Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00835 011037 7493361 na godz. na dobę w sumie
Cywilnoprawna ochrona praw pacjenta - ebook/pdf
Cywilnoprawna ochrona praw pacjenta - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 426
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7483-704-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podstawowym celem pracy jest wskazanie instrumentów prawnych prawa prywatnego mających zastosowanie w opiece medycznej, a będących gwarancją prawną ochrony dóbr osobistych pacjenta w procesie leczenia. Wymagało to przeprowadzenia klasyfikacji i badania treści praw pacjenta, jak też określenia ich stosunku do dóbr osobistych.
W książce szczegółowo wyjaśniono m.in. takie zagadnienia jak:


Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE URSZULA DROZDOWSKA · CYWILNOPRAWNA OCHRONA PRAW PACJENTA Polecamy nasze publikacje z tej serii: Ewa Rott-Pietrzyk KLAUZULA GENERALNA ROZSĄDKU W PRAWIE PRYWATNYM Marek Safjan ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA Paweł Księżak ŚWIADCZENIE NIEGODZIWE Arkadiusz Krzysztof Bieliński CHARAKTER PODPISU W POLSKIM PRAWIE CYWILNYM MATERIALNYM I PROCESOWYM Katarzyna Górska ZACHOWANIE ZWYKŁEJ FORMY PISEMNEJ CZYNNOŚCI PRAWNYCH Piotr Podleś PRZEKSZTAŁCENIE PRAWA UŻYTKOWANIA WIECZYSTEGO W PRAWO WŁASNOŚCI Bogusław Kosmus SPROSTOWANIE I ODPOWIEDŹ PRASOWA Maciej Gutowski NIEWAŻNOŚĆ CZYNNOŚCI PRAWNEJ Katarzyna Anna Dadańska DZIAŁANIE OSOBY PRAWNEJ www.sklep.beck.pl CYWILNOPRAWNA OCHRONA PRAW PACJENTA URSZULA DROZDOWSKA Redakcja: Aneta Flisek ã Wydawnictwo C. H. Beck 2007 Wydawnictwo C. H. Beck, Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print Druk i oprawa: P.W.P. INTERDRUK Warszawa ISBN 978-83-7483-704-0 Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie .................................................................................................. Wykaz skrótów.................................................................................................. IX XV Literatura............................................................................................................. XIX Rozdział I. Kształtowanie się idei praw pacjenta w perspekty- wie historycznej oraz komparatystycznej ................................... § 1. Uwagi wprowadzające ........................................................................ § 2. Prawa pacjenta w etycznych relacjach z personelem medycz- nym .......................................................................................................... § 3. Rozwój praw pacjenta jako części praw człowieka..................... I. Ochrona praw pacjenta na podstawie międzynarodo- wych standardów praw człowieka ......................................... II. Ochrona praw pacjenta na podstawie europejskich stan- dardów praw człowieka ............................................................ III. Karty Praw Pacjenta.................................................................... § 4. Modele ochrony praw pacjenta........................................................ I. Model konsumencki i obywatelski.......................................... II. Ochrona praw pacjenta w wybranych krajach europej- skich................................................................................................ 1. Model francuski....................................................................... 2. Model holenderski.................................................................. 3. Model niemiecki ..................................................................... § 5. Rozwój koncepcji ochrony praw pacjenta w Polsce .................. Rozdział II. Prawa pacjenta w ustawodawstwie polskim ............. § 1. Charakter prawny praw pacjenta .................................................... § 2. Podział praw pacjenta ......................................................................... § 3. Katalog praw pacjenta w ustawodawstwie polskim .................. I. Uwagi wprowadzające .............................................................. II. Prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wy- maganiom wiedzy medycznej.................................................. 1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa .................. 2. Prawo do rzetelnej procedury ustalającej kolejność do- stępu do świadczeń zdrowotnych ..................................... 1 1 4 19 19 24 32 35 35 44 44 50 52 54 71 71 80 86 86 92 92 106 V Spis treści III. Prawo do wyrażenia zgody lub sprzeciwu na określone świadczenie zdrowotne po uzyskaniu odpowiedniej in- formacji.......................................................................................... 1. Dobra chronione prawem do wyrażenia zgody lub sprzeciwu na określone świadczenie zdrowotne ........ 2. Zakres przedmiotowy prawa ............................................... 3. Zakres podmiotowy prawa ................................................. 4. Forma wyrażenia zgody lub sprzeciwu ............................ 5. Ograniczenia autonomii pacjenta...................................... IV. Prawo pacjenta do informacji o swoim stanie zdrowia .... 1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa.................... 2. Ograniczenia prawa do informacji .................................... 3. Zagadnienie formy i dowodu informacji.......................... V. Prawo pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej.. VI. Prawo pacjenta do poufności medycznej ............................. 1. Zakres chronionej poufności pacjenta ............................. 2. Prawo do ochrony danych medycznych ........................... 3. Ograniczenia prawa pacjenta do poufności medycznej VII. Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych..................... VIII. Prawo do umierania w spokoju i godności .......................... Rozdział III. Podstawy i przesłanki odpowiedzialności cywil- nej w razie naruszenia praw pacjenta............................................ § 1. Uwagi wprowadzające ........................................................................ § 2. Normatywna koncepcja ochrony dóbr osobistych i praw pa- cjenta ....................................................................................................... I. Zagadnienia konstrukcyjne związane z ochroną dóbr osobistych pacjenta .................................................................... II. Naruszenie dobra osobistego a naruszenie prawa pacjenta III. Prawa podmiotowe osobiste a prawa pacjenta ................... IV. Okoliczności wyłączające bezprawność naruszenia dóbr osobistych a ograniczenia praw pacjenta ............................ § 3. Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu naruszenia praw pacjenta .................................................................................................. I. Charakter prawny stosunków łączących pacjenta z pod- miotem udzielającym świadczeń zdrowotnych .................. 1. Świadczenia standardowe .................................................... 2. Świadczenia komercyjne ...................................................... 3. Świadczenia wysokospecjalistyczne i inne świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych........ II. Wybór odpowiedniego reżimu odpowiedzialności .......... 110 110 113 122 130 131 141 141 147 149 155 158 158 164 168 175 181 189 189 192 192 199 203 213 225 225 228 236 240 242 VI Spis treści III. Podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej w ra- mach reżimu deliktowego ........................................................ 246 IV. Zasady i przesłanki odpowiedzialności na tle ogólnych reguł deliktowych ....................................................................... Rozdział IV. Roszczenia cywilnoprawne przysługujące pacjen- towi w razie naruszenia jego dóbr osobistych i praw ............ § 1. Uwagi wprowadzające ........................................................................ § 2. Roszczenia o charakterze niemajątkowym .................................... I. Roszczenie o zaniechanie.......................................................... II. Roszczenie o dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia........................................... III. Roszczenie o ustalenie stosunku prawnego lub prawa .... § 3. Roszczenie o zadośćuczynienie........................................................ I. Uwagi o ewolucji instytucji zadośćuczynienia.................... II. Ogólne podstawy roszczenia o zadośćuczynienie i ich wzajemny stosunek na gruncie przepisów Kodek- su cywilnego................................................................................. III. Szczególne podstawy dochodzenia roszczenia o za- 258 269 269 272 272 277 282 286 286 294 dośćuczynienie w prawie medycznym ................................. 304 IV. Przepis art. 19a ZOZU a podstawy majątkowej ochrony dóbr osobistych w Kodeksie cywilnym ................................ V. Roszczenie o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny........................................................................... VI. Kryteria ustalające wysokość roszczenia o zadośćuczy- nienie.............................................................................................. VII. Roszczenie o zadośćuczynienie a reżim odpowiedzialno- ści odszkodowawczej ................................................................. § 4. Inne roszczenia przysługujące pacjentowi w związku z naru- szeniem jego praw ............................................................................... Zakończenie ....................................................................................................... Indeks rzeczowy .............................................................................................. 320 331 337 351 354 363 373 VII Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie W piśmiennictwie polskim wzajemne relacje między pacjentem a pod- miotami udzielającymi świadczeń zdrowotnych najczęściej ujmowane są od strony odpowiedzialności tych ostatnich. Mniej uwagi poświęca się zagad- nieniom ochrony pacjenta z punktu widzenia przysługujących mu praw. Tymczasem optyka ta ma tę zaletę, że pozwala dostrzec pacjenta jako pod- miot prawa. Pozwala to spojrzeć na środki ochrony prawnej z punktu widze- nia podmiotu chronionego, a nie odpowiedzialnego. Zabieg ten z punktu wi- dzenia nauki prawa cywilnego jest uzasadniony, ponieważ dyscyplina ta sta- wia w centrum zainteresowania poszkodowanego, a nie sprawcę naruszenia. Prawa pacjenta określają status pacjenta w procesie udzielania świad- czeń zdrowotnych, niezależnie od tego, czy proces ten zakończył się pomyśl- nie czy też nie. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż zachowanie lege artis – zgodnie ze sztuką lekarską, nie powoduje wyłączenia odpowiedzialności, jeśli w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych nie będą przestrzegane prawa pacjenta. Już sam fakt sprawia, że problematyka ta jest godna zaintere- sowania. Zwykle bowiem odpowiedzialność cywilna profesjonalistów me- dycznych jest rozpatrywana w związku z wynagrodzeniem szkód medycz- nych powstałych na skutek zachowań sprzecznych z wiedzą medyczną. Ob- szar zagadnień związany z ochroną praw pacjenta, schodzi na dalszy plan. Należy zauważyć, iż nie brakuje pozycji monograficznych, które zajmują się stricte prawami pacjenta, jednak bardzo skromnie potraktowana jest tam kwestia odpowiedzialności z tytułu ich naruszenia. Z kolei w literaturze do- tyczącej cywilnoprawnych środków ochrony interesów niemajątkowych, pro- blematyka zabezpieczenia praw i interesów pacjenta jest często pomijana. Adam Szpunar w swej monograficznej pozycji dotyczącej zadośćuczynienia pisał, iż „nie wszystkie przepisy z zakresu ustawodawstwa szczególnego mogą być w niej uwzględnione. Chodzi tu zwłaszcza o przepis art. 19a usta- wy z 30.8.1990 r. o zakładach opieki zdrowotnej, którego analiza rozbiłaby ramy niniejszych rozważań”1. Podjęcie zagadnienia cywilnoprawnych instrumentów służących ochro- nie praw pacjenta uzasadnione było więc także tym, że jest ona często trakto- wana akcydentalnie, a opublikowane dotąd wypowiedzi przedstawicieli na- 1 A. Szpunar, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Bydgoszcz 1999, s. 230. IX Wprowadzenie uki prawa cywilnego mają charakter przyczynkowy. Stąd też celowe było kompleksowe ujęcie przedmiotowego zagadnienia. Problematyka praw pacjenta wykracza poza tradycyjny obszar zaintere- sowań prawa, gdyż prawa pacjenta są pojęciem, które można odnosić zarów- no do płaszczyzny prawnej, jak i etycznej. Można je wywieść nie tylko z norm prawa stanowionego (lex), odnoszących się do pacjenta, ale i z innych form bardziej uniwersalnych uprawnień i przywilejów pacjenta (ius), wynika- jących z relacji międzyludzkich i chęci działania dla dobra człowieka1. Etyczny aspekt praw pacjenta został uwzględniony w ramach rozważań zawartych w rozdziale pierwszym, poświęconych kształtowaniu się idei praw pacjenta. Szukając przyczyn zaistnienia koncepcji praw pacjenta, należało sięgnąć do aksjologicznych źródeł ich powstania, do szczególnej relacji, jaka kształtuje się pomiędzy pacjentem a personelem medycznym. Opisanie praw pacjenta w tej perspektywie pozwoliło odpowiedzieć na pytanie, jakie war- tości chronią prawa pacjenta, jakie zasady postępowania etycznego w sto- sunkach pacjent–personel medyczny są uznane za obowiązujące. Wykładnia norm prawnych powinna brać pod uwagę aksjologiczne podstawy ich zaist- nienia. W tej właśnie perspektywie: określenia „ducha” prawa, aspekt etycz- ny praw pacjenta zasługiwał na uwzględnienie. Prawa pacjenta w płaszczyźnie prawnej uregulowane są przez całokształt przepisów, z których można wywieść normy o charakterze obiektywnym, traktujące o tym, czego pacjent może oczekiwać zarówno od władzy publicz- nej jak i podmiotów bezpośrednio realizujących świadczenia zdrowotne. Rozwój praw pacjenta należy także łączyć z rozwojem ruchów na rzecz obro- ny praw obywatelskich i konsumenckich. Prawa pacjenta wstępnie jawią się jako wynik długotrwałego procesu kształtowania się praw jednostki. Uzasadniało to sięgnięcie do rozwiązań prawnych, będących domeną doktryny praw człowieka. W tym też obszarze pojawia się zagadnienie związa- ne z pozycją praw pacjenta jako części praw człowieka. W szczególności na- leżało odpowiedzieć na pytanie o sens i cel wyróżnienia praw pacjenta z szerszej kategorii praw człowieka. Czy istnieją powody, dla których prawa pacjenta powinny podlegać szczególnej ochronie prawnej? Przedmiotem rozważań w rozdziale pierwszym jest także ukazanie mode- lu ochrony praw pacjenta w perspektywie prawnoporównawczej. Znacze- nie ochrony praw pacjenta wzrosło w ostatnich latach, co wyraża się we wprowadzeniu w europejskich porządkach prawnych kart praw pacjenta bądź odpowiedniego ustawodawstwa. Rozważania komparatystyczne zmie- rzają do opisania określonych modeli ochrony praw pacjenta oraz ogólnych tendencji w tym zakresie celem odniesienia ich do rozwiązań przyjętych w ustawodawstwie polskim. 1 Zob. Z. Chłap, Prawa pacjenta w Europejskich Kodeksach Zasad Etycznych, [w:] Prawa pacjenta a postawa lekarza, Prace Komisji Etyki Medycznej 1996, Nr 5, s. 33. X Wprowadzenie Wyjściowym zagadnieniem poddanym analizie w rozdziale drugim było określenie charakteru prawnego praw pacjenta jako części praw człowieka. Prawa pacjenta niewątpliwie są konstrukcją złożoną, występującą zarów- no w płaszczyźnie wertykalnej – w stosunkach między jednostką a państwem, jak i horyzontalnej – w stosunkach pomiędzy równorzędnymi podmiotami prawa. Sfera praw pacjenta należy do tych newralgicznych obszarów, które znajdują się w obszarze zainteresowania zarówno prawa publicznego, jak i prawa prywatnego. Rozważania zawarte w pracy mają na celu przede wszystkim wskazanie instrumentów prawnych charakterystycznych dla prawa prywatnego słu- żących ochronie osobistych interesów pacjenta. W związku z tym, iż w sferze oddziaływania instrumentów prawa cywilnego znajduje się nie tyle prawo do opieki medycznej, lecz prawa w opiece medycznej jako stanowiące gwa- rancję prawną ochrony dóbr i interesów osobistych pacjenta w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych, należało przeprowadzić stosowny ich podział. Opisane tu wstępne założenie związane z przydatnością instrumentów prawa prywatnego dla ochrony osobistych interesów pacjenta w toku roz- ważań przeprowadzonych w pracy wymagało stosownej weryfikacji. Niewy- kluczone jest także przyjęcie, iż trudności związane z odgraniczeniem sfery prawa publicznego i prywatnego w relacjach pacjenta z opieką zdrowotną, mogą uzasadniać zastosowanie instrumentów prawa prywatnego także do sfery wertykalnej. Przedmiotem szczegółowych rozważań w książce jest treść praw pacjen- ta w sferze horyzontalnej, pojawiającej się na styku pacjent–podmioty udzie- lające świadczeń zdrowotnych. Z samego założenia nie były więc rozpatry- wane niektóre kategorie praw. Pominięta została cała sfer praw pacjenta, któ- re określają uprawnienia i skorelowane z nimi obowiązki władzy publicznej w stosunku do pacjentów jako obywateli państwa. W relacjach pomiędzy pa- cjentem a szeroko rozumianą władzą publiczną znajduje się prawo do ochro- ny zdrowia wraz z określonym modelem finansowania świadczeń ze środ- ków publicznych. Zagwarantowanie tego prawa jest przede wszystkim ce- lem określonej polityki państwa. Jakkolwiek problematyka ta ma wpływ na pozostałe prawa pacjenta (zwłaszcza na prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej), kwestia zagwarantowa- nia tych praw pozostaje poza obszarem wpływów prawa prywatnego, znaj- duje się w obrębie oddziaływania odrębnych dyscyplin prawniczych: prawa zabezpieczeń społecznych oraz prawa konstytucyjnego. Najwięcej uwagi zajmują zatem te prawa, które traktują o obowiązkach świadczeniodawców wobec pacjentów jako równoważnym im podmiotom prawa. Prawa te, idąc w ślad za nazewnictwem przyjętym w Konstytucji RP, można określić mianem praw osobistych. Jednym z podstawowych celów ni- niejszej części pracy jest określenie katalogu najważniejszych osobistych XI Wprowadzenie praw pacjenta w ustawodawstwie polskim. Są to prawa: do świadczeń zdro- wotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, prawo do wyra- żenia uświadomionej zgody, prawo do informacji, prawo dostępu do doku- mentacji medycznej, prawo do poufności medycznej, poszanowania intym- ności i godności w trakcie udzielania świadczeń oraz prawo do umierania w spokoju i godności. Badanie treści tych praw jest przedmiotem rozważań zawartych w roz- dziale drugim. Ma to służyć przede wszystkim wskazaniu, w jakich okoliczno- ściach dochodzi do naruszenia praw pacjenta. Istotnym także, z punktu wi- dzenia określenia stosunku praw pacjenta do dóbr osobistych, było określe- nie wartości, na straży których prawa te stoją. Prawa pacjenta zostały opisane jedynie w swym podstawowym kształcie, o takim ujęciu zadecydowała obszerność omawianej problematyki. Omówie- nie praw poszczególnych grup pacjentów (jak pacjentów psychicznie cho- rych czy praw pacjentów uczestniczących w szczególnego rodzaju interwen- cjach medycznych, takich jak transplantacja czy eksperyment medyczny), nadmiernie poszerzałoby pole badawcze pracy. Problematyka związana ze wskazaniem i opisaniem instrumentów ochro- ny praw pacjenta na gruncie prawa cywilnego stanowi przedmiot rozważań zawartych w rozdziale trzecim i czwartym pracy. W rozdziale czwartym, wyjściowym zagadnieniem jest określenie norma- tywnej koncepcji ochrony dóbr osobistych pacjenta i jej stosunku do praw pacjenta. Badanie relacji praw pacjenta do dóbr osobistych implikuje także rozważania na temat istoty i charakteru praw podmiotowych, w tym praw podmiotowych osobistych. Ocena pod tym kątem praw pacjenta wydaje się być istotna z punktu widzenia teoretycznego, pozwoli określić cechy praw pacjenta, sklasyfikować je wśród szerszej kategorii praw podmiotowych. Bliższej analizy wymagała także problematyka ograniczeń praw pacjenta w odniesieniu do okoliczności uchylających bezprawność na gruncie prawa cywilnego. Treść rozdziału obejmuje także zagadnienia związane ze wskazaniem od- powiedniego reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej w razie narusze- nia praw pacjenta. Z zagadnieniem tym ściśle powiązana jest kwestia określe- nia stosunków prawnych istniejących w relacjach pacjent–podmioty udzie- lające świadczeń. Przedmiotem analizy dogmatycznej zawartej w rozdziale trzecim jest tak- że zagadnienie podstaw i przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w sferze naruszeń praw pacjenta. Zagadnienie to de lege lata budzi liczne kontrowersje, związane przede wszystkim z koniecznością przeprowadzenia stosownej linii demarkacyjnej pomiędzy sferą imperium i dominium. Rozważania zawarte w rozdziale trzecim mają charakter nie tylko po- rządkujący, ale i krytyczny. Przedmiotem refleksji jest określony model odpo- XII Wprowadzenie wiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia praw pacjenta w usta- wodawstwie polskim. Sprecyzowanie rodzaju roszczeń przysługujących pacjentowi w razie na- ruszenia jego praw jest przedmiotem rozważań zawartych w rozdziale czwar- tym. Centralne miejsce zajmuje tu roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia praw pacjenta (art. 19a ustawy o zakładach opieki zdrowotnej1). Na tle tego przepisu powstaje interesujące zagadnienie relacji normy w nim wyrażonej do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym. To zaś im- plikuje rozważania związane z funkcją i rolą tego przepisu – jako szczególne- go instrumentu ochrony praw pacjenta. Niewątpliwie wprowadzenie wskazanego tu przepisu było inspiracją do podjęcia problematyki sposobów i metod ochrony praw pacjenta. Rozwa- żania zawarte w pracy mają doprowadzić do wykazania bądź nie przydatno- ści konstrukcji art. 19a ZOZU dla ochrony praw pacjenta Próba uzyskania odpowiedzi na pytanie, jakie znaczenie należy przypisać tej regulacji prawnej, stała się powodem, dla którego zostały podjęte badania akt sądowych w sprawach związanych z wyrządzeniem tzw. szkód medycz- nych. Badanie miało określić, czy w praktyce stosowania prawa wykorzysty- wany jest przepis art. 19a ZOZU, a jeśli tak, to w dalszej kolejności należało ustalić, czy i jakie kryteria brane są pod uwagę przez sąd, a także jaka jest wy- sokość ewentualnie zasądzanego zadośćuczynienia. Badaniem objęto grupę 60 akt spraw sądowych, rozpatrywanych przez Sąd Okręgowy w Białymstoku jako sąd pierwszej instancji. Sprawy te wpły- nęły lub zostały ponownie zarejestrowane w latach 1998–2003. Początek ce- zury czasowej badania (rok 1998) wyznacza wejście w życie przepisu art. 19a ZOZU (5.12.1997 r.). Koniec cezury wyznacza rok 2003, ponieważ sprawy wszczęte w 2004 r. nie zostały w czasie objętym badaniem (do końca czerw- ca 2005 r.) prawomocnie zakończone. Badanie miało ograniczony zasięg terytorialny, dotyczyło właściwości Sądu Okręgowego w Białymstoku (wyjątkowo tylko zostały objęte badaniem akta Sądu Okręgowego w Łomży, które były dostępne w toku rozpatrywania apelacji przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku). Właściwość rzeczową sądów okręgowych – w okresie objętym badaniem – określała kwota 30.000 zł, przed dniem 1.7.2000 r. suma ta była jeszcze niż- sza, wynosiła 15.000 zł2. Z racji dochodzenia przez pacjentów zwykle wyż- szych kwotowo roszczeń, przekraczających sumę 30.000 zł (odpowiednio 15.000 zł), a także z uwagi na ewentualność żądania przez pacjentów nie- 1 Ustawa z 30.8.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.), zwana dalej ZOZU. 2 Zmianę art. 17 pkt 4 KPC przyniosła ustawa z 24.5.2000 r. o zmianie Kodeksu po- stępowania cywilnego i innych ustaw (Dz.U. Nr 48, poz. 554 ze zm.). Od 2.2.2005 r. kwota ta wynosi 75.000 zł. XIII Wprowadzenie majątkowej ochrony ich praw (art. 17 pkt 1 KPC), ograniczenie badania do właściwości sądu okręgowego było uzasadnione. Sprawy te są jedynie ilustracją prowadzonych rozważań. Zbyt mała ilość zbadanych akt, nie pozwala na wysuwanie wniosków generalnych, tym nie- mniej prezentowane stany faktyczne oraz zapadłe na ich tle rozstrzygnięcia odzwierciedlają walor praktyczny omawianych w pracy zagadnień. Przedstawione tu poszczególne zagadnienia badawcze miały głównie na celu dowiedzenie czy ochrona interesów osobistych pacjenta na gruncie obowiązującego systemu prawa jest wystarczająca, czy stosowane instru- menty prawne są adekwatne i właściwe dla tej ochrony. Chciałabym w tym miejscu w szczególny sposób podziękować Pani dr hab. Teresie Mróz – Profesor Uniwersytetu w Białymstoku – promotorowi rozpra- wy doktorskiej, na kanwie której powstała niniejsza książka. Nie sposób wy- razić wdzięczności za okazane mi wsparcie, cenne rady i wskazówki, a także twórcze inspirowanie do wyjaśnienia pojawiających się w trakcie pisania pracy problemów. Dziękuję również recenzentom pracy: Panu Prof. dr hab. Mirosławowi Nesterowiczowi oraz Panu dr hab. Mieczysławowi Goettelowi – Profesorowi Uniwersytetu w Białymstoku za okazaną mi życzliwość oraz istotne i cenne uwagi, które bardzo pomogły mi w przygotowaniu pracy do druku. Odrębne podziękowania należą się moim bliskim: rodzinie i przyjacio- łom, za ich psychiczne wsparcie i nadzwyczajną wyrozumiałość, która po- zwoliła mi ukończyć pracę. Białystok, kwiecień 2007 r. Urszula Drozdowska XIV Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów AM .......................................... Akademia Medyczna art. .......................................... artykuł BGB ........................................ Bürgerliches Gesetzbuch Dz.U. ...................................... Dziennik Ustaw itd. .......................................... i tak dalej itp. .......................................... i tym podobne JCP .......................................... Juris-Classeur Périodique JO ............................................ Journal Officiel KC ........................................... ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) KC franc. ............................... Kodeks cywilny francuski KEL ......................................... Kodeks Etyki Lekarskiej KK .......................................... ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) KP ........................................... ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPC ........................................ ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cy- wilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 296 ze zm.) KPK ........................................ ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karne- go (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) KPP ........................................ Kwartalnik Prawa Prywatnego KriO ....................................... ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuń- czy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) KZ ........................................... Rozporządzenie Prezydenta RP z 27.10.1933 r. – Ko- deks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) m.in. ....................................... między innymi MoP ........................................ Monitor Prawniczy MZ .......................................... Minister Zdrowia MZiOS ................................... Minister Zdrowia i Opieki Społecznej NFZ ........................................ Narodowy Fundusz Zdrowia niepubl. ................................ niepublikowany (a, e) XV Wykaz skrótów NJW ....................................... Neue Juristische Wochenschrift NP ........................................... Nowe Prawo Nr ........................................... Numer NSA ........................................ Naczelny Sąd Administracyjny OJ ............................................ Official Journal orz. ......................................... orzeczenie OSN ........................................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAP .................................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administra- cyjna, Pracy OSNCP .................................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Ad- ministracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC ..................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSP ........................................ Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ................................. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitra- żowych OTK ....................................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Pal. .......................................... Palestra PiM ......................................... Prawo i Medycyna PiP .......................................... Państwo i Prawo PiZS ........................................ Praca i Zabezpieczenie Społeczne PS ............................................ Przegląd Sądowy por. ......................................... porównaj PUG ........................................ Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego PUSiG .................................... Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych r. .............................................. rok RD .......................................... Receuil Dalloz rozp. ....................................... rozporządzenie RPEiS ..................................... Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny RPO ........................................ Rzecznik Praw Obywatelskich RTD ........................................ Revue Trimestrielle de Droit Civile SA. ........................................... Sąd Apelacyjny SN ........................................... Sąd Najwyższy SO ........................................... Sąd Okręgowy sup. t. .............................................. tom TK ........................................... Trybunał Konstytucyjny tj. ............................................. tekst jednolity ........................................ suplement XVI Wykaz skrótów TZ ........................................... Trybunał Związkowy UE ........................................... Unia Europejska WHO ...................................... World Health Organization w.w. ........................................ wyżej wymienione wyr. ........................................ wyrok ZawLekU .............................. ustawa z 5.12.1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1943 ze zm.) ze zm. ..................................... ze zmianami ZNUJ ...................................... Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego ZNUŁ ..................................... Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego zob. ZOZ ........................................ zakład opieki zdrowotnej ZOZU ..................................... ustawa z 30.8.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ........................................ zobacz (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) XVII Literatura Aarima M., Declaration or legislation on patient’s rights?, Le Nord Medical Literatura Literatura 1996, Nr 3. Adamiak B., Glosa do wyroku NSA z dnia 19 maja 2003 r., OSA I/03, OSP 2003, Nr 11. Aleksandrowicz J., Znaczenie historii i filozofii w nauczaniu medycyny. Zdro- wie Psychiczne 1986, Nr 1–2. Amundsen D. W., Ferngren G. B., Evolution of the Patient – Physician Rela- tionship. Antiquity Trough the Renaissance, [in:] The Clinical Encounter. The Moral Fabric of the Patient – Physician Relationship, ed. by E. E. Shelp, Dordrecht 1983. Andrzejewski M., Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej, Kraków 2004. Annas G. J., Encyclopedia of Bioethics, vol. 3–4, ed. by Warren T. Reich, Geor- getown University 1982. Annas G. J., Judging Medicine. Patient Rights, Clifton, New Jersey 1988. Annas G. J., The Rights of Patients. The Basic ACLU Guide to Patient Rights, Southern Illinois 1989. Antosiewicz J., Uwagi na tle art. 23 i 24 kodeksu cywilnego, Problemy Pra- worządności 1989, Nr 2. Bagińska E., Glosa do wyroku SN z 29 października 2003 r., III CK 34/02, OSP 2005, Nr 4. Balicki M., Koronkiewicz A., System organizacji i finansowania opieki zdro- wotnej, [w:] Prawo medyczne, (red.) L. Kubicki, Wrocław 2003. Balicki M., Prawa pacjenta – wybrane zagadnienia, [w:] Szkoła praw człowie- ka, z. 5. Teksty wykładów, Warszawa 1998. Banaszak B., Bisztyga A., Preisner P., System ochrony praw człowieka. Praca zbiorowa, Kraków 2002. Banaszak B., Preisner A., Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002. Banaszczyk Z., Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, (red.) K. Pietrzykowski, wyd. 4, Warszawa 2005. Barta J., Fajgielski P., Markiewicz R., Ochrona danych osobowych. Komen- tarz, Kraków 2004. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Cywilnoprawna ochrona praw pacjenta
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: