Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00308 005878 12210287 na godz. na dobę w sumie
Cuda natury. Polska - ebook/pdf
Cuda natury. Polska - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7845-782-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> podróże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Od Morza Bałtyckiego do Tatr Polska kryje prawdziwe skarby natury. Wolińskie klify, Biebrzańskie Bagna, szczyty Sudetów, to tylko nieliczne z miejsc niezwykle cennych przyrodniczo, które często zachwycają nieskazitelnym krajobrazem, osobliwościami kształtów czy niezwykłym pochodzeniem. Album Polska. Cuda natury odkryje przed Czytelnikiem najcudowniejsze polskie krajobrazy. Starannie dobrane opisy ponad stu miejsc i obiektów naturalnych dają obraz różnorodności i niezwykłości polskiej przyrody.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp 5 pobrzeża i pojezierza 7 8 Bifurkacja wągrowiecka 11 Cisy Staropolskie 14 Czarna Hańcza 17 Dęby Rogalińskie 18 Dolina Drwęcy 21 Dolina Raduni 22 Drawa i jej meandry 25 Dury 26 Groty Mechowskie 28 Jezioro Szmaragdowe 31 Jezioro Turkusowe 32 Kamień św. Wojciecha 35 Klif w Trzęsaczu 36 Koniki polskie w Popielnie 39 Krutynia 40 Krzywy Las 43 Łebsko 46 Łuknajno 49 Mierzeja Helska 50 Mierzeja Łebska 55 Ostoja Bobrów Pasłęka 57 Piekiełko Plaże w Świnoujściu i Międzyzdrojach 58 61 Przełom Brdy 62 Puszcza Borecka Puszcza Romnicka 65 69 Ujście Warty 70 Uznam 73 Wdzydze 74 Wielkie Jeziora Mazurskie Wolińskie klify 78 81 Wrzosowiska Cedyńskie 82 Wyspa Kormoranów 85 Wyspa Sobieszewska Wzgórza Szeskie 86 89 Zagroda Pokazowa Żubrów niziny Bagna Biebrzańskie Bagna Kampinoskie Dolina Baryczy Dolina Wkry Korzeniowy Dół Pentowo Podlaski przełom Bugu Puszcza Białowieska Rozlewiska Narwi Świder Letni krajobraz polskich Tatr Wydmy Kampinoskie Żółwiowe Błota 91 92 97 99 100 103 104 107 108 112 115 116 119 wyżyny Dolina Prądnika Dolinki Krakowskie Góra Zborów Góry Pieprzowe Jaskinia Raj Łysogóry Maczuga Herkulesa Małopolski Przełom Wisły Okiennik Wielki Podzamcze Pustynia Błędowska Roztoczański Park Narodowy Szachownica Szumy nad Tanwią Wąwozy okolic Sandomierza 121 122 125 128 131 132 135 136 139 140 143 146 149 150 153 154 sudety i przedGÓrze 157 159 Góry Sokole 160 Jaskinia Niedźwiedzia 163 Kocioł Małego Stawu Ostrzyca 164 Skalne grzyby w Górach Stołowych 167 168 Szczeliniec Wielki i Błędne Skały Ślęża 173 174 Śnieżka 177 Wodospad Kamieńczyka Wodospad Wilczki 178 karpaty i poGÓrze Babia Góra Bieszczadzkie połoniny Błękitny San Czerwone Wierchy Dolina Gąsienicowa Dolina Kościeliska Dolina Pięciu Stawów Polskich Dolina Rybiego Potoku Giewont Kaskady Rodła Lasy Janowskie Morskie Oko Prządki Przełom Białki Przełom Dunajca Sine Wiry Skamieniałe Miasto Sokola Perć i Trzy Korony Turbacz Wąwóz Homole Wąwóz Kraków Wielka Siklawa Wodogrzmoty Mickiewicza 181 183 184 189 190 193 194 197 200 203 206 209 210 215 216 219 220 223 224 229 230 233 234 237 CUDA NATURY | spis treści wstęp od najdawniejszych czasÓw natura jest niewyczerpanym źrÓdłem fascynacji. nasi dalecy przodkowie drżeli przed jej potę- Gą, nadawali jej wymiar metafizyczny i re- liGijny, tworzyli leGendy, ktÓrymi tłuma- czyli niepojęte zjawisk a, a także kształ- ty GÓ r, dr zew czy sk ał. p r zyroda był a i jest natchnieniem dl a art ystÓw – po - etÓw, malarzy, muzykÓw, twÓrcÓw filmo- wych i oczywiście fotoGrafikÓw. dla nas, wspÓłcześnie żyjących jest znakomitą od- skocznią od cywilizacji i codzienności – zapewnia chwile wytchnienia, dostarcza wrażeń estetycznych, inspiruje, rozbudza wyobr aźnię i zachwyca. prezentowane obiekty naturalne to najpiękniejsze, najdziw- niejsze, najbardziej maGiczne i fascynujące zakątki polski – zarÓwno te słynne, jak i te, ktÓre być może dopiero czekają na odkrycie. Klifowe wybrzeże nad Bałtykiem pobrzeża i pojezierza P obrzeża – najbardziej na północ wysunięta kraina geo- graficzna Polski – wyróżnia się płaską lub falistą rzeźbą terenu, w dużym stopniu ukształtowaną przez morze. W niektórych miejscach, m.in. na Wolinie, Bałtyk, wdzierając się w głąb lądu, wyciosał wysokie klify, na innych odcinkach powstały rozległe piaszczyste plaże, wydmy i mierzeje. Gdzie- niegdzie krajobraz urozmaicają płytkie jeziora przybrzeżne, spośród których najpiękniejszym jest Łebsko. Wyrzeźbiony przez lodowiec krajobraz polskiego pojezierza zachwyca niespotykanym bogactwem jezior, rozrzuconych mię- dzy pagórkami, równinami i wzniesieniami. Brzegi akwenów dają schronienie niezliczonym gatunkom ptaków, a imponujące prastare puszcze są siedliskiem dzikich zwierząt. Pobrzeża i pojezierza to wymarzone miejsce dla miłośników ciszy i dzikiej natury, ale także dla tych, którzy lubią aktywny wypoczynek i atmosferę gwarnych nadmorskich oraz mazur- skich kurortów. bifurkacja wąGrowiecka Na przedmieściach miasteczka Wągrowiec znajduje się niezwykła atrakcja – skrzyżowanie rzek Wełny i Nielby, często nazywane błędnie bifurkacją wągrowiecką (bifurkacja hydrologiczna to rozdzielenie się rzeki na dwa ramiona uchodzące do różnych dorzeczy) – nazwa ta jednak mocno zakorzeniła się w powszechnej świadomości. To jedyne takie zjawisko w Europie i jedno z dwóch na świecie. Na miejscu stoi tablica informacyjna, a dojście do skrzyżowania jest oznakowane. Nielba bierze początek w Jeziorze Rgielskim. Jej długość wynosi około 7 km. Wełna, prawy do- pływ Warty, to zdecydowanie dłuższa rzeka – ma około 120 km. Znają ją kajakarze – prowadzi nią Szlak Rzeki Wełny. Rzeki krzyżują się pod kątem prostym, ale ich wody się nie mieszają. Wprawione w ruch wirowy, po opusz- czeniu skrzyżowania płyną własnymi korytami. Około 2,5 kilometra dalej Nielba wpada ostatecznie do Wełny. Skrzyżowanie rzek koło Wągrowca nie powsta- ło w naturalny sposób – stworzono je w 1830 roku, aby zmienić miejsce ujścia Nielby do Wełny, co miało zapobiegać zalewaniu miasteczka podczas powodzi. Po dotarciu do nietypowego skrzyżowania rzek, warto zajrzeć do pobli- skiego Wągrowca, gdzie zachował się pocysterski zespół klasztorny. położenie: województwo wielkopolskie, na przedmieściach Wągrowca, 50 km na północny wschód od Poznania. 8 polska | CUDA NATURY cisy staropolskie R ezerwat „Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego” w Wierz- chlesie to jedna z najciekawszych atrakcji przyrodniczych Borów Tucholskich. Znajduje się tu najliczniejsze w Europie naturalne sku- pisko cisa, objęte ochroną od 180 lat. Powierzchnia rezerwatu wynosi nie- mal 90 ha i oprócz lasu z udziałem cisa, obejmuje m.in. Jezioro Mukrzańskie (przez miejscowych zwane także Mukrz) i torfowiska. Cisy rosną bardzo powoli, ale są długowieczne. Ich piękne, wytrzymałe drewno o wiśniowym odcieniu było wykorzystywane do wyrobu łuków, kusz i oszczepów, intarsjowanych mebli, a także jako materiał rzeźbiarski. Wszystko to znacznie przyczyniło się do poważnego przetrzebie- nia gatunku. Ciekawostką jest fakt, że całe drzewo, z wyjątkiem czerwonej osnówki jest silnie trujące. Ze względu na rzadkość naturalnego występowania cis został objęty ochroną gatunkową. W Wierzchlesie rośnie 3600 cisów, a najliczniejszą ich grupę stanowią okazy w wieku 110–160 lat. Naj- starszym jest liczący 700 lat Chrobry. Rezerwat „Cisy Staropolskie” nie bez powodu nazwano imieniem Leona Wyczółkowskiego, wybitnego malarza, grafika i rysownika (1852–1936). Artysta przebywał tu często w latach 30. minionego wieku, urzeczony tchnącym atmosferą spokoju krajobrazem Borów Tucholskich. Owocem jego fascynacji tym zakątkiem był znakomity, liczący około 100 prac cykl pod wspólnym tytułem Portrety cisów. Jedna z prac – wykonany techniką kredy i tuszu wizerunek cisa Chrobrego, zdobył na wystawie w Wenecji pierwszą nagrodę. położenie: południowo-wschodni kraniec Borów Tucholskich, nad Jeziorem Mukrzańskim. polska | CUDA NATURY 11 i ” e k s l o h c u T y r o B „ y w o d o r a N k r a P 12 czarna hańcza Czarna Hańcza, największa rzeka Suwalszczyzny, ma dwa odmien- ne oblicza. Jej górny odcinek, powyżej jeziora Wigry, przypomina górski potok. Poniżej Wigier rzeka jest szersza, a jej nurt spo- kojniejszy. Dolny bieg słynie jako przepiękny szlak kajakowy. Rzeka ma długość 142 km. Końcowy 34-kilometrowy odcinek znajduje się na Białorusi. Bierze początek w pobliżu Góry Rowelskiej, w okolicach wsi Okliny. W Starej Hańczy wpada do jeziora Hańcza, które opuszcza w Ba- chanowie. Dalej płynie przez Suwałki i wpada do jezio- ra Wigry, opuszczając je w pobliżu półwyspu Wigry, następnie łączy się z Kanałem Augustowskim, który odprowadza jej wody do Niemna. Górny odcinek Czarnej Hańczy, biegnący przez teren Suwalskiego Parku Narodowego, można po- znać podczas pieszych wycieczek. Oznakowany szlak Turtul–Błaskowizna (3,5 km) prowadzi dziką doliną. Na trasie znajdują się ciekawe formy polodowcowe, jak oz turtulski i głazowisko Bachanowo. Jezioro Hańcza, przez które przepływa rzeka, to najgłębszy śródlądowy zbiornik w Polsce (maksymalna głębokość wynosi 108 m) – otaczają go wysokie skarpy, a brzegi są pokryte głazowiskami. We wsi Sobolewo Czarna Hańcza wpływa na teren Wigierskiego Parku Narodowego. W dolnym biegu, poniżej jeziora Wigry, rzeka płynie leniwie, mean- drując i tworząc rozlewiska. Na brzegach żyją wydry, piżmaki i bobry. Na Wigrach rozpoczyna się szlak kajakowy, jeden z najpiękniejszych i najpo- pularniejszych w kraju, biegnący do wsi Rygol nad Kanałem Augustowskim. Odcinek poniżej Wigier jest również udostępniony dla wędkarzy. położenie: województwo podlaskie oraz Białoruś, Pojezierze Wschodniosuwalskie. 14 polska | CUDA NATURY dęby roGalińskie Malownicza wioska Rogalin leży w dolinie Warty, na terenie Roga- lińskiego Parku Krajobrazowego. Stoi tam XVIII-wieczny baro- kowo-klasycystyczny pałac, dawna siedziba rodowa Raczyńskich, w którym obecnie mieści się oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. Rozciągający się za pałacem rokokowy ogród z drugiej połowy XVIII wie- ku przechodzi stopniowo w park krajobrazowy, na którego terenie rosną imponujące dęby. W okolicach Rogalina zachowało się ponad 1400 wielowiekowych dębów szypułkowych, będących po- zostałościami dawnych lasów grądowych, tworzących największe tego typu skupisko w Europie, 860 z nich to pomniki przyrody. Drzewa rosną w parku w pobliżu pałacu, wśród pól uprawnych i zabudowań i na tera- sie zalewowej Warty. Wiele z nich choruje, ponieważ niszczy je chroniony chrząszcz kozioróg dębosz. Trzy najsłynniejsze okazy – Lech, Czech i Rus – sto- ją niedaleko pałacu. Noszą imiona legendarnych braci, którzy rozeszli się w trzy strony świata, dając począ- tek słowiańskim narodom. Obwody ich pni wynoszą odpowiednio 6,7, 7,3 i 9 m. Czech, niestety, jest już obumarły. Zachwyt wzbudza również dąb Edward rosnący na brzegu Warty. Powodzie nawiedzające co roku szeroką dolinę Warty przeszkodziły zagospodarowaniu brzegów rzeki, dzięki czemu zachował się w niej natu- ralny krajobraz. Na terenie Rogalińskiego Parku Krajobrazowego wystę- puje ponad 200 gatunków ptaków, m.in. cyranki, płaskonosy, czaple siwe, żurawie, bociany i kormorany. Można tam też spotkać sarny, jelenie i dziki oraz bobry. położenie: województwo wielkopolskie, Nizina Wielkopolska, gmina Mosina, 20 km na południe od Poznania. polska | CUDA NATURY 17 dolina drwęcy Drwęca, licząca 249 km, to z pewnością najdłuższy polski rezerwat – rzeka w całości objęta jest ochroną ze względu na bogactwo ich- tiofauny. Wypływa ze Wzgórz Dylewskich, a wpada do Wisły w pobliżu Torunia i jest typową rzeką pojezierną z charakterystycznymi jeziorami rynnowymi. Dolina Drwęcy ma swój ptasi raj – jest nim rezerwat „Bagienna Dolina Drwęcy” pomiędzy Brodnicą a Nowym Miastem Lubawskim. Na tym od- cinku rzeka silnie meandruje, a w czasie wiosennych wylewów tworzy szerokie rozlewiska. Ptaki występują tu szczególnie licznie podczas wiosennych wędrówek, kiedy to w drodze do swych stałych lęgowisk zatrzy- mują się na odpoczynek. Czekają tu na nie znakomite żerowiska. Tereny nad Drwęcą są także miejscem rein- trodukcji bobrów. Od 1976 roku, kiedy sprowadzono tu trzy pary, ich populacja znacznie się powiększyła. Poza tym żyją tu wydry, łosie, sarny, jelenie, popieli- ce i wiele innych drobnych ssaków. Świat płazów re- prezentują m.in. kumak nizinny, traszka grzebieniasta, ropucha szara, grzebiuszka ziemna, ropucha paskówka, ropucha zielona, traszka zwyczajna, żaba moczarowa, żaba śmieszka, żaba wodna. Tereny, przez które przepływa Drwęca, mają ciekawą historię. W śre- dniowieczu rzeka oddzielała państwo zakonne od księstwa mazowieckiego, a w czasach rozbiorów wyznaczała granicę miedzy zaborami pruskim i ro- syjskim. Minione czasy, te mniej i te bardzie odległe, przypominają liczne pałace i dworki, pozostałości parków, czy ślady budowli krzyżackich, m.in. w Kowalewie Pomorskim. położenie: północno-środkowa część Polski, na Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim. 18 polska | CUDA NATURY dolina raduni R adunia, jedna z najpiękniejszych rzek Pojezierza Kaszubskiego, będą- ca lewym dopływem Motławy, bierze początek w okolicach Jeziora Stężyckiego i niesie swe wody przez 103 km. O jej atrakcyjności stanowi jej zmienny charakter. Pierwszy odcinek tworzy tzw. Kółko Raduńskie, doskonale znane wszystkim kajakarzom. Ten wspaniały wodny szlak o długości około 40 km kształtują liczne po- lodowcowe jeziora rynnowe, przez które przepływa rzeka. Największe spośród nich to: Raduńskie Górne, Raduńskie Dolne, Kłodno, Stężyckie i Ostrzyckie. O pięknie rzeki decyduje jej malownicza oprawa – pod tym względem dolina Raduni wyróżnia się wyjąt- kowymi walorami krajobrazowymi. Każdy jej fragment jest inny. W środkowym i dolnym biegu rzeka płynie wąską doliną, a miejscami silnie meandruje, tworząc urokliwe zakola. Jednym z najpiękniejszych fragmentów jest przełom w okolicach Babich Dołów (zwany Prze- łomem Babidolskim lub Jarem Raduni) – utworzono tam rezerwat przyrody „Jar rzeki Raduni”, znany z wie- lu osobliwości przyrodniczych. Głęboki wąwóz ciągnie się na długości 6 km, a jego szerokość wynosi od 30 do 80 m. Rzeka, płynąc z prędkością gór- skiego potoku, przedziera się przez wąską gardziel, znaną jako Jar Raduni. Zbocza doliny porasta bogata roślinność – dęby, graby, lipy, buki, a także wiele krzewów, m.in. czeremcha, kalina i trzmielina, a od wiosny zbocza doliny pokrywają się barwnym kobiercem kwiatów. W koronach drzew żyją liczne ptaki reprezentujące aż 70 gatunków. położenie: Szwajcaria Kaszubska. polska | CUDA NATURY 21 drawa i jej meandry Drawa to bez wątpienia jedna z najpiękniejszych i najciekawszych pod względem krajobrazowym rzek w Polsce, o czym dosko- nale wiedzą miłośnicy dzikiej przyrody i oczywiście kajakarze. Swą malowniczość zawdzięcza urozmaiconej rzeźbie doliny. Koryto rzeki jest na przemian wąskie i rozszerzone, głębokie lub płytkie, dno piaszczy- ste, a miejscami kamieniste, a nurt raz spokojny, raz bystry jak w górskim potoku. Niektóre odcinki brzegu są silnie zadrzewione, odsłonięte, płaskie lub urwiste – słowem Drawa co rusz zaskakuje swym zmiennym charakterem. W niektórych miejscach tworzy spokojne, urokliwe rozlewiska, by kilka kilo- metrów dalej płynąć dzikimi przełomami. Tym, co stanowi o niezwykłej urodzie Drawy, jest kręty bieg i silne meandrowanie cieków – rytm jej zakoli jest bardzo wyraźny. Do najciekawszych należy odcinek od Drawna do Kamiennej – meandry opierają się tu o zbocza doliny, ale nie są odcinane od głównego nurtu i nie przekształcają się w starorzecza. Poniżej Kamiennej dolina jest szersza, a wiele meandrów nie dociera do jej zboczy. Są to tzw. meandry wolne. Odcięte zakola przekształ- cają się w starorzecza. Wycieczki z nurtem Drawy to także okazja do poznania ciekawych miejscowości, takich jak Czaplinek, Złocieniec, Drawsko Pomorskie czy Drawno. Atrakcje okolic można poznawać, spływając kajakiem wodami Drawy lub wędrując czerwonym szlakiem im. Ste fana Czar niec kie go przecinającym dolinę z północ ne go za cho du na po łu dnio wy wschód. Trasa wiedzie przez liczne ob sza ry ochro ny ści słej i kilka osad. Częściowo można ją pokonać na rowerze. położenie: Drawa, prawy dopływ Noteci, na Pojezierzu Drawskim i Równinie Drawskiej. 22 polska | CUDA NATURY
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Cuda natury. Polska
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: