Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00405 007375 15554909 na godz. na dobę w sumie
Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych - ebook/pdf
Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 377
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-3036-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W książce przedstawiono:


Adresaci:
Publikacja skierowana jest do przedstawicieli nauki, w szczególności do osób zainteresowanych tematyką prawa spółek handlowych i prawa rynku kapitałowego oraz szerzej - prawa cywilnego. Zainteresuje także radców prawnych, adwokatów, sędziów i notariuszy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

CYWILNOPRAWNE SKUTKI NARUSZENIA OBOWIĄZKÓW NABYWCÓW ZNACZNYCH PAKIETÓW AKCJI SPÓŁEK PUBLICZNYCH Maciej Mataczyński Warszawa 2011 Stan prawny na 15 sierpnia 2011 r. Recenzent: Prof. dr hab. Andrzej Kidyba Wydawca: Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący: Małgorzata Jarecka Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Świerk-Bożek Łamanie: Kamila Tomecka Układ typografi czny: Marta Baranowska © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2011 ISBN 978-83-264-1510-4 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Wykaz skrótów / 15 Wprowadzenie / 19 Rozdział I Obowiązek ogłoszenia wezwania / 23 1. Wprowadzenie / 23 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku / 25 2.1. Wezwanie uprzednie / 25 2.1.1. Nabycie znacznego pakietu akcji w krótkim okresie / 26 2.2. Wezwanie następcze / 29 3. Treść obowiązku. Charakter prawny wezwania / 30 3.1. Postawienie problemu / 30 3.2. Wezwanie jako oferta / 31 3.3. Oferta jako oświadczenie woli oferenta. Odrzucenie koncepcji oferty jako jednostronnej czynności prawnej prowadzącej do powstania po stronie oblata prawa podmiotowego kształtującego / 35 3.4. Forma oświadczenia oblata / 39 3.5. Zawarcie umowy sprzedaży lub zamiany akcji / 40 3.6. Okres związania ofertą / 42 3.7. Możliwość odwołania oferty (odstąpienie od ogłoszonego wezwania). Problem kontrwezwania / 42 3.8. Możliwość zmiany treści oferty / 45 3.9. Wyłączenie możliwości stosowania przepisów modyfikujących ogólne regulacje dotyczące oferty w relacjach między przedsiębiorcami / 46 5 Spis treści 4. Postępowanie związane z ogłoszeniem wezwania / 47 4.1. Zawiadomienie o zamiarze ogłoszenia wezwania / 48 4.2. Treść wezwania / 48 4.3. Przekazanie informacji o wezwaniu, wraz z jego treścią, pracownikom spółki / 49 4.4. Żądanie przez Komisję Nadzoru Finansowego wprowadzenia niezbędnych zmian do wezwania / 50 4.5. Przyjmowanie zapisów. Rozliczenie wezwania. Nabywanie znacznych pakietów akcji po zakończeniu wezwania / 50 5. Cena akcji proponowana w wezwaniu / 52 5.1. Zagadnienia ogólne / 52 5.2. Świadczenie wzajemne przy umowie zamiany / 53 5.3. Dopłata różnicy / 59 6. Wezwanie dobrowolne / 60 6.1. Wprowadzenie. Stan de lege lata / 60 6.2. Przymus pośrednictwa firmy inwestycyjnej. Problem kompetencji nadzorczych Komisji Nadzoru Finansowego / 63 6.3. Cena akcji w wezwaniu / 63 Rozdział II Obowiązki informacyjne / 66 1. Wprowadzenie / 66 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku oraz jego treść / 68 2.1. Przekroczenie progu określonego w art. 69 ust. 1 lub 2 u.o.p. / 68 2.2. Obowiązki informacyjne emitenta związane z walnym zgromadzeniem spółki publicznej / 71 3. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji banków, zakładów ubezpieczeń, towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz domów maklerskich / 73 3.1. Obowiązek informacyjny względem Komisji Nadzoru Finansowego, prawo zgłoszenia sprzeciwu / 74 3.2. Obowiązek informacyjny względem banku / 74 3.3. Podsumowanie / 74 Rozdział III Szczegółowe problemy po stronie podmiotowej w zakresie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 76 1. Wprowadzenie / 76 6 Spis treści 2. Wyłączenia i ograniczenia zakresu obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 77 2.1. Nabywanie akcji w obrocie pierwotnym przez wnoszenie ich do spółki jako wkład niepieniężny oraz w przypadku połączenia lub podziału spółki / 77 2.2. Nabywanie akcji od Skarbu Państwa / 77 2.3. Regulacja art. 90 u.o.p. / 78 3. Rozszerzenie zakresu zastosowania obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 79 3.1. Działanie w porozumieniu / 79 3.2. Problem nabywania akcji własnych przez spółki publiczne / 81 3.3. Posiadanie akcji przez osobę trzecią w imieniu własnym, lecz na zlecenie lub na rzecz nabywcy znacznego pakietu akcji / 83 Rozdział IV Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w prawie porównawczym / 92 1. Prawo Unii Europejskiej / 92 2. Prawo niemieckie / 93 2.1. Wprowadzenie / 93 2.2. Zakaz wykonywania praw z akcji / 94 2.3. Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązku ogłoszenia wezwania / 97 2.3.1. Stanowisko doktryny / 97 2.3.2. Wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 27 maja 2003 r. (Wella AG) i wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 4 lipca 2003 r. (Wella AG II) / 104 2.3.3. Wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 9 października 2003 r. (ProSieben AG) / 107 2.3.4. Podsumowanie / 108 2.4. Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków informacyjnych / 110 2.4.1. § 823 ust. 2 BGB jako podstawa odpowiedzialności deliktowej / 110 2.4.2. Problem związku przyczynowego i szkody / 113 2.5. Obowiązek zapłaty odsetek / 114 3. Prawo włoskie / 115 7 Spis treści 3.1. Fuzja SAI/Fondiaria. Stan faktyczny / 116 3.2. Wyrok sądu pierwszej instancji i sądu apelacyjnego / 118 3.3. Stanowisko włoskiej doktryny / 121 3.3.1. Stanowisko krytyczne (U. Morello, G. Guizzi) / 121 3.3.2. Stanowisko z perspektywy ekonomicznej analizy prawa (M. Gatti, P. Giudici) / 123 3.4. Ostatnie zmiany we włoskiej regulacji przejęć / 124 4. Prawo francuskie / 124 5. Prawo amerykańskie / 127 5.1. Williams Act jako podstawa regulacji obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 127 5.2. Możliwość przypisania deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej w wypadku braku wyraźnej podstawy ustawowej / 128 Rozdział V Naruszenie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 133 1. Naruszenie obowiązków informacyjnych / 133 1.1. Zagadnienia ogólne / 133 1.2. Zwłoka / 134 1.3. Forma zawiadomienia / 135 1.4. Problem winy / 135 1.5. Nienależyte wykonanie obowiązku / 139 1.6. Wady zawiadomienia niewpływające na obraz sytuacji w akcjonariacie spółki publicznej / 140 2. Naruszenie obowiązku ogłoszenia wezwania / 141 2.1. Zagadnienia ogólne / 141 2.2. Zwłoka / 142 2.3. Forma wezwania / 143 2.4. Problem winy / 143 2.5. Nienależyte wykonanie obowiązku / 145 2.5.1. Ustalenie ceny z naruszeniem art. 79 u.o.p. / 145 2.5.2. Wadliwa treść wezwania / 146 Rozdział VI Zakaz wykonywania prawa głosu z akcji / 149 1. Regulacja art. 89 u.o.p. / 149 1.1. Zagadnienia ogólne / 149 1.2. Podmiotowy zakres sankcji / 152 8 Spis treści 1.3. Czas trwania pozbawienia prawa głosu / 154 1.4. Szczególna sytuacja akcjonariuszy przekraczających próg 33 i 66 ogólnej liczby głosów w okolicznościach opisanych w art. 73 ust. 2 lub 3 i art. 74 ust. 2 lub 5 u.o.p. / 156 1.5. Pozbawienie prawa głosu za naruszenie obowiązków informacyjnych przez nabywców znacznych pakietów akcji / 157 1.6. Szczegółowe problemy z ustaleniem podmiotowego zakresu sankcji w przypadku działania w porozumieniu / 157 2. Sankcja pozbawienia prawa głosu a inne uprawnienia organizacyjne akcjonariuszy / 161 2.1. Prawo uczestniczenia w walnym zgromadzeniu spółki / 162 2.2. Prawo zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia spółki / 164 2.3. Prawo do wyznaczenia przewodniczącego walnego zgromadzenia / 165 2.4. Prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia lub stwierdzenie jej nieważności / 166 2.5. Prawo zasięgania informacji o stanie spółki / 168 2.6. Wybór członków rady nadzorczej grupami / 168 2.7. Uprawnienia osobiste / 170 3. Analiza dostępnych środków w celu zapewnienia zgodności wykonywania przez akcjonariusza prawa głosu na walnym zgromadzeniu z przepisami ustawy o ofercie publicznej / 171 3.1. Sporządzenie listy akcjonariuszy uprawnionych do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki / 172 3.2. Sporządzenie listy obecności / 175 3.3. Prawa i obowiązki przewodniczącego walnego zgromadzenia akcjonariuszy / 176 3.4. Prawa i obowiązki notariusza na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy / 180 4. Nieważność uchwały jako skutek oddania głosu na walnym zgromadzeniu przez akcjonariusza pozbawionego prawa głosu, w sytuacji gdy mógł on mieć wpływ na wynik głosowania / 182 4.1. Wprowadzenie / 182 4.2. Problem nieważności uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy w polskiej doktrynie / 185 9 Spis treści 4.2.1. Charakter prawny uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych / 186 4.2.2. Stosowanie art. 58 § 1 k.c. do uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy / 188 4.2.3. Znaczenie art. 2 k.s.h. / 189 4.2.4. Charakter prawny wyroku sądu orzekającego na tle art. 425 k.s.h. / 190 4.2.5. Argumenty funkcjonalne / 191 4.2.6. Wpływ art. 425 § 4 k.s.h. na stanowiska stron / 194 4.2.7. Wpływ art. 427 § 1 i 2 k.s.h. na stanowiska stron / 195 4.3. Problem nieważności uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy w orzecznictwie Sądu Najwyższego / 196 4.4. Przyjęcie stanowiska / 198 4.4.1. Argumentacja dogmatyczna de lege lata / 198 4.4.2. Argumentacja pragmatyczna de lege lata / 200 4.5. Uchwały bezwzględnie nieważne a uchwały nieistniejące / 201 4.6. Regulacja pozbawienia prawa głosu na tle ustaw szczegółowych / 206 4.7. Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały. Problem powództwa na podstawie art. 189 k.p.c. o stwierdzenie bezskuteczności wykonywania prawa głosu. Postanowienia zabezpieczające / 207 Rozdział VII Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w zakresie wezwań / 211 1. Negatywne ustalenia podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców znacznych pakietów akcji w prawie polskim / 211 1.1. Odrzucenie kontraktowego źródła odpowiedzialności wywiedzionego z umowy spółki akcyjnej / 211 1.2. Odrzucenie kontraktowego źródła odpowiedzialności wywiedzionego z obowiązku lojalności między akcjonariuszami / 216 1.2.1. Obowiązek lojalności. Prawo porównawcze ze szczególnym uwzględnieniem prawa niemieckiego / 216 10 Spis treści 1.2.2. Stanowisko doktryny polskiej i orzecznictwo Sądu Najwyższego / 219 1.2.3. Przyjęcie stanowiska / 221 1.3. Możliwość uregulowania obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w statucie spółki publicznej bądź w umowach między akcjonariuszami / 223 1.4. Odrzucenie istnienia uprzedniego stosunku zobowiązaniowego między nabywcą znacznego pakietu akcji a pozostałymi akcjonariuszami wynikającego z przepisów ustawy (zobowiązanie ustawowe sui generis) / 225 2. Odpowiedzialność za czyn własny jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców znacznych pakietów akcji w prawie polskim / 231 2.1. Bezprawność / 231 2.1.1. Założenia ogólne / 231 2.1.2. Ochronny cel normy jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej (problem tzw. bezprawności względnej) / 232 2.1.3. Problem deliktowej ochrony praw względnych (wzmianka) / 239 2.2. Wina z uwzględnieniem zagadnienia winy osoby prawnej / 240 2.3. Związek przyczynowy między szkodą a naruszeniem obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 243 2.3.1. Wprowadzenie / 243 2.3.2. Obowiązek działania / 244 2.4. Szkoda majątkowa / 245 2.4.1. Wprowadzenie / 245 2.4.2. Pozytywne przesądzenie kwestii wystąpienia szkody majątkowej – analiza na przykładach / 247 2.4.3. Szkoda majątkowa w postaci utraconych korzyści / 251 2.4.4. Szkoda majątkowa w postaci straty / 257 2.4.5. Szkoda majątkowa jako niepowstanie prawa opcji / 257 2.4.6. Zaliczenie uzyskanych korzyści / 259 2.4.7. Szczegółowe problemy związane z wyliczaniem szkody / 260 11 Spis treści 2.5. Sposób naprawienia szkody / 265 2.5.1. Przywrócenie stanu poprzedniego / 265 2.5.2. Zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej (odszkodowanie) / 268 3. Podsumowanie / 268 3.1. Argumenty systemowe / 268 3.1.1. Adekwatność systemu ochrony / 268 3.1.2. Adekwatność systemu ochrony jako nakaz normy prawa Unii Europejskiej / 270 3.2. Argumenty aksjologiczne / 271 3.3. Znaczenie przyznania indywidualnego prawa do poszukiwania ochrony prawnej / 272 Rozdział VIII Odpowiedzialność z tytułu culpa in contrahendo jako szczególny przypadek odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie obowiązków w zakresie wezwań oraz inne przypadki odpowiedzialności nabywców znacznych pakietów akcji / 277 1. Postawienie problemu / 277 2. Odstąpienie od wezwania wbrew przepisom ustawy o ofercie publicznej / 278 3. Odstąpienie od wezwania zgodnie z przepisami ustawy o ofercie publicznej / 280 4. Odstąpienie od wezwania dobrowolnego / 280 5. Odpowiedzialność wzywającego w związku z dokumentem wezwania / 281 5.1. Odpowiedzialność wzywającego za nieprawdziwe informacje zawarte w treści wezwania / 281 5.2. Odpowiednie stosowanie art. 98 ust. 1 u.o.p. do odpowiedzialności wzywającego w związku z dokumentem wezwania / 283 5.3. Wykluczenie co do zasady możliwości ponoszenia odpowiedzialności za oświadczenia dotyczące szczegółowych zamiarów wzywającego w stosunku do spółki, której akcje są przedmiotem wezwania / 285 6. Odpowiedzialność nabywców znacznych pakietów akcji za wadliwe ustalenie ceny akcji. Kontraktowe roszczenie o wyrównanie do ceny minimalnej / 287 12 Spis treści Rozdział IX Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków informacyjnych przez nabywców znacznych pakietów akcji / 292 1. Wprowadzenie / 292 2. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji jako element raportów bieżących i okresowych / 292 3. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji jako obowiązki ujawnienia informacji poufnych / 294 4. Podmioty odpowiedzialne / 296 4.1. Postawienie problemu / 296 4.2. Wykładnia pojęcia „podmiot, który sporządził lub brał udział w sporządzeniu informacji, o których mowa w art. 56” / 299 5. Artykuł 415 k.c. jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców/zbywców znacznych pakietów akcji / 302 5.1. Zagadnienia ogólne / 302 5.2. Szczegółowe problemy związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą nabywców/zbywców znacznych pakietów akcji za naruszenie obowiązków informacyjnych / 306 6. Podsumowanie / 309 Rozdział X Kolizyjnoprawne i jurysdykcyjne problemy regulacji cywilnoprawnych skutków naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji / 311 1. Wprowadzenie / 311 2. Kwalifikacja roszczeń / 317 2.1. Przyjęcie koncepcji kwalifikacji według „europejskiej” legis fori / 317 2.2. Kwalifikacja roszczeń z zakresu odpowiedzialności / 319 2.3. Kwalifikacja problematyki pozbawienia prawa głosu / 321 3. Problem przedmiotowego zakresu zastosowania rozporządzeń Rzym I i Rzym II / 321 3.1. Wyłączenie zobowiązań umownych i pozaumownych wynikających z weksli, czeków, weksli własnych oraz innych zbywalnych papierów wartościowych / 321 3.2. Wyłączenie kwestii wynikających z prawa spółek / 326 13 Spis treści 4. Prawo państwa, którego organ regulacyjny jest właściwy w sprawie oferty, jako prawo właściwe dla roszczeń z zakresu odpowiedzialności deliktowej na tle rozporządzenia Rzym II / 328 4.1. Wykluczenie łącznika miejsca szkody / 328 4.2. Zastosowanie klauzuli „znacznie ściślejszego związku” z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rzym II / 331 4.3. Koncepcja prawa właściwego dla materialnoprawnych obowiązków A. Hellgardta i W.G. Ringego oraz jej krytyka / 337 5. Właściwość wspólnego prawa personalnego stron jako wyjątek od właściwości prawa państwa, którego organ regulacyjny jest właściwy w sprawie oferty na tle rozporządzenia Rzym II / 340 6. Prawo właściwe dla roszczeń dotyczących stosunków organizacyjnych w spółce / 341 6.1. Regulacja polskiej ustawy kolizyjnej / 341 7. Zagadnienia jurysdykcyjne odpowiedzialności odszkodowawczej oraz roszczeń dotyczących stosunków organizacyjnych w spółce (wzmianka) / 341 Podsumowanie / 345 Bibliografia / 361 Wykaz skrótów AktG BGB dyrektywa MiFID k.c. Konstytucja RP k.p.c. k.r.o. k.s.h. Akty prawne Aktiengesetz vom 6. September 1965 (BGBl. I, s. 1089) Bürgerliches Gesetzbuch in der Fassung der Be- kanntmachung vom 2. Januar 2002 (BGBl. I s. 42, 2909; 2003 I, s. 738) dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskie- go i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniająca dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dy- rektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskie- go i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/22/ EWG (Dz. U. UE L 145 z 30.04.2004 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cy- wilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2  kwietnia 1997  r. (Dz.  U.  Nr  78, poz.  483 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po- stępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) 15 Wykaz skrótów p.p.o.p.w. p.p.o.p.w. (1991) pr. bank. pr. spółdz. r.i.b.o. r.w.w. SEA SUUFin TFUE TUE 16 ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o pub- licznym obrocie papierami wartościowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 111, poz. 937 z późn. zm.) ustawa z dnia 22 marca 1991 r. – Prawo o publicz- nym obrocie papierami wartościowymi i fundu- szach powierniczych (tekst jedn.: Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo banko- we (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spół- dzielcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 lu- tego 2009  r. w  sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uzna- wania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego pań- stwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 paź- dziernika 2005 r. w sprawie wzorów wezwań do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji spółki publicznej, szczegółowego sposobu ich ogłaszania oraz warunków nabywania akcji w wyniku tych wezwań (Dz. U. Nr 207, poz. 1729 z późn. zm.) Securities and Exchange Act z 1934 r. włoska skonsolidowana ustawa o usługach finan- sowych z dnia 24 lutego 1998 r. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, spo- rządzony w Rzymie dnia 25 marca 1957 r. (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010) Traktat o Unii Europejskiej, sporządzony w Maa- stricht dnia 7 lutego 1992 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 z późn. zm.). u.d.u. u.f.i. u. KRS u.o.i.f. u.o.p. ustawa kolizyjna Wykaz skrótów ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubez- pieczeniowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwe- stycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumen- tami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicz- nej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu ob- rotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 z późn. zm.) ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 80, poz. 432) Gesetz über den Wertpapierhandel, Wertpapier- handelsgesetz WpHG WpÜG Wertpapiererwerbs- und Übernahmegesetz Czasopisma BGBl. BGHZ Biul. SN EPS KPP Bundesgesetzblatt Die Entscheidungen des Bundesgerichtshofs in Zivilsachen Biuletyn Sądu Najwyższego Europejski Przegląd Sądowy Kwartalnik Prawa Prywatnego M. Praw. Monitor Prawniczy NZG OSAB OSN OSNC Neue Zeitschrift für Gesellschaftsrecht Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej Orzecznictwo Sądu Najwyższego Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna 17 Wykaz skrótów OSNCP OSNC-ZD OSP OSPiKA OTK PiP PPH PPW Pr. Spółek PUG RGZ SC St. Praw. ZHR ZIP Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Zeszyt Dodatkowy Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitra- żowych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Państwo i Prawo Przegląd Prawa Handlowego Prawo Papierów Wartościowych Prawo Spółek Przegląd Ustwodawstwa Gospodarczego Die Entscheidungen des Reichsgericht in Zivil- sachen Studia Cywilistyczne Studia Prawnicze Zeitschrift für das gesamte Handelsrecht und Wirtschaftsrecht Zeitschrift für Wirtschaftsrecht Inne BaFin KNF KRS SA SN SSRN TK TSUE UOKiK WZA Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht Komisja Nadzoru Finansowego Krajowy Rejestr Sądowy Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy Social Science Research Network Trybunał Konstytucyjny Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów walne zgromadzenie akcjonariuszy Wprowadzenie Obowiązki nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych są uregulowane przede wszystkim w rozdziale 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach pub- licznych (dalej: „ustawa o ofercie publicznej”)1 oraz w ustawach szcze- gółowych. O ile wspomniane obowiązki mają już znaczącą polską bi- bliografię2, o tyle cywilnoprawne skutki ich naruszenia były dotychczas poruszane w literaturze polskiej jedynie marginalnie, przy omawianiu instytucji wezwań3. Staram się przedstawić w pracy cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji oraz rozwijać przede wszystkim te wątki, które nie były przedmiotem szerszej analizy w literaturze (np. dobrowolne wezwanie), bądź w od- 1 Tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 z późn. zm. 2 Przede wszystkim M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie papierami war- tościowymi. Komentarz, Warszawa 2003, s. 825 i n.; A. Chłopecki, M. Dyl (w:) A. Szu- mański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 19. Prawo papierów wartościowych, Warszawa 2006, s. 749–751; G. Domański (w:) A. Chłopecki, G. Domański, R. Jurga, M. Michalski, L. Sobolewski (red.), Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Komentarz, Warszawa 1999, s. 1026 i n.; R. Czerniawski, M. Wierzbowski, Prawo o publicznym obro- cie papierami wartościowymi. Komentarz, Warszawa 2000; K. Haładyj, Ustawa o ofer- cie publicznej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 409–525; M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 369–539 i 592–651. 3 M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie..., s. 825 i n.; M. Domański, M. Gosz- czyk, Wybrane zagadnienia prawne organizacji walnego zgromadzenia spółki akcyjnej, PPH 2002, nr 1, s. 10–20; M. Tofel, Wpływ głosów nieważnych na ważność i istnienie uchwa- ły – uwagi na tle art. 89 ustawy o ofercie publicznej, PPH 2006, nr 11, s. 34; M. Mataczyński, Glosa do wyroku SN z dnia 17 października 2007 r., II CSK 248/07, OSP 2009, z. 7–8, poz. 85, s. 587–598. 19 Wprowadzenie niesieniu do których zajmuję odmienne stanowisko od dominującego w literaturze lub dla uzasadnienia przyjętego stanowiska sięgam do innej argumentacji niż dotychczas przedstawiana. Poza zakresem rozważań pozostawiam szczegółowe zagadnienia związane z europejskim prawem wezwań4, przede wszystkim z uchwaleniem i implementacją w prawie państw członkowskich dyrektywy 2004/25/WE Parlamentu Europej- skiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia5 (dalej: „dyrektywa 2004/25/WE”). Zasadniczo nie omawiam też ekonomicznego uzasadnienia tej regulacji6. Rozważania, do których przywiązuję najwięk- sze znaczenie, znajdują się w rozdziałach V–X. Sformułowania prywatnoprawny i cywilnoprawny traktuję syno- nimicznie7. W pracy analizuję sankcję odszkodowawczą, którą można określić jako sankcję cywilnoprawną sensu stricto, gdyż wprost opiera się na przepisach kodeksu cywilnego. Oprócz niej przedmiotem badań jest sankcja pozbawienia prawa głosu, nazywana też sankcją organizacyjno- -prawną, korporacyjną czy prawnohandlową. Ze względu na przyjęcie w prawie polskim zasady jedności prawa cywilnego określenia te mogą służyć jedynie typizacji badawczej czy dydaktycznej, nie niosą jednak ze sobą treści normatywnej. Za jedynie istotne uważam rozróżnienie sankcji na prywatno- oraz publicznoprawne8. W książce koncentruję się na cywilnoprawnych konsekwencjach naruszenia obowiązków. Do or- ganów regulacyjnych będę nawiązywał tylko tam, gdzie ich omówienie jest istotne dla prywatnoprawnych skutków naruszenia obowiązków. Poza zakresem pracy pozostawiam szczególne uprawnienia i obowiązki akcjonariuszy spółki publicznej uregulowane w art. 82–86 u.o.p. Choć 4 J. Napierała, Europejskie prawo spółek, Warszawa 2006, s. 209 i n.; A. Opalski, Eu- ropejskie prawo spółek, Warszawa 2010, s. 490 i n.; K. Oplustil, M. Bobrzyński, Europejskie prawo przejęć spółek publicznych. Trzynasta dyrektywa UE z zakresu prawa spółek i jej implikacje dla prawa polskiego, St. Praw. 2004, nr 1, s. 50; K. Oplustil, Harmonizacja prze- pisów o wezwaniach w publicznym obrocie papierami wartościowymi z prawem europejskim. Uwagi de lege ferenda, Przegląd Legislacyjny 2005, nr 3, s. 46; M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 412 i n. oraz tenże, Swoboda przepływu kapitału a złota akcja Skarbu Państwa, Warszawa 2007, s. 237–306. 5 Dz. Urz. UE L 142 z 30.04.2004, s. 12 i n. z późn. zm. 6 Por. M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 411. 7 „[...] istnieje pełna tożsamość kwalifikacyjna norm prawa prywatnego i prawa cy- wilnego” – M. Safjan (w:) M. Safjan (red.), System Prawa Prywatnego, t. 1. Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2007, s. 51. 8 W świetle art. 97 ust. 1 pkt 3–10 u.o.p. KNF może na każdego, kto nie ogłasza lub nie przeprowadza w terminie wezwania, w drodze decyzji nałożyć karę pieniężną do wysokości 1 mln zł. 20 Wprowadzenie przepisy te znajdują się w rozdziale 4 ustawy o ofercie publicznej, wyka- zują nieco odmienną specyfikę regulacyjną. Artykuły 82–83 u.o.p. sensu stricto nie dotyczą nabywania znacznych pakietów akcji, lecz obowiązków (i uprawnień) posiadaczy akcji dających co najmniej 90 ogólnej liczby głosów spółce. Artykuły 84–86 u.o.p. dotyczą instytucji rewidenta do spraw szczególnych, będącej elementem reżimu ochrony akcjonariuszy mniejszościowych w spółkach publicznych9. Do najżywiej dyskutowanych problemów związanych z przejęciami spółek publicznych należą obowiązki zarządu przejmowanej spółki oraz tzw. zasada przełamania. Nie mieszczą się one w obowiązkach nabyw- ców znacznych pakietów akcji, dotyczą raczej obowiązków organów spó- łek, których akcje są nabywane, a także uprawnień nabywców, niemniej jednak bywają omawiane łącznie, co uzasadnia systematyka dyrektywy 2004/25/WE i ustawy o ofercie publicznej. Jako że zagadnienia te były przedmiotem licznych wypowiedzi w polskiej literaturze10 oraz moich wcześniejszych publikacji, pozostawiam je poza zakresem tego opraco- wania11. Rozważania ograniczam do obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych12. Spółką publiczną jest – w myśl art. 4 pkt 20 u.o.p. – spółka, w której co najmniej jedna akcja jest zdematerializowana w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, z wyjątkiem spółki, której akcje zostały zarejestrowane na podstawie art. 5a ust. 2 u.o.i.f.13 De lege lata spółka publiczna nie jest odrębnym typem spółki handlowej, lecz szczególnym podtypem spółki akcyjnej14. Wskazane ograniczenie jest uzasadnione autonomicznym charakterem tej problematyki w stosunku do ogólnych zagadnień korporacyjnych, w szczególności w odniesieniu do problemów związanych z masowym obrotem akcjami. Poza zakre- 9 Por. A. Wacławik-Wejman (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 550–602 i cytowana tam literatura; K. Haładyj, Ustawa o ofercie publicznej..., s. 473–497. 10 K. Oplustil, Obrona przed wrogim przejęciem publicznej spółki akcyjnej w prawie europejskim i polskim – uwagi de lege lata i de lege ferenda, Pr. Spółek 2006, nr 5, s. 10; J. Napierała, Europejskie prawo..., s. 223 i n.; A. Opalski, Europejskie prawo..., s. 490 i n. 11 Por. przede wszystkim obszernie M. Mataczyński, T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 497–538; także M. Mataczyński, Swoboda przepływu kapitału..., s. 277–293. 12 Jak w tytule rozdziału 4 ustawy o ofercie publicznej. 13 Na temat pojęcia spółki publicznej por. przede wszystkim M. Michalski, O pojęciu i zakresie regulacji spółki publicznej, PPH 2008, nr 1, s. 4 i n.; A. Herbet (w:) S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Suplement do Tomów I–IV. Komentarz do nowelizacji, Warszawa 2010, s. 26–30. 14 Tak trafnie A. Herbet (w:) S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Suplement..., s. 27. 21 Wprowadzenie sem rozważań pozostawiam systematyczne omówienie obowiązków informacyjnych nabywców znacznych pakietów akcji uregulowanych w art. 6 k.s.h., choć w tekście wielokrotnie do nich nawiązuję. Praca zawiera rozbudowaną, choć selektywną, kwerendę prawno- porównawczą. Wszystkie zagadnienia w niej poruszane zajmują istotne miejsce w legislacji, judykaturze i refleksji doktryny prawniczej innych państw. Systematyczne zreferowanie poglądów formułowanych w prawie porównawczym na każdy z poruszanych w pracy tematów prowadziło- by jednak do nadmiernego rozrostu publikacji15. Uznałem, że konieczne jest szerokie przedstawienie rozwiązań przyjmowanych w innych syste- mach prawnych w odniesieniu do cywilnoprawnych skutków naruszenia omawianych obowiązków. Selektywność polega też na skoncentrowa- niu się jedynie na kilku porządkach prawnych: niemieckim, włoskim, francuskim i amerykańskim. Najważniejszym punktem odniesienia jest niemiecka ustawa z dnia 20 grudnia 2001 r. o nabywaniu papierów war- tościowych i przejmowaniu spółek (Wertpapiererwerbs- und Übernah- megesetz, WpÜG16) i sformułowana na jej podstawie doktryna prawni- cza. Umiejscowienie kwerendy prawnoporównawczej zasadniczo przed prezentacją rozwiązań na tle prawa polskiego jest uzasadnione tym, że omawiana w tekście odpowiedzialność odszkodowawcza nie była dotąd analizowana w literaturze polskiej. Moją intencją było zapoznanie czy- telnika z rozwiązaniami przyjmowanymi w innych systemach prawnych, a następnie przeanalizowanie, na ile są one możliwe do zastosowania w naszym rodzimym prawie. Chciałbym podziękować wszystkim tym, którzy zgodzili się ocenić lub przedyskutować ze mną całość lub wybrane fragmenty pracy. Książ- ka mogła powstać m.in. dzięki stypendium badawczemu przyznanemu przez Instytut Maxa Plancka w Hamburgu, za co składam jego władzom serdeczne podziękowania. 15 Por. choćby P. van Hooghten (red.), The European Takeover Directive and Its Im- plementation, Oxford 2009. 16 Wertpapiererwerbs- und Übernahmegesetz vom 20. Dezember 2001 (BGBl. I, s. 3822 z późn. zm.). 22 Rozdział I Obowiązek ogłoszenia wezwania 1. Wprowadzenie Najbardziej doniosłym spośród obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółki publicznej jest ogłoszenie wezwania. Wezwanie to skierowana do wszystkich pozostałych akcjonariuszy spółki ofer- ta nabycia ich akcji przez kupno lub zamianę. Obowiązek ogłoszenia wezwania ciąży na akcjonariuszu, który zamierza przekroczyć bądź przekroczył określony w ustawie próg ogólnej liczby głosów w spółce akcyjnej. Podstawowym celem instytucji wezwania jest umożliwienie pozostałym akcjonariuszom17 sprzedaży bądź zamiany akcji i – co za tym idzie – „wyjścia ze spółki” po cenie oferowanej w wezwaniu. Milczą- cym założeniem ustawodawcy jest, że przekroczenie określonego progu ogólnej liczby głosów w spółce prowadzi do przejęcia (bądź umocnienia) kontroli nad spółką. Kontrola nad spółką jest w świetle współczesnej 17 W literaturze, również w tym tekście, określa się pozostałych akcjonariuszy mia- nem akcjonariuszy mniejszościowych. Najbardziej typowa jest taka sytuacja, w której wezwanie ogłasza akcjonariusz dominujący (kontrolujący) w spółce – bądź to w związku z nabyciem w krótkim okresie znacznego pakietu, bądź w związku z zamiarem przekro- czenia 33 ogółu głosów w spółce, bądź wreszcie w związku z zamiarem przekroczenia progu 66 i całkowitą majoryzacją spółki. Wówczas określenie pozostałych akcjonariuszy mianem akcjonariuszy mniejszościowych jest całkowicie uprawnione. Wyjątkowo może się jednak zdarzyć, że wezwanie związane z zamiarem przekroczenia 33 ogółu głosów w spółce ogłosi akcjonariusz inny niż kontrolujący spółkę. Wówczas określanie pozosta- łych akcjonariuszy mianem akcjonariuszy mniejszościowych, ściśle rzecz ujmując, nie będzie prawidłowe. Także przy wezwaniu ogłaszanym w związku z nabyciem w krótkim okresie znacznego pakietu może się zdarzyć (w tym wypadku relatywnie najczęściej), że nabywający nie będzie akcjonariuszem kontrolującym ani nie stanie się nim w rezulta- cie nabycia akcji w wezwaniu. Pozostanę jednak przy wskazanej konwencji językowej, ograniczając się do zwrócenia uwagi na jej możliwą nieprecyzyjność w niektórych, dość rzadkich, wypadkach. 23 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania doktryny prawa spółek samodzielnym aktywem majątkowym, dają- cym się wyodrębnić z ułamka udziału w kapitale zakładowym, który reprezentują prawa udziałowe. Określa się je mianem premii za kontro- lę (control premium)18. Celem ustawodawcy jest takie ukształtowanie przepisów regulujących obrót akcjami spółki publicznej, by premia za kontrolę została równomiernie rozdzielona między wszystkich akcjo- nariuszy spółki publicznej zbywających swoje akcje. Przyjmuje się, że w razie braku instytucji wezwania, cena akcji obejmowałaby premię za kontrolę tylko tak długo, jak długo akcjonariusz zmierzający do osiąg- nięcia kontroli nie miałby jeszcze tej kontroli. Z chwilą zaś jej osiągnięcia cena pozostałych akcji spadłaby, gdyż nie obejmowałaby już premii za kontrolę. Dochodzi wówczas do sytuacji wysoce niekorzystnej dla akcjo- nariuszy mniejszościowych – akcjonariusz, który przejął kontrolę, nie ma już interesu w nabywaniu kolejnych akcji19, a inwestorzy zewnętrzni również nie są zainteresowani udziałami w zdominowanej przez jednego akcjonariusza (zmajoryzowanej) spółce. Taki stan rzeczy byłby nie do zaakceptowania z punktu widzenia zrównoważonej regulacji stosunków między akcjonariuszami, gdyż uprzywilejowywałaby tylko tych akcjo- nariuszy, którzy zbyli swoje akcje odpowiednio wcześnie. Prowadziłaby też do przypadkowych rozwiązań, zaburzających równowagę rynku. Nałożenie na akcjonariusza przejmującego kontrolę obowiązku zaofe- rowania kupna akcji od wszystkich pozostałych akcjonariuszy po cenie, w jakiej nabywał on kontrolę nad spółką, prowadzi do równomiernego rozłożenia premii za kontrolę i nie faworyzuje tych akcjonariuszy, którzy wcześniej sprzedali swoje akcje. Uregulowane w ustawie o ofercie publicznej obowiązki nabyw- ców znacznych pakietów akcji mają wzorzec normatywny w prawie Unii Europejskiej. Obowiązek ogłoszenia wezwania w związku z prze- kroczeniem progu kontroli w spółce publicznej statuuje art. 5 ust. 1 dyrektywy 2004/25/WE. Przepisy ustawy o ofercie publicznej należy traktować jako nieudaną implementację cytowanych przepisów20. Na- leży jednak zwrócić uwagę, że instytucja wezwań była uregulowana w prawie polskim już w 1991 r., co znacząco wyprzedzało harmoni- 18 E. Wymeersch, The Mandatory Bid: A Critical View (w:) K.J. Hopt, E Wymeersch (red.), European Takeovers, London 1992, s. 356. 19 Nabycie kolejnych akcji nie przyniesie mu już dodatkowych możliwości korpora- cyjnego oddziaływania, te bowiem uzyskał w pełni, osiągając kontrolę nad spółką. 20 Szerzej M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 412 i cytowana tam literatura. Por. też A. Opalski, Europejskie prawo..., s. 500. 24 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku zację europejską, która nastąpiła dopiero w połowie 2006 r. (termin wyznaczony państwom członkowskim na implementację dyrektywy 2004/25/WE)21. 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku Przepisy rozdziału 4 ustawy o ofercie publicznej wyróżniają trzy ro- dzaje wezwań22. Dwa z nich wiążą się z zamiarem przekroczenia okre- ślonego progu w ogólnej liczbie głosów, trzecie zaś – z zamiarem nabycia znacznego pakietu akcji w krótkim okresie. Istotne jest rozróżnienie, jakie wprowadza ustawa. Otóż podstawowym modelem wezwań są tzw. we- zwania uprzednie, ogłaszane przed przekroczeniem progu w ogólnej liczbie głosów czy nabyciem znacznego pakietu akcji w krótkim okresie w związku z zamiarem czynności osiągnięcia takiego celu. Ustawa prze- widuje również – w sytuacjach wyjątkowych, w których przekroczenie wskazanego progu nastąpiło niezależnie od woli akcjonariusza przekra- czającego próg – tzw. wezwania następcze, ogłaszane już po przekrocze- niu określonego progu w ogólnej liczbie głosów23. 2.1. Wezwanie uprzednie Obowiązek ogłoszenia wezwania uprzedniego wiąże się z zamiarem przekroczenia wskazanego w ustawie progu ogólnej liczby głosów. Nie dotyczy on zamiaru nabycia akcji w sensie psychologicznym24. Ustawo- dawca, zresztą już na tle poprzedniej regulacji, tj. ustawy z dnia 21 sierp- 21 Na temat historycznego rozwoju polskiej regulacji zob. M. Mataczyński (w:) T. Sój- ka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 404 i 409–411. 22 W ustawie o ofercie publicznej przewidziano jeszcze jedno wezwanie. Jest to ure- gulowane w art. 91 ust. 6 u.o.p. wezwanie poprzedzające zniesienie dematerializacji akcji. Pozostawiam je poza zakresem analizy, gdyż nie jest ono bezpośrednio związane z naby- waniem znacznego pakietu akcji. 23 Należy zwrócić uwagę, że w przygotowywanym przez KNF (niestety dotąd nie- publikowanym) projekcie nowelizacji ustawy o ofercie publicznej proponuje się zmianę zasad, na których opiera się regulacja wezwań. W szczególności KNF proponuje zastąpienie wezwania uprzedniego – będącego dziś podstawową formą – wezwaniem następczym. 24 Por. M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie..., s. 753; tenże, Zamiar naby- cia akcji a obowiązek uzyskania zgody KPWiG, PPW 2000, nr 1, s. 10–13; G. Domański, L. Stępniak, W kwestii „zgłoszenia zamiaru” nabycia znacznego pakietu akcji, PPW 2000, nr 1, s. 9–11. 25 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania nia 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi25, zrezygnował z  ujmowania zamiaru w  treści przepisu, stwierdzając – podobnie jak czyni to w cytowanych niżej przepisach – że obowiązek powstaje dopiero z chwilą „urzeczywistnienia” zamiaru nabycia akcji w sensie prawnym26 (verba legis „przekroczenie [...] może nastąpić wyłącz- nie w wyniku ogłoszenia wezwania”). Nie budzi już dzisiaj wątpliwości w doktrynie, że wczesne fazy podejmowania decyzji o nabyciu znacznego pakietu akcji nie mają doniosłości prawnej. 2.1.1. Nabycie znacznego pakietu akcji w krótkim okresie Artykuł 72 ust. 1 u.o.p. przewiduje, że nabycie akcji spółki publicznej w liczbie powodującej zwiększenie udziału w ogólnej liczbie głosów o więcej niż 10 ogólnej liczby głosów w okresie krótszym niż 60 dni przez pod- miot, którego udział w ogólnej liczbie głosów w tej spółce wynosi mniej niż 33 , lub o więcej niż 5 ogólnej liczby głosów w okresie krótszym niż 12 miesięcy przez akcjonariusza, którego udział w ogólnej liczbie głosów w tej spółce wynosi co najmniej 33 – może nastąpić wyłącznie w wyniku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę tych akcji w liczbie nie mniejszej niż odpowiednio 10 lub 5 ogólnej liczby głosów. Cytowany przepis opisuje dwa odrębne przypadki, w których za- chodzi obowiązek ogłoszenia wezwania. W pierwszym z nich przesłanki ziszczenia się obowiązku ogłoszenia wezwania obejmują zamiar nabycia akcji spółki publicznej: – w liczbie powodującej zwiększenie udziału w ogólnej liczbie głosów o więcej niż 10 ogólnej liczby głosów; – w okresie krótszym niż 60 dni; – przez podmiot, którego udział w ogólnej liczbie głosów w tej spółce wynosi mniej niż 33 . W jednym miejscu użyto określenia „podmiot” (w drugim – „ak- cjonariusz”), co zakłada objęcie obowiązkiem ogłoszenia wezwania z art. 72 u.o.p. również inwestora nieposiadającego żadnej akcji, a za- mierzającego nabyć od razu znaczny pakiet27. 25 Tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 111, poz. 937 z późn. zm. 26 Por. M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie..., s. 753. 27 Należy uznać, że brak akcji również mieści się w zakresie pojęcia udział w ogólnej liczbie głosów, który wynosi mniej niż 33 . 26 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku Pojęcie ogólnej liczby głosów zostało zdefiniowane w przepisach usta- wy o ofercie publicznej. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 17 u.o.p. rozumie się przez nie sumę głosów przypadających na wszystkie akcje spółki28. Z kolei w drugim przypadku przesłanki ziszczenia się obowiązku ogło- szenia wezwania obejmują zamiar nabycia akcji spółki publicznej: – w liczbie powodującej zwiększenie udziału w ogólnej liczbie głosów o więcej niż 5 ogólnej liczby głosów; – w okresie krótszym niż 12 miesięcy; – przez akcjonariusza, którego udział w ogólnej liczbie głosów w tej spółce wynosi co najmniej 33 . Wezwanie uregulowane w art. 72 ust. 1 u.o.p. nie zakłada ochrony war- tości praw udziałowych akcjonariuszy w związku z przejęciem kontroli nad spółką. W literaturze wskazuje się, że celem ogłaszania tego wezwania jest zmniejszenie wpływu nabywania na wahania cen rynkowych przy skupy- waniu znaczącej liczby akcji, co ma zapobiegać tzw. efektowi popytowemu, czyli nagłemu, skokowemu wzrostowi ceny akcji przy znacznym wzroście popytu29. Wzrost ten nie zależy od sytuacji gospodarczej spółki, jest więc sztuczny. Mechanizm wezwania nie wyklucza efektu popytowego, ale przez swoistą „petryfikację” ceny ogranicza go30. Jako że celem wskazanej regu- lacji nie jest ochrona akcjonariuszy mniejszościowych w chwili przejęcia kontroli nad spółką, lecz przede wszystkim dbałość o interes publiczny, tj. stabilność ceny – przepis ten zostanie wyłączony z rozważań dotyczących możliwości przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej za narusze- nie obowiązków przez nabywców znacznych pakietów akcji. 2.1.1.1. Przekroczenie progu 33 ogólnej liczby głosów Według art. 73 ust. 1 u.o.p. przekroczenie 33 ogólnej liczby głosów w spółce publicznej może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 (por. pkt 2.2. 28 Zdefiniowanie tego pojęcia w przepisach ustawy pozwoliło na wyjaśnienie wielu wątpliwości, które pojawiały się w literaturze i orzecznictwie na tle kolejnych regulacji publicznego obrotu papierami wartościowymi. Por. M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie..., s. 729 i n. 29 Por. tamże, s. 788 i n. oraz A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany akcji w publicznym obrocie papierami wartościowymi, PPH 2000, nr 1, s. 24–25. W li- teraturze wskazuje się też na inne możliwe cele. Por. zestawienie M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 406; K. Haładyj, Ustawa o ofercie publicznej..., s. 423–424. 30 A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany..., s. 25. Por. też M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 404–408. 27 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania niniejszego rozdziału), wyłącznie w wyniku ogłoszenia wezwania do za- pisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji tej spółki w liczbie zapew- niającej osiągnięcie 66 ogólnej liczby głosów, z wyjątkiem przypadku, gdy przekroczenie 33 ogólnej liczby głosów ma nastąpić w wyniku ogłoszenia wezwania, o którym mowa w art. 74 u.o.p. Przesłanką zaktu- alizowania się obowiązku ogłoszenia wezwania jest więc według art. 73 ust. 1 zamiar nabycia akcji spółki publicznej w liczbie powodującej prze- kroczenie 33 ogólnej liczby głosów. Obowiązek taki ciąży zarówno na podmiocie będącym już akcjonariuszem danej spółki, jak i na podmiocie zewnętrznym wobec spółki, który zamierza nabyć znaczny pakiet akcji tej spółki. Choć nie wynika to wprost z przepisów ustawy, należy uznać, że wezwanie z art. 73 jako dalej idące wchłania obowiązek ogłoszenia wezwania z art. 7231. Wezwanie uregulowane w art. 73 ust. 1 u.o.p. ma największą doniosłość zarówno praktyczną, jak i teoretyczną. Artykuł 5 ust. 1 dyrektywy 2004/25/WE wiąże obowiązek ogłoszenia wezwa- nia z przejęciem kontroli nad spółką, a próg 33 ogólnej liczby głosów odpowiada typowemu progowi kontroli w spółce publicznej32. Można więc powiedzieć, że to właśnie w przypadku wskazanym w art. 73 ust. 1 najpełniej realizuje się ekonomiczny sens instytucji wezwania. Zamiar nabycia akcji spółki publicznej w liczbie, która spowoduje przekroczenie progu 66 ogólnej liczby głosów, pociąga za sobą obowiązek ogłoszenia wezwania z art. 74, nie zaś wezwania z art. 73 u.o.p. Ponowne wezwanie dalej idące pochłania wezwanie o węższym zakresie. Zależność ta wynika wprost z treści art. 73 ust. 1. 2.1.1.2. Przekroczenie progu 66 ogólnej liczby głosów W świetle art. 74 u.o.p. przekroczenie 66 ogólnej liczby głosów w spółce publicznej może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, wyłącznie w wyniku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub za- mianę wszystkich pozostałych akcji tej spółki. Podstawową przyczyną ogłoszenia wezwania jest zamiar nabycia akcji spółki publicznej w liczbie powodującej przekroczenie 66 ogólnej liczby głosów. 31 M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 435; K. Haładyj, Ustawa o ofercie publicznej..., s. 424. 32 Takie też (lub 30 ) rozwiązanie obowiązuje praktycznie we wszystkich państwach europejskich. Zob. M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 418–420. 28 2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku 2.2. Wezwanie następcze Wezwanie następcze zostało uregulowane w art. 73 ust. 2 i art. 74 ust. 2 oraz w art. 73 ust. 3 i art. 74 ust. 5 u.o.p. W myśl art. 73 ust. 2, w przypadku gdy przekroczenie progu 33 ogólnej liczby głosów na- stąpiło w wyniku pośredniego nabycia akcji, objęcia akcji nowej emisji, nabycia akcji w wyniku oferty publicznej lub w ramach wnoszenia ich do spółki jako wkładu niepieniężnego, połączenia lub podziału spółki, w wyniku zmiany statutu spółki, wygaśnięcia uprzywilejowania akcji lub zajścia innego niż czynność prawna zdarzenia prawnego, akcjonariusz lub podmiot, który pośrednio nabył akcje, jest obowiązany, w terminie trzech miesięcy od przekroczenia 33 ogólnej liczby głosów, do ogłosze- nia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji tej spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66 ogólnej liczby głosów albo zbycia akcji w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 ogólnej liczby głosów, chyba że w tym terminie udział akcjonariusza lub podmiotu, któ- ry pośrednio nabył akcje, w ogólnej liczbie głosów ulegnie zmniejszeniu się do nie więcej niż 33 ogólnej liczby głosów, odpowiednio w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, zmiany statutu spółki lub wygaśnię- cia uprzywilejowania jego akcji33. Przytoczona wyżej lista zdarzeń34 po- wodujących przekroczenie wskazanego progu zawiera przede wszystkim okoliczności, na które akcjonariusz nie ma bezpośrednio lub pośrednio wpływu35. Do takich zdarzeń należy niewątpliwie wyodrębnione w art. 73 ust. 3 i art. 74 ust. 5 przekroczenie progów – odpowiednio 33 i 66 ogólnej liczby głosów – w wyniku dziedziczenia. Przepisy te zawierają jednak pewną modyfikację w stosunku do omawianych wyżej, mianowicie obo- wiązek ogłoszenia wezwania powstaje dopiero wówczas, gdy po nabyciu akcji udział w ogólnej liczbie głosów uległ dalszemu zwiększeniu. Termin wykonania obowiązku liczy się od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące zwiększenie udziału w ogólnej liczbie głosów. Jest to przy- jęty przez ustawodawcę kompromis pomiędzy wyrażanym w doktrynie (jeszcze na tle ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami war- 33 Art. 74 ust. 2 u.o.p. brzmi w zasadzie identycznie, różnica polega jedynie na innej wartości progu (66 zamiast 33 ) oraz pozbawieniu możliwości zbycia akcji w celu zejścia poniżej wskazanego progu. 34 Szczegółowa analiza por. M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie 35 Por. A. Chłopecki, M. Dyl (w:) A. Szumański (red.), System Prawa Prywatnego, publicznej..., s. 422–432. t. 19..., s. 794. 29 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania tościowymi) postulatem, by obowiązek ogłoszenia wezwania dotyczył jedynie czynności prawnych inter vivos, stanowiących sukcesję syngular- ną36, a dążeniem do objęcia zakresem omawianej regulacji kompletnego katalogu zdarzeń powodujących nabycie znacznego pakietu akcji37. 3. Treść obowiązku. Charakter prawny wezwania 3.1. Postawienie problemu Treścią obowiązku ogłoszenia wezwania jest złożenie akcjonariuszom mniejszościowym oferty nabycia posiadanych przez nich akcji. Sprzedaż lub zamiana akcji spółki publicznej dochodzi do skutku w odpowiedzi na wezwanie ogłoszone przez podmiot nabywający. Źródłem przeniesienia praw z akcji jest umowa sprzedaży lub zamiany akcji, zawierana po złoże- niu i przyjęciu oferty, co stanowi tzw. ofertowy tryb zawierania umów38. Sporne w doktrynie (jeszcze na tle ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i poprzedniego brzmienia art. 66 § 1 k.c.39) było to, czy za oferenta w rozumieniu art. 66 k.c. należy uznać wzywającego czy odpowiadającego na wezwanie. Wskazywano, że treść wezwania zawiera wszystkie elementy charakterystyczne dla oferty w rozumieniu art. 66 § 1 k.c., co uzasadnia przyjęcie założenia, że wzywający występuje wobec adresatów w charakterze oferenta40. Według poglądu przeciwnego wezwa- 36 S. Sołtysiński, Recenzja pracy M. Romanowskiego, Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, Warszawa 1999, PiP 2000, z. 1, s. 98. 37 Szerzej na ten temat por. M. Mataczyński (w:) T. Sójka (red.), Ustawa o ofercie publicznej..., s. 429–432, 440. 38 M.  Romanowski, Prawo o  publicznym obrocie..., s.  802. Por. też B.  Simon, Rechtsschutz im Hinblick auf ein Pflichtangebot nach § 35 WpÜG, Baden-Baden 2005, s. 226: „Nimmt ein Aktionär der Zielgesellschaft das Angebot an, so kommt zwischen ihm und dem Kontrollerwerber der Wertpapiererwerbsvertrag zustande [...]”. 39 Obowiązującego do 25 września 2003 r.; zmiana nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 49, poz. 408). 40 A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany..., s. 20. Por. też w literaturze niemieckiej S. Geibel, R. Süßmann, WpÜG Kommentar, München 2008, s. 212: „Die Veröffentlichung der vom Bieter zu erstellenden Angebotsunterlage ist als Abgabe eines bindenden Angebots i.S.d. § 145 BGB des Bieters an die Wertpapierinhaber der Zielgesellschaft zu qualifizieren”. Por. też B. Simon, Rechtsschutz im Hinblick auf ein Pflichtangebot..., s. 225–226: „Aus dem Charakter der Angebotsunterlage als Angebot im Sinne des § 145 BGB folgt, dass dieses durch die Veröffentlichung den Aktionären als Willenserklärung zugeht”. 30 3. Treść obowiązku. Charakter prawny wezwania nie jest jedynie zaproszeniem do składania ofert, dopiero zaś zapis (odpo- wiedź na wezwanie) stanowi ofertę41. Wzywający może nabyć zamierzony pakiet akcji przez redukcję liczby akcji zaoferowanych mu w odpowiedzi na wezwanie42. Uznanie wezwania za ofertę nakazywałoby przyjąć, że w istocie wzywający składa kolejną zmodyfikowaną ofertę adresatom wezwania, przy czym nie wyjaśnia to podstawy prawnej niedojścia do skutku umowy w rezultacie złożonej odpowiedzi na wezwanie (skoro wezwanie jest ofertą, która wskutek przyjęcia powinna zgodnie z art. 70 § 1 k.c. doprowadzić do zawarcia umowy) ani prawa do modyfikowania złożonej oferty po otrzymaniu na nią odpowiedzi43. Przeciwko uznaniu wezwania za ofertę, w przypadku gdy wzywający ma obowiązek nabyć wszystkie akcje (a więc w wezwaniu z art. 74 u.o.p.), przemawia według zwolenników tego poglądu fakt, że wzywający nie jest w stanie określić liczby akcji nabywanych od poszczególnych osób44. 3.2. Wezwanie jako oferta Możliwość redukcji zapisów (zresztą jedynie niekiedy – redukcja taka nie wystąpi w wezwaniu z art. 74 u.o.p.) nie wyklucza zakwalifikowania wezwania jako oferty. W doktrynie zauważa się, że „szczególne problemy pojawiają się w razie skierowania propozycji zawarcia umowy do nieograni- czonego kręgu odbiorców, w sytuacjach gdy umowa może być zrealizowana w stosunku do jednej osoby lub nieograniczonej ich liczby (np. przez wy- stawienie automatu z cukierkami)”45. Podkreśla się jednak, że „propozycje zawarcia umowy, złożone z wyraźnym lub domyślnym zastrzeżeniem zwią- zania oferenta do czasu wyczerpania się możliwości wykonania umowy, nie wskazują na brak stanowczości zawarcia umowy i z tego względu nie ma podstaw do odmawiania im kwalifikacji prawnej oferty, aczkolwiek wiąże się ona ze wspomnianym zastrzeżeniem”46. Treścią oferty jest więc, poza in- 41 Por. przede wszystkim M. Romanowski, Prawo o publicznym obrocie..., s. 802. 42 Tamże, s. 803. 43 Tamże. 44 Tamże. 45 Z. Radwański (w:) Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2. Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2008, s. 323. 46 Z. Radwański (w:) Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2..., s. 322; tenże (w:) S. Grzybowski (red.), System prawa cywilnego, t. I, Wrocław–Warszawa 1985, s. 597–598; B. Gawlik, Procedura zawierania umowy na tle ogólnych przepisów prawa cy- wilnego (art. 66–72 KC), Kraków 1978, s. 10. 31 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania nymi omówionymi wyżej elementami stanowiącymi istotne postanowienia umowy, zastrzeżenie, że ostateczna liczba zaoferowanych do nabycia akcji może ulec zmniejszeniu w związku z redukcją będącą rezultatem nadmiaru zleceń – przy czym oferta podaje precyzyjne kryteria i maksymalną skalę redukcji47. Jak wskazuje się w literaturze, § 8 r.w.w.48 wraz z treścią wezwa- nia prowadzi do automatyzmu określania warunków transakcji. Pewne elementy umów między zbywającymi akcje – dotyczące liczby akcji i ich określenia – konkretyzują się w drodze automatycznego procesu obliczania i nie należy ich utożsamiać z oświadczeniem woli wzywającego49. Odmien- nie od tradycyjnego modelu zawierania umowy w trybie ofertowym, węzeł obligacyjny zawiązujący się między stronami z chwilą złożenia oświadcze- nia woli przez oblata ma charakter warunkowy – ostateczna liczba zbytych przez odpowiadającego na wezwanie akcjonariusza akcji zależy od ogólnej liczby akcji zgłoszonych w odpowiedzi na wezwanie. Jest to jednak jedynie przesunięcie w czasie zdarzenia, którego wszystkie elementy (w tym zasady redukcji) są już zdefiniowane w chwili złożenia oświadczenia woli oblata. Wezwanie jest propozycją zawarcia umowy skierowaną do, niekiedy bardzo licznego, jednak ograniczonego kręgu odbiorców, tj. wszystkich pozostałych akcjonariuszy spółki. Nie jest to więc oferta ad incertas per- sonas50. Nie podważa to jednak aktualności sformułowanej wyżej tezy. Poważniejszy problem w kwalifikacji wezwania jako oferty mogą stano- wić zawarte w jego treści warunki, w szczególności uzyskanie zgody Prezesa UOKiK na podstawie przepisów art. 94 i n. ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów51 lub też wskazanie minimalnej liczby 47 Z art. 74 u.o.p. – oferta bezwzględna, bez możliwości redukcji. Z art. 73 u.o.p. – możliwość redukcji, ale maksymalnie do 1/2 zapisów. Do najdalej idącej redukcji zapisów może prowadzić wezwanie z art. 72 u.o.p. 48 A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany..., s. 21. Cytowani autorzy powoływali się na § 5 nieobowiązującego już rozporządzenia z dnia 24 listopada 1998 r. w sprawie wzorów wezwań do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji spółki publicznej, szczegółowego sposobu ich ogłaszania oraz warunków nabywania akcji w wyniku tych wezwań (Dz. U. Nr 148, poz. 967). Obecny stan prawny jest w tym zakresie zbliżony, a – jeśli chodzi o poruszony problem – tożsamy. 49 A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany..., s. 21. 50 Z. Radwański (w:) Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2..., s. 322. 51 Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm. Należy jednak pamiętać, że w myśl art. 98 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów realizacja publicznej oferty kupna lub zamiany akcji, zgłoszonej Prezesowi UOKiK, nie stanowi naruszenia obowiązku wstrzymania się od dokonania koncentracji, jeżeli nabywca nie korzysta z prawa głosu wynikającego z na- bytych akcji lub czyni to wyłącznie w celu utrzymania pełnej wartości swojej inwestycji kapitałowej czy dla zapobieżenia poważnej szkodzie, jaka może powstać u przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji. 32 3. Treść obowiązku. Charakter prawny wezwania akcji objętej zapisami, po której osiągnięciu podmiot zamierzający nabyć akcje zobowiązuje się nabyć te akcje. Zgodnie z treścią art. 66 § 1 k.c. oświad- czenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. W literaturze, w zasadzie jednomyślnie, zwraca się uwagę na stanowczy charakter decyzji oferenta o zawarciu umo- wy52. Pojawia się wobec tego wątpliwość, czy propozycja zawarcia umowy zawierająca warunek może być uznana za ofertę w powyższym sensie. Po pierwsze, zgody Prezesa UOKiK na koncentrację nie należy trak- tować jako warunku, lecz jako ustawową przesłankę, od której zależy ważność i skuteczność czynności prawnej (tzw. conditiones iuris)53. W lite- raturze wskazuje się, że owe „warunki prawne” mogą dotyczyć np. wyma- gań co do formy, zdolności prawnej, kwalifikacji osobistych czy też – jak w tym przypadku – zezwolenia administracji państwowej54. Nie należy więc utożsamiać takiego postanowienia zawartego w treści wezwania z uzależnieniem oferty od ziszczenia się warunku. Po drugie, wskazanie minimalnej liczby akcji stanowi niewątpliwie warunek w rozumieniu art. 89 k.c. Oferent składa wiążącą propozycję pod warunkiem, że w odpowiedzi na ofertę zgłosi się co najmniej zasugerowa- na, minimalna liczba akcjonariuszy (np. w wezwaniu z art. 73 u.o.p. liczba akcjonariuszy, dzięki której wzywający osiągnie co najmniej 51 ogólnej liczby głosów w spółce). Uważam, że stanowczy charakter decyzji oferenta o zawarciu umowy nie wyklucza opatrzenia oferty warunkiem55. Z wy- kładni treści takiej oferty można jednoznacznie wywnioskować, w jakiej sytuacji oferent jest gotów zawrzeć umowę, w jakiej zaś nie56. W litera- turze podkreśla się, że „wskutek złożenia oferty powstaje stan związania polegający na tym, że oblat może poprzez przyjęcie oferty doprowadzić do zawarcia umowy o treści określonej w ofercie”, zaś „oferent nie może zapo- biec zawarciu umowy w razie przyjęcia oferty przez oblata”57. Przytoczony 52 Z. Radwański (w:) Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2..., s. 320; K. Kopaczyńska-Pieczniak (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I. Część ogólna, Warszawa 2009, s. 399. 53 Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2009, s. 282. 54 Z. Radwański (w:) S. Grzybowski (red.), System prawa cywilnego, t. I, s. 539; A. Chło- pecki, Warunki w rozumieniu art. 89 k.c. a warunki prawne (conditiones iuris), PPH 2001, nr 7, s. 23 i n.; A. Janiak (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I..., s. 535. 55 Por. też A. Chłopecki, Z. Mrowiec, Wezwania do sprzedaży lub zamiany..., s. 21. 56 Na rolę wykładni zwraca szczególną uwagę Z. Radwański, Prawo cywilne..., s. 297; tenże (w:) Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego, t. 2..., s. 320. Por. też K. Kopa- czyńska-Pieczniak (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I..., s. 400. 57 B. Gawlik, Procedura zawierania umowy..., s. 48. 33 Rozdział I. Obowiązek ogłoszenia wezwania warunek wynika z treści oferty (wezwania). Jest on w całości sformułowany w chwili ogłoszenia oferty i nie pozostawia oferentowi swobody decyzji co do związania się umową. Jego ziszczenie się nie zależy od oferenta ani – najczęściej – od oblata58. Z chwilą ziszczenia się warunku powstaje opi- sany wyżej stan związania. Również podnoszony w literaturze fakt, że wzywający nie jest w stanie określić liczby akcji nabywanych od poszczególnych osób59, nie pozbawia wezwania cech oferty. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że dopusz- czalne jest złożenie oferty nabycia określonych dóbr (rzeczy lub praw) bez dokładnego określenia ich liczby, lecz jedynie z informacją, że oferuje się nabycie wszystkich (np. wiążąca oferta nabycia wszystkich tegorocznych plonów z pól należących do danej osoby, wedle określonej ceny). Stanowi- sko takie ustawodawca wręcz expressis verbis potwierdza w tre
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: