Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00464 005576 13608625 na godz. na dobę w sumie
Co Twój pies próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice psiej psychologii - książka
Co Twój pies próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice psiej psychologii - książka
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2468-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zwierzęta
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

PIES to zwierzę:

Mało? Zajrzyj do środka (książki, nie psa)...

Gdybym miał zdrowy rozsądek i wiedzę specjalistyczną Arden, mógłbym lepiej zrozumieć, jakie były przyczyny niepoprawnego zachowania Marleya, i mógłbym obmyślić jakąś strategię, by zmienić lub przynajmniej utemperować jego charakter.

Dobre, rzetelne rady pochodzące od znających się na rzeczy ekspertów to pierwszy krok prowadzący do posiadania odpowiednio zachowującego się zwierzęcia domowego, które zamiast poczucia klęski i utrapienia przynosić będzie swoim właścicielom radość i zadowolenie.
John Grogan, autor książki Marley i ja. Życie, miłość i najgorszy pies świata.

Psy towarzyszą nam od tysięcy lat. Pełnią rolę niezawodnych przyjaciół, terapeutów, a nawet oddanych współpracowników. Jednak mimo że są nieodłączną częścią naszego życia, tak naprawdę bardzo niewiele o nich wiemy. Bo przecież posiadanie takiego czworonoga wymaga znacznie więcej niż tylko obowiązkowego spaceru, miski karmy i chwilki wspólnej zabawy. Wreszcie nadarza się okazja, by odkryć naturę naszego pieszczocha na nowo i poznać go tak, jakby naszym przewodnikiem po psim świecie był sam doktor Doolittle.

Ten poradnik przeznaczony jest zarówno dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z psami, jak i dla długoletnich miłośników tych przyjacielskich istot. Poznawanie własnego psa od podszewki to przyjemność, która nigdy Ci się nie znudzi. Książka pomoże Ci odkryć sekrety psiej miłości, pozwoli pojąć pozornie niedorzeczne zachowania Twojego przyjaciela i udzieli Ci odpowiedzi na dziesiątki pytań, które masz ochotę zadać weterynarzowi, ale zwykle nie ma na to czasu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Przykładowy rozdział Katalog online Zamów drukowany katalog CENNIK I INFORMACJE: Zamów informacje o nowościach Zamów cennik CZYTELNIA: Fragmenty książek online do przechowalni do koszyka Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl e-mail: septem@septem.pl redakcja: redakcjawww@septem.pl informacje: o księgarni septem.pl CO TWÓJ PIES PRÓBUJE CI POWIEDZIEĆ? POZNAJ TAJEMNICE PSIEJ PSYCHOLOGII Autor: Arden Moore Tłumaczenie: Małgorzata Wróblewska ISBN: 978-83-246-2468-3 Tytuł oryginału: The Dog Behavior Answer Book: Practical Insights Proven Solutions for Your Canine Questions Format: 140 × 208, stron: 280 PIES to zwierzę: • przyjacielskie • inteligentne • empatyczne • szczere Mało? Zajrzyj do œrodka (książki, nie psa)… Gdybym miał zdrowy rozsądek i wiedzę specjalistyczną Arden, mógłbym lepiej zrozumieć, jakie były przyczyny niepoprawnego zachowania Marleya, i mógłbym obmyœlić jakąœ strategię, by zmienić lub przynajmniej utemperować jego charakter. Dobre, rzetelne rady pochodzące od znających się na rzeczy ekspertów to pierwszy krok prowadzący do posiadania odpowiednio zachowującego się zwierzęcia domowego, które zamiast poczucia klęski i utrapienia przynosić będzie swoim właœcicielom radoœć i zadowolenie. John Grogan, autor książki Marley i ja. Życie, miłoœć i najgorszy pies œwiata. Psy towarzyszą nam od tysięcy lat. Pełnią rolę niezawodnych przyjaciół, terapeutów, a nawet oddanych współpracowników. Jednak mimo że są nieodłączną częœcią naszego życia, tak naprawdę bardzo niewiele o nich wiemy. Bo przecież posiadanie takiego czworonoga wymaga znacznie więcej niż tylko obowiązkowego spaceru, miski karmy i chwilki wspólnej zabawy. Wreszcie nadarza się okazja, by odkryć naturę naszego pieszczocha na nowo i poznać go tak, jakby naszym przewodnikiem po psim œwiecie był sam doktor Doolittle. Ten poradnik przeznaczony jest zarówno dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z psami, jak i dla długoletnich miłoœników tych przyjacielskich istot. Poznawanie własnego psa od podszewki to przyjemnoœć, która nigdy Ci się nie znudzi. Książka pomoże Ci odkryć sekrety psiej miłoœci, pozwoli pojąć pozornie niedorzeczne zachowania Twojego przyjaciela i udzieli Ci odpowiedzi na dziesiątki pytań, które masz ochotę zadać weterynarzowi, ale zwykle nie ma na to czasu. • Jak nauczyć się rozmawiać z psem? • Czy rasa ma wpływ na inteligencję? • Na czym polegają psie zdolnoœci terapeutyczne? • Jak dobrze wychować szczeniaka? • W jaki sposób oduczyć psa złych nawyków? S P I S T R E Ś C I Przedmowa ..............................................................................................7 WstÚp ......................................................................................................9 PodziÚkowania ......................................................................................11 CZĘŚĆ I Psia natura ........................................................................................................ 13 CZĘŚĆ II O czym ty mówisz? ....................................................................................... 59 CZĘŚĆ III Dlaczego mój pies to robi? .................................................................... 93 CZĘŚĆ IV Odrobina dyscypliny ................................................................................139 CZĘŚĆ V Harmonia w domu i poza domem ........................................................185 CZĘŚĆ VI Życiowe zmiany, rozstania .....................................................................245 Zawodowi specjaliĂci ..........................................................................275 Wybrane ěródïa ...................................................................................276 Część I Psia natura Psia natura Spróbuj wejĂÊ na chwilÚ we wïochatÈ skórÚ Twojego czworonoga. JakieĂ piÚtnaĂcie tysiÚcy lat temu czïowiek i pies stworzyli zwiÈzek, który nie miaï precedensu w caïej historii. W zamian za jedzenie i schronienie psy pomagajÈ ludziom na wiele sposobów, stajÈc siÚ naszymi towarzyszami, wspóïpra- cownikami i kumplami. Na przeïomie wieków czïowiek prze- ksztaïciï psa, stwarzajÈc wiele róĝnych ras z szerokÈ gamÈ cech fizycznych i zachowañ. Niektóre rasy waĝÈ ponad czterdzieĂci piÚÊ kilogramów, inne znów zmieĂciïyby siÚ w filiĝance do kawy. Uszy mogÈ byÊ opadajÈce, stojÈce lub poĂrednie. Szata ma prze- róĝnÈ strukturÚ, od dyndajÈcych dredów po prawie goïÈ skórÚ. StworzyliĂmy rasy psów ïowieckich, pasterskich, obronnych i tych, których zadaniem jest caïodniowa drzemka na tapcza- nie. Podczas tego procesu odebraliĂmy im ich naturalne wa- runki, przez co popadïy w kryzys toĝsamoĂci. To my wyrwaliĂmy je ze struktury socjalnej stada i wyeliminowaliĂmy naturalnÈ potrzebÚ polowania jako formÚ znajdowania poĝywienia. Kar- cimy je, gdy szukajÈ sposobów na zaspokojenie swojej wrodzonej potrzeby kopania i przegryzania, szczególnie kiedy w grÚ wcho- dzÈ nasze wypielÚgnowane ogródki lub buty. Jednak mimo wszystkich naszych usilnych manipulacji podstawowa cecha psa nigdy siÚ nie zmienia: kocha nas takimi, jakimi jesteĂmy. 14 Psia natura Rasowe bystrzaki P Psy niektórych ras wydają się mądrzejsze od innych, w związku z czym celowo wybrałem bordera collie1 ze względu na to, że rasa ta słynie z inteligencji. Nie chciałem robić sobie kłopotu z mniej inteligentną rasą i tracić zbyt wiele czasu na uczenie psa podstawowych poleceń. Nie mam wystarczająco dużo cierpliwości, aby wielokrotnie próbować nauczyć psa, by usiadł lub wstał. Na razie jestem bardzo zadowolony z postępów Einsteina w zakresie tresury, jednak ciekaw jestem, jak mógłbym zmierzyć poziom jego inteligencji. O W szkolnej klasyfikacji psów Twój trafnie nazwany Einsteinem ulubieniec jest prawdziwym czworonoĝnym prymusem. Do tej uprzywilejowanej grupy zaliczajÈ siÚ równieĝ pudle, owczarki nie- mieckie i golden retrievery2. Rasy, które mogÈ wymagaÊ nieco wiÚcej zajÚÊ pozalekcyjnych, to chart afgañski3, basenji4 i buldog. Zanim jednak wïaĂciciele tych ostatnich zacznÈ na mnie warczeÊ z nieza- dowoleniem, dodam, ĝe wyjÈtki  zarówno te chlubne, jak i mniej chlubne  wystÚpujÈ we wszystkich rasach. Mierzenie inteligencji psa moĝe byÊ doĂÊ skomplikowane, poniewaĝ nie myĂli on naszymi kategoriami. Psy nie nalegajÈ, by przyjÈÊ je do psiego odpowiednika Mensy5, i nie kradnÈ nam gazety, by rozwiÈzaÊ 1 Border collie  jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów pasterskich i zaganiajÈcych, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich)  przyp. tïum. 2 Golden retriever — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów aportu- jÈcych, pïochaczy i psów wodnych, zaklasyfikowana do sekcji psów apor- tujÈcych  przyp. tïum. 3 Chart afgañski — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy chartów, zakla- syfikowana do sekcji chartów dïugowïosych  przyp. tïum. 4 Basenji — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy szpiców i psów pierwot- nych, zaklasyfikowana do sekcji ras pierwotnych  przyp. tïum. 5 Mensa (peïna nazwa Mensa International — Mensa miÚdzynarodowa) jest najwiÚkszym, najstarszym i najbardziej znanym na Ăwiecie stowarzysze- niem ludzi o wysokim ilorazie inteligencji  przyp. tïum. 15 Psia natura krzyĝówkÚ. Ze wzglÚdu na to, ĝe konkretne rasy zostaïy stworzone w celu wypeïniania okreĂlonych zadañ, Twój border collie lepiej sprawdziïby siÚ przy pilnowaniu i zaganianiu owiec niĝ na przykïad chin japoñski6, poniewaĝ ma w genach pasterstwo. Z kolei zaïoĝÚ siÚ, ĝe zajÈca prÚdzej wytropiïby beagle7 niĝ border collie, poniewaĝ su- perczujny nos jest cennÈ cechÈ wszystkich psów goñczych. Niemniej jednak prawie kaĝdy pies moĝe nauczyÊ siÚ reagowania na szerokÈ gamÚ poleceñ, wystarczy mieÊ trochÚ cierpliwoĂci. Niektóre sÈ w stanie przyswoiÊ zdumiewajÈco duĝÈ liczbÚ zachowañ. Pies opie- kun8 to wspaniaïy przykïad praktycznego wykorzystania psiej inteli- gencji. Te specjalnie wytrenowane zwierzÚta zachÚcane sÈ do przeja- wiania tak zwanego „inteligentnego nieposïuszeñstwa”, kiedy stajÈ wobec sytuacji mogÈcej stanowiÊ zagroĝenie dla ĝycia i zdrowia ich ludzkich podopiecznych. Pies przewodnik, czyli ten, który towarzy- szy osobom niewidomym lub niedowidzÈcym, wie, ĝe musi omijaÊ dziury w chodniku lub inne zagroĝenia, nawet jeĂli jego wïaĂciciel nalega, by iĂÊ w danym kierunku. Opracowanie niezawodnej metody mierzenia psiej inteligencji pozostaje ciÈgle wyzwaniem dla treserów psów, hodowców i behawio- rystów zwierzÚcych. Jednym z pionierów w tej dziedzinie jest Stanley Coren, znany psycholog kanadyjski i wybitny trener psów. W ksiÈĝce The Intelligence of Dogs (Inteligencja psów) dr Coren klasyfikuje sto trzydzieĂci trzy rasy, szeregujÈc je od bystrych jak sokóï po gïupie jak but i zaznaczajÈc jednoczeĂnie, ĝe odstÚpstwa i wyjÈtki zdarzajÈ siÚ w kaĝdej rasie. Autor stworzyï teĝ test na zmierzenie psiej inteligencji, sïuĝÈcy do wyróĝnienia wielu jej poziomów: adaptacyjnej, posïuszeñ- stwa i instynktownej. 6 Chin japoñski — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów do towa- rzystwa, zaklasyfikowana do sekcji spanieli japoñskich i pekiñczyków  przyp. tïum. 7 Beagle — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów goñczych, posokowców i psów ras pokrewnych, zaklasyfikowana do sekcji psów goñczych, w pod- sekcji psy goñcze maïe  przyp. tïum. 8 Pies towarzyszÈcy, pies opiekun — pies specjalnie szkolony w celu pomocy osobom niepeïnosprawnym  przyp. tïum. 16 Psia natura Rasy naleĝÈce do czoïowej, najinteligentniejszej dziesiÈtki sÈ w stanie przyswoiÊ nowe polecenia w ciÈgu mniej niĝ piÚciu powtó- rzeñ i wypeïniÊ znany sobie rozkaz dany po raz pierwszy w dziewiÚÊ- dziesiÚciu piÚciu procentach prób. Border collie stoi na czele tej eli- tarnej grupy, do której naleĝÈ równieĝ: pudle, owczarki niemieckie, golden retrievery, dobermany, owczarki szetlandzkie9, labradory re- trievery, spaniele kontynentalne miniaturowe papillony10, rottweilery i australian cattle dogi11. Rasy plasujÈce siÚ w najdalszej dziesiÈtce czÚsto wymagajÈ aĝ stu powtórzeñ, zanim przyswojÈ nowe polecenie, i wykonujÈ znany sobie rozkaz przy pierwszym wypowiedzeniu go tylko w dwudziestu piÚciu procentach przypadków. Nawet jeĂli wiedzÈ, co znaczy siad, mogÈ potrzebowaÊ usïyszeÊ to sïowo cztery – piÚÊ razy, zanim w koñcu posadzÈ zadek na ziemi. Lista ta, bÚdÈca z pewnoĂciÈ przedmiotem do dyskusji, zawiera takie rasy, jak: shih tzu12, basset hound13, mastiff angielski14, 9 Owczarek szetlandzki — jedna z ras psów naleĝÈca do psów pasterskich i zaganiajÈcych, zaklasyfikowana do sekcji psy pasterskie (owczarskie)  przyp. tïum. 10 Spaniel kontynentalny miniaturowy papillon (z fr. papillon — motyl) — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów do towarzystwa, w sekcji spanieli miniaturowych  przyp. tïum. 11 Australian cattle dog — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów paster- skich i zaganiajÈcych, zaklasyfikowana do sekcji psów zaganiajÈcych. Wedïug klasyfikacji FCI (MiÚdzynarodowa Federacja Kynologiczna) pod- lega próbom pracy  przyp. tïum. 12 Shih tzu — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji psów tybetañskich  przyp. tïum. 13 Basset hound — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów goñczych i po- sokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów goñczych, w podsekcji goñ- czych krótkonoĝnych. Wedïug klasyfikacji FCI podlega próbom pracy  przyp. tïum. 14 Mastiff angielski — jedna z ras psów naleĝÈca do molosowatych, w typie dogowatych  przyp. tïum. 17 Psia natura beagle, pekiñczyk, bloodhound15, chart rosyjski, chow chow16, buldog, basenji i chart afgañski. Oto kilka zabawnych sposobów na to, by przekonaÊ siÚ, jak bystry jest Twój pies: ‹ TEST Z RĘCZNIKIEM. Zawiñ leĝÈcemu na ziemi psu duĝy rÚcznik kÈpielowy naokoïo gïowy i zmierz czas, po upïywie którego zdoïa siÚ z niego wyswobodziÊ. Inteligentne psy robiÈ to w ciÈgu mniej niĝ piÚtnastu sekund, mniej zdolnym czworonogom zabiera to wiÚcej niĝ trzydzieĂci sekund. ‹ TEST Z POJEMNIKAMI. Ustaw na ziemi trzy pojemniki (ich rozmiar nie jest waĝny, istotne jest natomiast, by materiaï, z jakiego sÈ zrobione, byï lekki, jak na przykïad plastik). Pokaĝ psu jego ulubiony przysmak lub zabawkÚ i na jego oczach wïóĝ jÈ pod jeden z pojemników odwróconych dnem do góry. Na kilka sekund odwróÊ uwagÚ psa od pojemników, po czym powiedz mu, by poszukaï ulubionej zabawki lub przysmaku ukrytego pod jednym z trzech pojemników. Bystry pies podejdzie prosto do odpowiedniego pojemnika, podczas gdy wolniej uczÈce siÚ zwierzÚ prawdopodobnie najpierw przewróci pozostaïe dwa pojemniki, by w koñcu znaleěÊ nagrodÚ kryjÈcÈ siÚ pod tym wïaĂciwym. ‹ TEST ZE SMYCZĄ. Wybierz moment, w którym zazwyczaj nie wyprowadzasz psa na spacer, na przykïad przedpoïudnie lub Ărodek popoïudnia. Bez sïowa weě do rÚki smycz i klucze od mieszkania. Zrób to na oczach psa. MÈdry pies od razu skojarzy smycz i klucze ze spacerem i bÚdzie widocznie pobudzony perspektywÈ wyjĂcia na dwór. Niezbyt inteligentny burek nie od razu skojarzy fakty i byÊ 15 Bloodhound — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy psów goñczych, poso- kowców i ras pokrewnych, zaklasyfikowana do sekcji psów goñczych, w pod- sekcji duĝych psów goñczych  przyp. tïum. 16 Chow chow — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy szpiców i psów pier- wotnych, zaklasyfikowana do sekcji szpiców azjatyckich i ras pokrewnych  przyp. tïum. 18 Psia natura moĝe dopiero po usïyszeniu zdania: „Idziemy na spacer?” zacznie skakaÊ z radoĂci. (OczywiĂcie moĝe siÚ teĝ zdarzyÊ, ĝe bardziej leniwy psiak po prostu nie bÚdzie miaï ochoty wyjĂÊ na spacer!). PamiÚtajmy o tym, ĝe testy na psiÈ inteligencjÚ majÈ swoje braki, jednym z nich jest to, ĝe wyniki sÈ bardzo subiektywne, a do tego oce- niane przez ludzi, a nie przez psy. Zatem pies, który moĝe sprawiaÊ wraĝenie gïupiutkiego w naszych oczach, równie dobrze mógïby byÊ liderem grupy w oczach jego pobratymców. Bez wzglÚdu na wyniki testów najwaĝniejszÈ rzeczÈ jest oszacowanie miïoĂci, jakÈ obdarza CiÚ Twój pies, gdyĝ to liczy siÚ bardziej niĝ liczba komórek mózgo- wych w jego gïowie. Ponadludzkie zmysïy P Jak to możliwe, że moja suczka rasy husky syberyjski17 nawet kiedy drzemie daleko na pierwszym piętrze naszego mieszkania, w sypialni znajdującej się na tyłach domu, a ja otworzę na parterze paczkę chipsów, natychmiast pojawia się obok mnie i machając ogonem, prosi, żeby się z nią podzielić. Kiedy wychodzimy na spacer, nie mogę się nadziwić, z jaką łatwością jest w stanie wytropić kota chowającego się w krzakach lub wyczuć leżącą na ziemi, najmniejszą odrobinkę czegoś nadającego się do zjedzenia. Jest w stanie zauważyć prędzej ode mnie wiewiórkę czmychającą w górę po pniu drzewa, a innym znów razem stoi i gapi się na patyk lub kamień, zupełnie jakby oczekiwała, że ten dostanie nóg i odejdzie. Jaka jest różnica między ludzkimi a psimi zmysłami? O Wszyscy chyba wiemy, ĝe nie warto konkurowaÊ z psami w za- kresie sïuchu. Psie uszy, bez wzglÚdu na to, czy sÈ postawione do góry jak u owczarka niemieckiego, oklapniÚte jak u labradora lub 17 Husky syberyjski — jedna z ras psów naleĝÈca do grupy szpiców i psów pierwotnych, zaklasyfikowana do sekcji póïnocnych psów zaprzÚgowych  przyp. tïum. 19 Psia natura dïugie i zwisajÈce jak u bloodhounda, wychwytujÈ wiÚcej děwiÚków z wiÚkszych odlegïoĂci i o szerszym zakresie czÚstotliwoĂci niĝ ludzkie ucho. Nawet cocker spaniele, majÈce grubo pokryte sierĂciÈ i opada- jÈce uszy, sÈ w stanie odróĝniÊ rumor samochodu swojego wïaĂciciela jadÈcego ulicÈ odlegïÈ o przecznicÚ lub nawet dalej od innych děwiÚ- ków. W przypadku Twojej suczki najwidoczniej jej wyczulone uszy dajÈ jej przewagÚ i dlatego sïyszy, kiedy otwierasz paczkÚ chipsów, z odle- gïoĂci kilku pomieszczeñ. Psie uszy pomimo róĝnorodnoĂci ksztaïtów i wielkoĂci speïniajÈ te same podstawowe funkcje: umoĝliwiajÈ psu dotarcie w miejsce, z którego pochodzi děwiÚk (szczególnie gdy sïyszÈ ukochane sïowo masz, które oznacza jakiĂ smakoïyk lub, jak w Twoim przypadku, sze- leszczÈcy odgïos otwieranych chipsów), oraz pomagajÈ w utrzymaniu równowagi podczas chodzenia. Uszy odgry- wajÈ równieĝ istotnÈ rolÚ w komunikacji i mo- gÈ wyraĝaÊ: radoĂÊ, chÚÊ do zabawy, cieka- woĂÊ, ulegïoĂÊ, dominacjÚ i tak dalej. SŁYNNE PSY W HISTORII Łajka, mieszaniec o cechach rasy husky syberyjski, była pierwszym żywym stworzeniem, które wyleciało na orbitę okołoziemską. Rosjanie wystrzelili ją na pokładzie Sputnika 2 w 1957 roku. Słowo „łajka” oznacza po rosyjsku „szczekaczka”. Sïuch jest jednak drugim, po wÚchu, wy- ostrzonym zmysïem u psa. Powiedzenie: „Ten to ma nosa!” nabiera w Ăwiecie psim zupeïnie nowego znaczenia. Receptory wÚchowe znaj- dujÈce siÚ wewnÈtrz nosa psa wzmocnione sÈ drobnymi wïoskowatymi strukturami po- krytymi Ăluzem, które pomagajÈ w wychwy- tywaniu zapachów. Dla porównania, czïowiek ma okoïo piÚciu milionów receptorów wÚchowych, natomiast pies ma ich sto milionów. Receptory te sÈ w stanie rozbiÊ poszczególne skïad- niki na pojedyncze zapachy. Twój pies nie tylko jest zatem w stanie stwierdziÊ, czy pieczesz kurczaka, czy indyka, ale teĝ zidentyfikowaÊ kaĝdy pojedynczy rodzaj przyprawy, jaki dodaïaĂ do pieczeni. Rezultat: Twój pies moĝe wyczuwaÊ zapachy milion razy lepiej od Ciebie (choÊ jego wïasny zapach przed kÈpielÈ moĝe byÊ dla wïaĂci- ciela wyczuwalny aĝ nazbyt dobrze!). Im wiÚksza kufa, czyli przednia czÚĂÊ pyska, tym lepszy jest u psa zmysï powonienia. Na przykïad blo- odhound posiada okoïo trzystu milionów receptorów wÚchowych, podczas gdy jamnik tylko sto dwadzieĂcia piÚÊ milionów. 20 Psia natura CZY MNIE SŁYSZYSZ? Herc jest miarą częstotliwości dźwięku. Ludzie mogą usłyszeć dźwięki z zakresu od 63 do 23 000 herców. Psy natomiast są w stanie usłyszeć dźwięki oscylujące od 67 do 45 000 herców. Pod tym względem wyprzedzają je jednak koty domowe, które są w stanie wychwycić dźwięki w skali od 45 do 64 000 herców. Dzięki temu właśnie potraGą usłyszeć prawie bezgłośną dla nas, ludzi, mysz buszującą po domu. Jedynie w kwestii wzroku możemy rywalizować z naszymi czwo- ronożnymi przyjaciółmi. Wzrok ludzki jest lepszy niż psi. Oczy psa są bardziej wrażliwe na ruch i światło, za to nasze oczy potrafią do- kładniej skupić się na danym obiekcie. Psy często bywają też krótkowzroczne, co wyjaśnia fakt, że nasz ulubieniec jest w stanie dostrzec przelatującego o zmierzchu ptaka, a będzie wpatrywać się w jakiś nieruchomy przedmiot, który wcale nie jest wiewiórką, lub też nie zauważy jaskrawożółtej piłeczki teni- sowej leżącej na trawniku o metr od niego. Jego duże gałki oczne i szeroki zasięg wzroku umożliwiają mu dostrzeżenie ruchomych obiektów i potencjalnych zdobyczy. Psy mają też lepsze od naszego widzenie obwodowe. Stojąc w bezruchu, pies widzi otoczenie w za- sięgu aż do dwustu pięćdziesięciu stopni bez obracania głowy, pod- czas gdy ludzie w najlepszym razie mają zasięg widzenia do stu osiem- dziesięciu stopni. Podsumowując, pies wyprzedza nas o nos i ma uszy nie od parady, przynajmniej w porównaniu z nami. 21 Psia natura Czworonoĝne medium P Mój trzyipółroczny owczarek australijski musi być albo medium, albo potrafi czytać w moich myślach. Każdego dnia przed moim powrotem do domu czeka na mnie, siedząc przed oknem w salonie. Dzieci wracają ze szkoły wcześniej i zawsze obserwują z rozbawieniem, jak Rocco przestaje się bawić i zaczyna wpatrywać się w ścieżkę przed domem. Rocco kocha wszystkich członków rodziny, ale jest najbardziej przywiązany do mnie. Nie zawsze wracam do domu o tej samej porze, ale znajduję go niezmiennie w tym samym miejscu, czekającego na mnie. Czy naprawdę jest w stanie wyczuć, że jestem w drodze do domu? O Masz szczÚĂcie posiadania PPP  Psa z Postrzeganiem Po- zazmysïowym. Krótko mówiÈc, wydaje siÚ, ĝe niektóre psy naprawdÚ majÈ zdolnoĂci pozazmysïowe, jednak czeka nas jeszcze duĝo pracy, zanim zrozumiemy, w jaki sposób sÈ w stanie wyczuÊ na przykïad zbliĝajÈce siÚ trzÚsienie ziemi, wróciÊ do domu po przemierzeniu setek kilometrów czy ostrzec kogoĂ, kto za chwilÚ bÚdzie miaï atak epilepsji. Temat ten zaciekawiï wielu naukowców z caïego Ăwiata, wïÈczajÈc dr. Ruperta Sheldrake’a, byïego kierow- nika wydziaïu biochemii i cytologii na Uniwersytecie Cambridge w Wielkiej Brytanii oraz autora ksiÈĝki Dogs That Know When Their Owners Are Coming Home and Other Unexplained Powers of Animals (Niezwykïe zdolnoĂci naszych zwierzÈt). Dr Sheldrake sugeruje, ĝe bÚdÈca udziaïem niektórych psów umiejÚtnoĂÊ wyczuwania, ĝe ich wïaĂciciel jest w drodze do domu, zaleĝy od wiÚzi telepatycznej. Nazywa to zjawisko rezonansem mor- ficznym. Przetestowaï swojÈ teoriÚ, badajÈc zachowanie wielu psów i ich wïaĂcicieli. Historia psa o imieniu JT pomoĝe Ci zrozumieÊ, dlaczego wydaje siÚ, ĝe Rocco umie czytaÊ w Twoich myĂlach. Mieszaniec JT potrafiï dokïadnie przewidzieÊ, o której godzinie wróci do domu jego pani mieszkajÈca 22 Psia natura w Manchesterze w Anglii, i zawsze czekaï na niÈ wiernie przy drzwiach wejĂciowych. Przeprowadzono eksperyment. Ekipa tele- wizyjna dr. Sheldrake’a przez kilka dni przyczepiaïa jednÈ mini- kamerÚ do ubrania wïaĂcicielki, która szykowaïa siÚ do drogi powrot- nej do domu, a drugÈ instalowaïa w jej mieszkaniu. Kobieta wracaïa do domu róĝnymi drogami, o róĝnych godzinach i korzystaïa z róĝnych Ărodków transportu, jednak JT w osiemdziesiÚciu piÚciu procentach przypadków w odpowiednim momencie siadaï przed drzwiami wej- Ăciowymi i czekaï na swojÈ paniÈ. Po zebraniu danych z setek podobnych przypadków z udziaïem psów róĝnych ras i mieszanek dr Sheldrake nie znajdowaï ĝadnego ogniwa ïÈczÈcego „ĂwiadomoĂÊ wïaĂciciela” z poziomem inteligencji psa; nie odnalazï teĝ wspóïzaleĝnoĂci miÚdzy rasami, wiekiem czy poziomem wytresowania psów. Po piÚciu latach intensywnych ba- dañ angaĝujÈcych tysiÈce osób posiadajÈcych zwierzÚta i pracujÈ- cych z nimi Sheldrake rozstrzygajÈco udowodniï to, co wielu wïa- Ăcicieli psów wiedziaïo juĝ od dawna  ĝe istnieje silna wiÚě miÚdzy luděmi i zwierzÚtami, wykraczajÈca daleko poza dzisiejszÈ wiedzÚ naukowÈ na ten temat. Bez wzglÚdu na to, jakie jest wytïumaczenie zachowania Rocco, niewÈtpliwie uznaje on Ciebie za zaufanÈ i wiernÈ przyjacióïkÚ. Nie potrzebuje zegara do okreĂlenia godziny Twojego powrotu, bo miïoĂÊ, jakÈ CiÚ obdarza, jest ponadczasowa. Prawdziwa psia miïoĂÊ P Uwielbiam mojego psa i zrobiłabym wszystko, by był szczęśliwy i bezpieczny. Uwielbiam rozpieszczać go, kupując mu nowe zabawki, i zabierać ze sobą na przejażdżki samochodem. On zawsze macha do mnie ogonem, daje mi soczyste buziaki i biegnie, aby się ze mną przywitać, kiedy wracam do domu. Kocham go z całego serca, ale czy również psy są zdolne do odwzajemnienia naszego uczucia w tak wielkim stopniu? 23 Psia natura Ginny przezwyciÚĝa wïasne lÚki O D D Z I E L O N A O D M A T K I , mająca zaledwie trzy tygodnie suczka rottweilera spędziła pięć tygodni w stodole wraz ze swoimi braćmi i siostrami. Kiedy została zaadoptowana przez Cindy i Grace, bardzo bała się ludzi, dziwnych przedmiotów, nieznanych sobie dźwięków i nagłych ruchów. Nowe właścicielki, mające oprócz niej jeszcze dwa inne, dorosłe psy, chciały pomóc Ginny w rozwinięciu umiejętności przebywania w towarzystwie innych zwierząt i ludzi oraz w nabyciu pewności siebie. Kobiety wiedziały, że potrzebne będzie trochę czasu, zanim szczeniaczek oswoi się z nowym otoczeniem i dźwiękami. Zbyt duży pośpiech wywołałby z pewnością odwrotny skutek i spowodował zakorzenienie się w umyśle psa prawdziwych fobii. Kobiety rozpoczęły terapię, której głównym elementem było długie i ciche siedzenie z Ginny na tarasie przed domem. Za każdym razem, kiedy drogą w pobliżu przejeżdżał samochód, przechodziła jakaś osoba lub pies, Ginny dostawała ulubiony przysmak. Po jakimś czasie przestała chować się w kącie i zaczęła podskubywać przysmak. Ćwiczenie to trwało przez kilka dni. Kiedy szczeniak zaczął okazywać spokój i zrelaksowanie, zaczęto wychodzić z nim na zewnątrz, spacerując z dwoma pozostałymi psami po bokach. Jeżeli chodzi o przedmioty, których Ginny się bała, właścicielki wymyśliły psią odmianę zabawy w Jasia i Małgosię. Na przykład piesek bał się kubła na śmieci, więc kobiety ułożyły ścieżkę z przysmaków wiodącą prosto do jednego z pojemników na odpadki. Powtarzały tę zabawę kilkukrotnie. Z początku Ginny zjadała tylko kilka pierwszych przysmaków leżących w bezpiecznej odległości od nieprzyjaznego obiektu, jednak pomału nabierała odwagi i w końcu zaczęła zjadać również i te znajdujące się pod samym koszem. Z czasem zrozumiała, że ten przedmiot nie jest niebezpieczny i nic jej nie zrobi. Ginny wspaniale rozwijała relacje z innymi psami na moich zajęciach dla szczeniaków, lecz bardzo bała się ludzi. Aby socjalizować małych ulubieńców i nauczyć ich zaufania do ludzi, bawiliśmy się w grę o nazwie „podaj pieska”. Polegała ona na tym, że każdy szczeniak był podawany z rąk do rąk przez stojących w kręgu właścicieli, którzy go głaskali i przemawiali do niego słodko. Wiedziałam, że ta gra byłaby zbyt traumatyczna dla Ginny, więc postąpiliśmy z nią inaczej. Za każdym razem, kiedy nabierała wystarczająco dużo odwagi, by z własnej woli 24 24 Psia natura zbliżyć się do którejś z osób, ta rzucała na podłogę w jej kierunku przysmak, nie patrząc jej w oczy i nie próbując jej dotknąć. Wkrótce nasz strachliwy szczeniaczek zaczął podchodzić coraz bliżej zgromadzonych ludzi. Kolejny etap polegał na tym, że wszyscy uczestnicy zajęć usiedli na krzesłach i wyciągnęli w kierunku Ginny ręce z otwartymi dłońmi, na których leżały przysmaki. Nie patrzyli jej w oczy ani nie pochylali się ku niej. Oprócz tego dodaliśmy słowo „cześć” za każdym razem, kiedy Ginny dotykała nosem dłoni którejś z osób. Z czasem piesek zrozumiał, że nawet stojący ludzie, którzy wyglądają groźniej, są nastawieni przyjaźnie. Ginny przeszła przez cztery etapy tresury. Jest wciąż ostrożna w obliczu nowych sytuacji, jednak stawia teraz czoło światu z większą odwagą i pewnością siebie. Kiedy starsze psy Cindy i Grace umarły, kobiety zaadoptowały kolejnego szczeniaczka. Wspaniale było obserwować, jak Ginny stała się dla młodszego przyjaciela psią nauczycielką. Ten cudowny pies jest wspaniałym przykładem na to, jak cierpliwa i przemyślana nauka może pomóc zwierzęciu przezwyciężyć własne lęki. Tekst napisany we współpracy z Pią Silvani, certy$kowanym treserem psów towarzyszących. 25 25 Psia natura O Przez tysiÈce lat „miïoĂÊ” nie byïa pojÚciem, które ludzie koja- rzyliby z psami. Pierwsze zwiÈzki miÚdzy naszymi praprzodkami i dzikimi zwierzÚtami z rodziny psowatych najprawdopodobniej rozwinÚïy siÚ z uwagi na obopólnÈ potrzebÚ zdobywania poĝywienia i umiejÚtnoĂÊ wzajemnego pomagania sobie podczas polowania. Psy traktowane byïy raczej jako wspóïpracownicy niĝ serdecznie pielÚgno- wani czïonkowie rodziny, jednak z upïywem wieków, w miarÚ jak rola psa w relacji z czïowiekiem wykroczyïa poza tÚ zwiÈzanÈ jedynie z pracÈ, ludzie zaczÚli bardziej przywiÈzywaÊ siÚ emocjonalnie do swoich czworonogich towarzyszy doli i niedoli. Szczególnie w ciÈgu ostatnich dwóch stuleci psy szybko przestaïy byÊ tylko podwórkowymi obroñcami posiadïoĂci, a staïy siÚ raczej sy- pialnianymi zïodziejami przeĂcieradeï. Z entuzjazmem opowiadamy, jak to nasze psy pÚdzÈ do drzwi wejĂciowych, by przywitaÊ nas z roz- promienionymi mordkami, ĂwistajÈcymi w powietrzu ogonami i krÚ- cÈcymi siÚ zadkami. Przechwalamy siÚ, ĝe nasz pies zawsze przychodzi, by nas pocieszyÊ, kiedy jest nam smutno, i leĝy przy naszym ïóĝku, kiedy jesteĂmy chorzy. Czy sÈ to dowody lojalnoĂci i oddania, czy tylko zwykïe podporzÈdkowanie i szacunek? Czy nasz pies biegnie, by siÚ z nami przywitaÊ, poniewaĝ szczerze cieszy siÚ z naszego powrotu, czy teĝ po prostu chce, by go wyprowadziÊ lub nakarmiÊ? Czy psy pozo- stajÈ przy naszym ïóĝku, kiedy jesteĂmy chorzy, bo szczerze siÚ o nas troszczÈ, czy zwyczajnie traktujÈ nas jak czïonków swojego stada, a ich zachowanie podyktowane jest instynktem opiekuñczym? Jednym sïowem, czy psy naprawdÚ kochajÈ i potrafiÈ wyraziÊ to potÚĝne uczucie? My, ludzie, pokonaliĂmy chorobÚ Heinego-Medina, wysïaliĂmy astronautów na KsiÚĝyc i stworzyliĂmy komputery reagu- jÈce na komendy gïosowe, ale nie poradziliĂmy sobie jeszcze z na- ukowym udowodnieniem lub odrzuceniem tezy, ĝe psy sÈ w stanie obdarzyÊ nas prawdziwÈ miïoĂciÈ. Zadaïam to pytanie kilku eksper- tom i zaïoĝÚ siÚ, ĝe ich odpowiedzi przedstawione poniĝej sÈ zgodne z tym, w co wierzy wiÚkszoĂÊ posiadaczy psów. Marty Becker, jedna z najwybitniejszych lekarzy weterynarii w Ameryce oraz autorka ksiÈĝki The Healing Power of Pets (Uzdrawia- jÈca moc zwierzÈt domowych) twierdzi, ĝe psy „(…) naprawdÚ kochajÈ 26 Psia natura nas bezwarunkowo. MyĂlÚ, ĝe miïoĂÊ psia przewyĝsza nawet miïoĂÊ czïowieczÈ. Psy nikogo nie oceniajÈ. Nie zwracajÈ uwagi, czy jesteĂ ïysy, czy gruby. Ich lojalnoĂÊ jest niesamowita”. Bernie Rollin, profesor filozofii z Colorado State University w Fort Collins, uwaĝa, ĝe „jeĂli ktokolwiek kocha nas naprawdÚ, to jest to wïaĂnie pies. Pomimo braku wspólnego jÚzyka komunikacji psy i tak sÈ w stanie przekazaÊ nam miïoĂÊ. W dzisiejszych czasach, w obliczu wyobcowania i cynizmu, przy trzech na piÚÊ maïĝeñstw koñczÈcych siÚ rozwodem, zwierzÚta domowe stanowiÈ dla nas bezpiecznÈ oazÚ, w któ- rej moĝemy dawaÊ i otrzymywaÊ miïoĂÊ poĂrodku tego wyjaïowionego Ăwiata. ByÊ moĝe bardziej trafnym pytaniem byïoby, jak wiele psów jest porzucanych przez ludzi, a ilu ludzi jest porzucanych przez psy?”. Na koniec wypowiedě Alana Becka, profesora z Purdue Univer- sity i autora ksiÈĝki Between Pets and People: The Importance of Animal Companionship (MiÚdzy luděmi a zwierzÚtami: znaczenie towarzystwa zwierzÈt): „Jakĝe moĝemy zmierzyÊ miïoĂÊ zwierzÚcia, skoro nie rozumiemy nawet podstaw ludzkiej miïoĂci, wykraczajÈc poza biolo- giÚ? Jeĝeli pies jest do ciebie bardzo przywiÈzany, poniewaĝ zapew- niasz mu poĝywienie i wygody, to czy ten fakt umniejsza jego miïoĂÊ do ciebie? Nie sÈdzÚ. MyĂlÚ, ĝe psy kochajÈ po psiemu. Niestety, nie istniejÈ realne testy, które by to potwierdziïy. Minie jeszcze duĝo czasu, zanim naprawdÚ zrozumiemy, co tak naprawdÚ dzieje siÚ miedzy luděmi a psami”. Dopóki istnieÊ bÚdzie bariera jÚzykowa miÚdzy naszymi dwoma gatunkami, ostateczna odpowiedě pozostanie nieznana. Tymczasem osobiĂcie uwaĝam, ĝe jesteĂmy, psiakoĂÊ, prawdziwymi szczÚĂciarza- mi, bÚdÈc kochanymi przez naszych ogoniastych towarzyszy. Psi psycholog P Ostatni rok był dla mnie trudnym okresem. Zmarła moja mama, rozwiodłam się i rozpoczęłam nową pracę w nowym miejscu. Wylałam wiele łez i przeżyłam wiele chwil załamania, lecz moja ukochana suczka rasy spaniel papillon o imieniu Ginger była zawsze przy moim boku. Opowiadałam 27 Psia natura jej o moich problemach, a ona siedziała bardzo uważna i nawet dotykała delikatnie łapką mojego ramienia. To zawsze podnosiło mnie na duchu. Czy psy potrafią odczytywać nasze nastroje i pomagać nam w ciężkich chwilach? O Ginger, Twoja wïochata terapeutka, bez wÈtpienia jest w stanie wczuÊ siÚ w Twój nastrój. Podobnie jak inne psy, nauczyïa siÚ, ĝe bywasz bardziej wraĝliwa, kiedy jesteĂ albo szczÚĂliwa, albo smutna. W dniu, w którym Zygmunt Freud, ojciec psychoanalizy, podkreĂliï terapeutyczne znaczenie wpïywu, jaki psy majÈ na ludzi, eksperci z dziedziny zdrowia psychicznego uznali i docenili fakt, ĝe zwierzÚta te mogÈ odegraÊ kluczowÈ rolÚ w pocieszaniu i dodawaniu otuchy osobom cierpiÈcym. Nasi ulubieñcy czÚsto potrafiÈ przepÚdziÊ zïy nastrój, przemieniÊ smutek w radoĂÊ i odbudowaÊ naszÈ wiarÚ w siebie. Wydaje siÚ, ĝe naprawdÚ obchodzi ich nasz nastrój. UspokajajÈ nas. SïuchajÈ, nie przerywajÈc i nie osÈdzajÈc, zupeïnie tak, jak robi to psycholog. Psy wspaniale nadajÈ siÚ na terapeutów, poniewaĝ okazujÈ bezwa- runkowe zrozumienie, pozytywne nastawienie i autentycznoĂÊ. SÈ cudownymi sïuchaczami, którzy nie osÈdzajÈ. PozwalajÈ, byĂmy po- wiedzieli to, co leĝy nam na sercu, byĂmy sïowami dali upust emocjom, co zmniejsza naszÈ rozpacz i obniĝa ciĂnienie krwi. Ta bezgraniczna akceptacja pozwala psom na obcowanie ze wszystkimi typami osób, poczynajÈc od tych, które cierpiÈ z powodu choroby psychicznej lub fizycznej, po te, które ĝyjÈ samotnie lub potrzebujÈ motywacji, by wyjĂÊ z domu i zaczÈÊ siÚ ruszaÊ. Ginger jest w stanie zapewniÊ wspaniaïe psie towarzystwo. W historii znane sÈ sytuacje, w których czworonogi stawaïy siÚ po- wiernikami i zapewniaïy wsparcie emocjonalne wielu ludziom, za- równo tym sïawnym, jak i zwykïym Kowalskim. Kiedy królowa Szkocji Maria Stuart zostaïa uwiÚziona w zamku Fotheringhay w Anglii, odmówiono jej wszelkich kontaktów z luděmi — poza ksiÚdzem i jed- nÈ sïuĝÈcÈ — ale za to pozwolono jej zatrzymaÊ przy sobie teriera 28 Psia natura o imieniu Geddon. IdÈc na ĂmierÊ przez ĂciÚcie gïowy, Maria ukryïa pieska pod dïugÈ sukniÈ, poniewaĝ pragnÚïa, aby ten towarzyszyï jej w ostatnich chwilach ĝycia. Podczas drugiej wojny Ăwiatowej generaï Dwight D. Eisenhower wziÈï ze sobÈ do Afryki Póïnocnej CaiccÚ, suczkÚ rasy terier szkocki. W listach do swojej ĝony Mamie Eisenhower pisaï, ĝe Caicca byïa jedynym towarzyszem, do którego mógï naprawdÚ mówiÊ bez obawy, ĝe rozmówca zacznie znów poruszaÊ temat wojny. Na codzienne problemy nie ma nic lepszego niĝ psi kumpel. Wiem, ĝe nawet jeĂli wrócÚ do domu wyczerpana lub przygnÚbiona, nastrój od razu mi siÚ poprawi, jak tylko zobaczÚ Chipper witajÈcÈ mnie ra- dosnym tañcem, ïapaniem w zÚby ulubionej zabawki i ochoczym ma- chaniem ogona. Jak zaradziÊ psiej nieĂmiaïoĂci? P Niedawno uratowaliśmy niezmiernie nieśmiałego greyhounda o imieniu Cyrus od okropnego życia na farmie, gdzie był trzymany w stodole przez prawie cały pierwszy rok swojego życia. Wraz z grupą innych psów tej samej rasy był dosłownie odizolowany od reszty świata i, wygłodzony, pozostawiony na pastwę losu przez zobojętniałego hodowcę. Cyrus jest bardzo bojaźliwy i uległy. Często kuli się ze strachu lub robi uniki, kiedy próbujemy go pogłaskać. Boi się otoczenia i zwykłych, codziennych odgłosów, takich jak dźwięk odkurzacza i telewizji. Co możemy zrobić, by wzmocnić w nim pewność siebie i zdobyć jego zaufanie? O Cyrus musi poradziÊ sobie z wieloma problemami po tylu mie- siÈcach przebywania w bardzo ograniczonym i zamkniÚtym Ăwie- cie. CiÈgle jeszcze przechodzi proces wymazywania z pamiÚci tych peïnych zïych wspomnieñ dni szczeniÚcych i zajmie mu trochÚ czasu, zanim zrozumie, ĝe Wasz dom jest peïen miïoĂci i staïoĂci. Waĝne jest, abyĂcie okazali mu wiele delikatnoĂci i cierpliwoĂci w tym okresie wchodzenia w nowe ĝycie. Kiedy zaadoptowaïam Chipper, miaïa zaledwie ponad rok, a byïa juĝ w trzech schroniskach i jednym 29 Psia natura przytuïku dla psów husky. Podobnie jak Cyrus, nie miaïa tam stycz- noĂci z rzeczami i zajÚciami, które psy wychowywane w domach uznajÈ za coĂ normalnego. Z poczÈtku nerwowo przemierzaïa po- mieszczenia w naszym domu, na smyczy chodziïa z lewa na prawo, jakby szukaïa kryjówki, do której mogïaby siÚ schowaÊ. Kiedy pod- nosiïam gïos, kïadïa siÚ brzuchem do góry i kuliïa w sobie. ZajÚïo nam okoïo szeĂciu miesiÚcy — wypeïnionych nieustannymi trenin- gami posïuszeñstwa i codziennych procedur — by prawdziwa oso- bowoĂÊ Chipper zaczÚïa siÚ ujawniaÊ. DziĂ Chipper jest szczÚĂliwym psem i pewnym siebie ĝartownisiem, zawsze gotowym na przejaĝdĝkÚ samochodem i nawiÈzywanie nowych przyjaěni. TakÈ samÈ transformacjÚ moĝe przejĂÊ Cyrus. Czas bÚdzie Wa- szym sprzymierzeñcem, jeĂli Wasza rodzina wytrwale i cierpliwie bÚdzie staraïa siÚ zdobyÊ zaufanie psa. Typowym zachowaniem ule- gïych psów jest kulenie siÚ, unikanie kontaktu wzrokowego i staranie siÚ, by sprawiaÊ wraĝenie mniejszych, niĝ sÈ w rzeczywistoĂci, aby w ten sposób uniknÈÊ problemów. W sytuacjach ekstremalnych cho- wajÈ ogon pod siebie i kïadÈ siÚ brzuchem do góry. W jÚzyku psim oznacza to wysïanie informacji, ĝe podporzÈdkowujÈ siÚ temu, kogo uznajÈ za wyĝszego w hierarchii. Cyrus zyska pewnoĂÊ siebie, kiedy nauczy siÚ zasad ĝycia do- mowego, otoczony troskliwÈ miïoĂciÈ i wsparciem. Zacznijcie od tego, by nie zmuszaÊ go do brania udziaïu w ĝadnej stresujÈcej go lub przeraĝajÈcej sytuacji. Próbujcie zachowywaÊ siÚ przy nim spo- kojnie i dajcie mu do zrozumienia, ĝe moĝe Wam zaufaÊ i czuÊ siÚ bezpiecznie w Waszym towarzystwie. Ustanówcie dla niego okreĂlo- ny porzÈdek dnia i przestrzegajcie go. Zapewnijcie mu bezpieczne miejsce w jakimĂ ustronnym kÈcie mieszkania lub postawcie tyïem do Ăciany klatkÚ, do której bÚdzie mógï siÚ wycofaÊ w razie, gdyby poczuï siÚ zagroĝony. Kiedy nabierze wystarczajÈco duĝo odwagi, by zbliĝyÊ siÚ do któregoĂ z czïonków rodziny siedzÈcego nieru- chomo, niech osoba ta nie pochyla siÚ ku niemu i nie próbuje go dotknÈÊ. Niech to on na razie decyduje o pierwszym kroku. Moĝna powoli wyciÈgnÈÊ do niego rÚkÚ, by mógï jÈ powÈchaÊ, zanim zaak- ceptuje pieszczotÚ. Unikajcie gïaskania go po gïowie, poniewaĝ rÚka znajdujÈca siÚ poza zasiÚgiem jego wzroku moĝe wydaÊ mu siÚ 30 Psia natura zagroĝeniem. Bardzo istotny jest teĝ ton gïosu. Zawsze uĝywajcie ïa- godnego, pozytywnie zabarwionego i ciepïego tonu. Nigdy nie krzyczcie i nie mówcie podniesionym gïosem, w przeciwnym razie wywoïacie w nim jeszcze wiÚkszy strach. Czas posiïku to szczególna okazja, by odegnaÊ lÚki Cyrusa i wzmoc- niÊ wiÚě miÚdzy nim a Wami. Podawajcie mu jedzenie i smakoïyki z dïoni. ByÊ moĝe bÚdziecie musieli zaczÈÊ od jednego kawaïka na raz. JeĂli zacznie siÚ wycofywaÊ, pozostañcie w bezruchu, dopóki nie wróci. Jeĝeli widzicie, ĝe jest zbyt przestraszony, rzuÊcie lekko przysmak na podïogÚ nieopodal Was i wznówcie próby karmienia z rÚki, kiedy pies bÚdzie miaï trochÚ wiÚcej zaufania i pewnoĂci siebie. Takie regularne Êwiczenia nie tylko pozwolÈ Cyrusowi zïagodziÊ napiÚcie, lecz takĝe rozwinÈ WaszÈ wzajemnÈ relacjÚ. Z poczÈtku wychoděcie z nim na krótkie spacery po najbliĝszej okolicy. Takie wyjĂcia pomogÈ psu stworzyÊ bazÚ danych dotyczÈcÈ znajomych miejsc, widoków, děwiÚków i zapachów. Jeĝeli przestraszy siÚ odgïosu rury wydechowej przejeĝdĝajÈcego samochodu lub innego děwiÚku, szybko przejděcie z nim w inne miejsce, próbujÈc go czymĂ zajÈÊ i dajÈc mu szansÚ na to, by siÚ uspokoiï. Mówcie do niego radosnym, pewnym tonem i kontynuujcie spacer. WewnÈtrz domu lub na podwórzu spróbujcie zajÈÊ psa jakÈĂ czyn- noĂciÈ wzmacniajÈcÈ jego poczucie pewnoĂci siebie. Moĝe to byÊ na przykïad nauczenie go jakiejĂ sztuczki i nagrodzenie go przysmakiem oraz mnóstwem pochwaï. Nie przejmujcie siÚ urzÈdzeniami gospo- darstwa domowego, takimi jak odkurzacz czy zmywarka, które mogÈ go przestraszyÊ. JeĂli bÚdziecie siÚ nimi posïugiwaÊ jak gdyby nigdy nic, po pewnym czasie sam zrozumie, ĝe nie stanowiÈ one dla niego ĝadnego zagroĝenia. Poprzez cierpliwe, miïe i delikatne traktowanie wiÚkszoĂÊ bojaěliwych i nieĂmiaïych psów dochodzi do siebie i zaczyna ufaÊ swojej nowej rodzinie w ciÈgu pierwszych tygodni, z pewnoĂciÈ wiÚc niebawem prawdziwa osobowoĂÊ Cyrusa zacznie siÚ ujawniaÊ. Kiedy tak siÚ stanie, zalecam zapisanie psa na podstawowy kurs posïuszeñstwa, tak by miaï okazjÚ przebywaÊ z innymi psami w kon- trolowanym otoczeniu. Na tym etapie moĝecie teĝ juĝ zaczÈÊ pra- cowaÊ nad oswojeniem go z osobami przychodzÈcymi do Was w goĂci oraz z nieznajomymi, których spotykacie, kiedy jesteĂcie z psem 31 Psia natura na spacerze. PoproĂcie przyjacióï, którzy odwiedzajÈ Wasz dom, by nie nawiÈzywali bezpoĂredniego kontaktu wzrokowego z Cyrusem i siedzieli spokojnie. Kiedy ciekawoĂÊ weěmie nad psem górÚ, popro- Ăcie, by goĂÊ podaï Cyrusowi smakoïyk, tak by zaczÈï on kojarzyÊ wizytÚ nieznajomego z czymĂ pozytywnym. Posuwajcie siÚ do przodu powoli i pozwólcie psu, by to on daï Wam do zrozumienia, ĝe jest go- tów przejĂÊ do nastÚpnego etapu stawania siÚ pewnym siebie i szczÚ- Ăliwym zwierzÚciem. Przygotowanie siÚ na przyjÚcie psotnego szczeniaka P Mój mąż i ja mamy zamiar zaadoptować dziesięciotygodniowego szczeniaczka. Chcemy się upewnić, że mieszkanie będzie dla niego bezpieczne i że będzie też odpowiednio zabezpieczone przed nim! Mamy ładne, antyczne meble i drogie dywany, których nie chcielibyśmy widzieć powywracanych czy pogryzionych. Poza tym martwimy się też, by szczeniak nie połknął czegoś niebezpiecznego. Jak najlepiej możemy przygotować mieszkanie na przybycie tego nowego członka rodziny? O To bardzo mÈdre posuniÚcie z Waszej strony, ĝe chcecie zabez- pieczyÊ mieszkanie, zanim przybÚdzie nowy czïonek Waszej ro- dziny. Szczeniaki sÈ bardzo energiczne i ciekawskie. Podczas pierw- szych kilku miesiÚcy ĝycia psa jednym z podstawowych sposobów na badanie otoczenia jest testowanie poszczególnych jego elementów za pomocÈ smaku. Maïe psy majÈ prawdziwy talent do popadania w kïo- poty i potrafiÈ bardzo szybko caïkowicie zniszczyÊ przedmioty znaj- dujÈce siÚ w domu oraz poïknÈÊ rzeczy, których nie powinny, zanim ktokolwiek to spostrzeĝe. Zacznijcie przygotowywaÊ Wasze mieszkanie na przybycie kïÚ- buszka radoĂci od dosïownego zniĝenia siÚ do jego poziomu. UsiÈděcie na podïodze kaĝdego z pokojów, do których szczeniak bÚdzie miaï wstÚp, i rozejrzyjcie siÚ w poszukiwaniu potencjalnych zagroĝeñ 32 Psia natura bÚdÈcych w jego zasiÚgu, wïÈczajÈc w to kable elektryczne i telefo- niczne, roĂliny doniczkowe, zasïony i frÚdzle, narzuty, pojemniki na Ămieci lub kosze na bieliznÚ i wszystko inne, co znajduje siÚ na podïo- dze lub w jej pobliĝu i co jest na tyle maïe, by zmieĂciÊ siÚ w mordce szczeniaka, oraz na tyle lekkie, by mogïo zostaÊ przewrócone. Zasta- nówcie siÚ nad takimi tworzywami, jak wiklina czy karton, które Wam mogÈ siÚ wydaÊ maïo kuszÈce, lecz dla zÈbkujÈcego szczeniaka mogÈ byÊ naprawdÚ atrakcyjne. Pozostawione luzem rzeczy osobiste, takie jak buty, zabawki, ksiÈĝki, gazety i inne przedmioty, pójdÈ na pierwszy ogieñ, wiÚc lepiej zawczasu wyrobiÊ w sobie nawyk sprzÈta- nia baïaganu z podïogi. (Posiadanie szczeniaka moĝe byÊ pozytywnym boděcem dla baïaganiarskich dzieci, by sprzÈtaïy po sobie zabawki i inne rzeczy osobiste!). Jeĝeli planujecie wpuszczaÊ Waszego mïodego ulubieñca do kuchni lub ïazienki, upewniajcie siÚ zawsze, ĝe drzwiczki od szafek i szuflady znajdujÈce siÚ nisko przy ziemi sÈ dobrze zamkniÚte. Dodatkowo rozwaĝcie trzymanie produktów czyszczÈcych i innych Ărodków tok- sycznych w szafkach na wyĝszych póïkach. ZwisajÈca zasïona od prysz- nica nie przetrwa ataku szczeniaka. Upewnijcie siÚ, ĝe jest podwi- niÚta do góry, za kaĝdym razem kiedy zostawiacie psiaka samego w ïazience. Szczeniaki sÈ w stanie wpaĂÊ w tarapaty dosïownie wszÚdzie, po pierwsze zatem ograniczcie Waszemu pieskowi przestrzeñ tylko do dwóch lub trzech pomieszczeñ w mieszkaniu. Im mniej pokoi bÚdzie miaï do zwiedzania, tym mniej Wy sami bÚdziecie mieli pracy. Kiedy juĝ wyroĂnie z fazy podgryzania i bÚdzie nauczony porzÈdku, moĝecie stopniowo zaczÈÊ pozwalaÊ mu wchodziÊ do pozostaïych pomieszczeñ. W koñcu na to zasïuĝyï! A propos, wiele psów z powo- dzeniem przyzwyczai siÚ do przebywania tylko w jednym pomiesz- czeniu pod nieobecnoĂÊ czïonków rodziny (na przykïad w kuchni, pokoju czy suterenie), nawet jeĂli zazwyczaj pozwala im siÚ chodziÊ po caïym domu. Jednak Wasza relacja bÚdzie gïÚbsza i bardziej sa- tysfakcjonujÈca, jeĝeli pies bÚdzie wiedziaï, jak siÚ zachowaÊ, bez wzglÚdu na to, w którym z pomieszczeñ siÚ znajduje, kiedy jest sam, wiÚc radziïabym nie traktowaÊ ograniczenia wstÚpu do konkretnych pokoi jako staïego rozwiÈzania. 33 Psia natura Po sprawdzeniu, czy wnÚtrze mieszkania jest odpowiednio przygo- towane na powitanie maïego goĂcia, naleĝy wyjĂÊ na zewnÈtrz i ro- zejrzeÊ siÚ po podwórku. Ponownie zniĝcie siÚ do poziomu czworo- nogiego szkraba, przykucnijcie i sprawděcie okolicÚ pod wzglÚdem ewentualnych zagroĝeñ. Sprawděcie, czy nie ma tam przedmiotów, które szczeniak mógïby pogryěÊ lub poïknÈÊ, takich jak przyrzÈdy ogrodnicze, zabawki dzieciÚce i inne mniejsze rzeczy. ZwróÊcie teĝ uwagÚ na ogrodzenie, sprawděcie, czy nie ma w nim dziur lub szcze- lin, przez które psiak mógïby wyjĂÊ na zewnÈtrz. SzczeniÚta uwielbiajÈ gryěÊ, podgryzaÊ i przegryzaÊ, wiÚc roĂliny ogrodowe mogÈ w tym przypadku byÊ nie lada pokusÈ dla mïodzie- niaszka badajÈcego otaczajÈcy go Ăwiat za pomocÈ zÚbów. Przej- rzyjcie gatunki roĂlin znajdujÈce siÚ w Waszym ogrodzie i na podwór- ku i upewnijcie siÚ, czy nie ma wĂród nich odmian trujÈcych dla psów. Polecam stronÚ internetowÈ www.vetopedia.pl, gdzie znajduje siÚ artykuï zawierajÈcy listÚ roĂlin trujÈcych dla psów wraz z opisem objawów zatrucia. Na oficjalnej stronie internetowej organizacji ASPCA, czyli Amerykañskiego Towarzystwa Zapobiegania Okrucieñstwu wobec ZwierzÈt (www.aspca.org), równieĝ znajduje siÚ lista roĂlin trujÈcych oraz bezpiecznych dla psów — w jÚzyku angielskim i po ïacinie. Kaĝda potencjalnie trujÈca roĂlina powinna byÊ usuniÚta lub przy- najmniej odgrodzona, na przykïad za pomocÈ specjalnych siatek dla hodowców. 34 Psia natura PamiÚtajcie teĝ o tym, ĝe nieokieïznany maluch jest w stanie przekopaÊ ogród, zanim zdÈĝycie siÚ zorientowaÊ, o co chodzi. JeĂli na Waszym podwórku znajdujÈ siÚ miejsca pokryte piaskiem lub ziemiÈ, najlepiej przykryÊ te partie siatkÈ, jakiej uĝywa siÚ do ogradzania drobiu; rogi siatki przytrzaĂnijcie ciÚĝkimi kamieniami, by w ten sposób uniemoĝliwiÊ szczeniakowi kopanie w tych miej- scach. Podkopywanie to trudny do przezwyciÚĝenia nawyk u psa, wiÚc najlepiej jest zapobiegaÊ jego utrwaleniu siÚ juĝ od maïego. W prze- ciwnym razie Wasz piÚkny ogród moĝe zaczÈÊ przypominaÊ wyglÈdem powierzchniÚ KsiÚĝyca. Dla bezpieczeñstwa Waszego pupila pozbÈděcie siÚ wszelkich Ărodków ochrony roĂlin lub nawozów chemicznych, których byÊ moĝe uĝywacie, i przejděcie na bardziej bezpieczne, naturalne metody zwalczania szkodników i nawoĝenia. W szczególnoĂci uwaĝajcie na trucizny na gryzonie i krety, poniewaĝ mogÈ byÊ one dla szczeniaka bardzo pociÈgajÈce, a jednoczeĂnie ĂmiercionoĂne. Jeĝeli psiak bÚdzie mógï towarzyszyÊ Wam podczas zajÚÊ w garaĝu, zwróÊcie uwagÚ równieĝ i na to otoczenie. Tam wïaĂnie zazwyczaj trzymane sÈ róĝnego typu chemikalia stanowiÈce Ămiertelne zagroĝenie dla mïodego psa; w szczególnoĂci przy zakupie niezamarzajÈcego pïynu do wycieraczek najlepiej jest wybraÊ markÚ nietoksycznÈ. NarzÚdzia, szmatki, czÚĂci do samochodu  wszystko to, co zwykle ludzie trzymajÈ w garaĝu  mogÈ stanowiÊ niebezpieczeñstwo dla nieĂwiadomego szczeniaka bÚdÈcego w pobliĝu. PamiÚtajcie, aby usunÈÊ wszystkie te rzeczy z zasiÚgu psa. Samo przygotowanie domu i okolicy na przyjÚcie mïodego przyja- ciela nie jest jednak wystarczajÈce. PamiÚtajcie, ĝe kiedy juĝ go zaadoptujecie, bÚdzie on potrzebowaï opieki i nadzoru, zarówno dla bezpieczeñstwa, jak i socjalizacji. Niech czas spÚdzany w towarzystwie Waszego ulubieñca bÚdzie wypeïniony pracÈ nad uksztaïtowaniem jego manier w formie zabaw i róĝnego rodzaju gier, które przy okazji dadzÈ ujĂcie jego niezmierzonej energii. 35
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Co Twój pies próbuje Ci powiedzieć? Poznaj tajemnice psiej psychologii
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: