Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00047 006591 13598452 na godz. na dobę w sumie
Co Twój kot próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice kociej psychologii - książka
Co Twój kot próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice kociej psychologii - książka
Autor: Liczba stron: 264
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2467-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zwierzęta
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

KOT to zwierzę:

Mało? Zajrzyj do środka (książki, nie kota)...

Kotom bez trudu udaje się to, co nie jest dane człowiekowi: iść przez życie, nie czyniąc hałasu
Ernest Hemingway

Krąży po świecie taka przypowiastka:
Pies myśli: 'Człowiek daje mi jedzenie, mieszkam w jego domu, mogę spać w jego łóżku - jest moim bogiem!'. Kot myśli: 'Człowiek daje mi jedzenie, mieszka w moim domu, może spać w moim łóżku - jestem jego bogiem!'.
Nie ma w tym wcale przesady. Każdy kot jest wielkim indywidualistą. Nie oczekuj, że będzie Cię przepraszał czy się przed Tobą płaszczył - takie zachowania zostawmy służalczym psom. Koty są dumne z tego, że otwarcie okazują, czego chcą, wtedy, kiedy tego chcą. Jeśli potrafisz zaakceptować ten istotny aspekt zachowania kota, w którym manifestuje on swoją wrodzoną niezależność i przywiązanie do własnych ścieżek, cała reszta jego charakteru podbije Twoje serce na zawsze.

Ten przewodnik przeznaczony jest zarówno dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z kotami, jak i dla długoletnich miłośników tych niezwykłych istot. Zgłębianie natury kota jest przyjemnością trwającą czasem całe życie. Książka ta pomoże Ci poznać tajemnice kociego rozumowania i działania, zrozumieć dziwactwa Twojego przyjaciela, a ponadto udzieli Ci odpowiedzi na dziesiątki pytań, które masz ochotę zadać weterynarzowi, ale zwykle nie ma na to czasu:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Przykładowy rozdział Katalog online Zamów drukowany katalog CENNIK I INFORMACJE: Zamów informacje o nowościach Zamów cennik CZYTELNIA: Fragmenty książek online do przechowalni do koszyka Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl e-mail: septem@septem.pl redakcja: redakcjawww@septem.pl informacje: o księgarni septem.pl CO TWÓJ KOT PRÓBUJE CI POWIEDZIEĆ? POZNAJ TAJEMNICE KOCIEJ PSYCHOLOGII Autor: Arden Moore Tłumaczenie: Emilia Hahn ISBN: 978-83-246-2467-6 Tytuł oryginału: The Cat Behavior Answer Book: Practical Insights Proven Solutions for Your Feline Questions Format: 140 × 208, stron: 264 KOT to zwierzę: • krańcowo mądre • o mocnym charakterze • totalnie nieustępliwe Mało? Zajrzyj do œrodka (książki, nie kota)… Kotom bez trudu udaje się to, co nie jest dane człowiekowi: iœć przez życie, nie czyniąc hałasu Ernest Hemingway Krąży po œwiecie taka przypowiastka: Pies myœli: „Człowiek daje mi jedzenie, mieszkam w jego domu, mogę spać w jego łóżku — jest moim bogiem!”. Kot myœli: „Człowiek daje mi jedzenie, mieszka w moim domu, może spać w moim łóżku — jestem jego bogiem!”. Nie ma w tym wcale przesady. Każdy kot jest wielkim indywidualistą. Nie oczekuj, że będzie Cię przepraszał czy się przed Tobą płaszczył — takie zachowania zostawmy służalczym psom. Koty są dumne z tego, że otwarcie okazują, czego chcą, wtedy, kiedy tego chcą. Jeœli potrafisz zaakceptować ten istotny aspekt zachowania kota, w którym manifestuje on swoją wrodzoną niezależnoœć i przywiązanie do własnych œcieżek, cała reszta jego charakteru podbije Twoje serce na zawsze. Ten przewodnik przeznaczony jest zarówno dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z kotami, jak i dla długoletnich miłoœników tych niezwykłych istot. Zgłębianie natury kota jest przyjemnoœcią trwającą czasem całe życie. Książka ta pomoże Ci poznać tajemnice kociego rozumowania i działania, zrozumieć dziwactwa Twojego przyjaciela, a ponadto udzieli Ci odpowiedzi na dziesiątki pytań, które masz ochotę zadać weterynarzowi, ale zwykle nie ma na to czasu: • Czy można oduczyć kota złych nawyków? • Jak sprawdzić IQ Twojego kota? • Czy można po wyglądzie ocenić jego osobowoœć? • Czy koty mają poczucie humoru? • W jaki sposób radzić sobie z małym neurotykiem? • Dlaczego koty ukrywają ból? • Ile jest prawdy w opowieœciach o leczniczym oddziaływaniu kota? S P I S T R E Ś C I Przedmowa ..............................................................................................7 WstÚp ......................................................................................................9 PodziÚkowania ......................................................................................11 CZĘŚĆ I Czuję się dobrze z tym, że jestem kotem ............................................... 13 CZĘŚĆ II Pogawędki z kotem ..................................................................................... 59 CZĘŚĆ III Kocie dziwactwa i śmieszne koty .........................................................103 CZĘŚĆ IV Kuwetkowe przypadki .............................................................................139 CZĘŚĆ V Podstawy z zakresu żywienia i pielęgnacji ........................................169 CZĘŚĆ VI Życie z kotem — wyłącznie w domu czy również poza domem? .......203 Konsultanci z dziedziny weterynarii ..................................................255 Wybrane ěródïa ..................................................................................256 Skorowidz ............................................................................................259 Część I CzujÚ siÚ dobrze z tym, ĝe jestem kotem Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Ach, to kocie ĝycie. Wydaje siÚ byÊ takie, hm, perrr- fekcyjne. Posiïki gwarantowane. Mnóstwo wolnego czasu na drzemki. Osobisty asystent, który dba o opróĝnianie kuwety. ObserwujÈc ĝycie naszych kotów, moĝemy poczuÊ ukïucie za- zdroĂci. Ile jednak tak naprawdÚ o nich wiemy? Po pierwsze, moĝe i uwielbiamy nasze kudïate pupilki, ale staroĝytni Egipcjanie dosïownie je czcili. Setki lat póěniej zapa- nowaïy caïkowicie inne nastroje i przesÈdni mieszkañcy radosnej „Starej Anglii” spalili tysiÈce kotów na stosach. Kochane i po- gardzane — oto jak ksztaïtowaï siÚ koci los na przestrzeni wie- ków. DziĂ w polskich domach wiÚcej jest kotów niĝ psów. W tej czÚĂci ksiÈĝki omówiÚ rozmaite aspekty tego, jak to jest byÊ kotem. Po pierwsze, koty lubiÈ pogrÈĝaÊ siÚ w zadumie. W koñcu odczekaïy tak okoïo 10.000 lat od udomowienia psów, zanim raczyïy zaszczyciÊ ludzi swoim towarzystwem. LubiÈ przypuszczaÊ atak, co wyjaĂnia, dlaczego Twoja kostka moĝe byÊ przez kota wziÚta za tupiÈcÈ po przedpokoju mysz. BÚdÈ CiÚ kusiÊ mruczeniem, by zajÈÊ przytulne miejsce na Twoim po- doïku, wyĝebraÊ przekÈskÚ rybnÈ lub skïoniÊ CiÚ do przyjem- nego drapania ich pod brodÈ. Przebiegïe, prostolinijne i sprytne — oto kilka z wielu cech wïaĂciwych kotu. Czytaj dalej! 14 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem NaprawdÚ cwany kot P W naszym domu mieszka border collie, pudel i kot abisyński. Obie wymienione rasy psów znane są ze swojej inteligencji, ale moja abisynka, którą trafnie nazwaliśmy Mensa, nie jest gorsza, jeśli chodzi o możliwości umysłowe. Przychodzi na zawołanie, umie chodzić na smyczy, a kiedy zapyta się ją, czy chciałaby dostać przysmak, idzie do kuchni i grzecznie siada. Na ile inteligentne są koty i jak się uczą? O Gdyby istniaïa zwierzÚca wersja popularnego teleturnieju tele- wizyjnego Va Banque, Twoja trójka poïoĝyïaby wszystkich prze- ciwników na ïopatki. Ta kudïata ferajna obdarzona jest sporÈ inte- ligencjÈ i prawdopodobnie wcale nie zdziwi CiÚ to, ĝe koty uczÈ siÚ w podobny sposób jak psy i ludzie. Koty obdarzone sÈ zarówno pamiÚciÈ krótko-, jak i dïugotrwaïÈ. To tïumaczy, dlaczego w danym mieszkaniu trafiajÈ do kuwety czy mi- ski na pokarm (pamiÚÊ dïugotrwaïa) oraz dlaczego potrafiÈ to zrobiÊ nawet wtedy, gdy te kocie utensylia zostanÈ przeniesione do innego pomieszczenia (pamiÚÊ krótkotrwaïa). Koty tak samo jak ludzie i psy uczÈ siÚ przez obserwacjÚ, naĂladowanie oraz metodÈ prób i bïÚdów. PrzychodzÈc na zawoïanie, Mensa moĝe i zachowuje siÚ jak pies, ale psy zazwyczaj wykonujÈ polecenia po to, by nas zadowoliÊ oraz zgarnÈÊ przekÈskÚ, koty natomiast podejmujÈ decyzje dotyczÈce tego, co rzeczywiĂcie majÈ zamiar zrobiÊ, a czego nie, gdyĝ sÈ one wiernymi wyznawcami filozofii co-ja-z-tego-bÚdÚ-mieÊ. JeĂli z caïÈ pewnoĂciÈ sÈ w stanie stwierdziÊ, ĝe nagrodzisz je za to jakÈĂ akceptowalnÈ przez nie nagrodÈ, to mogÈ zdecydowaÊ siÚ przychodziÊ na zawoïanie, sia- daÊ w oczekiwaniu na przekÈskÚ czy wykonywaÊ jakÈĂ innÈ sztuczkÚ. Koty potrafiÈ podpatrywaÊ zachowania ludzi i potem je naĂla- dowaÊ. Niektóre sprytne koty obserwujÈ na przykïad, w jaki sposób ich wïaĂciciele otwierajÈ drzwi, i starajÈ siÚ powtórzyÊ tÚ czynnoĂÊ. Moja przyjacióïka ma kota syjamskiego, który nauczyï siÚ, w jaki sposób musi uderzyÊ ïapkÈ w gaïkÚ w drzwiach prowadzÈcych do garaĝu, by te siÚ otworzyïy. By zapobiec ucieczce kota z garaĝu podczas otwierania 15 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem bramy garaĝowej (na szczÚĂcie Sheba nie zdoïaïa zlokalizowaÊ me- chanizmu otwierajÈcego bramÚ, zamontowanego na Ăcianie garaĝu), moja przyjacióïka byïa zmuszona wyposaĝyÊ te drzwi w blokadÚ. Ewolucja ma wpïyw na to, jak zachowujÈ siÚ zwierzÚta danego gatunku. Na przykïad w gorÈcy, wilgotny dzieñ Twoje dwa psy pewnie wykopujÈ w ogródku pïytkie dziury w ziemi — kïadÈc siÚ w takiej jamie, chïodzÈ swoje brzuchy. To instynktowne zachowanie przeka- zywane jest kaĝdemu nastÚpnemu psiemu pokoleniu. Koty jednak nie sÈ zaprogramowane na wykopywanie dziur celem ochïodzenia ciaïa. Ich ïapy nie sÈ przystosowane do kopania w ziemi. W takiej sytuacji koty skïonne sÈ raczej poszukaÊ zacienionego i odosobnionego miejsca, w którym bÚdÈ mogïy chïodziÊ swoje ciaïa, pozostajÈc poza polem widzenia drapieĝników. Poniewaĝ sÈ teĝ pedantycznie czystymi zwie- rzÚtami, nie w smak im jest tarzanie siÚ w ziemi i brudzenie sobie przy tym futerka. Na koniec naleĝy dodaÊ, ĝe koty sÈ mistrzami w manipulowaniu luděmi. Poniewaĝ sÈ one niewolnikami rutyny, potrafiÈ wykorzystaÊ swoje zdolnoĂci obserwacyjne oraz umiejÚtnoĂÊ uczenia siÚ poprzez skojarzenia, tak aby rutynowe czynnoĂci wykonywane w domu obró- ciïy siÚ na ich korzyĂÊ. Callie, moja szylkretka, wytresowaïa mnie bardziej, niĝ jestem skïonna do tego siÚ przyznaÊ. Gdy pracujÚ przy stole w jadalni, co najmniej raz dziennie przysiada na stopniu w po- ïowie schodów, przybiera czarujÈcÈ pozÚ, patrzy na mnie swoimi ma- Ălanymi oczami i delikatnie miauczy. To polecenie dla mnie, abym wstaïa od stoïu w jadalni, otworzyïa drzwi spiĝarki i wydzieliïa szczyptÚ czy dwie jej ulubionego przysmaku w postaci suszonej ryby. OczywiĂcie nie odbyïo siÚ to tak, ĝe pewnego dnia moja kotka, schodzÈc po schodach, nagle sobie pomyĂlaïa: „ChcÚ dostaÊ przekÈskÚ i wiem, jak jÈ zdobyÊ”. Gdy jednak po raz pierwszy zatrzymaïa siÚ na schodach i zamiauczaïa na mnie, a ja zerwaïam siÚ, by przynieĂÊ jej coĂ smacznego, wiedziaïa juĝ, ĝe jest na dobrym tropie. Pozycja, którÈ zajmuje moja ulubienica, jest strategiczna — siada na tej samej wyso- koĂci, na której znajdujÈ siÚ drzwi do spiĝarni. Wiem, ĝe jestem ofiarÈ manipulacji, ale z przyjemnoĂciÈ siÚ jej poddajÚ. Callie jest wystar- czajÈco mÈdra, by dostrzec mój sïaby punkt, i wykorzystaïa to na swojÈ korzyĂÊ. I kto tu jest naprawdÚ inteligentnym stworzeniem? 16 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Rozkosz drzemki P Gracie, moja szara pręguska, ma super życie. Wydaje się, że przesypia całą noc i większość dnia. Chciałbym móc przesypiać przynajmniej połowę tego czasu, który ona przeznacza na sen. Poza snem poświęca trochę czasu na zabawę ze mną, uwielbia też pory posiłków. Wydaje się być całkiem zadowolona, ale zastanawiam się, czy taka ilość snu jest u kota normalna. O Koty uwielbiajÈ dobrze wyspaÊ siÚ w nocy oraz ucinaÊ sobie liczne drzemki w ciÈgu dnia. To prawdziwi mistrzowie Ăwiata — przesypiajÈ Ărednio 17–18 godzin w ciÈgu doby, czyli okoïo 2/3 ĝy- cia. ¥piÈ okoïo dwa razy dïuĝej niĝ inne ssaki, ale nie narzekajÈ. Na to, ile godzin przesypiajÈ w ciÈgu doby, ma wpïyw ich wiek (szybko rosnÈce kociÚta zazwyczaj ĂpiÈ dïuĝej niĝ dorosïe koty), po- czucie bezpieczeñstwa (dzielenie domu z drÚczÈcym koty psem za- zwyczaj koñczy siÚ tym, ĝe kot nie Ăpi i jest zmÚczony) oraz pogoda (co tïumaczy, dlaczego podczas burzy Ănieĝnej Twój kot wĂlizguje siÚ niczym wÈĝ pod przeĂcieradïo). WspomniaïeĂ, ĝe Gracie wydaje siÚ byÊ zadowolona. Upewnij siÚ, czy nie mylisz zadowolenia z nudÈ. Znudzone koty ĂpiÈ dïuĝej niĝ te, które bawiÈ siÚ i wchodzÈ w interakcje z luděmi i innymi zwierzakami w domu. Codziennie poĂwiÚcaj czas na zabawÚ z kotem. Nawet piÚÊ czy dziesiÚÊ minut zabawy stymuluje pracÚ mózgu, Êwiczy miÚĂnie i zapewnia kotu miïe wspomnienia, z którymi moĝna uïoĝyÊ siÚ do snu i odpïynÈÊ w ramiona Morfeusza. 17 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem SPRAWDŹ IQ SWOJEGO KOTA Jak mądry jest Twój kot? Jednym z nieformalnych sposobów na sprawdzenie poziomu inteligencji kota jest ocena jego umiejętności rozumienia stałości przedmiotu. Test ten można przeprowadzić u kotów, choć pierwotnie służył do badania rozwoju zdolności kognitywnych u dzieci. Pokaż kotu przedmiot umieszczony na otwartej przestrzeni, np. zabawkę w kształcie myszki. Następnie schowaj mysz, umieszczając przed nią segregator lub inny sztywny przedmiot. Kot, którego inteligencję można przyrównać do inteligencji 18-miesięcznego dziecka, powinien być na tyle sprytny, by w poszukiwaniu myszy zajrzeć za ustawiony przed nią przedmiot, a nie myśleć, że na zawsze utracił ją z pola widzenia. Supermądre koty, zdolne do przeprowadzenia procesu myślowego godnego dwuletniego dziecka, są również w stanie odtworzyć trajektorię przedmiotu poruszającego się w taki sposób, że znika on z pola widzenia. Innymi słowy taki kot powinien umieć przewidzieć, gdzie ponownie pojawi się żywa mysz, która znikła z pola widzenia i czmychnęła pod kanapę, oraz powinien skoczyć na nią, gdy ta wychynie spod sofy. Zanurz siÚ w senne majaki P Uwielbiam obserwować mojego kota, gdy ten śpi. Dużo się wtedy porusza, a czasem nawet wydaje ciche piski. Jego łapy drżą, a wibrysy się poruszają. Czy on śni? O Koty ĂniÈ, ale moĝemy tylko spekulowaÊ na temat tego o czym. Moĝe byÊ tak, ĝe Twój kot ponownie przeĝywa cudowny moment zïapania krnÈbrnej muchy, która bzyczaïa w pobliĝu nasïonecznionego 18 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem okna, lub szczególnie szybki sprint wzdïuĝ korytarza. Moĝe z rozba- wieniem wspomina, jak rzuciï urok na ten ostatni kawaïek pieczonego tuñczyka i sprawiï, ĝe z Twojego talerza trafiï on do jego miseczki. Dysponujemy naukowo potwierdzonymi dowodami na to, ĝe koty ĂniÈ. Tak jak ludzie, koty zapadajÈ w dwie fazy snu — REM (ang. rapid eye movement, faza snu, w której wystÚpujÈ szybkie ruchy gaïek ocznych. To wïaĂnie w tej fazie Ănimy) oraz non-REM (ang. non-rapid eye move- ment, faza charakteryzujÈca siÚ wolnymi ruchami gaïek ocznych. Jest to tzw. sen gïÚboki). To, ĝe Twój kot zapadï w fazÚ REM, poznasz po tym, ĝe drĝÈ mu ïapki, porusza wibrysami i lekko porusza gaïkami ocznymi za za- mkniÚtymi powiekami. KOCIA CIEKAWOSTKA Koty są wprawdzie mistrzami w spaniu, ale nietoperze i oposy są jeszcze większymi śpiochami. Te zwierzęta przesypiają średnio Badania przy uĝyciu elektroencefalogra- mu (EEG), podczas których Ăledzono aktyw- noĂÊ mózgu ĂpiÈcych kotów, wykazaïy, ĝe koty pozostajÈ w fazie REM przez okoïo 30 pro- cent czasu trwania snu oraz ĝe rytm ich fal mózgowych w fazie REM jest podobny jak u czïowieka. Dla po- równania, faza REM u czïowieka trwa przez okoïo 20 procent czasu snu (choÊ u dzieci faza ta zajmuje nawet 80 procent czasu snu). 20 godzin na dobę. Kiedy koty nie ĂniÈ, pozostajÈ w fazie snu gïÚbokiego. To wtedy organizm naprawia i regeneruje koĂci oraz miÚĂnie, a takĝe wzmac- nia ukïad odpornoĂciowy, który stawia czoïo chorobom. Jedyny ruch, jaki moĝna zaobserwowaÊ w tej fazie snu, to ciche opadanie i unosze- nie klatki piersiowej podczas oddychania. PiÚÊ kocich zmysïów P Wiem, że moja kotka Cleo słyszy o wiele lepiej niż ja. Nawet, jeśli głęboko śpi na piętrze, to wystarczy, że otworzę drzwi lodówki, a ona już pędzi po schodach w dół. To właśnie w lodowce przechowuję jej ulubiony przysmak — małe kawałki pieczonego kurczaka. Zanim otworzę wieczko pojemnika, 19 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem ona już czule ociera się o moje nogi. Czasem jednak Cleo wydaje się nie zauważać zabawki-myszki, która leży tuż pod jej nosem. Jak wypada pięć kocich zmysłów w porównaniu z ludzkimi? O Masz racjÚ, sÈdzÈc, ĝe koty majÈ znacznie lepszy sïuch niĝ lu- dzie. Gdybym to stwierdzenie wyszeptaïa, bÚdÈc w jednym po- koju, a Ty i Cleo znajdowaïybyĂcie siÚ w innym pokoju, to idÚ o za- kïad, ĝe Cleo usïyszaïaby moje sïowa, a Ty nie. W istocie koty sïyszÈ nawet lepiej niĝ psy. SïyszÈ fale děwiÚkowe w zakresie ultraděwiÚków, czyli děwiÚki o bardzo wysokiej czÚstotliwoĂci. DěwiÚki sÈ efektem drgañ. PowtarzalnoĂÊ fal děwiÚkowych w cza- sie wyraĝana jest za pomocÈ czÚstotliwoĂci. JednostkÈ czÚstotliwoĂci jest herc (Hz) — 1 herc odpowiada jednemu cyklowi drgañ na sekun- dÚ. Koty sïyszÈ děwiÚki o czÚstotliwoĂci do 100 000 Hz, psy — do 35 000–40 000 Hz, a ludzie do 20 000 Hz. Dlaczego koci sïuch jest o wiele lepszy niĝ ludzki? Przyjrzyj siÚ ksztaïtowi kociego ucha. W celu lepszego wychwytywania děwiÚków te stoĝkowate cudeñka mogÈ obracaÊ siÚ niczym miniaturowe anteny satelitarne. DziÚki umiejÚtnoĂci wyïapywania děwiÚków o wyĝszej czÚstotliwoĂci koty potrafiÈ usïyszeÊ popiskiwanie wÚdrujÈcej po do- mu myszy znacznie szybciej niĝ my. Przyjrzyjmy siÚ teraz pokrótce pozostaïym czterem zmysïom, aby siÚ przekonaÊ, jak nasze umiejÚt- noĂci majÈ siÚ do umiejÚtnoĂci naszych kocich przyjacióï. IDŹ ZA NOSEM. Koty zbierajÈ informacje o swoim otoczeniu, korzy- stajÈc ze swojego wÚchu. W ich nozdrzach upakowanych jest 200 mi- lionów receptorów zapachowych — dla porównania ludzie dysponujÈ zaledwie 5 milionami. Koci nos speïnia znacznie waĝniejsze zadania niĝ tylko wywÈchiwanie okruszków jedzenia na podïodze w kuchni. Koty wykorzystujÈ nosy do komunikowania siÚ z innymi kotami. Za kaĝdym razem, gdy kot ociera siÚ o jakiĂ przedmiot gïowÈ lub do- tyka go ïapkami, pozostawia na nim swojÈ kociÈ wizytówkÚ w postaci zapachu bÚdÈcego efektem pracy gruczoïów zapachowych. Inne koty mogÈ taki przedmiot obwÈchaÊ i uzyskaÊ stosowne informacje. 20 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem WSZYSTKIEGO MUSZĘ DOTKNĄĆ. Podczas rekonesansu po okolicy koty wykorzystujÈ swoje wibrysy i ïapki do róĝnych celów. Zdziwisz siÚ pewnie, ale wibrysy znajdujÈ siÚ nie tylko na pyszczku kota, ale rów- nieĝ na jego przednich i tylnych ïapach. Wibrysy dziaïajÈ jak miniatu- rowe antenki, którymi kot dotyka otaczajÈce go przedmioty i za po- mocÈ których jest w stanie oceniÊ, czy przeciĂnie siÚ przez wÈski przesmyk. Te specjalne wïosy czuciowe sÈ pomocne w tropieniu zdo- byczy przy sïabym Ăwietle oraz w poruszaniu siÚ pomiÚdzy przeszko- dami. Skoro juĝ to wiemy, trzeba zaznaczyÊ, ĝe pewne rasy kotów sprawnie radzÈ sobie z poruszaniem siÚ pomiÚdzy przeszkodami, choÊ nie majÈ dïugich wibrysów. Na przykïad koty rasy cornish rex czy amerykañski szorstkowïosy majÈ krótkie, skrÚcone wibrysy, koty rasy devon rex nie majÈ ich prawie wcale, a koty rasy sfinks sÈ ich caïkowicie pozbawione. Pomimo krótkich wibrysów, a nawet ich caï- kowitego braku, koty wszystkich tych ras sÈ szybkie i ruchliwe. SMAK TO NIE WSZYSTKO. Kotom nagminnie przypisuje siÚ wy- bredne podejĂcie do poĝywienia, ale fakt ten moĝna wytïumaczyÊ na- ukowo. Koty majÈ tylko okoïo 473 kubki smakowe, podczas gdy ludzie majÈ ich ponad 9 000. Poniewaĝ kubki smakowe u kotów sÈ mniej liczne i sïabiej wyksztaïcone, koty bardziej polegajÈ na zmyĂle za- pachu niĝ smaku. W przeciwieñstwie do psów w kwestii jedzenia nie hoïdujÈ maksymie: „Najpierw zjedz, potem zadawaj pytania”. WZROK JEST DECYDUJĄCY. To, ĝe Cleo moĝe nie dostrzegaÊ tej zabawkowej myszki, która tkwi tuĝ pod jej nosem, wynika z faktu, ĝe ta mysz siÚ nie rusza. Koty majÈ Ăwietny wzrok. DziÚki doskonaïemu widzeniu peryferyjnemu te zwierzÚta bijÈ nas na gïowÚ w kwestii dostrzegania poruszajÈcych siÚ przedmiotów. Ich ěrenice mogÈ roz- szerzaÊ siÚ bardziej niĝ nasze i rejestrowaÊ bardziej panoramiczny obraz niĝ my. Przy tym wszystkim koty mogÈ byÊ odrobinÚ daleko- wzroczne i nie dostrzegaÊ tego, co znajduje siÚ dosïownie pod ich wïa- snym nosem, jak ta myszka, którÈ opisujesz. Martwe pole widzenia to obszar tuĝ pod ich pyszczkiem. JeĂli wiÚc notowaïeĂ punktacjÚ, zapisz 4 punkty dla kotów i 0 dla ludzi; ewentualnie moĝemy uznaÊ, ĝe w konkurencji „wzrok” mamy remis. MyĂlÚ, ĝe powinniĂmy byÊ wdziÚczni, iĝ mamy choÊ jednÈ rzecz, której nie majÈ koty, tzn. kciuki... 21 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Drapieĝnik czy ofiara? P Uwielbiam obserwować moje trzy koty podrzucające zabawkową myszkę lub uganiające się za piórkami umieszczonymi na końcu zabawki-wędki. Dlaczego ich instynkt polowania jest tak silny, mimo że już od tysięcy lat są udomowione? O ChoÊ zazwyczaj uwaĝamy koty za dumnych myĂliwych, to tak naprawdÚ speïniajÈ one rolÚ zarówno drapieĝnika, jak i ofiary, zaleĝnie od tego, jaki gatunek zwierzÚcia wchodzi z nimi w interakcjÚ. Zacznijmy od omówienia roli drapieĝnika. Wszystkie koty, poczÈwszy od dumnego lwa, a skoñczywszy na tym sïodkim kociaku leĝÈcym na Twoich kolanach, zostaïy zasadniczo zaprogramowane tak, aby polo- waÊ. Odpowiednio do rozmiaru ciaïa nasze koty domowe mogÈ polo- waÊ jedynie na maïe ssaki i ptaki. Co ciekawe, wiÚkszoĂÊ biologów uwaĝa koty za drapieĝniki specjalizujÈce siÚ bardziej w maïych ssa- kach niĝ w ptakach, na które polujÈ jedynie w sytuacji wyraěnej prze- wagi. Koty zazwyczaj niezbyt dobrze sobie radzÈ z chwytaniem pta- ków, chyba ĝe ptak jest chory, mïody lub buduje gniazda na ziemi. Zachowania zwiÈzane z drapieĝnictwem sÈ zazwyczaj wrodzone i juĝ mïode kociÚta majÈ w zwyczaju goniÊ za poruszajÈcymi siÚ przedmiotami oraz skakaÊ na swoje rodzeñstwo. Tak jak i my, kociÚta uczÈ siÚ metodÈ prób i bïÚdów, a ich zabawy pomagajÈ im trenowaÊ szybkoĂÊ oraz szlifowaÊ umiejÚtnoĂÊ wykonywania skoków. Mamy uczÈ kociÚta odpowiednich zachowañ na przykïadach. Kotki wychodzÈce przynoszÈ czÚsto do domu martwe myszy lub ptaki i po- tem zjadajÈ je w obecnoĂci swoich mïodych, aby zaprezentowaÊ im poĝÈdane wzorce zachowania. NastÚpnie kotka przynosi upolowane zwierzÚ, które kociÚta mogÈ same zjeĂÊ. W koñcu kocia mama przy- nosi swoim dzieciom jeszcze ĝyjÈcÈ ofiarÚ, którÈ kociÚta majÈ za zadanie dobiÊ. Takie doĂwiadczenia pomagajÈ im doskonaliÊ umie- jÚtnoĂci niezbÚdne podczas polowania i zabijania. JeĂli chodzi o koty niewychodzÈce, to rolÚ ofiary speïnia kupiona w sklepie zabawka albo na przykïad Twój róĝowy kapeÊ. Wszystkie te zwierzÚta dziedziczÈ takÈ samÈ wiedzÚ, dziÚki czemu nawet takie koty, które zobaczÈ 22 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem mysz czy ptaka dopiero wtedy, gdy sÈ dorosïe, szybko domyĂlÈ siÚ, jak ofiarÚ zïapaÊ i zabiÊ. Kiedy odwrócimy role i postawimy koty w roli ofiary, zauwaĝymy, ĝe odwoïajÈ siÚ one do swoich umiejÚtnoĂci przeĝycia oraz reakcji „uciekaj albo walcz”. Koty wychodzÈce sÈ naraĝone nie tylko na mieszkajÈce w okolicy psy, ale padajÈ teĝ czÚsto ofiarÈ drapieĝników, i to nawet na przedmieĂciach. Ich pierwszÈ reakcjÈ jest zazwyczaj ucieczka. JeĂli to moĝliwe, nurkujÈ do kryjówki lub wdrapujÈ siÚ na drzewo. Kot zapÚdzony w kozi róg moĝe jednak zaĝarcie walczyÊ, o czym mogïo przekonaÊ siÚ wiele przeraĝonych (i podrapanych) psów. Te same narzÚdzia, które czyniÈ z kota skutecznego drapieĝnika, stajÈ siÚ najlepszÈ strategiÈ obrony. To zapewne stÈd wziÚïo siÚ powiedze- nie: „bitwa na zÚby i pazury”. KOCIA GEOMETRIA A OSOBOWOŚĆ Skąd masz wiedzieć podczas rozglądania się za kociakiem do przygarnięcia, czy kot, na którego padnie Twój wybór, okaże się być „nakolankową” przylepą, samotnikiem czy miłośnikiem przygód? Koty rasowe zazwyczaj mają pewne charakterystyczne dla swojej rasy cechy charakteru, choć poszczególni przedstawiciele danej rasy mogą się między sobą w tym względzie bardzo różnić. W przypadku typowego kota ze schroniska pewne tendencje w kwestii jego temperamentu można wywnioskować z kształtu kociego pyszczka. Kit Jenkins, menedżer projektu w PetSmart Charities, poświęciła ponad 20 lat na badanie zachowania kotów i psów w schroniskach dla zwierząt. Opracowała ona teorię geometrii kociego pyszczka, wykorzystując fakt, że część twarzowa głowy kota zazwyczaj ma jeden z trzech kształtów: jest kwadratowa, okrągła lub trójkątna. Choć wiadomo powszechnie, że geny oraz doświadczenia życiowe mają znaczny wpływ na to, jak kot myśli i jak się zachowuje, Jenkins twierdzi, że na osobowość kota wpływ ma również kształt kociej „twarzy”. Oto, jak opisała ona poszczególne typy osobowości. 23 Czuję się dobrze z tym, że jestem kotem „TWARZ” KWADRATOWA. Taką „twarz” mają koty duże i masywne o kwadratowej części twarzowej głowy oraz ciele wpisującym się w kształt prostokąta. Przykładem może być kot rasy maine coon. Jenkins przezwała je „retrieverami kociego świata”. Koty o kwadratowej „twarzy” pragną akceptacji, zazwyczaj są uczuciowe, uwielbiają się przytulać i „barankować”. „TWARZ” OKRĄGŁA. Koty tego typu zazwyczaj charakteryzują się płaską częścią twarzową głowy, mają duże oczy, okrągłe głowy i zaokrąglone ciała. Przykładem może być kot perski lub brytyjski. Koty tego rodzaju można określić mianem „piesków na kolanka” kociego świata. Zazwyczaj są mało aktywne, łatwo je przestraszyć, łatwo się podporządkowują i delikatnie okazują swoje uczucia zaufanym członkom rodziny. „TWARZ” TRÓJKĄTNA. Takie koty są smukłe, chude i o wydłużonym ciele, mają duże uszy, a ich pyszczek zwęża się w kierunku nosa. Przykładem kota tego typu może być kot syjamski lub cornish rex. Jenkins nazywa je „psami pasterskimi kociego świata”. Koty o trójkątnej „twarzy” są ciekawskie, sprytne, sprawne Vzycznie i gadatliwe. Świetnie czują się w domach, w których dużo się dzieje. Jenkins podzieliła się swoją teorią z pracownikami schronisk, trenerami zwierząt i behawiorystami z całej Ameryki Północnej. 24 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Behawioryści zwierząt i weterynarze twierdzą, że jej wnioski służą im za jedno z narzędzi pomocnych podczas wyboru takiego kota, który będzie pasował do stylu życia i osobowości szukających zwierzęcia ludzi. Choć to tylko teoria, koledzy po fachu potwierdzają spostrzeżenia Jenkins. Niestety do dziś dnia w czasopismach naukowych nic na ten temat nie opublikowano. Kiedy zastosowałam teorię kociej geometrii do mojej własnej kociej trójcy, pomogła mi ona w zrozumieniu pewnych cech właściwych każdemu kotu. Mam po jednym kocie z każdego typu osobowości — jedyna rzecz, która je łączy, to fakt, że wszystkie są przybłędami, które swym wdziękiem wywalczyły sobie miejsce w moim sercu i domu. ‹ Little Guy ma kwadratową część twarzową głowy. Ma 19 lat i brązowe umaszczenie typu tabby. Mogę śmiało stwierdzić, że to kot rodem z Krainy Łagodności. Popołudnia spędza, drzemiąc na moim biurku, przy którym pracuję. Zawsze reaguje na moje gwizdanie i lubi przywitać mnie „barankiem”. ‹ Collie ma okrągłą część twarzową głowy i jest szylkretką. Ma 12 lat i ceni sobie ustabilizowany oraz spokojny tryb życia. Nieśmiało okazuje uczucia, ocierając się lekko o moją nogę. Za to gwałtownie ucieka w obliczu niespodziewanego hałasu, a gości o gromkim głosie wyraźnie unika. ‹ Murhpy ma trójkątną część twarzową głowy. Mogę zawsze liczyć na niespożytą energię tej czarnej ośmiolatki. Zawsze wita wszystkich gości i nadzoruje fachowców naprawiających coś w domu. Goni za kulkami z papieru, trąca łapką pianę w mojej kąpieli oraz uwielbia codzienne spacery na smyczy i w szelkach. Matematyka nie była moim ulubionym przedmiotem w szkole, ale dzięki tej teorii kształtu ciała, wreszcie znalazłam sposób na zastosowanie geometrii w praktyce. 25 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Oczy ĂwiecÈce w ciemnoĂciach P Zdarza się, że gdy w nocy chodzę po słabo oświetlonych pokojach domu, widok mojego kota trochę mnie przestraszy. Precious to urocza syjamka, ale w nocy jej oczy zdają się świecić w ciemności na czerwono, a jej wzrok wydaje się być trochę diabelski. Wydaje mi się, że najczęściej zauważam to wtedy, gdy wcześniej obejrzę w telewizji straszny film. Co sprawia, że jej oczy świecą w taki sposób? O Wszystko zaleĝy od okolicznoĂci. Z pewnoĂciÈ jesteĂ bardziej niespokojna po obejrzeniu horroru, ale nie martw siÚ o Precious. Nie opÚtaï jej diabeï. Jej duĝe, okrÈgïe ěrenice zostaïy tak stworzone, by duĝo lepiej niĝ nasze oczy speïniaïy swoje zadanie w warunkach sïabego oĂwietlenia. Najlepszy czas na wytropienie zdobyczy to zmierzch i wschód sïoñca, dlatego koty sÈ wtedy najbardziej aktyw- nymi myĂliwymi. Nawet gdy panujÈ ciemnoĂci choÊ oko wykol, to dziÚki odpowiedniej budowie ěrenic koty widzÈ równie dobrze jak my przy peïni ksiÚĝyca. Gdy pewnego wieczoru bÚdziesz trzymaïa kotkÚ na kolanach, przyjrzyj siÚ jej oczom przy jasnym Ăwietle. ZwróÊ uwagÚ na to, ĝe jej ěrenice majÈ eliptyczny ksztaït, tymcza- sem nasze ěrenice sÈ okrÈgïe. W Ăwietle lampy ěrenice zwÚĝajÈ siÚ w wÈskie szparki, dziÚki czemu wraĝliwa siatkówka nie jest naraĝona na uszkodzenie. WyïÈcz teraz lampÚ i zwróÊ uwagÚ, jak ěrenice kotki zacznÈ siÚ rozszerzaÊ i dostosowywaÊ do sïabszego oĂwietlenia. W bardzo sïabym Ăwietle ěrenica wypeïnia caïe oko, co sprawia, ĝe wydaje siÚ ono byÊ niemal caïkowicie czarne. JeĂli chodzi o tÚ czerwonÈ poĂwiatÚ, to jest ona efektem odbicia Ăwiatïa od warstwy tkanki zwanej tapetum lucidum, która wyĂciela tylnÈ czÚĂÊ gaïki ocznej za siatkówkÈ. Dziaïa ona jak lustro i odbija z powro- tem na siatkówkÚ Ăwiatïo, które nie zostaïo absorbowane przez ko- mórki siatkówki wtedy, gdy po raz pierwszy dotarïo do oka. Pojawia siÚ wówczas ta niesamowita poĂwiata, która jest efektem wyïapania przez oko kota promienia Ăwiatïa w ciemnym pomieszczeniu. 26 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Co ciekawe, oczy niektórych kotów „Ăwie- cÈ” bardziej na zielono niĝ na czerwono, a zaleĝy to od koloru oczu. Niebieskie oczy, czyli takie jak u Twojej syjamki, dajÈ czer- wonÈ poĂwiatÚ, a z kolei oczy zïote i zielone w nocy majÈ poĂwiatÚ zielonÈ. KOCIA CIEKAWOSTKA Tapetum lucidum, czyli lustrzana warstwa w kocim oku, to wyrażenie z łaciny znaczące „błona odblaskowa”. Prawda o kociej miïoĂci P Mój supersłodki kociak, Bubba, lubi się do mnie tulić oraz chodzić za mną po domu. Jest przyjacielski i uczuciowy, a ja oczywiście kocham go bez reszty. Może to głupie pytanie, ale zawsze zastanawiałam się, czy koty zdolne są do miłości, czy też są dla nas po prostu miłe, ponieważ zapewniamy im jedzenie i dach nad głową? O To nie jest gïupie pytanie, ale nie ma na nie prostej odpowiedzi. Gdybym umiaïa mówiÊ po kociemu i miaïa moĝliwoĂÊ zadania tego pytania samym kotom, mogïabym udzieliÊ Ci bardziej konkret- nej odpowiedzi. Koty to bezpoĂrednie stworzenia i jestem pewna, ĝe udzieliïyby na to pytanie szczerej odpowiedzi. Poniewaĝ jednak nie posiadam takich umiejÚtnoĂci, opisanie ko- ciej miïoĂci staje siÚ problematyczne. Wiemy na pewno, ĝe koty otwarcie okazujÈ uczucia. ZïoszczÈ siÚ i okazujÈ strach, a takĝe zado- wolenie oraz podniecenie. JeĂli chodzi z kolei o kociÈ miïoĂÊ, to pew- ne jest, ĝe koty tworzÈ wiÚzi z obecnymi w ich ĝyciu luděmi, którzy poĂwiÚcajÈ kotom duĝo uwagi i którzy sprawiajÈ, ĝe koty czujÈ siÚ przy nich bezpieczne. Koty okazujÈ uczucia swoim opiekunom na wiele róĝnych sposo- bów, w tym za pomocÈ maĂlanych spojrzeñ spod na wpóï przymkniÚ- tych powiek obu oczu, potrzÈsania wyprostowanego ogona, czy teĝ „barankowania”, czyli lekkiego uderzania czoïem o swojego czïowieka. Gdy nastÚpnym razem wzrok Twój i Twojego kota siÚ spotkajÈ, spróbuj 27 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem posïaÊ mu kilka ciepïych spojrzeñ. ZaïoĝÚ siÚ, ĝe je odwzajemni. Za- uwaĝ teĝ, ĝe kiedy zobaczy, iĝ wchodzisz do pomieszczenia, lub usïyszy Twój gïos, jego ogon prawdopodobnie natychmiast wystrzeli prosto w górÚ, przy czym sam koniuszek bÚdzie lekko drgaï. ZwróÊ teĝ uwagÚ na to, czy okaĝe Ci uczucia, celowo uderzajÈc górnÈ czÚĂciÈ gïowy o Twoje czoïo, rÚce lub ïydki. Kiedy przygarnÚïam kota, któremu nadaïam imiÚ Little Guy, byï on mïodym, bezdomnym prÚguskiem, który kaĝdego ranka i wie- czora zajmowaï miejsce na moim tarasie w nadziei, ĝe skapnie mu jakiĂ darmowy posiïek. Wystawiaïam mu miskÚ z jedzeniem, choÊ nie byïam pewna, czy chcÚ mieÊ jeszcze jednego kota. Za kaĝdym razem, gdy schylaïam siÚ, by go pogïaskaÊ, rozbrajaï mnie szybkim wyprostem ciaïa i uderzaniem gïowÈ o moje czoïo, a to wszystko w towarzystwie mruczenia na peïny regulator. Little Guy wiedziaï, co robi. Pokazywaï mi, ĝe mnie lubi, i w efek- cie uczyniï mnie swojÈ paniÈ. Czasem koty nie majÈ zbyt dobrego wyczucia czasu w kwestii okazywania uczuÊ — wskakujÈ na przy- kïad na ïóĝko i walÈ gïowÈ w Twoje czoïo, podczas gdy Ty smacznie Ăpisz. Na pewno jednak wiesz, ĝe w przypadku prawdziwej miïoĂci czas nie ma znaczenia. PowinnaĂ uwaĝaÊ za komplement to, ĝe Bubba chodzi za TobÈ i lubi siÚ do Ciebie tuliÊ. 28 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem CZY KOTY MAJĄ POCZUCIE HUMORU? Jedną z wielbicielek kotów jest Dena Harris, pełna poczucia humoru autorka książki pt. Lessons in Stalking: Adjusting to Life with Cats (Nauka skradania: jak nauczyć się żyć z kotami). Ta moja ulubiona autorka napisała również listę „Top 10” (przytaczam ją poniżej), która wykazuje, że nasi koci przyjaciele faktycznie dostrzegają zabawne strony życia z nami: 1. Nasz zadziwiający brak włosów. 2. Fakt, że ulegamy złudzeniu, iż mamy jakiekolwiek szanse na wygranie z nimi konkursu gapienia się sobie nawzajem prosto w oczy (wskazówka: koty mrugają tylko dlatego, że jest im nas żal). 3. Nasza umiejętność przejścia w poprzek promienia słonecznego, która nie powoduje bezwiednego upadku na podłogę. 4. To, że wydajemy się nie uważać żywej myszy za najdoskonalszą formę domowej rozrywki. 5. Fakt, że składamy wyciągnięte z suszarki ciepłe ubrania, zamiast rzucić się w nie głową do przodu. 6. Czas, który poświęcamy na usunięcie zachwycających dekoracji w postaci kocich włosów w całym domu, podczas gdy koty wiedzą, że są w stanie odtworzyć je w 6,4 sekundy. 7. Fakt, że myślimy, iż pozostawione na werandzie dekapitowane gryzonie to prezent dla nas. 8. To, że całkowicie ignorujemy pierwotne przeznaczenie telewizora i komputera — służą one przecież za miejsca drzemki. 9. Fakt, że zdecydowaliśmy się nie chodzić po blatach, choć to stamtąd rozciągają się najlepsze widoki, nie wspominając o przekąskach. 10. Nasze nigdy niekończące się oddanie i wieczna służba kotom (właściwie one nie tyle się z tego śmieją, co zachęcają nas do tego). 29 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Kierowany poczuciem winy, czy teĝ po prostu znudzony? P Zwiększona ilość obowiązków zawodowych sprawiła ostatnio, że muszę dużo więcej podróżować, a mój kot Keeper, piękny Bengalczyk, czasem zostaje sam na noc. Jeśli nie ma mnie w domu dłużej niż przez dwa dni, wówczas moi przyjaciele wpadają, by go nakarmić. Nie zmienia to jednak faktu, że mój kot zostaje w domu sam na dłuższy okres, niż był wcześniej przyzwyczajony. Kiedy wróciłem do domu z ostatniego wyjazdu, okazało się, że rozszarpał papier toaletowy, podrapał róg kanapy i przewrócił stojący na moim biurku pojemnik, na skutek czego cała podłoga była usłana spinaczami. Kiedy to zobaczyłem, podszedłem do kota i nakrzyczałem na niego. Wtedy uciekł i schował się na jakiś czas pod łóżko. Czy koty zdolne są do planowania odwetu i czy mają poczucie winy, kiedy zrobią coś, czego sobie nie życzymy? O W caïym królestwie zwierzÈt tylko ludzie majÈ monopol na od- czuwanie winy. Koty, psy i caïa reszta naszych zwierzaków nie odczuwa winy i nie okazuje skruchy. PrzypisujÈc swojemu kotu ludzkÈ motywacjÚ do popeïniania zïych uczynków oraz ucieczki w obliczu kary, pokusiïeĂ siÚ o antropomorfizowanie go. Wedïug najlepszych psycho- logów prawda jest jednak taka, ĝe poczucie winy wynika z autorefleksji i ten rodzaj uczucia wïaĂciwy jest tylko ludziom. Poczucie winy to ludzka reakcja na zachowanie uwaĝane przez nas za niewïaĂciwe lub nieakceptowane spoïecznie. Koty nie majÈ umie- jÚtnoĂci tego rodzaju abstrakcyjnego myĂlenia. Zdolne sÈ jednak do odczuwania strachu i posïuszeñstwa. Koci strach ïatwo jest pomyliÊ z poczuciem winy. Keeper najprawdopodobniej jest znudzony tymi dïugimi okresami samotnoĂci w domu. Znudzone koty, szczególnie ras aktywnych, ta- kich jak bengalskie, szukajÈ sposobu na rozerwanie siÚ, nawet jeĂli to coĂ (drapanie kanapy, zrobienie konfetti z papieru toaletowego czy podrzucanie ïapkÈ stosików spinaczy) jest z Twojego punktu widzenia 30 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem czymĂ niepoĝÈdanym. U innych kotów tego rodzaju zachowanie mo- gïoby byÊ efektem niepokoju wywoïanego rozstaniem. To, czy kot jest znudzony, czy teĝ zaniepokojony, zaleĝy od jego temperamentu i zwiÈzku, jaki ïÈczy go z wïaĂcicielem. Keeper stchórzyï i schowaï siÚ pod ïóĝkiem, gdy na niego nakrzy- czaïeĂ, poniewaĝ przestraszyï siÚ Twojego podniesionego gïosu, a nie dlatego, ĝe czuï siÚ winny z powodu swojego „zïego” zachowania. Nie miaï pojÚcia, dlaczego jesteĂ zïy, wiedziaï tylko, ĝe wyglÈdasz przera- ĝajÈco i stanowisz zagroĝenie. Moja rada: usuñ pokusy czyhajÈce na Twojego kota. Na czas swo- jej nieobecnoĂci w domu zamknij drzwi do ïazienki, przykryj kanapÚ narzutÈ, która ochroni ten mebel przed kocimi pazurami, i sprzÈtnij biurko. NastÚpnie zapewnij Keeperowi stosowne sposoby na nudÚ. MogÈ to byÊ zabawki na baterie, które zacznÈ siÚ poruszaÊ, gdy je dotknie. Bardzo pomocna jest sztywna póïeczka przy oknie, z której bÚdzie mógï mieÊ oko na to, co dzieje siÚ w okolicy, czy teĝ zabawka interaktywna z „uciekajÈcÈ” w tunelu myszkÈ czy piïkÈ. Na rynku do- stÚpne sÈ nagrania przedstawiajÈce rybki, ptaki i inne ciekawe dla kota rzeczy, które mogÈ zajÈÊ jego uwagÚ podczas Twojej nieobecnoĂci. Gdy wracasz z podróĝy sïuĝbowej, zignoruj wszelki baïagan w domu i przywitaj siÚ z Keeperem, okazujÈc mu szczÚĂcie i miïoĂÊ. Aby nie czuï siÚ opuszczony, mimo ĝe wróciïeĂ juĝ do domu, spÚdě z nim trochÚ czasu na zabawie i pieszczotach. Moĝe siÚ wtedy okazaÊ, ĝe po okresie nieobecnoĂci zacznie do Ciebie przybiegaÊ, by siÚ z TobÈ przywitaÊ. 31 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem Dlaczego koty ukrywajÈ ból P Byłam zszokowana, gdy pewnego dnia odkryłam u mojej długowłosej kotki głęboką ranę w okolicy tylnej łapy. Kiedy moja weterynarz ogoliła to miejsce i zbadała je, stwierdziła, że jest to ślad po ugryzieniu przez innego kota i że w ranę wdała się już infekcja. Oczyściła ją więc, a następnie zeszyła i przepisała leki. Oczywiste było, że Freckles odczuwała silny ból, ale nie dała po sobie poznać tego, że cierpi. Dlaczego mój kot nie dał mi do zrozumienia, że coś mu się stało? O Koty to mistrzowie w ukrywaniu bólu, poniewaĝ od tego moĝe zaleĝeÊ ich przetrwanie. Tak jak i inne maïe zwierzÚta naraĝone na atak wiÚkszego drapieĝnika, koty nie mogÈ pozwoliÊ sobie na oka- zywanie jakiejkolwiek sïaboĂci. Kot z widocznymi ranami lub objawami choroby staje siÚ ïatwym celem, co tïumaczy, dlaczego instynktownie ukrywajÈ one objawy bólu lub choroby nawet przed luděmi, którzy je kochajÈ i chroniÈ. Niestety jest to teĝ powód, dla którego wielu z moich zaprzyjaěnionych weterynarzy moĝe opowiedzieÊ historie klientów, którzy przynieĂli do nich swojego kota, mówiÈc tylko, ĝe chyba jest z nim coĂ nie tak, a okazywaïo siÚ, ĝe ich zwierzak ma zaawansowane stadium raka, niewydolnoĂÊ nerek, czy teĝ inny powaĝny problem ze zdrowiem. Poniewaĝ koty wolÈ ukrywaÊ wszelkie objawy niedyspozycji, musimy byÊ wyczuleni na wszelkie subtelne objawy chorób. Oto kilka wska- zówek, na co naleĝy byÊ wyczulonym i co zgïaszaÊ weterynarzowi: ‹ Zaburzenia wydalania. ‹ Zmiana zwyczajów dotyczÈcych pobierania poĝywienia. ‹ Zjadanie odchodów. ‹ Nagïy spadek wagi. ‹ Nieprzyjemny zapach z pyszczka. ‹ Zmiana poziomu aktywnoĂci wïaĂciwego danemu kotu. ‹ Zmiana zwyczajów dotyczÈcych snu. ‹ Zmiana zwyczajów dotyczÈcych interakcji spoïecznych. ‹ Zmiana zwyczajów dotyczÈcych pielÚgnacji ciaïa. ‹ WiÚksza „gadatliwoĂÊ”. ‹ Nagïe ukrywanie siÚ i unikanie zwracania na siebie Twojej uwagi. 32 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem LECZENIE RANY PO UGRYZIENIU Niezauważona rana może owrzodzieć — pod skórą może zebrać się płyn i brud. Takie rany niemal zawsze wymagają interwencji weterynarza, ponieważ w pyszczku kota znajdują się bakterie, które mogą spowodować infekcję, jeśli zostaną przeniesione na ranę za pośrednictwem języka zwierzaka. Jeśli odkryjesz ranę po ugryzieniu, a nie możesz od razu pójść z kotem do weterynarza, zawiń kota w ręcznik, by ranę można było łatwiej i bezpieczniej oczyścić. Miejsce ugryzienia opłucz wodą utlenioną lub ciepłą wodą. Postaraj się przyciąć jak najwięcej włosów wokół rany, by skóra w tym miejscu mogła oddychać. Nie obcinaj włosów, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości lub jeśli kot protestuje. Opatrz ranę, jeśli silnie krwawi. Następnie najszybciej, jak to tylko jest możliwe, zabierz kota do weterynarza. Lepiej nie ryzykować dalszych urazów czy poważnej infekcji. Jeśli zostaniesz ugryziony przez kota, obserwuj bacznie, czy nie wystąpią objawy infekcji. Trudno jest dokładnie oczyścić ranę po ugryzieniu, a jeśli jest dość głęboka, może być Ci potrzebny antybiotyk. Drapakowe szaleñstwo P Zawsze miałem rybki i żółwie, aż w końcu zdecydowałem, że jestem gotowy na bardziej skomplikowane zwierzę, z którym mógłbym nawiązać kontakt. Niedawno adoptowałem dużego, rudego pręgusa z lokalnego schroniska dla zwierząt. Gus jest wspaniały, ale uwielbia drapać pazurami i szarpać swój drapak. Na szczęście dla mnie sofę zostawia w spokoju. Dlaczego odczuwa taką potrzebę drapania? 33 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem O Brawo! Bez obrazy dla obecnych w Twoim ĝyciu rybek i ĝóïwi, cieszÚ siÚ, ĝe jesteĂ gotowy na rozkosze pïynÈce z posiadania kota i gotów jesteĂ czerpaÊ z tego przyjemnoĂÊ. Z przyjemnoĂciÈ teĝ prze- czytaïam, ĝe przygarnÈïeĂ zwierzÚ z lokalnego schroniska, poniewaĝ w ten sposób daïeĂ bezdomnemu kotu jeszcze jednÈ szansÚ. Drapanie, jak odkryïeĂ, jest jednÈ z czynnoĂci typowych dla kota. Masz szczÚĂcie, ĝe Gus uwielbia swój drapak, a nie TwojÈ drogÈ sofÚ. Koty drapiÈ z kilku powodów. Jednym z nich jest potrzeba utrzyma- nia pazurów w dobrym stanie — ja nazywam to „koci-curem”. Te sesje drapania pomagajÈ pozbyÊ siÚ zewnÚtrznej, obumarïej czÚĂci pazura oraz dopieĂciÊ ksztaït oraz ostroĂÊ pazurków, dziÚki czemu Gus gotowy jest do obrony lub do ataku na przechodzÈcÈ obok myszkÚ. Podstawowym powodem jednak, dla którego koty drapiÈ, sÈ kwe- stie terytorialne. Moĝna powiedzieÊ, ĝe kiedy Gus drapie, zostawia na drapanym przedmiocie swojÈ kociÈ wizytówkÚ. Drapanie powoduje równieĝ wydzielanie zapachu przez gruczoïy ïojowe znajdujÈce siÚ na spodniej stronie ïap. Ten zapach stanowi informacjÚ dla innych kotów oraz dla niego samego, ĝe to jest jego terytorium. WspomniaïeĂ, ĝe jesteĂ bardzo zadowolony, poniewaĝ Twój kot drapie tylko drapak. ZaïoĝÚ siÚ jednak, ĝe gdybyĂ dobrze siÚ przyjrzaï, odkryïbyĂ, iĝ Twój sprytny Gus dotyka ïapami i pyszczkiem równieĝ drzwi i naroĝnych Ăcian, zostawiajÈc na nich swój zapach. Taki Ălad na drzwiach i Ăcianach wyglÈda jak brudna, oleista plama. (JeĂli chcesz dowiedzieÊ siÚ wiÚcej na temat „wizytówek” zapachowych, patrz czÚĂÊ zatytuïowana „Jak kot z kotem”, s. 71). Potrzeba ugniatania P Gdy tylko sobie usiądę, moja kotka wskakuje mi na kolana, obraca się wokół własnej osi, siada i zapamiętale przebiera przednimi łapami (i pazurami) po moich nogach. Nazywam to tańcem szczęścia. Czasem tak samo traktuje moje łóżko, zanim ułoży się na nim do snu. Dlaczego ona to robi? 34 Czuj¸ si¸ dobrze z tym, Ăe jestem kotem O Koci rytuaï polegajÈcy na rytmicznym dreptaniu ïapkami za- czyna siÚ juĝ przy narodzinach. Nowo narodzone kociÚta uci- skajÈ brzuch mamy wokóï sutka, by zwiÚkszyÊ iloĂÊ wypïywajÈcego mleka. Nawet, gdy mama juĝ je odstawi, kociÚta pamiÚtajÈ przyjemne uczucie peïnego brzuszka wiÈĝÈce siÚ z czynnoĂciÈ ugniatania i ssania sutka. CzynnoĂÊ „zagniatania ciasta” (jak ja to nazywam) przynosi dorosïemu kotu poczucie komfortu. To koci sposób okazywania rado- Ăci i przyjemnoĂci wywoïanej TwojÈ obecnoĂciÈ w ich ĝyciu. JeĂli bÚ- dziesz regularnie przycinaÊ kotu pazurki, unikniesz bolesnego wbija- nia siÚ ich w TwojÈ nogÚ. Niektóre koty dajÈ siÚ jednak trochÚ ponieĂÊ emocjom. Jedne ĂliniÈ siÚ podczas ugniatania, a inne ogarnia taki entuzjazm, ĝe wbijajÈ pazury w ludzkie ciaïo. JeĂli Twój kot mianowaï CiÚ swojÈ osobistÈ poduszeczkÈ na szpilki, a regularne przycinanie pazurków nie spra- wia, ĝe czynnoĂÊ ta staje siÚ mniej bolesna, moĝesz w prosty sposób powstrzymaÊ kota przed uczynieniem z dreptania nieprzyjemnego rytuaïu. Po prostu wstañ i odejdě. JeĂli Twój kot zostanie parÚ razy z Twoich wygodnych kolan wyrzucony, pohamuje trochÚ swoje zapÚdy do ugniatania. 35
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Co Twój kot próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice kociej psychologii
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: