĘ PROJEKTOWAŁA OKŁADKĘ PROJEKTOWAŁA Zdjęcie wykorzystane na okładce: www.pl.fotolia.com Autor: konradbak Wszystkie zdjęcia wykorzystane w publikacji autorstwa Dominiki Byczkowskiej Wszystkie zdjęcia wykorzystane w publikacji autorstwa Dominiki Byczkowskiej Wszystkie zdjęcia wykorzystane w publikacji autorstwa Dominiki Byczkowskiej Publikację sfinansowano ze środków Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego oraz z dotacji celowej na rozwój młodych naukowców © Copyright by Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012 © Copyright by Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012 i uczestników studiów doktoranckich © Copyright by Uniwersytet Łódzki – Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2012 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.04982.12.0.M ISBN 978-83-7969-030-5 ebook Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Porozumiewaliśmy się na migi. Mówił pierwszy, Porozumiewaliśmy się na migi. Mówił pierwszy, a kiedy nie rozumiałem go, wołałem „stop”. Wtedy wsta- a kiedy nie rozumiałem go, wołałem „stop”. Wtedy wsta- wał i zaczynał tańczyć […]. Wszystko, czego nie mogli- wał i zaczynał tańczyć […]. Wszystko, czego nie mogli- śmy wypowiedzieć ustami, wyrażaliśmy nogami, rękoma, śmy wypowiedzieć ustami, wyrażaliśmy nogami, rękoma, brzuchem lub dzikimi okrzykami […]. Oj biedaku, lu- brzuchem lub dzikimi okrzykami […]. Oj biedaku, lu- dzie nisko upadli, dozwolili, aby ciała ich stały się nieme, dzie nisko upadli, dozwolili, aby ciała ich stały się nieme, a oni mówią tylko ustami. a oni mówią tylko ustami. Nikos Kazantzakis, Grek Zorba Nikos Kazantzakis, Grek Zorba Spis treści Wprowadzenie .................................................................................................................... 7 1. Ciało – taniec – metoda ................................................................................................ 13 1.1. Wstęp ................................................................................................................. 15 1.2. Metodologia teorii ugruntowanej ........................................................................ 15 1.3. Techniki zbierania danych ................................................................................... 16 1.3.1. Wywiad .................................................................................................... 16 1.3.2. Obserwacja ............................................................................................... 19 1.3.3. Techniki zbierania danych z wykorzystaniem fotografii ............................. 20 1.3.4. Wywiad z użyciem fotografii ..................................................................... 21 1.3.5. Wywiad z wykorzystaniem analizy wideo .................................................. 22 1.4. Opis etnograficzny .............................................................................................. 26 1.5. Autoetnografia .................................................................................................... 27 1.6. Triangulacja ........................................................................................................ 28 1.7. Techniki analizy danych ...................................................................................... 29 1.7.1. Kodowanie teoretyczne ............................................................................. 32 1.8. Problemy metodologiczne w badaniu zjawiska cielesności ................................... 34 2. Ciało – taniec – teoria ................................................................................................... 39 2.1. Wstęp ................................................................................................................. 41 2.2. Perspektywa interakcjonizmu symbolicznego oraz jego podstawowe założenia ............................................................................................................. 41 2.3. Aspekty socjologiczne i psychologiczne w koncepcjach fenomenologicznych Edmunda Husserla i Alfreda Schütza .................................................................. 46 2.4. Pojęcie cielesności i fenomenologia Maurice’a Merleau-Pontiego ......................... 49 2.5. Koncepcja światów społecznych .......................................................................... 53 2.6. Perspektywa dramaturgiczna Ervinga Goffmana ................................................. 59 2.7. Socjologiczne koncepcje cielesności ..................................................................... 61 2.8. Socjologiczne i antropologiczne koncepcje tańca ................................................. 71 2.9. Zarys historii tańca towarzyskiego ....................................................................... 78 3. Ciało – taniec – działanie .............................................................................................. 85 3.1. Wstęp ................................................................................................................. 87 3.2. Subświat społeczny tańca towarzyskiego – opis etnograficzny .............................. 87 3.2.1. Strategiczne wstępowanie .......................................................................... 87 3.2.2. Rozpoczęcie kariery tanecznej ................................................................... 94 3.2.3. Warunki interweniujące ............................................................................ 96 3.2.4. Instytucjonalizacja w subświecie tańca towarzyskiego .............................. 105 3.2.5. Rywalizacja ............................................................................................. 116 3.2.6. Rola sędziego i kryteria oceny tańca ........................................................ 122 3.2.7. Role innych osób. Taniec jako działanie społeczne .................................. 129 3.2.8. Proces stawania się tancerzem ................................................................. 173 3.2.9. Filozofia wyjątkowości ............................................................................ 210 3.2.10. Wygląd tancerza.................................................................................... 211 3.2.11. Aspekt estetyczny i konwencja tańca ..................................................... 217 3.2.12. Wyodrębniona rzeczywistość tańca ....................................................... 219 3.3. Społeczne konstruowanie cielesności – analiza interakcjonistyczna .................... 224 3.3.1. Perspektywy postrzegania ciała. Ciało jako narzędzie, aktor, materiał ...... 224 3.3.2. Ostrzenie narzędzia ................................................................................. 245 3.3.3. Polerowanie narzędzia ............................................................................. 251 3.3.4. Komunikowanie cielesności .................................................................... 253 3.3.5. Praca nad przestrzenią ............................................................................. 262 3.4. Wnioski ............................................................................................................ 272 Podsumowanie ................................................................................................................ 275 Naturalna historia badania .............................................................................................. 283 Bibliografia ..................................................................................................................... 287 Załączniki ....................................................................................................................... 297 Wprowadzenie Taniec jest jednym z tych działań, które towarzyszyły człowiekowi od po- czątku istnienia naszego gatunku. W każdej kulturze wykorzystanie ciała w tańcu ściśle związane było z normami etycznymi, moralnością, perspektywą postrze- gania ciała, religią i wieloma innymi zjawiskami. W każdym z tańców znaleźć można odzwierciedlenie czasu i miejsca, w którym powstał, a także temperament i charakter tancerza. Taniec to zapisana w ciele historia, emocje, doświadczenie. Książka, którą oddaję do rąk Czytelnika, powstała w wyniku kilkuletnich badań w środowisku społecznym tańca towarzyskiego. O wyborze tej proble- matyki zdecydowało nie tylko moje zainteresowanie tańcem, ale przede wszyst- kim głębokie przekonanie o jego dużym znaczeniu w konstruowaniu kultury, społecznego aspektu ludzkich działań, wpływie socjalizacyjnym na młodych tancerzy. Brakuje ponadto badań poruszających tematykę tańca, a w obliczu wzrastającego zainteresowania, rywalizacji i uczestniczenia w kursach tanecz- nych coraz młodszych dzieci, istotne jest poznanie znaczenia tańca w socjaliza- cji pierwotnej. W książce przedstawiam zatem fenomen społeczny, jakim jest sportowy taniec towarzyski. Książka ma jednak i drugi cel, który wyłonił się w trakcie badań. Moje zaciekawienie, już od pierwszego kontaktu ze środowiskiem społecznym tańca towarzyskiego, wzbudził proces socjalizacji pierwotnej i wtórnej tancerzy towa- rzyskich. Początkowo zainteresowały mnie dwie kwestie. Po pierwsze, tancerze od najmłodszych lat uczeni są bardzo krytycznego sposobu postrzegania swo- jego ciała. Po drugie, działania członków tego środowiska są w dużym stopniu zinstytucjonalizowane, ograniczone formalnymi regułami. Dlatego też część książki poświęcam procesom społecznego konstruowania cielesności. Starałam się ukazać znaczenie, jakie dla kształtowania ciała mają interakcje społeczne, doświadczenia tancerza czy też etap rozwoju kariery tanecznej. Zbadanie problemu społecznego konstruowania cielesności jest ważne, choćby z  uwagi na fakt, że niewiele jest opracowań socjologicznych podej- mujących tę tematykę. Ponadto socjalizacja, wartości i normy funkcjonujące w danym środowisku, warunki ekonomiczne, społeczne i kulturowe mają duży wpływ na postrzeganie własnego ciała nie tylko w przypadku tancerzy. Mają one także znaczenie przy podejmowaniu określonych działań (np. treningów, ~ 7 ~ zabiegów kosmetycznych, odchudzania, farbowania włosów, korzystania z so- larium, wybielania zębów i in.). Co więcej, ciało jako główne narzędzie pracy tancerzy jest podstawą budowania przez nich tożsamości, pozycji w hierarchii grupowej oraz przyszłej kariery. Czytelnik znajdzie w  książce opis etnograficzny środowiska tańca towa- rzyskiego, koncepcję społecznego konstruowania cielesności, a także przegląd metod i technik badawczych przydatnych w badaniach socjologicznych nad tańcem i ciałem oraz opis paradygmatu teoretycznego i koncepcji wykorzys- tanych do wyjaśnienia zjawisk zaobserwowanych w  środowisku społecznym tańca towarzyskiego1. W rozdziale 1. Ciało – taniec – metoda prezentuję Czytelnikowi te strategie i techniki badawcze, które mogą być przydatne w badaniu społecznych aspek- tów cielesności oraz tańca. Przytaczam także najważniejsze wątki związane ze strategią badawczą metodologii teorii ugruntowanej. Uważam, że zarówno założenia teoretyczne, perspektywa postrzegania cielesności w badaniach, jak i przyjęta strategia badawcza powinny wynikać ze sposobu, w jaki definiujemy zjawisko badane – w tym przypadku ciało. Wszelkie metody wykorzystywane podczas badania powinny być podporządkowane głównemu jego celowi – od- kryciu, opisaniu i konceptualizacji procesów oraz zjawisk związanych ze spo- łecznym konstruowaniem cielesności. Strategią metodologiczną zastosowaną w moim badaniu była metodologia teorii ugruntowanej. Ta strategia badawcza jest zgodna z założeniami przyję- tej przeze mnie perspektywy teoretycznej – interakcjonizmu symbolicznego. Dotyczą one m. in. procesualnego charakteru rzeczywistości społecznej oraz natury człowieka jako jednostki działającej w oparciu o proces interpretacji. Metodologia teorii ugruntowanej umożliwia badanie znaczeń, interpretacji sto- sowanych przez aktorów społecznych. Pozwala zatem spojrzeć na rzeczywistość społeczną oczami badanych, co jest jednym z głównych celów mojej pracy. Przyjęta przeze mnie strategia metodologiczna umożliwia również otwar- te, nieograniczające podejście do badanego problemu. Pozostawia badaczowi możliwość odkrywania zjawiska bez stawiania na początku badania hipotez, mogących zmodyfikować jego postrzeganie świata. Pomimo iż nie można na wstępie badania ściśle określić jego dokładnego przebiegu, metodologia ta skła- da się z szeregu procedur, których używanie porządkuje proces badawczy, co 1 W pracy używam terminu subświata społecznego, gdyż tę koncepcję analityczną wyko- rzystuję do wyjaśnienia pojawiających się tam zjawisk. Stosuję zazwyczaj formę męską – tan- cerz, lecz wnioski odnoszą się zarówno do tancerzy płci męskiej, jak i do tancerek, chyba że zostało zaznaczone inaczej. ~ 8 ~ umożliwia uzyskanie prawomocnych wniosków teoretycznych. Jest to bardzo istotne w przypadku badania zjawiska społecznego konstruowania cielesności. Ciało jako wymagający problem badawczy należy analizować w oparciu o wiele metod i technik zbierania danych. Badacz musi być bardzo wrażliwy na znacze- nia ujawniane przez ciało oraz na to, co chcą przekazać osoby badane, także za pomocą gestów czy ruchów. Zastosowanie przeze mnie jakościowych technik badawczych wynikało z charakteru badanego zjawiska oraz z przyjętej przeze mnie perspektywy teo- retycznej. Mają one na celu dotarcie do znaczeń, jakie aktorzy społeczni nadają sobie, swoim działaniom, a także innym osobom i obiektom w swoim otocze- niu. Służą przede wszystkim zrekonstruowaniu procesów społecznych, a także perspektywy ich postrzegania przez osoby badane. Dzięki wykorzystaniu jako- ściowych technik zbierania danych udało się dotrzeć do znaczeń, jakie człon- kowie środowiska nadają działaniom swoim i innych, a także własnemu ciału. Dla socjologa badanie cielesności jest zadaniem wymagającym. Procesy społeczne związane z cielesnością są bowiem jedynie częściowo intersubiektyw- ne. Dlatego też nie da się badać tej tematyki jedynie przy wykorzystaniu metod opartych na narracji. Należy zastosować zarówno strategię metodologiczną, jak i narzędzia, które pozwolą na zrekonstruowanie charakteru cielesności z per- spektywy osób badanych. Dzięki wykorzystaniu metodologii teorii ugruntowa- nej możliwe było takie podejście do problematyki badania, które nie wymagało stawiania hipotez przed przystąpieniem do zbierania danych ani zewnętrznych ram pojęciowych, a  jednocześnie umożliwiło korzystanie z  ustalonych reguł postępowania badawczego, narzędzi analizy i budowania teorii. W rozdziale 2. Ciało – taniec – teoria prezentuję nie tylko te koncepcje ciała, które wykorzystywałam w analizie badanych zjawisk, ale również te, które określają szerszą perspektywę myślenia o ciele, określające podstawowe założe- nia dotyczące natury cielesności. Jednocześnie starałam się ograniczyć do mi- nimum wątki, które zainteresowany nimi Czytelnik może odnaleźć w dziełach innych autorów. Dlatego też prezentuję jedynie podstawowe założenia fenome- nologii, aby ułatwić zrozumienie głównej koncepcji, w znaczący sposób okre- ślającej to, jak rozumiem i traktuję cielesność – koncepcji Maurice’a Merleau- -Pontiego. W rozdziale 3. Ciało – taniec – działanie Czytelnik będzie mógł zapoznać się z wynikami przeprowadzonych przeze mnie badań. Moim celem było opisa- nie zjawisk, jakie zachodzą w społecznym środowisku tańca towarzyskiego oraz wyjaśnienie społecznych procesów wpływających na konstruowanie cielesności w tym środowisku, postrzeganie przez tancerzy siebie samych, swoich ciał oraz innych zjawisk. Występuje w nim wiele ciekawych procesów mogących zainte- resować socjologa. Mają one bardzo szeroki zakres oddziaływania, zarówno jeśli ~ 9 ~
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ciało w tańcu. Analiza socjologiczna
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: