Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00223 004407 14686278 na godz. na dobę w sumie
Cyfrowa ciemnia. Komputerowy warsztat fotografa - książka
Cyfrowa ciemnia. Komputerowy warsztat fotografa - książka
Autor: Liczba stron: 272
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2654-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> techniki fotografowania
Porównaj ceny (książka, ebook (-25%), audiobook).

Fotografia cyfrowa - po mistrzowsku opanuj jej specyfikę!

Już ładnych parę lat temu fotografia cyfrowa szturmem podbiła serca fotoamatorów i profesjonalistów, którzy pół swojego wcześniejszego zawodowego życia spędzali zamknięci w ciemni. Do lamusa odeszły sprzęty równie tajemnicze jak tygle alchemików, a ich miejsce zajęły aparat z dużą kartą pamięci oraz komputer z dobrym ekranem i odpowiednim oprogramowaniem: nowa technologia kusiła bogactwem możliwości oraz łatwością dokonywania niemal dowolnych zmian. Jednak współczesne narzędzia, podobnie jak te stosowane przed stuleciem, nie pozwolą na stworzenie arcydzieła z fotki nędznej jakości i nie zastąpią umiejętności oraz talentu jej autora. Dobry fotograf świetnie wie, że podstawą jego pracy jest wykorzystanie światła i uchwycenie nastroju chwili, ale powinien także bezwzględnie dowiedzieć się, jak wykorzystać specyfikę działania aparatów cyfrowych oraz programów do obróbki zdjęć, by uzyskać naprawdę oszałamiający efekt.

Z tej książki dowiesz się, czym różnią się od siebie poszczególne formaty zapisu plików w aparatach cyfrowych i co z tego wynika. Jej autor podpowie Ci, jak zbudować właściwy system komputerowy, pozwalający wygodnie pracować nad zdjęciami, a także jak wybrać i skonfigurować oprogramowanie. Z jego pomocą nauczysz się kalibrować barwy i pracować z profilami ICC, usuwać przebarwienia z uporem narzucane przez aparat i wykonywać niezbędne prace w zakresie korekty fotografii. Nie mniej ważnym zagadnieniem szczegółowo omawianym w książce jest kwestia uporządkowania i archiwizacji zdjęć, czyli tworzenia bezpiecznego cyfrowego archiwum. Poznaj wyzwania stojące przed każdym współczesnym wielbicielem fotografowania i odpowiedz na nie już teraz!

Fotoniezbędnik cyfrowego wyjadacza!


Artur Chmielewski - z wykształcenia informatyk, z pasji i wykonywanego zawodu fotoreporter i dziennikarz. Od przeszło dziesięciu lat fotografuje dla ogólnopolskich tytułów prasowych. Zaczynał w 'Życiu Warszawy', skąd przeszedł do magazynu 'Stolica', a następnie do tygodnika 'Kulisy'. Przez kilka lat, od początku istnienia obu tytułów, był związany z 'Dziennikiem Polska Europa Świat', a następnie 'Dziennikiem Gazetą Prawną'. Publikuje m.in. w: 'Fakcie', 'SuperExpressie', 'Newsweeku', 'Wprost', 'Polityce', 'Timesie'. Obecnie jako wolny strzelec współpracuje z Polską Agencją Fotografów FORUM.

Poza fotografią wydarzeniową uprawia fotoreportaż oraz fotografię studyjną. Portretuje najważniejsze osobistości świata polityki, kultury i sztuki. Współpracuje również z kilkoma magazynami lifestylowymi, dla których fotografuje ekskluzywne wnętrza.




Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Ewelina Burska Projekt okładki: Anna Mitka Zdjęcia na okładce i wewnątrz książki są autorstwa Artura Chmielewskiego i zostały wykorzystane za jego zgodą. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie?cywafo Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-2654-0 Copyright © Helion 2012 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność SpiS treści Wstęp 7 O czym jest ta książka � � � � � � � � � � � � 7 a O czym nie jest � � � � � � � � � � � � � � � � � 9 kilka słów O terminOlOgii � � � � � � � � 10 1 specyfika fotografii cyfroWej 13 � � � � � 14 cO tO znaczy „dObre zdjęcie”? specyfika różnych gatunków fOtOgrafii � � � � � � � � � � � � 23 2 standardy 37 fOrmaty zapisu cyfrOwych zdjęć � � � 38 metadane — Opis zdjęć � � � � � � � � � � � 43 3 Warsztat pracy 63 zarządzanie barwą dla fOtOgrafów � � � � � � � � � � � � � � � 64 sprzęt fOtOgraficzny � � � � � � � � � � � 82 system infOrmatyczny � � � � � � � � � � 106 4 edycja zdjęć 121 zdjęcie nieOpisane nie istnieje! � � � � 123 Opis zdjęcia w standardzie iptc � � � 124 systemy wybOru i kategOryzacji � � 146 krótki przewOdnik pO systemach edycyjnych � � � � � � � � 150 5 cyfroWa ciemnia 205 Obróbka niedestruktywna � � � � � � 206 kOrekta pOdstawOwych parametrów zdjęcia � � � � � � � � � � � 207 6 katalogoWanie i archiWizacja 235 archiwum a kOpie bezpieczeństwa � � � � � � � � � � � � � � � 238 Organizacja cyfrOwegO archiwum zdjęć � � � � � � � � � � � � � � � 239 OprOgramOwanie katalOgujące � � 242 przykładOwa struktura archiwum � � � � � � � � � � � 257 archiwizacja długOterminOwa � � � 262 BiBliografia skoroWidz 269 270 r o z d z i a ł4 edycja Zdjęć CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Wbrew pozorom, materiał zawarty w tym rozdziale nie jest prze- znaczony wyłącznie dla osób uprawiających zawód fotoreporte- ra. Właściwie uporządkowane, posegregowane i opisane zdjęcia to warunek konieczny sprawnie funkcjonującego archiwum. Obowiązuje tu zasada: „Garbage in — Garbage out”, czyli: „śmieci na wejściu dadzą śmieci na wyjściu”. Jak już zostało zasygnalizowane we Wstępie, edycją zdjęć nazywać będziemy proces przygotowania surowego materiału zdjęciowego do skatalogowania i ar- chiwizacji w cyfrowym archiwum. Proces ten składa się z kilku kroków: dodania opisów oraz kategoryzacji i selekcji zdjęć. Fotoamatorowi kwestia opisywania zdjęć może kojarzyć się ze środowiskiem zawodowych fotoreporterów, prasy i agencji fotograficznych. Całkiem słusznie — tam jest to absolutna konieczność. Jednak uporządkowane, opisane archiwum to podstawa warsztatu każdego fotografa — niezależnie od tego, czy żyje on ze swoich zdjęć, czy jest to tylko jego hobby. Aparat cyfrowy skłania do częstszego niż analogowy naciskania spustu migawki. Zniknęła bariera 36 klatek i chwila na „ochłonięcie” w momencie zmiany filmu. Emocje fotografowania powodują, że zdjęć na dysku komputera przybywa bardzo szybko, znacznie szybciej, niż przybywało kopert z negatywami lub pudełek ze slajdami. Odnalezienie na ekranie tej jednej, właśnie potrzebnej klatki pośród setek innych jest dużym problemem. Wśród kilkunastu tysięcy innych — może okazać się niewykonalne. Jedynym rozwiązaniem jest zrzucenie wyszukiwania na cierpliwą maszynę. Podstawą automatycznego indeksowania jest jednak wprowadzony przez człowieka opis. Przeglądanie i wyszukiwanie zdjęć ułatwia przypisanie każdego z nich do jednej lub kilku kategorii, np.: portret, krajobraz, makro, wakacje, studio. Selekcja to wybór podzbioru zdjęć, spełniających pewne kryteria narzucone przez fotografa lub inną osobę dokonującą edycji. Najczęściej będzie to kilkupoziomowy wybór zdjęć najlepszych, choć możliwości definiowania kategorii i kryteriów selekcji ograniczone są jedynie wyobraźnią i potrzebami fotografa. Kilka najpopularniej- szych schematów zaprezentujemy w dalszej części tego rozdziału. Edycja zdjęć to dla każdego fotoamatora doskonała okazja do powrotu wspo- mnieniami do niedawnych chwil fotografowania. To możliwość szczegółowej analizy wszystkich technicznych i artystycznych aspektów zdjęć, co ma olbrzy- mi walor edukacyjny. Zawodowi fotoreporterzy przeważnie nie lubią tego etapu pracy, a ich niechęć jest wprost proporcjonalna do wieku laptopa, na którym muszą ją wykonać, i odwrotnie proporcjonalna do czasu, po którym zaczynają się coraz bardziej niecierpliwe telefony z redakcji. Kluczem do sukcesu edycji materiału fotograficznego są oczywiście dobre narzędzia: sprzęt i oprogramo- 122 Edycja zdjęć wanie. Automatyczny import zdjęć z karty, szybki przegląd i znakowanie, efek- tywne i wygodne formatki opisywania, pozwalające w jak największym stopniu zautomatyzować to zadanie, szybkie i pewne1 narzędzie do wysyłania plików na zdalny serwer — to zestaw minimum, który musi być zawarty w każdym syste- mie edycyjnym. Warto zwrócić uwagę, że szybka i wygodna edycja materiału fotograficznego jest bardzo ważna nie tylko dla zawodowców. Dobre narzędzia i właściwie zestrojony system doceni również każdy podróżujący fotoamator. To oszczędność cennej energii baterii laptopa, szybszy wybór zdjęć i wrzucenie ich na bloga czy na stronę serwisu społecznościowego, to też więcej czasu na zwiedzanie! ZDJĘCIE NIEOPISANE NIE ISTNIEJE! Zdjęcie nieopisane nie istnieje! — to zdanie powinno stać się mantrą każdego poważnie traktującego swoją pasję fotoamatora. Za- wodowcom jest łatwiej — im przypomina je kilka razy dziennie fotoedytor. Dopóki nie powstaną i nie staną się na tyle dostęp- ne, że będą powszechnie stosowane, syste- my automatycznie wykrywające na zdjęciu przynajmniej tych kilka setek najbardziej znanych twarzy ze świata polityki, kultury czy biznesu, rozpoznające choćby kilkaset najbardziej charakterystycznych miejsc na kuli ziemskiej czy nawet tylko radzące sobie z automatycznym przyporządkowaniem fo- tografii do jednej z kilku kategorii (portret, krajobraz, mecz piłki nożnej czy zawody pływackie), dopóty jedynym sposobem na odnalezienie w tysiącach zdjęć tych kilku przedstawiających legendarnego trenera Kazimierza Górskiego w Pałacu Prezy- denckim (ilustracja 4.1) będzie uprzednie opisanie tychże tekstem zawierającym słowa „Kazimierz Górski” i „Pałac Prezydencki”. Ilustracja 4.1. Kazimierz Górski udekorowany Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orde- ru Odrodzenia Polski, Pałac Prezydencki w Warszawie, marzec 2006 Wysyłanie zdjęć przez modem wbudowany w telefon komórkowy, co jest codziennością każdego fotore- 1 portera, wiąże się z częstym zrywaniem transmisji. Aplikacja edycyjna musi sobie z tym radzić i umożliwiać sprawne ponowne nawiązywanie połączenia z serwerem. 123 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Nie ma innego sposobu! A nawet jeśli — co jest pewne — takie systemy po- wstaną2, co zrobić ze zdjęciami z imienin mało popularnej poza swoim osiedlem cioci Jadzi? Jedyną szansę na odnalezienie ich wśród tysięcy innych daje opis. Opisywanie zdjęć jest absolutną koniecznością. Bez tego cały wysiłek włożony w zorganizowanie i prowadzenie cyfrowego archiwum zdjęć pójdzie na marne. Pamięć ludzka jest mechanizmem tyleż wspaniałym, co krótkotrwałym i zawod- nym. Rzeczy, które dziś wydają się nam oczywistą kulminacją dotychczasowej działalności fotograficznej, a przez to czymś, o czym będziemy pamiętać do grobowej deski — w świetle jutrzejszych wydarzeń przygasną, wyblakną i szyb- ko pokryją się kurzem zapomnienia. Aż do tego niespodziewanego momentu, w którym okaże się, że od możliwości i czasu dotarcia do uwieczniających je fotografii całkiem sporo zależy… OPIS ZDJĘCIA W STANDARDZIE IPTC Każdy fotograf rozpoczynający współpracę z redakcją czy agencją fotograficzną zostanie szczegółowo poinformowany, jakiego formatu opisywania swoich zdjęć powinien używać. I szybko się nauczy, że opis to ta jedna jedyna rzecz, o której w tej pracy nie można zapomnieć! Fotoamatorowi jest w pewnym sensie łatwiej — nikt nie będzie wypominać mu szybko puchnących folderów pełnych nie- opisanych zdjęć. Ale, jak powszechnie wiadomo, wolność niesie ze sobą liczne niebezpieczeństwa. Zbyt łatwo udzielona sobie samemu dyspensa szybko obróci się przeciwko niefrasobliwemu fotoamatorowi! Jeżeli tylko odpowiednio często fotografujemy, nagle może się okazać, że próba odtworzenia okoliczności wyda- rzenia uwiecznionego na zdjęciach miesiąc czy dwa temu spełznie na niczym. A nawet jeżeli nie, to taki „późny” opis zawsze będzie dużo mniej wart (w sensie szczegółowości i wiarygodności) od uzupełnianego na bieżąco. W tym rozdziale przedstawimy na początek szczegółową interpretację standardu IPTC, następnie zajmiemy się bliżej kilkoma najważniejszymi elementami opisu, na zakończenie zaś zaprezentujemy praktyczne przykłady przedstawionych tu informacji. INTERPRETACJA STANDARDU IPTC Ponieważ rodzina standardów IPTC powstała mniej więcej 20 lat temu i od tamtej pory stale się rozwija, producenci oprogramowania przyjmowali w swoich syste- mach nazewnictwo, które z czasem ulegało zmianom. Niektóre dane wycofywano Właściwie już nawet powstają — patrz: mechanizm Twarze (ang. Faces) w Apple iPhoto i Apple Aper- 2 ture 3. 124 Edycja zdjęć jako przestarzałe, dodawano też nowe pola. Stąd spora różnorodność nie tylko w formacie wprowadzania danych IPTC w różnych aplikacjach, ale też w nazew- nictwie poszczególnych pól. W Internecie dostępne są nawet rozbudowane tabele, zestawiające nomenklaturę wszystkich popularnych aplikacji. Tutaj posłużymy się spolszczoną terminologią okienka Informacja o pliku programu Adobe Photoshop CS4. Wydaje się, że jest to w obecnej chwili najbardziej „kanoniczna” implemen- tacja standardu. Dla kompletności opisu podane też zostaną nazwy w oryginal- nym brzmieniu, pochodzące z dokumentacji standardu IPTC Core 1.0. Warto zaznaczyć, że aktualna wersja standardu IPTC, łącznie z rozszerzeniami, obejmuje kilkadziesiąt pól. Tak naprawdę istotnych jest kilkanaście, a kilku obowiązkowych nie można pominąć. Fotografia to niezwykle szerokie spektrum tematów i odbiorców zdjęć — ten właściwy podzbiór najważniejszych pól meta- danych jest zawsze zdeterminowany przeznaczeniem zdjęcia. Co innego będzie ważne dla fotoreportera, fotografa studyjnego czy naukowca dokumentującego badania terenowe. W prezentujących poszczególne pola tabelach w dalszej czę- ści rozdziału te — naszym zdaniem — najistotniejsze dla większości fotografów pola wyróżniono pogrubioną czcionką. W opisywaniu zdjęć bardzo ważna jest konsekwencja w przestrzeganiu reguł na- rzuconych przez odbiorcę lub samego fotografa. Dotyczy to nie tylko schematu wypełniania niektórych pól, ale również ich zawartości. Niektóre dane, np. słowa kluczowe, wygodnie jest móc wprowadzać, wybierając je z uprzednio przygotowa- nej listy. Można w ten sposób uniknąć błędów czy literówek, ustalamy też formę gramatyczną słów. Istnieją specjalne słowniki i listy haseł — tzw. Controlled Vo- cabulary. Poruszamy ten temat bardziej szczegółowo w dalszej części rozdziału. Zaszłości historyczne i chęć zachowania zgodności ze starszymi standardami opisu oraz oprogramowania powodują, że niektóre pola IPTC mogą być po- wtórzone w innych miejscach interfejsu systemu edycyjnego. Pół biedy, jeżeli w obu miejscach noszą one tę samą nazwę, niestety, nie jest to regułą. Dla przykładu przyjrzyjmy się pierwszej zakładce informacji o pliku Photoshopa CS4. Wszystkie pojawiające się tu pola (poza oceną w gwiazdkach) są zdublo- wane na zakładce IPTC. Podpowiedzi do interpretacji poszczególnych pól określane w dalszej części roz- działu jako „Jednym zdaniem” oparte są na treści podpowiedzi wyświetlanych przez Adobe Photoshop CS4 w okienku Informacje o pliku. Wystarczy najechać na etykietę stosownego pola kursorem myszy i nie poruszać nim przez chwilę — program wyświetli „dymek” pomocy. Ilustracja 4.2 prezentuje pierwszą stronę informacji o pliku. Zbiór dostępnych tutaj danych zawiera najważniejsze informacje na temat zdjęcia. 125 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Ilustracja 4.2. Podstawowa zakładka okienka Informacje o pliku Znaczenie niektórych pól stanie się bardziej zrozumiałe, gdy będziemy pamiętać, że w świecie fotografi i prasowej, czy w ogóle komercyjnej, zdjęcie rzadko trafi a wprost od autora do wydawcy — przeważnie po drodze przechodzi jeszcze przez ręce co najmniej kilku pośredników, np. agencji fotografi cznych. Pojawiające się w opisach niektórych pól określenia „dostawca” odnoszą się do osoby lub insty- tucji (agencji fotografi cznej, redakcji, banku zdjęć) oferującej zdjęcia „odbiorcy” (redakcji, wydawnictwu lub dowolnemu innemu podmiotowi) zainteresowane- mu ich publikacją. Dostawca wcale nie musi być (i zwykle nie jest) autorem, lecz kolejnym, w danym momencie ostatnim, ogniwem łańcucha pośredników. Kontakt Ta grupa pól nie budzi chyba specjalnych wątpliwości — zawiera po prostu dane kontaktowe fotografa. W przypadku większości fotoamatorów, ze względu na ochronę własnej prywatności, wypełnienie tych pól powinno być poprzedzone chwilą zastanowienia. W erze Internetu nigdy nie wiadomo, dokąd mogą zawę- drować nasze zdjęcia. Zawodowcy mają łatwiej — mogą zasłonić się adresem re- dakcji czy agencji fotografi cznej, dla której pracują. Sens danych — umożliwie- nie kontaktu z fotografem — zostanie zachowany, a prywatność niezagrożona. 126 Edycja zdjęć Ilustracja 4.3. Grupa pól Kontakt zakładki IPTC Kontakt Autor Tutaj wpisujemy imię i nazwisko osoby, która wykonała zdjęcie. Jeżeli ze względów bezpieczeństwa toż- samość fotografa nie powinna być ujawniana, można wpisać nazwę (cid:24) rmy lub organizacji udostępniającej zdjęcie. Prawa autorskie są niezbywalne, zatem raz wpisane nazwisko fotografa nie powinno być nigdy zmieniane. Creator Jednym zdaniem: wpisz nazwisko autora zdjęcia. Tytuł autora Creator’s Job Title Stanowisko osoby wymienionej powyżej. Może to być np.: fotograf etatowy, wolny strzelec, stringer3. Jednym zdaniem: wpisz stanowisko osoby wymienionej w polu Autor. Adres: Adres Miasto Województwo Kod pocztowy Kraj/terytorium Contact Info: Address City State/Province Postal Code Country Dane adresowe, umożliwiające kontakt z autorem zdjęcia. Jeżeli te dane mają być użyteczne, powinny być kompletne. Jednym zdaniem: wpisz dane umożliwiające kontakt z autorem zdjęcia. 3 3 Mianem tym duże agencje informacyjne określają dziennikarzy (a zatem również fotoreporterów), z któ- rymi współpracują wprawdzie dość często, ale nie na zasadzie stałej umowy, lecz doraźnie — w sytuacjach na- głych. Zdarza się tak, że jeśli współpracownik jest już na miejscu wydarzenia lub dostatecznie blisko, agencji nie opłaca się wysyłać tam swojego etatowego fotografa. Wtedy fi rma korzysta z usług stringera. 127 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Dane teleadresowe: Telefon Adres e-mail Strona WWW Contact Info: Phone(s) Email(s) Website(s) Druga część danych umożliwiających kontakt z autorem. Można podać po kilka wartości każdej kategorii (np. kilka adresów poczty elektronicznej), rozdzielając je przecinkami. Numery telefonów zapisujemy w formacie międzynarodowym, np. +48 (22) 1234567 Jednym zdaniem: wpisz dane umożliwiające kontakt z autorem zdjęcia. Zawartość Ilustracja 4.4. Grupa pól Zawartość zakładki IPTC Zawartość Nagłówek Nagłówek jest bardzo zwięzłym streszczeniem zdjęcia, można traktować go jako podpis na ko- lumnie gazety. Ma przyciągać uwagę czytelnika oraz krótko (!) przekazywać treść fotogra(cid:24) i. Uwaga: to pole jest często mylone z polem Tytuł z części Stan IPTC! Headline Jednym zdaniem: wpisz zwięzły skrót lub podsumowanie treści zdjęcia, które może być użyte w przypadku jego publikacji. Description Opis Pole to nazywane jest czasem Podpis (ang. Caption), choć słowo „opis” jest zdecydowanie bardziej właściwe. To miejsce na dłuższy opis zdjęcia, wyczerpująco informujący, kto, co, gdzie, kiedy i jak na nim robi. Budowa opisu zdjęcia zostanie szczegółowo omówiona w dalszej części tego roz- działu. Uwaga: umieszczenie w opisie informacji na temat lokalizacji zdjęcia nie zwalnia opisującego z obowiązku wypełnienia stosownych pól IPTC (patrz dalej). Jednym zdaniem: wprowadź opis treści zdjęcia, zawierający odpowiedzi na pytania: kto na nim jest oraz co i dlaczego się na nim dzieje, z uwzględnieniem nazwisk i roli występujących tam osób. 128 Edycja zdjęć Słowa kluczowe Lista słów najlepiej oddających temat zdjęcia. Wpisujemy tu wszystko, co kojarzy się z opisywaną fotogra(cid:24) ą. Tworzenie listy słów kluczowych zostanie szczegółowo omówione w dalszej części tego rozdziału. Keywords Jednym zdaniem: wpisz dowolną liczbę słów kluczowych, wyrażeń lub zwrotów jak najdokładniej oddających temat zdjęcia. Kod tematu IPTC IPTC Subject Code Lista kodów opisujących treść zdjęcia, np.: kultura i sztuka, telewizja, przestępczość, klęski żywio- łowe, przemysł, biznes. Pełna lista tematów proponowanych przez IPTC dostępna jest pod ad- resem: http://cv.iptc.org/newscodes/subjectcode. Aby uniknąć błędów we wprowadzanych kodach, system edycyjny powinien korzystać z prede(cid:24) niowanej listy wartości. Jednym zdaniem: wprowadź wartości z kontrolowanego słownika IPTC Subject NewsCode określa- jące tematykę zdjęcia. Autor opisu Description Writer Imię i nazwisko autora opisu zdjęcia. Nie chodzi tu wyłącznie o wypełnienie pola Opis, ale o wszystkie metadane. W przypadku fotoamatora będzie to zwykle on sam, w przypadku dużej agencji fotogra(cid:24) cznej poprawianiem, uzupełnianiem czy — w skrajnych przypadkach — również tworzeniem opisów może zajmować się oddelegowany do tego zadania fotoedytor lub archiwista. Jednym zdaniem: wpisz nazwisko autora, edytora lub korektora opisu zdjęcia. Obraz Ilustracja 4.5. Grupa pól Obrazek zakładki IPTC 129 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Date Created Obrazek Data utworzenia Pole przeznaczone na datę (i opcjonalnie godzinę) wykonania zdjęcia. Jeżeli mamy do czynienia ze zdjęciem analogowym, nie wpisujemy daty skanowania, lecz datę i godzinę naciśnięcia spustu migawki! Można podać samą datę lub datę i godzinę. W tym drugim przypadku dobrze jest podać pełen format czasu, tzn. z informacją o stre(cid:24)e czasowej, przykładowo: 2002-07-15T00:00:00+02:00. W przypadku fotogra(cid:24)i cyfrowej pole to zostanie przez większość systemów edycyjnych wypeł- nione automatycznie przy wykorzystaniu informacji zapisanej w nagłówku EXIF. Jednym zdaniem: wprowadź datę wykonania zdjęcia. Gatunek intelektualny Intellectual Genre Zawartość tego pola odnosi się raczej do tekstów dziennikarskich, może być jednak również odno- szona do zdjęć. Określa dziennikarski charakter opisywanego materiału, np.: news, dziennik, ne- krolog, wywiad, wypowiedź na wyłączność (ang. Exclusive), opinię, podsumowanie. W przypadku fotogra(cid:24)i może to być np.: wywiad, ilustracja, portret, reportaż. Wartość tego pola powinna być wybierana z prede(cid:24)niowanej listy. Przykładowa lista dostępna jest pod adresem: http://cv.iptc.org/newscodes/genre. Jednym zdaniem: wprowadź termin opisujący naturę obrazu pod kątem intelektualnym lub dzien- nikarskim. Scena IPTC IPTC Scene Code Lista kodów opisujących sposób ujęcia fotografowanej sceny lub osoby, np.: zbliżenie, plan średni, pro(cid:24)l, widok od tyłu, para, grupa, plan ogólny, widok z lotu ptaka, ujęcie podwodne, wnętrze, plener. Wartość tego pola powinna być wybierana z prede(cid:24)niowanej listy, dostępnej pod adresem: http:// cv.iptc.org/newscodes/scene. Jednym zdaniem: wprowadź wartości z kontrolowanego słownika kodów scen IPTC Scene New- sCodes. Geographic Fields: Sublocation City State/Province Country Country Code Dane geogra(cid:24)czne: Położenie Miasto Województwo Kraj/terytorium Kod ISO kraju Ta grupa pól jest nieco niejednoznaczna: standard nie określa bowiem, czy mowa tu o miejscu uwidocznionym na zdjęciu, czy o miejscu, z którego zdjęcie wykonano. Dotyczy to np. sytuacji fotografowania odległego łańcucha górskiego za pomocą teleobiektywu czy — w skrajnym przy- padku — astrofotogra(cid:24)i: czy powinniśmy wpisać Ziemię, czy Księżyc? Na pierwszy rzut oka bardziej logiczna wydawałaby się interpretacja danych jako położenia fotografowanego motywu, warto jednak zwrócić uwagę, że jeżeli aparat fotogra(cid:24)czny jest wyposażony w GPS, to w pliku zdjęcia zostaną zapisane współrzędne fotografa! Najnowsze rozszerzenie standardu IPTC Core 1.1, zaimplementowane m.in. w Adobe Photoshop CS5, porządkuje sytuację, wprowadzając dwa zestawy danych geogra(cid:24)cznych: „miejsce, w którym zdjęcie zostało zrobione” oraz „miejsce pokazane na zdjęciu” (odpowiednio: Location in which the Image was created i Location shown in the Image). Korzystając z omawianego tutaj standardu, przyj- mujemy arbitralnie, że chodzi o fotografowane miejsce. Jednym zdaniem: wprowadź dane miejsca przedstawionego na zdjęciu. 130 Edycja zdjęć Stan Ta grupa pól sprawia wszystkim użytkownikom standardu IPTC najwięcej problemów. I nie dotyczy to wcale tylko fotoamatorów! Również największe redakcje i agencje fotografi czne niewłaściwie interpretują niektóre z pól. Poniżej zamieszczamy „jedynie słuszną” interpretację, wraz ze wskazaniami najczęściej popełnianych błędów. Ilustracja 4.6. Grupa pól Stan zakładki IPTC Title Stan Tytuł Pole to nazywane jest czasem Nazwa obiektu (ang. Object Name), co chyba lepiej oddaje jego przeznaczenie, którym jest szybka, czytelna dla człowieka identy(cid:24) kacja pliku zdjęcia. Najczęściej będzie to po prostu nazwa oryginalnego pliku zdjęcia lub inny unikalny identy(cid:24) kator, ale może też być to data plus numer seryjny czy cokolwiek innego. Chodzi o to, by móc zidenty(cid:24) kować zdjęcie lub np. odnaleźć jego oryginał nawet wtedy, kiedy w łańcuchu kolejnych edycji czy mody(cid:24) kacji ulegnie zmianie nazwa pliku kopii, a na skutek obróbki (kadrowania, przekształcenia barw czy innych poważnych mody(cid:24) kacji) rozpoznanie zdjęcia stanie się utrudnione. Tytuł nie musi być unikalny dla każdego zdjęcia, ale im bardziej jest szczegółowy, tym bardziej zawęża krąg poszukiwań, czyniąc identy(cid:24) kację oryginału łatwiejszą. Uwaga: pole to bywa często mylone z polem Nagłówek! Jednym zdaniem: wpisz krótki, czytelny identy(cid:24) kator zdjęcia, np. nazwę pliku. ID zadania Job Identi(cid:26) er To pole możemy wykorzystać do zaznaczenia, że zdjęcie należy do jakiejś większej całości: serii, tematu, zlecenia itp. W takim przypadku wpisujemy tutaj stosowny, nadany tejże całości identy(cid:24) - kator. Uwaga: w niektórych systemach pole to nazywa się Transmission Reference. Jednym zdaniem: wprowadź numer lub identy(cid:24) kator potrzebny do kontroli lub śledzenia toku pracy. 131 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Instrukcje Instructions Tutaj zamieszczamy wszelkie dodatkowe informacje pochodzące od autora lub dostawcy zdjęcia, skierowane do jego odbiorcy. W przypadku fotogra(cid:24)i prasowej najczęściej będą to zastrzeżenia publikacji: wyłącznie w kontekście pozytywnym, zakaz publikacji w niektórych tytułach lub typach prasy (tylko dzienniki/tygodniki/miesięczniki), dodatkowe adnotacje wymagane przy publikacji (podziękowania) itd. Amator może umieścić tu np. dane dotyczące oryginału zdjęcia — położenie slajdu w archiwum, parametry skanowania itp. Jednym zdaniem: wprowadź informacje na temat zakazów lub innych ograniczeń nieuwzględnio- nych w polu Warunki korzystania z praw. Dostawca Jak wskazuje nazwa — pole to zawiera nazwę dostawcy zdjęcia (ostatniego w danej chwili w łań- cuchu pośredników). W przypadku fotografa agencyjnego będzie to nazwa agencji, fotoreporter pracujący dla tytułu „X” wpisze tu X, amator umieści tu po prostu swoje nazwisko. Credit Jednym zdaniem: wpisz nazwisko osoby lub nazwę instytucji, która powinna być podana jako autor zdjęcia w przypadku jego publikacji. Źródło Nazwa pierwszego właściciela praw do zdjęcia. Wpisujemy tu imię i nazwisko indywidualnego fotografa, nazwę agencji lub imię i nazwisko/nazwę agencji. Źródło bywa czasem mylnie interpretowane, np. jako techniczne pochodzenie zdjęcia: negatyw/ slajd/cyfra itp. Ten rodzaj informacji zamieszczamy w innych polach IPTC. Source Jednym zdaniem: wpisz nazwisko lub nazwę pierwotnego właściciela praw autorskich do zdjęcia. Copyright Notice Prawa autorskie Prawnicza formułka określająca właściciela praw do zdjęcia. Zwykle będzie to fotograf, ale w przy- padku niektórych prac wykonywanych na zlecenie klienta lub przez fotografa pozostającego ze swoją redakcją w stosunku pracy właścicielem praw będzie stosowna instytucja. Format tego pola jest różny w różnych krajach. W Europie stosuje się przeważnie zapis: „Copyright rok nazwa właściciela praw , all rights reserved”, w USA „© rok pierwszej publikacji nazwa właściciela praw ”. Jednym zdaniem: wprowadź informację na temat praw własności zdjęcia. Warunki korzystania z praw Rights Usage Terms Pole to określa szczegółowe warunki legalnego użycia danej fotogra(cid:24)i, np. że wysyłane klientowi zdjęcie jest jedynie propozycją i nie jest przeznaczone do publikacji. Jednym zdaniem: wprowadź instrukcję użytkowania zdjęcia w kontekście prawnym. 132 Edycja zdjęć POLSKIE ZNAKI Wprawdzie standard XMP przewiduje użycie w opisie zdjęcia dowolnej stro- ny kodowej (łącznie z Unicode), jednak niektóre programy katalogujące nie obsługują prawidłowo znaków spoza podstawowego zestawu znaków ASCII. Ponadto dostęp do profesjonalnych banków zdjęć odbywa się obecnie w zasa- dzie wyłącznie za pośrednictwem Internetu, a tam z kodowaniem standardów narodowych wciąż bywa różnie. Nie chodzi tu bynajmniej o brak stosownych standardów, lecz o — delikatnie mówiąc — swobodne ich przestrzeganie przez autorów aplikacji uczestniczących w cyklu życia cyfrowego zdjęcia. Większość agencji fotograficznych, banków zdjęć i redakcji wymusza w związku z tym na fotografach nieużywanie w opisach polskich znaków diakrytycznych. Zawodow- cy przyzwyczaili się do pisania „po polskawemu”, jednak wszystkich fotoamato- rów zachęcamy do przestrzegania zasad interpunkcji i ortografii. Trzeba jedynie przetestować cały system informatyczny (program edycyjny i katalogujący oraz system operacyjny) pod kątem poprawności obsługi polskiego alfabetu. Możli- wość wpisania „ą” czy „ę” nie gwarantuje jeszcze sukcesu — należy sprawdzić, czy gdzieś w trakcie przetwarzania czy archiwizowania zdjęcia nie zamienią się one w nieczytelne „krzaczki”. Wybór sposobu traktowania znaków narodowych powinien być przemyślany już na etapie zakładania archiwum, a następnie konsekwentnie stosowany. Nie ma nic gorszego niż pomieszanie kilku standardów. Wtedy nigdy nie wiadomo, czy szukać „żółtych”, czy „zoltych” kwiatów. Nie warto też liczyć na to, że kiedyś, w wolnej chwili, poprawimy wszystkie stare opisy. No, chyba że w piwnicy nudzi się jakiś pracowity Kopciuszek… OPIS ZDJĘCIA Opis (ang. Caption/Description) jest najważniejszym elementem metadanych. Powinien zawierać jak najbardziej szczegółowy opis zobrazowanej w danym kadrze sytuacji. Warto posłużyć się starą dziennikarską metodą: spróbować odpowiedzieć w podpisie na 5W H. To skrót angielskich pytań: kto/Who, co/ What, gdzie/Where, kiedy/When, dlaczego/Why oraz jak/How. Odpowiedzi mają być zwięzłe, nie chodzi o przygotowywanie dla każdego zdjęcia depeszy prasowej. Na pytanie „gdzie i kiedy” nie odpowiadamy „roku pańskiego 1997 zdarzyło się w królewskim grodzie Krakowie…”. Wystarczy: „Kraków, 1/01/1997”. Nie zawsze również — jak choćby w przypadku ilustracji czy zdjęć krajobrazowych — wszystkie pytania mają sens. W tabeli 4.1 prezentujemy prostą sztuczkę, ułatwiającą szybkie skonstruowanie wyczerpującego podpisu zdjęcia. Patrząc na nie, należy zadać sobie kilka pytań. Odpowiedzi same ułożą się w stosowny opis. 133 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Tabela 4.1. Kto? Co? Gdzie? Kiedy? Dlaczego? Jak? Czy na zdjęciu są jakieś osoby odgrywające dla autora istotną rolę? Czy wy- stępują one w jakichś rolach (matka/ojciec/minister/sędzia)? Czy znane są ich nazwiska? Czy istotny jest ich wiek? Czy należą do jakichś grup społecznych/ zawodowych/etnicznych? Co dzieje się na zdjęciu? Czy jego bohater — osoba/zwierzę — robi coś (stoi/ siedzi/skacze/ucieka)? Czy należy do jakiejś większej grupy/społeczności/rasy/ gatunku? Czy miejsce wykonania zdjęcia jest istotne? W przypadku np. zdjęć studyjnych raczej nie, ale już w fotogra(cid:24)i podróżniczej będzie to podstawowa informacja. Co to za miejsce (szczegóły, czyli państwo, stan itd., powinny się znaleźć w bar- dziej usystematyzowanej formie w innych polach metadanych)? Czy sytuacja przedstawiona na zdjęciu dzieje się we wnętrzu budynku, czy w plenerze? Czy to miejsce jest częścią jakiegoś większego regionu? Czy miejsce wykonania zdjęcia jest identyczne z miejscem przedstawionym na zdjęciu (raczej nie w przypadku astrofotogra(cid:24)i lub np. fotografowania odległego łańcucha gór- skiego przez teleobiektyw)? Czy czas wykonania zdjęcia ma znaczenie? Czy ważna jest pora dnia/pora roku/dzień tygodnia wykonania zdjęcia? Jaka jest przyczyna zaistnienia uwiecznionej w kadrze sytuacji? Jaka była przy- czyna wykonania zdjęcia? Dlaczego przedstawiona sytuacja jest ważna? Czy są jakieś przymiotniki trafnie oddające temat czy nastrój zdjęcia (szybko/ głośno/mgliście/serdecznie)? Dobrze, gdy format pola opisu będzie w pewien sposób zestandaryzowany (ilu- stracja 4.7). Na przykładzie z ilustracji 4.7 możemy zaobserwować kilka zasad rządzących budową opisu: t Opis zaczyna się od informacji, gdzie i kiedy zostało wykonane zdjęcie. t Format daty DD.MM.RRRR uwzględnia fakt, że nagłówki IPTC przechowu- ją daty w formacie RRRR.MM.DD. Mając zatem w dwóch różnych polach dwa różne formaty daty, nie musimy się martwić tym, którego użyć, wpisując wyszukiwaną datę — obie formy będą skuteczne. t Po nagłówku gdzie/kiedy następuje część co/kto (jaka impreza/kto jest na zdjęciu). Jest to format charakterystyczny dla fotografii wydarzeniowej. t Słowa „portret” i „kw” (kontakt wzrokowy) doprecyzowują sposób przed- stawienia fotografowanej postaci, który nie da się ująć inaczej, niż w formie metadanych. t Podpis zamyka informacja o autorze zdjęcia i (opcjonalnie) agencji fotogra- ficznej lub o tytule prasowym, dla którego autor pracuje. Jest to informacja nadmiarowa, gdyż dane autora i dostawcy zdjęcia dostępne są (a przynajmniej powinny być!) w specjalnie do tego przeznaczonych polach metadanych, 134 Edycja zdjęć WARSZAWA 31.07.2009 UROCZYSTOSCI 65. ROCZNICY POWSTANIA WARSZAWSKIEGO — UROCZYSTA SESJA RADY MIASTA STOLECZNEGO WARSZAWY — ZAMEK KROLEWSKI W WARSZAWIE N/Z TADEUSZ MAZOWIECKI — PIERWSZY PREMIER III RP — DZIEKUJE ZA HONOROWE OBYWATELSTWO MIASTA STOLECZNEGO WARSZAWY PORTRET KW FOT. ARTUR CHMIELEWSKI/VIDE! Ilustracja 4.7. Przykład opisu zdjęcia jednak zwyczajowo i dla bezpieczeństwa oraz przenośności umieszcza się je w polu opisu. Treść informacji o autorze powinna być zgodna z polem Do- stawca (ang. Credit) IPTC. Wielkie litery zastosowane w opisie wynikają z troski agencji, dla której zrobio- ne zostało to zdjęcie, aby błędna konfiguracja czułości na małe i wielkie litery wyszukiwarki będącej ogniwem w systemie katalogowania i archiwizacji nie uniemożliwiła jego odnalezienia. Z podobnej przyczyny tekst prawie w ogóle nie zawiera znaków przestankowych — niektóre wyszukiwarki mogą nie rozpoznać szukanego słowa w wyrazie z kropką na końcu. Należy jednak zauważyć, że tekst pisany wersalikami i na dodatek bez znaków przestankowych jest wyjątkowo 135 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA nieczytelny. Podobnie niektóre systemy edycyjne oraz agencje wymagają, by w polu opisu nie pojawiały się znaki nowej linii. Cóż, tutaj forma jest podpo- rządkowana w stu procentach funkcjonalności. Poniżej zamieszczamy kilka generalnych uwag dotyczących sposobu podpisywa- nia zdjęć. Część z nich ma charakter ogólny, część odnosi się raczej do fotore- porterów współpracujących z profesjonalnymi odbiorcami zdjęć, zawsze jednak warto znać główne zasady. t Jeżeli współpracujesz z agencją fotograficzną lub redakcją, pierwsze kroki skieruj do archiwisty bądź szefa fotoedytorów — poinformuje Cię on o obo- wiązujących w danym miejscu zasadach opisu zdjęć. Może to dotyczyć treści i formatu wszystkich pól opisu, schematu nazywania plików itd. Szczegółowe zalecenia mogą stać w sprzeczności z przytaczanymi poniżej zasadami, w ta- kim przypadku obowiązują oczywiście zasady lokalne. t Jeżeli zdjęcie jest przeznaczone do publikacji, lecz istnieją pewne ograniczenia co do mediów, tytułów czy formy publikacji, zacznij opis od wyraźnego okre- ślenia stosownych restrykcji, na przykład: „UWAGA, PUBLIKACJA WY- ŁĄCZNIE W KONTEKŚCIE POZYTYWNYM!”. Wszelkie ograniczenia powtarzamy w polu Instrukcje. t Jeżeli opis miałby być dłuższy, przynajmniej kilkulinijkowy, warto zastosować starą dziennikarską zasadę odwróconej piramidy tekstu: zaczynamy od infor- macji najważniejszych, potem pojawiają się informacje dodatkowe, a te mniej ważne trafiają na koniec opisu. t W opisie używaj czasu teraźniejszego. Lepiej też wygląda strona czynna niż bierna. t Nie przegap istotnych, lecz ulotnych informacji. Jeżeli podpisujesz zdjęcia z meczu swojego ulubionego klubu piłkarskiego, nie zapomnij napisać, z kim grali i jaki był wynik. t Dwa razy sprawdź pisownię nazwisk i nazw własnych — literówki mogą sku- tecznie pogrzebać szansę na odszukanie zdjęcia w przyszłości. t Pisz zgodnie z regułami ortografii i gramatyki. Nie dotyczy to oczywiście tek- stów z konieczności niezawierających polskich znaków diakrytycznych. Na- zwisk fotografowanych osób najlepiej nie odmieniać, jeżeli jednak konstruk- cja gramatyczna zbudowanego w ten sposób zdania staje się zbyt karkołomna, stosujemy odmianę, wpisując jednak wszystkie istotne nazwiska (w mianow- niku!) na listę słów kluczowych. t Opisuj tylko to, co jest na zdjęciu. Nie wyliczaj wszystkich uczestników im- prezy, tylko tych widocznych na fotografii. Jeżeli musisz podać nazwiska bo- 136 Edycja zdjęć haterów fotografii, podaj też sposób ich identyfikacji (przykładowo: od lewej do prawej stoją…, X w czerwonym swetrze, Y z bukietem kwiatów). t Nie fantazjuj. Jeżeli nie jesteś czegoś pewien, sprawdź to lub pomiń w opisie. t Unikaj ocen i zbyt daleko idących interpretacji. Jeżeli nie znasz przyczyny uśmiechu na twarzy dziewczyny w prawym dolnym rogu zdjęcia, nie staraj się go w podpisie odgadnąć. t Podpis ma informować, nie rozśmieszać lub zasmucać. Bądź rzeczowy i obiek- tywny. Jeżeli zdjęcie jest dowcipne, może warto dodać stosowne słowa kluczo- we (patrz dalej)? t Podpis nie ma być gotową notatką prasową z fotografowanego wydarzenia — choć standard IPTC nie przewiduje konkretnego limitu liczby wpisanych znaków, bezpiecznie jest nie przekraczać kilku linijek tekstu. Może się bo- wiem zdarzyć, że któryś z systemów edycyjnych pomiędzy fotografem a od- biorcą zdjęcia będzie takowe ograniczenie wprowadzał i niekompletny podpis zdyskwalifikuje najlepszą nawet fotografię w oczach redaktora, który nie będzie miał szansy prawidłowo jej podpisać na stronie dziennika czy innego czasopisma. t Używaj małych i wielkich liter zgodnie z zasadami pisowni (chyba, że trzeba inaczej — patrz wyżej). Warto nadmienić, że nie ma potrzeby uwzględniania w opisie parametrów technicznych fotografii, które oprogramowanie katalogujące może wydobyć z nagłówka EXIF. Dotyczy to w szczególności przestrzeni barw, rozmiarów i roz- dzielczości zdjęcia czy orientacji (pion/poziom). Powyższe rozważania stosują się również do skróconej wersji podpisu zdjęcia — nagłówka (ang. Headline). Ponieważ jednak tutaj jesteśmy bardzo ograniczeni liczbą dostępnych znaków, podstawowym kryterium jest zwięzłość — jedno krótkie, acz treściwe zdanie (bądź równoważnik zdania) musi trafnie oddać temat zdjęcia. SŁOWA KLUCZOWE Opisywanie zdjęcia zaczynamy od opisu. Następnym krokiem jest stworzenie listy słów trafnie i precyzyjnie określających temat i charakter zdjęcia. Jednak podczas gdy opis odnosi się do treści zdjęcia dość — o ile można tak powie- dzieć — literalnie, słowa kluczowe są symboliczną metodą streszczenia przekazu. Układanie listy słów kluczowych przypomina zabawę w skojarzenia: im więcej inteligencji, pomysłowości i — czasem — poczucia humoru ze strony autora zdjęcia i/lub opisu, tym większa szansa na to, że osoba przeszukująca bazę kilku milionów zdjęć trafi na to właściwe — tego akurat autora. Przy układaniu opisu 137 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA trzeba myśleć jak osoba, która będzie szukać zdjęć. Wyobraźmy sobie sytuację, w której redakcja potrzebuje pięknego widoku Warszawy do materiału opisują- cego turystyczną atrakcyjność stolicy. Klucz „Warszawa” jest za mało precyzyjny — zapytanie do bazy każdej poważnej agencji fotograficznej zwróci dziesiątki tysięcy wyników: wszystkie wykonane w tym mieście zdjęcia. Tymczasem foto- edytor chce jak najszybciej znaleźć ten jeden, właściwy obrazek. Zamiast więc przeglądać kilkadziesiąt ekranów miniaturek, woli pomyśleć chwilę i tak uło- żyć zapytanie, by uzyskać maksymalnie kilkanaście trafień. W tym przypadku sprawa jest prosta: pocztówkowym widokom miasta trzeba przypisać po prostu zestaw słów: turystyka, pejzaż, widok, pocztówka, widokówka itp. Bywają jednak sytuacje bardziej skomplikowane. Nie ma niestety prostego przepisu na stworze- nie zbioru skutecznych słów kluczowych — nie obejdzie się tutaj bez odrobiny wysiłku intelektualnego. Bardzo pomocna może okazać się orientacja w bieżącej sytuacji politycznej, kulturalnej czy dowolnej innej — dotyczącej tematyki zdję- cia. Jeżeli zdjęcie jest ilustracją (nawet dość abstrakcyjną) aktualnego, gorącego czy modnego tematu — umieszczenie kilku stosownych haseł bardzo pomoże w odnalezieniu zdjęcia, jak w przypadku zamieszczonej poniżej dość banalnej ilustracji z oddziału noworodków warszawskiego szpitala położniczego. Jednym ze słów kluczowych było „becikowe” — gorący temat lata 2006. Prawdopodob- nie dzięki temu jednemu słówku zdjęcie (ilustracja 4.8) wydrukowały tygodniki: „Wprost”, „Polityka” oraz „Newsweek”. Ilustracja 4.8. Noworodki na sali jednego z warszawskich szpitali położniczych 138 Edycja zdjęć Poniżej zamieszczamy kilka generalnych zasad tworzenia listy słów kluczowych. t Ponieważ mechanizmy wyszukiwania większości systemów archiwizacyjnych obejmują zarówno słowa kluczowe, jak i wszystkie pozostałe pola tekstowe, z nagłówkiem (ang. Caption) na czele, nie ma sensu powtarzanie w sekcji słów kluczowych fraz, które wystąpiły już w innych częściach opisu. Wyjąt- kiem są formy gramatyczne, np. nazwiska, które w nagłówku zostały odmie- nione przez przypadki. t Wydaje się, że lepszymi słowami kluczowymi są rzeczowniki niż czasowniki, np. „bieganie”, „bieg” zamiast „biegać”. t Szczególnego znaczenia słowa-klucze nabierają w przypadku fotografii ilustra- cyjnej, niosącej poza treścią dosłowną również pewien przekaz symboliczny. Zestaw kluczy powinien odnosić się w takim przypadku właśnie do tego roz- szerzonego znaczenia. Często zdarza się bowiem, że odbiorca — potencjalny klient — nie do końca wie, jakiego zdjęcia szuka. Wie, jaką treść chciałby nim przekazać, ale nie jest zdecydowany, za pomocą jakiego obrazu. Trafna meta- fora na liście słów kluczowych przesądzi o wyborze tego, a nie innego zdjęcia. Rozwinięciem idei słów kluczowych jest mechanizm „kontrolowanego słowni- ka” (ang. Controlled Vocabulary). Ogranicza on listę możliwych do przypisania zdjęciu kluczy do zestawu pogrupowanych hierarchicznie fraz. Najprostszym przykładem jest hierarchia krain geograficznych: kontynenty/podział fizyczny (krainy geograficzne)/podział administracyjny (państwa) itd. lub zwierząt: ssaki/ ptaki/gady/domowe/dzikie itd. Stworzenie hierarchii słów kluczowych jest praco- chłonne, lecz znakomicie ułatwia opisywanie zdjęć, wymuszając porządek i spój- ność listy. Istnieją firmy oferujące gotowe hierarchie słów kluczowych, z racji pochodzenia jednak (kraje angielskojęzyczne) ich przydatność w Polsce jest ograniczona. Najprostszym sposobem na rozpoczęcie stosowania hierarchii słów kluczowych jest dostosowanie do własnych potrzeb i stopniowe rozbudowywanie listy dostarczonej przez producenta używanego systemu edycyjnego. W przypad- ku Camera Bits — producenta systemu Photo Mechanic — lista ta wygląda tak jak na ilustracji 4.9. 139 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA t k n u p o k a j ą j ć a w o t k a r t a n ż o M . c i n a h c e M o t o h P m e m a r g o r p z a n a z c r a t s o d h c y w o z c u l k w ó ł s a h c r a r e i h a w o d a ł k y z r P i . . 9 4 a j c a r t s u l I m o b e z r t o p m y n a u d w y d n l i i m y z s a n j i j e c ą a d a w o p d o y r u t k u r t s a n e z r o w t s o d a i c ś j y w i 140 Edycja zdjęć PRZYKŁADOWE FORMATY OPISU Fotoamator (fotograf niezależny) IPTC: Kontakt Autor Tytuł autora Adres Miasto Województwo Kod pocztowy Kraj Telefon/telefony E-mail/e-maile Strona WWW IPTC: Zawartość Nagłówek Janina Nowak fotoamator ul. Cicha 132, m. 16 Gniezno wielkopolskie 02-200 Polska +48 (12) 345 67 89 janina@janinanowak.pl www.janinanowak.pl Zimowe rozlewiska Narwi w Kiermusach 141 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Opis Słowa kluczowe Kod tematu Autor opisu IPTC: Obraz Data utworzenia Gatunek intelektualny Scena IPTC Położenie Miasto Województwo Kraj Kod ISO kraju IPTC: Stan Tytuł ID zadania Instrukcje Dostawca Źródło Szron na trzcinach wokoło zamarzniętych rozlewisk Narwi koło kolonii Kiermusy zima, przyroda, plener, szron, mróz, woda, rzeka, Narew, lód, trzciny, Podlasie, wschód, krajobraz, wido- kówka, pocztówka 06006006 (rzeki) Janina Nowak 2005/01/23 Feature 011000 (widok ogólny) Kiermusy podlaskie Polska POL JANO_20050123_004 KRAJ-2005 Archiwum KOMPLET-2005, dysk #005 Janina Nowak Janina Nowak Prawa autorskie Warunki korzystania Copyright © 2005 by Janina Nowak Licencja dla wydawnictwa XYZ — album „Zima na Podlasiu” 142 Agencja fotogra(cid:24)czna Edycja zdjęć IPTC: Kontakt Autor Tytuł autora Adres Miasto Województwo Kod pocztowy Kraj Telefon/telefony E-mail/e-maile Strona WWW IPTC: Zawartość Nagłówek Opis Janina Nowak foto Agencja MUNGAM, Plac De(cid:24)lad 1 Warszawa mazowieckie 01-234 Polska +48 (12) 345 67 89 agencja@mungam.pl www.mungam.pl Demonstracja policji w obronie PKiN Warszawa, 2006.04.01 Policjanci demonstrują w centrum Warszawy w obronie Pałacu Kultury i Nauki po decyzji władz miasta o jego rozbiórce i przeznaczeniu odzyskanego terenu na targowisko miejskie. fot. Janina Nowak/MUNGAM 143 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Mazowsze, Warszawa, miasto, stolica, centrum, PKiN, Pałac Kultury, policja, policjanci, tarcza, tarcze, de- monstracja, obrona, prima aprilis 02003000, 02003001 (policja, siły porządkowe) Jan Nowak 2006/04/01 Feature 010900, 011600, 011900, 012300 (grupa, na zewnątrz, akcja, dziwactwo) plac De(cid:24)lad Warszawa mazowieckie Polska POL NOJA_20060401_345 WYDARZENIA_2006 Publikacja wyłącznie w pozytywnym kontekście, z wyłączeniem tabloidów MUNGAM Janina Nowak/MUNGAM Copyright © 2006 Janina Nowak/MUNGAM Minimalny rozmiar ½ kolumny. Internet — cena mini- malna $50 Słowa kluczowe Kod tematu Autor opisu IPTC: Obraz Data utworzenia Gatunek intelektualny Scena IPTC Położenie Miasto Województwo Kraj Kod ISO kraju IPTC: Stan Tytuł ID zadania Instrukcje Dostawca Źródło Prawa autorskie Warunki korzystania 144 Tytuł prasowy Edycja zdjęć IPTC: Kontakt Autor Tytuł autora Adres Miasto Województwo Kod pocztowy Kraj Telefon/telefony E-mail/e-maile Strona WWW IPTC: Zawartość Nagłówek Opis Janina Nowak współpraca SUPER FAKT, ul. Cicha 132, m. 16 Gniezno wielkopolskie 02-200 Polska +48 (12) 345 67 89 janina@superfakt.pl www.superfakt.pl StreetArt Doping — (cid:24)nał festiwalu Warszawa 8.08.2009 Festiwal Street-Art Doping — (cid:24)nał Wybrzeże Kościuszkowskie i most Śląsko-Dąbrowski fot. Janina Nowak/SUPER FAKT 145 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Słowa kluczowe Kod tematu Autor opisu IPTC: Obraz Data utworzenia Gatunek intelektualny Scena IPTC Położenie Miasto Województwo Kraj Kod ISO kraju IPTC: Stan Tytuł ID zadania Instrukcje Dostawca Źródło Miasto, Warszawa, Starówka, Stare Miasto, Wisła, akcja, art, festiwal, gra(cid:19)ti, gra(cid:19)tti, gra(cid:24)ka, gra(cid:24)tti, kultura, malarstwo, rzeka, ściana, spray, street, streetart, sztuka, wieloryb 01000000 (sztuka/kultura) Jan Kowalski 2009.08.08 Pro(cid:24)le 010900, 011000, 011600 (grupa, widok ogólny, na zewnątrz) Wybrzeże Kościuszkowskie Warszawa mazowieckie Polska POL JANO_20090808-123 POLSKA_JANO Zakaz publikacji w Internecie SUPERFAKT Janina Nowak/SUPERFAKT Prawa autorskie Warunki korzystania © 2009 SUPERFAKT, Wszystkie prawa zastrzeżone Materiał poglądowy, zakaz publikacji bez uprzedniej zgody wydawnictwa SYSTEMY WYBORU I KATEGORYZACJI Elastyczny i wygodny system oceny i kategoryzacji zdjęć to jedna z najważniej- szych funkcji każdego systemu edycyjnego. Powszechnie wykorzystywane są do tego celu dwa mechanizmy: gwiazdki (zazwyczaj od 1 do 5) i kolorowe etykietki (zwykle od 4 do 8), które można przyporządkować każdemu ze zdjęć. Oba sys- temy są w pewnym stopniu komplementarne i prawidłowo zastosowane dają użytkownikowi olbrzymie możliwości. System gwiazdek służy do kilkustopnio- wego wyboru zdjęć według określonej cechy4, podczas gdy kolorowe etykietki W najprostszym przypadku tą cechą będzie po prostu stopień zadowolenia autora z wykonanej fotografii, 4 czyli subiektywna ocena zdjęcia. 146 Edycja zdjęć pozwalają kategoryzować zdjęcia (przypisywać je do jednej z kilku klas) wedle dowolnie zdefiniowanych kryteriów. Przemyślana definicja kryteriów wyboru — oceny (gwiazdki) oraz kategorie (etykietki), jakie można zdjęciom nadawać — bardzo ułatwia np. tworzenie dostępnych w wielu popularnych systemach katalogujących „inteligentnych albumów”. Wspólną cechą systemów oceny zdjęć jest ich względność. Oglądając na ekranie monitora dwa zdjęcia wyświetlone obok siebie, nie będziemy mieli problemu z decyzją: temu przyznam jedną gwiazdkę, a temu dwie. Co to jednak oznacza w praktyce? Niestety, tylko tyle, że to drugie podoba się nam bardziej niż pierw- sze. Aby zobiektywizować system ocen w stopniu zapewniającym jego minimal- ną użyteczność, należy poświęcić kilka minut na opracowanie kryteriów, które mają spełniać zdjęcia jedno-, dwu- czy pięciogwiazdkowe. Dobrą praktyką jest spisanie kryteriów oceny na kartce i przylepienie ich do ściany gdzieś w zasięgu wzroku. Powinny tam pozostać dotąd, aż nauczymy się ich na tyle dobrze, że za- czniemy stosować je automatycznie. Warto zauważyć, że skuteczny (czytaj: uży- teczny) system oceny zdjęć ma charakter piramidy: na dole najliczniejszy zbiór zdjęć z najniższą oceną, im wyżej, tym ocena wyższa, a zbiór zakwalifikowanych zdjęć coraz mniej liczny (np. w proporcji 1:10). Im wyżej ustawiona poprzeczka przy przejściu do kolejnej kategorii, tym cały system będzie bardziej efektywny. Nadanie wszystkim zdjęciom najwyższych ocen spowoduje, że szybko przesta- niemy z niego korzystać. Co bowiem warte jest portfolio zawierające tysiąc zdjęć bardzo różnej jakości? Gruntowne przemyślenie systemu oceniania jest na tyle istotne, że zmiana re- guł gry w czasie rozgrywki uczyni całość przedsięwzięcia bezużyteczną, a czas poświęcony na pracowite ocenianie szybko rosnącego archiwum będzie czasem zmarnowanym. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by z czasem zmieniać oceny nadane poszczególnym zdjęciom! W tabeli 4.2 przedstawiono propozycję kryteriów, które każdy może spróbować zaadaptować do własnych potrzeb. Tabela 4.2. - � �� Ocena neutralna — tutaj tra(cid:24) zapewne (a przynajmniej tra(cid:24)ć powinna) większość zdjęć. Tę ocenę łatwiej jest zde(cid:24)niować przez negację: otrzymują ją, a ściślej rzecz biorąc: nie otrzymują ani jednej gwiazdki, wszystkie zdjęcia, które nie kwali(cid:24)kują się do żadnej z wyższych kate- gorii. Są jednak poprawne technicznie i nigdy nie wiadomo, czy kiedyś nie dadzą się do czegoś wykorzystać. Nie wyrzucajmy ich! Do pokazania klientowi, szerokiej publiczności galerii internetowej, krewnym i znajomym. Wybór dość obszerny, tutaj sięgamy w pierwszej kolejności, jeżeli chcemy rozszerzyć zbiór z kategorii dwugwiazdkowej. Wybór z sesji. O ile na kilkaset zdjęć na jedną gwiazdkę zasłużyło kilka- dziesiąt klatek, o tyle dwie dostanie tylko kilka. cd. na następnej stronie 147 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA Tabela 4.2. cd. ��� ���� ����� Kandydaci do portfolio, ewentualnie najlepsze i najważniejsze zdjęcia z istotnych wydarzeń, sesji, imprez. Te zdjęcia pojawiają się już na dru- karce, nie szkoda na nie cennego tuszu i papieru fotogra(cid:24) cznego. Crème de la crème — portfolio, klatki konkursowe. Sytuacja zarezerwowana na przyszłość. Może kiedyś nadejdzie moment, w którym zechcemy wybrać te naj- lepsze z najlepszych (czterogwiazdkowych), może pięcioma gwiazd- kami oznaczymy zdjęcia, które wygrały jakiś naprawdę ważny konkurs? Na ilustracji 4.10 (pochodzącej z systemu Camera Bits Photo Mechanic) można zobaczyć, jak wygląda zastosowany w praktyce system kategoryzacji. Ilustracja 4.10. Praktyczne zastosowanie systemu ocen i kategoryzacji. Gwiazdki zawęziły wybór zdjęć do zestawu, który można przekazać klientowi, kolorowe etykietki sugerują wybór okładki oraz dzielą całą grupę na widoki: ogólne, poszczególne pomieszczenia, detale itd. Drugi z systemów — kolorowe etykietki — ma inny charakter. Mimo że za jego pomocą można również zaimplementować system ocen, jednak zaprojektowany został do czegoś innego. Przypisując konkretnemu zdjęciu etykietkę, określamy jego przynależność do pewnej klasy. Lista klas jest (a przynajmniej powinna być) defi niowana przez użytkownika systemu. Niektóre programy pozwalają na 148 Edycja zdjęć definiowanie nie tylko tekstów odpowiadającym etykietkom, ale również kolo- rów samych etykiet. Co do definicji klas — ta ograniczona jest jedynie potrze- bami i wyobraźnią fotografa. Jedyny warunek to taki, by klasy były rozłączne — każde zdjęcie może mieć tylko jedną etykietkę. W tabeli 4.3 zamieszczono listę przykładowych kategorii. Tabela 4.3. Fotoamator, zdjęcia różne Fotograf ślubny Fotoreporter t wakacje t imprezy rodzinne t portrety dzieci t moje zdobycze wędkarskie t blog fotogra(cid:24)czny t błogosławieństwo t kościół t taniec t rodzice t oczepiny t sesja/plener t sesja/studio t prywatne t polityka t portrety t kultura t wydarzenia Jedynym problemem z gwiazdkami i etykietkami jest to, że obie metody nie są do końca przenośne pomiędzy różnymi systemami edycyjnymi, ewentualnie wymagają odpowiedniej konfiguracji oprogramowania. Przykładowo: Adobe Bridge wyświetla kolorowe etykietki ustawione w innym systemie edycyjnym (np. Photo Mechanic) poprawnie jedynie wtedy, kiedy w obu systemach teksty przypisane do etykiet są identyczne5. Różne są też domyślne kolory etykietek. Niektóre programy pozwalają na dopasowanie ich do wymagań użytkownika, nie jest to jednak regułą. Istnieje jeszcze jeden system, zaprojektowany wprawdzie w trochę innym celu, lecz doskonale sprawdzający się w szybkiej edycji zdjęć. Szybkiej, bo niewyma- gającej nawet przerzucania zdjęć do komputera, wszystko odbywa się od razu w aparacie fotograficznym! Chodzi tu o oferowane przez większość aparatów zabezpieczanie zdjęcia przed usunięciem — specjalny przycisk oznaczony A to dlatego, że do zapamiętywania etykietki nie jest wykorzystywane, jak mogłoby się wydawać, pole 5 z kodem numerycznym, lecz pole tekstowe zawierające tekst opisu kategorii. 149 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA kluczykiem lub kłódką, ewentualnie opcję „zabezpiecz zdjęcie” dostępną w menu aparatu. Ponieważ jednak kartę czyścimy najczęściej (jest to jedyny zalecany sposób), po prostu ją formatując, a przed tym „kluczyk” nie chroni, przydatność tego mechanizmu jest dyskusyjna. Doskonale za to sprawdza się on właśnie w szybkiej edycji zdjęć. Wystarczy już podczas fotografowania (lub chwilę póź- niej) przejrzeć zdjęcia na ekranie aparatu, wybierając te, które na pierwszy rzut oka wydają się najlepsze, i każde zaznaczyć wciśnięciem klawisza zabezpieczenia. Wybór nie musi być precyzyjny, wystarczy, że z kilkuset zdjęć wybierzemy kilka- naście — czas ładowania ich do komputera będzie odpowiednio krótszy. Istnieją bowiem aplikacje edycyjne wspierające ten mechanizm wyboru i pozwalające na ładowanie wyłącznie zaznaczonych zdjęć, ewentualnie ładowanie ich w pierw- szej kolejności. Jedną z nich jest omawiany dalej Photo Mechanic. Ten sam mechanizm jest wykorzystywany na coraz większą skalę przez fotoreporterów do szybkiego przesyłania zdjęć na serwer ftp. Do aparatu ładujemy kartę z nadaj- nikiem WiFi, do kieszeni — odpowiednio skonfigurowany mobilny router WiFi z modemem GSM i, po zaznaczeniu wybranych zdjęć kluczykiem, duet karta/ router wysyła je automatycznie na zdalny serwer. Zdjęcia dostępne są na stro- nach gazety lub w bazie agencji niemal natychmiast! To rozwiązanie jest znacz- nie tańsze, poręczniejsze i dostępne dla szerszej gamy aparatów, niż transmitery bezprzewodowe, które dla swych topowych lustrzanek oferują liderzy branży. Nie dość, że współpracują one wyłącznie z najwyższymi, profesjonalnymi modelami aparatów, to do działania wymagają skomplikowanej infrastruktury technicznej, a przy tym ich koszt to wielokrotność przedstawionego powyżej rozwiązania. KRÓTKI PRZEWODNIK PO SYSTEMACH EDYCYJNYCH Podrozdział ten zawiera krótki przegląd kilku systemów edycyjnych. Jak już sy- gnalizowano we Wstępie, poniższy wybór nie pretenduje ani do miana pełnego, ani obiektywnego. Wszystkie prezentowane aplikacje mają jednak pewną wspól- ną cechę — są bardzo popularne w środowisku profesjonalistów: fotografów prasowych i studyjnych oraz agencji fotograficznych i wydawnictw obsługujących bardzo wiele zdjęć. Zestaw ich funkcji wyznacza kierunki rozwoju dla niezliczo- nych mniejszych firm i tworzących wolne oprogramowanie grup programistów, bardziej lub mniej udanie kopiujących rozwiązania wprowadzane przez liderów rynku. Poniższy wybór można zatem traktować jako w pewnym sensie edukacyj- ny, każda bowiem inna aplikacja edycyjna (od darmowych po te całkiem drogie) będzie implementować zbliżoną filozofię obsługi oraz zestaw funkcji. 150 Edycja zdjęć Na rynku koegzystują dwie filozofie systemów edycyjnych: samodzielne aplikacje, służące jedynie do wyboru, kategoryzacji i opisywania zdjęć, oraz systemy typu „wszystko w jednym” — łączące edycję z obróbką i archiwizacją. Każdy ma swoje zalety i wady, które spróbujemy przedyskutować przy okazji dokładniejszego prze- glądu poszczególnych systemów. Jeszcze kilka lat temu, kiedy systemy zintegrowa- ne debiutowały, trudno było uwierzyć zapewnieniom specjalistów od marketingu, że tak będzie wyglądać przyszłość cyfrowej fotografii. Systemy te były wolne, mia- ły ogromne wymagania sprzętowe i dość krótką listę możliwości. Obecnie, kiedy trochę już dojrzały, ich przyszłość wygląda dużo bardziej obiecująco. Prezentacja poszczególnych aplikacji odbywać się będzie według wspólnego schematu — typowego zastosowania systemu edycyjnego. Prześledzimy kolejne kroki procesu: od importu zdjęć do komputera, przez wstępną selekcję, omówie- nie możliwości selekcji bardziej zaawansowanej, możliwość obróbki zdjęć po ich opis i — na zakończenie — eksport na serwer ftp/WWW lub przygotowanie innej prezentacji (pokaz slajdów, fotoksiążka itp.). Oczywiście poniższy opis nie pretenduje do miana instrukcji czy choćby tylko samouczka prezentowanych aplikacji, nie porusza zatem wszystkich aspektów ich użycia, a jedynie te naj- bardziej podstawowe dla naszego przykładowego procesu. Są to narzędzia na tyle złożone, oferujące taką mnogość zaawansowanych mechanizmów, że każde z nich zasługuje na oddzielną książkę, większość zresztą już dawno się takowej doczekała. Nie będziemy w szczególności tłumaczyć przyjętej dla potrzeb tego opisu struktury archiwum lub systemu plików, szczegółowa dyskusja tego tematu znajduje się w rozdziale „Katalogowanie i archiwizacja”, w podrozdziale „Orga- nizacja cyfrowego archiwum zdjęć”. Zamieszczone poniżej zrzuty ekranów mogą się różnić od tych pojawiających się na ekranie czytelnika, gdyż wszystkie oma- wiane systemy pozwalają na daleko idące dopasowanie interfejsu do indywidual- nych preferencji użytkownika. Camera Bits Photo Mechanic Platforma Język Cena Win/Mac angielski $150 Strona producenta www.camerabits.com Choć Photo Mechanic (dalej nazywany PM) jest programem zaprojektowanym z myślą o zawodowych fotoreporterach, jego zalety docenią również amato- rzy, którzy chcą szybko i wygodnie przejrzeć i opisać dużą liczbę zdjęć. Pro- gram jest typową przeglądarką — poza kadrowaniem i zmianą wielkości oraz 151 CYFROWA CIEMNIA . KOMPUTEROW Y WARSZ TAT FOTOGRAFA rozdzielczości zdjęcia (ale dopiero w momencie wysyłania bądź eksportu), nie oferuje żadnych możliwości obróbki. Doskonale za to współpracuje z Photosho- pem czy dowolnym innym procesorem obrazu. Nie zajmuje się też organizacją archiwum — pracuje na plikach, a organizację i bezpieczeństwo repozytorium zdjęć zostawia wyspecjalizowanym narzędziom. Trzeba przyznać, że filozofia Photo Mechanica jest głęboko przemyślana i bardzo sensowna. W wyborze listy funkcji i implementacji ich sposobu działania wyraźnie widać rękę rzeczy- wistych użytkowników tego programu — fotoreporterów dokonujących edycji olbrzymich zbiorów zdjęć pod presją czasu. Skromne wymagania sprzętowe sprawiają, że omawiany program bez trudu wystartuje i nie dostanie zadyszki nawet na starym laptopie; właściwie każda funkcja „podpięta” jest pod łatwy do zapamiętania skrót klawiaturowy — dzięki temu minimalizujemy niewygodne w przypadku większości laptopów korzystanie z myszki (a raczej myszkopodob- nych gładzików czy dżojstików); interfejs jest tak zaprojektowany, by wszystkie istotne informacje mieściły się nawet na niewielkim ekranie i pozostawały w 100 czytelne. Photo Mechanic najlepiej z opisywanych tutaj aplikacji radzi sobie ze zdjęciami podwójnymi: RAW+JPEG, wzorcowo obsługuje notatki gło- sowe i udostępnia najbardziej elastyczne i efektywne mechanizmy opisywania zdjęć, w zasadzie deklasując w tej dziedzinie konkurencję. Co do braku narzędzi do modyfikacji obrazu, jest to efekt wyboru określonej filozofii działania: po pierwsze, zawodowcy raczej poprawnie naświetlają większość klatek, a po drugie, część redakcji wręcz zabrania fotoreporterom jakiejkolwiek obróbki — w terenie szkoda na to czasu i można zostawić to siedzącemu przed zdecydowanie lepszym monitorem skanerzyście. Zanim rozpoczniemy test edycji, gwoli zachowania dziennikarskiego obiektywi- zmu zauważyć należy, że to, co dla jednych będzie największą zaletą PM-a (ścisła specjalizacja w dość wąskim zakresie — wyłącznie edycja), dla innych — szuka- jących systemu zintegrowanego — będzie oczywiście jego największą wadą. Je- żeli używamy formatu RAW bez kopii JPEG, każda modyfikacja zdjęcia wymaga jego wywołania, na przykład w programie Camera Raw. Wszystko zależy od rzeczywistych potrzeb i stylu pracy użytkownika. Ale zaczynajmy! Dzień był udany, na karcie mamy mnóstwo wspaniałych kla- tek, teraz importujemy jej zawartość na dysk. Na początek uwaga ogólna: choć chyba każdy aparat jest wyposażony w gniazdo USB, a niektóre nawet w Fire- Wire, nie podłączamy aparatu do komputera. Warto zainwestować kilkanaście złotych w czytnik kart i przenosić zdjęcia wyłącznie za jego pośrednictwem. Gniazdo w aparacie jest delikatne, a osłaniająca je gumowa lub plastikowa klapka przy częstym używaniu szybko się odkształca, tracąc szczelność. Ponadto n
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Cyfrowa ciemnia. Komputerowy warsztat fotografa
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: