Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00644 009503 17347365 na godz. na dobę w sumie
Czas na czasownik - ebook/pdf
Czas na czasownik - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 223
Wydawca: UNIVERSITAS Język publikacji: polski
ISBN: 97883-242-1806-6 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik Czas na czasownik stanowi zbiór ćwiczeń związanych z odmianą, składnią i semantyką czasownika, części mowy stanowiącej jądro każdego zdania polskiego i sprawiającej kłopoty każdemu z cudzoziemców uczących się polszczyzny. Nie jest on jednak tylko klasycznym zbiorem ćwiczeń: każda z jego trzydziestu pięciu części rozpoczyna się od interesującego tekstu, ukazującego te formy czasownika, które stanowią jej centrum. Następujące po nim ćwiczenia zwracają uwagę na formy czasownika, kontekst ich występowania i związaną z nim wieloznaczność. Szczególnie dużo uwagi poświęca autor aspektowi polskiego czasownika, a więc temu zagadnieniu, które wielu studentów uważa za najtrudniejsze w opanowaniu polskich czasowników. Dlatego podręcznik ten może towarzyszyć nauce języka polskiego jako obcego praktycznie na każdym jej etapie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SPIS TREŚCI WSTĘP ................................................................................................................................................................ 7 1. Dzień pana Adama ............................................................................................................................. 9 Pierwsza koniugacja −ę, −esz 2. Czy boisz się myszy? ........................................................................................................................ 15 Druga koniugacja −ę, −isz/−ysz 3. Tak czy nie? ........................................................................................................................................... 21 Trzecia koniugacja −am, −asz 4. Czegoś nie rozumiem .................................................................................................................... 27 Czwarta koniugacja −em, −esz 5. Chcieć to móc ...................................................................................................................................... 33 Bezokolicznik 6. Szczęśliwe dzieciństwo Janka ................................................................................................... 39 Czas przeszły (odmiana i typy alternacji) 7. Dobra wróżka ....................................................................................................................................... 46 Czas przyszły złożony 8. Gdyby stał się cud ............................................................................................................................. 53 Tryb przypuszczający (warunkowy) 9. Zróbmy to! ............................................................................................................................................. 60 Tryb rozkazujący 10. List sentymentalny ............................................................................................................................ 66 Strona bierna 11. Trudno się zdecydować ................................................................................................................. 72 Podstawowe pary aspektowe czasowników (pierwsze ogniwo aspektu) 12. Mów sobie, co chcesz! .................................................................................................................... 78 Drugie ogniwo aspektu 13. Opamiętaj się! .................................................................................................................................... 84 Wtórne pary aspektowe – trzecie ogniwo aspektu 14. Pojadę jeszcze dalej ....................................................................................................................... 90 Aspekt czasowników ruchu 15. Lubię bywać .......................................................................................................................................... 97 Formy czasowników oznaczających czynność wielokrotną (habitualną) 16. Do czego doszło? ............................................................................................................................ 103 Czasowniki z prefiksem do− 17. Ja się nie nadaję .............................................................................................................................. 109 Czasowniki z prefiksem na− 18. Dlaczego płaczesz? ....................................................................................................................... 116 Czasowniki z prefiksem nad− 19. Zawód jak każdy inny .................................................................................................................. 120 Czasowniki z prefiksem o−, ob− 20. Musimy odpocząć .......................................................................................................................... 125 Czasowniki z prefiksem od− 5 czas na czasownik_2011.p65 5 2011-04-01, 12:59 21. Wystarczy popatrzeć ..................................................................................................................... 130 Czasowniki z prefiksem po− 22. Wszyscy o mnie mówią ................................................................................................................ 135 Czasowniki z prefiksem pod− 23. Czy nie przeszkadzam? .............................................................................................................. 140 Czasowniki z prefiksem prze− 24. Kogo Ci przypominam? .............................................................................................................. 145 Czasowniki z prefiksem przy− 25. Nie rozdzierajmy szat .................................................................................................................. 150 Czasowniki z prefiksem roz− 26. Nie będę udawał ............................................................................................................................. 155 Czasowniki z prefiksem u− 27. Wciągający zawód .......................................................................................................................... 160 Czasowniki z prefiksem w− 28. Mężczyzna, który wybucha ....................................................................................................... 165 Czasowniki z prefiksem wy− 29. Już tutaj zostanę ............................................................................................................................... 170 Czasowniki z prefiksem z−/s− 30. Dlaczego zapominamy? .............................................................................................................. 175 Czasowniki z prefiksem za− 31. Kiedyś było inaczej ....................................................................................................................... 180 Nieosobowe formy czasownika 32. Twój kochający mąż ...................................................................................................................... 184 Imiesłów przymiotnikowy czynny 33. Nie jestem zadowolony .............................................................................................................. 188 Imiesłów przymiotnikowy bierny 34. Zapominając o wszystkim ......................................................................................................... 193 Imiesłowy przysłówkowe (współczesny i uprzedni) 35. Zawracanie głowy ........................................................................................................................... 197 Rzeczowniki odczasownikowe Rozwiązania ćwiczeń ............................................................................................................................ 203 6 czas na czasownik_2011.p65 6 2011-04-01, 12:59 WSTĘP Czasownik jest tą częścią mowy, której uczący się języka polskiego cudzoziemiec poświęca uwagę od pierwszej lekcji po ostatnią. Począt− kowa łatwość tej nauki, wynikająca z faktu, że należy poznać jedynie cztery koniugacje i trzy czasy, szybko ustępuje miejsca zawiłościom aspek− tu. Okazuje się, że wyrażanie czynności osadzonych w czasie jest w tym języku niebywale złożone i różnorodne. Na domiar tego, pojawia się sfera metajęzyka, natrętna obecność skojarzeń metaforycznych, tak prze− cież dalekich od jednoznaczności. Wszystko to zakłóca pożądany w gra− matyce ład i uniemożliwia chociażby przyporządkowanie konkretnych znaczeń konkretnym prefiksom czasownikowym. Dziś trudno wyobrazić sobie podręcznik do nauki języka polskiego jako obcego pozbawiony obszernych omówień, ćwiczeń i przykładów, poświęconych właśnie czasownikowi. Najczęściej bywa to jednak ujęcie fleksyjne, trochę zapominające o słowotwórstwie i składni. Czas na czasownik to materiały pomocnicze napisane z myślą o cudzo− ziemcach, których stopień zaawansowania jest zróżnicowany i którym pra− ca z podręcznikiem kursowym, w jego klasycznej formule, wydaje się albo monotonna, albo zbyt konwencjonalna. Pomyślano tu również o koleżan− kach i kolegach lektorach, skazanych w swojej pracy zawodowej na bezu− stanne poszukiwanie lub preparowanie materiałów dydaktycznych. Wybór, bo tak należałoby traktować tę pracę, składa się z trzydziestu pięciu jednostek. Każda z nich zawiera tekst, ćwiczenia i klucz do nich, umieszczony na końcu książki. Dobór jednostek został podyktowany tak osobistym doświadczeniem lektorskim autora, jak i wnioskami dającymi wyciągnąć się z lektury dwóch fundamentalnych opracowań: Gramatyki języka polskiego dla cudzoziemców Barbary Bartnickiej i Haliny Satkiewicz (Warszawa 1990) oraz Gramatyki języka polskiego dla cudzoziemców Zofii Kalety (Kraków 1995). 7 czas na czasownik_2011.p65 7 2011-04-01, 12:59 Ze zrozumiałych względów najwięcej uwagi poświęcono zagadnie− niom związanym z aspektem czasownika, a więc tej problematyce, która jest prawdziwą przeszkodą w opanowaniu polszczyzny. Każdy z prefik− sów czasownikowych został opracowany indywidualnie, tak, by ułatwić zrozumienie jego „charakteru”. Teksty, stanowiące materiał wyjściowy dla przyswojenia poszczegól− nych zagadnień, spreparowano w ten sposób, by czytający mógł skupić się wyłącznie na owych zagadnieniach, co powinno ułatwić ich opano− wanie. Same teksty nie są ze sobą powiązane, a więc opowiadane w nich historie nie układają się w całość. Autor starał się natomiast, by nasycić je typowymi dla danych zagadnień gramatycznych formami składnio− wymi i związkami frazeologicznymi. Tematyka opowiadań jest często kontrowersyjna, wręcz prowokują− ca. Prawie zawsze ich bohaterowie są nosicielami nie najlepszych cech, czy wręcz złymi ludźmi. To świadomy zamysł! Postacie stają się przez to mniej typowe dla „podręcznikowej rzeczywistości”. Ich zachowanie bu− dzi sprzeciw lub chęć komentarza. Prowokuje do językowej aktywności. I o nic więcej tu nie chodzi! Publikacja ta nie lansuje negatywnego wzorca Polaka. Tak zresztą, jak nie lansują wzorca pozytywnego klasycz− ne podręczniki. Język opowiadań jest, czy tylko bywa, kolokwialny, a więc w pewnym sensie przemijający. Dziś to jednak język żywy. Jutro, może pojutrze, powstaną dziesiątki nowych podręczników i materiałów. Odrębnym, ale równie ważnym zamysłem było zaprezentowanie pew− nego kontekstu kulturowego, bez którego współczesne nauczanie języ− ka nie powinno funkcjonować. Nie należy jednak doszukiwać się w tej publikacji wielu treści kultury wysokiej, artystycznej. Bardziej bowiem wyeksponowano w niej sferę realioznawczą. Chciałbym podziękować pani prof. Annie Dąbrowskiej z Uniwersy− tetu Wrocławskiego, panu prof. Władysławowi Miodunce z Uniwersy− tetu Jagiellońskiego w Krakowie, oraz panu prof. Stanisławowi Dubiszo− wi z Uniwersytetu Warszawskiego, bez których pomocy, życzliwości i rad mój Czas na czasownik nigdy by nie nadszedł. Autor 8 czas na czasownik_2011.p65 8 2011-04-01, 12:59 Dzień pana Adama 1 Codziennie rano wstaję bardzo wcześnie. Szybko gimnastykuję się i myję. Później piję kawę z mlekiem lub ze śmietanką. Całuję żonę i idę do biura. Kiedy jest zła pogoda, jadę autobusem lub tramwajem. Chętnie obserwuję ludzi, którzy podróżują razem ze mną. Pracuję dużo. Piszę listy i telefo− nuję. Czasem dyskutuję z dyrekto− rem. Wtedy śmiejemy się i żartuje− my. Razem planujemy pracę i razem kierujemy biurem. Pan dyrektor bardzo mnie szanuje. Dlaczego więc nie czuję się do− brze? Dlaczego tak szybko się dener− wuję? Może brakuje mi urlopu? Chy− ba żyję za monotonnie. Już tak dłu− żej nie mogę. Potrzebuję słońca, spo− koju, śpiewu ptaków. czas na czasownik_2011.p65 9 2011-04-01, 12:59 9 ĆWICZENIA 1 Proszę odpowiedzieć na pytania dotyczące tekstu. 1. Co pan Adam robi codziennie rano? 2. Kiedy pan Adam jedzie autobusem lub tramwajem? 3. Co pan Adam robi w biurze? 4. Z kim pan Adam dyskutuje? 5. Czy życie pana Adama jest monotonne? 6. Czego potrzebuje pan Adam? 7. Czy pan Adam jest dyrektorem? 2 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (pisać) – piszę 1. Anna zawsze (kąpać się) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dwa razy dziennie. 2. Czy to (płakać) . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . moje dzieci? 3. Adam i Marek (kupować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko mleko. 4. Czy ty (pić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kawę, czy herbatę? 5. Polacy chętnie (całować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kobiety po rękach. 6. Nie tylko wy (denerwować się) . . . . . . . . . . . . . . . przed egzaminem. 7. Ja chętnie (dyskutować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . z bratem. 8. Anna i ja często (gotować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . razem. 9. Ile lat (pracować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pan w naszej firmie? 10. Adam codziennie (telefonować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do Anny. 3 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (kłaść) – kładę 1. Czy są wszyscy? Nie, (brakować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anny. 2. Ja nie mogę tego jeść. A ty (móc) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? 3. Jutro my (pomóc) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wam, a wy (pomóc) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nam. 4. Moja mama i babcia (piec) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . doskonałe pączki. 5. Ja nie (jechać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do Lublina. Może Ewa (jechać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 czas na czasownik_2011.p65 10 2011-04-01, 12:59 6. Teraz ja już (iść) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do domu. A on niech sobie (iść). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dokąd chce, nawet do diabła. 7. Co (żreć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . twój pies? 8. Chyba wszyscy mężczyźni (kląć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ja raczej nie (kląć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Jesteś kobietą, której ja nie (pojąć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Punktualnie o ósmej rano Edward już (pracować) . . . . . . . . . . . . . . . 4 Proszę uzupełnić zdania podanymi niżej czasownikami w odpowied− nich formach: tłuc, uciec, strzyc, ciąć, zapiąć, wrzeć, drzeć, dąć. 1. Dwa razy w miesiącu jestem u fryzjera i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . włosy. 2. Chyba wiesz, w jakiej temperaturze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . woda. 3. Pogoda jest ładna, ale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . silny wiatr. 4. My . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . talerze nie tylko na szczęście. 5. Jest zimno, dlatego Ewa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . szybko kurtkę. 6. Koty zawsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , kiedy widzą mojego psa. 7. Adam najpierw pisze list do Anny. Później . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nerwowo kartkę papieru, na której go napisał. I kawałki wyrzuca do kosza. 8. Ten nóż jest tak ostry, że . . . . . . . . . . . . . . . . . . praktycznie wszystko. 5 Proszę wybrać odpowiednią formę czasownika. 1. Tylko Janek (śmieję, śmieje, śmiejesz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . się z tego, co mówisz. 2. Polacy chętnie (dyskutujemy, dyskutujecie, dyskutują) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . o polityce i sporcie. 3. To nieprawda, że ja do ciebie nigdy nie (telefonujesz, telefonuję, telefonuje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Dzisiaj kobiety już raczej nie (pieczecie, pieczemy, pieką) . . . . . . . . . . ciast, ale je (kupujesz, kupują, kupujemy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Nie wiem, dlaczego w Polsce mężczyźni (żyjemy, żyją, żyjesz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . krócej niż kobiety. 6. Anno, dlaczego (czeszę, czeszesz, czesze) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . włosy moim grzebieniem? 7. Adam, jak wszyscy sportowcy, (pragnie, pragnę, pragniesz). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . uczestniczyć w igrzyskach olimpijskich. 11 czas na czasownik_2011.p65 11 2011-04-01, 12:59 8. Czy wy jeszcze (korespondujesz, korespondujecie, koresponduje− my) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . z tym Anglikiem? 9. Kiedy idę na spacer, mój pies (biegnę, biegniemy, biegnie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . obok mnie. 10. Ty Adamie (żyje, żyjesz, żyjemy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ponad stan. My tak nie (żyję, żyjemy, żyjecie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Proszę wybrać odpowiedni czasownik i podać go we właściwej formie gramatycznej. WZÓR: Anna regularnie (pisać, czytać, rysować) listy do Adama. Anna regularnie pisze listy do Adama. 1. Adam jutro (jechać, wiedzieć, pracować) . . . . . . . . . . . do Krakowa. 2. Moi rodzice chętnie (chcieć, jeść, jechać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kolację w restauracji. 3. Ci ludzie już drugi rok nigdzie nie (pracować, potrzebować, brako− wać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Jesteś zdenerwowany, więc ja niechętnie z tobą (obserwować, tele− fonować, żartować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Czy to jest tylko polski zwyczaj, że mężczyźni (całować, gotować, denerwować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kobiety w rękę? 6. Nie rozumiem dlaczego Adam i Marek (rezygnować, studiować, obserwować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . matematykę i chemię jednocześnie. 7. Na północy (rwać, wiać, zwać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . silne wiatry. 8. Nasi koledzy zawsze raz w roku (jechać, uciec, biec) . . . . . . . . . . . . . . . na długi wypoczynek w góry. 9. My rzadko (nieść, kłaść, moknąć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . się spać przed północą. 7 Podane w tabeli czasowniki proszę ułożyć według znaczeń. WZÓR: dyskutować – mówić, opowiadać, rozmawiać 1. obserwować – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. płakać – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. spacerować – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. psuć – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. pilnować – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 czas na czasownik_2011.p65 12 2011-04-01, 12:59 6. myć – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. wychowywać – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . uczyć, kąpać, iść, biec, strzec, demolować, czyścić, lamentować, widzieć, kształcić, chodzić, chronić, łkać, szkolić, niszczyć, szlochać, opiekować się, płukać, dewastować, patrzeć, oglądać 8 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (moknąć) – moknę Codziennie rano (wstawać) bardzo wcześnie. 1. (ja) Szybko (myć się) i (gimnastykować). 2. (ja) Później (pić) kawę z mlekiem lub ze śmietanką. 3. (ja) (całować) żonę i (iść) do biura. 4. (ja) 5. (ja) Kiedy jest zła pogoda, (jechać) autobusem lub tramwajem. 6. (ja, oni)Chętnie (obserwować) ludzi, którzy (podróżować) razem 7. (ja) 8. (ja) 9. (ja) ze mną. (pracować) dużo. (pisać) listy i (telefonować). Czasem (dyskutować) z dyrektorem. Razem (planować) i razem (kierować) biurem. Pan dyrektor bardzo mnie (szanować). Dlaczego więc nie (czuć się) dobrze? Dlaczego tak szybko (denerwować się)? 10. (my) Wtedy (śmiać się) i (żartować). 11. (my) 12. (on) 13. (ja) 14. (ja) 15. (on) Może (brakować) mi urlopu? 16. (ja) Chyba (żyć) za monotonnie. Już tak dłużej nie (móc). 17. (ja) 18. (ja) (potrzebować) słońca, spokoju, śpiewu ptaków. 9 Proszę wyjaśnić znaczenie poniższych zwrotów i określeń. 1. Żyć ponad stan. 2. Tłuc talerze (szkło, szklanki, kieliszki) na szczęście. 3. Iść do diabła. czas na czasownik_2011.p65 13 2011-04-01, 12:59 13 Koniugacja I −ę −esz −e np. chcę chcesz chce −emy −ecie −ą chcemy chcecie chcą 14 czas na czasownik_2011.p65 14 2011-04-01, 12:59 Czy boisz się myszy? 2 – Anno, dlaczego stoisz na stołku? – Ponieważ bardzo boję się myszy. – Czy to z tego powodu krzyczysz? – Tak, wrzeszczę z tego powodu. Przecież sły− szysz. – Chyba musisz prosić mnie o pomoc. – Nigdy o nic cię nie proszę, ale teraz... – Teraz to robisz? – Robię, bo muszę. – Może wolisz zadzwonić po policję? – Dlaczego kpisz? – Nie kpię. Tylko trochę śmieszy mnie ta cała sytuacja. – Piotrze, czy lubisz patrzeć, jak cierpię? – Przecież nie patrzę. – Więc zrobisz coś wreszcie? – Właśnie o tym myślę. – Widzę, że doskonale się bawisz. – Chyba nie mówisz tego poważnie? – To dlaczego nic nie robisz? – Dlatego, że... – Dlatego, że ty też boisz się myszy. Prawda? Czemu milczysz? – Wstydzę się. czas na czasownik_2011.p65 15 2011-04-01, 12:59 15 ĆWICZENIA 1 Proszę odpowiedzieć na pytania dotyczące tekstu. 1. Czy Anna siedzi na stołku? 2. Czy Anna boi się Piotra? 3. W jakich sytuacjach Anna prosi Piotra o pomoc? 4. Czy Anna będzie dzwonić na policję? 5. O czym myśli Piotr? 6. Czy Anna jest odważna? 7. Dlaczego Piotr nie pomaga Annie? 2 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (prosić) – proszę 1. Państwo Kowalscy (lecieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . na urlop do Włoch. 2. Dzieci, dlaczego jeszcze nie (leżeć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . w łóżkach? 3. My chętniej (chodzić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do kina niż do teatru. 4. W restauracji zawsze ja (płacić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . rachunek. 5. Ty (bać się) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nawet własnego cienia. 6. Adam chętnie (marzyć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . o dalekich podróżach. 7. Anno, dlaczego (patrzeć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko na Adama? 8. Dlaczego ona (prosić) . . . . . . . . . . . nas zawsze o rzeczy niemożliwe? 9. Ten stary autobus już od dawna nie (wozić) . . . . . . . . . . . pasażerów. 10. Czy ty zawsze (spać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . przy otwartym oknie? 3 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (chodzić) – chodzę 1. Anno, czy (myśleć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . czasem o mnie? Bo ja zawsze (myśleć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko o Tobie. 2. Dlaczego ty (widzieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko własne problemy? 3. Anna wygląda najpiękniej, kiedy się (złościć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dlatego ja często ją (złościć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Czy ty długo już (stać) . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . pod oknem Anny? 16 czas na czasownik_2011.p65 16 2011-04-01, 12:59 Ja pod jej oknem (stać) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . najwyżej pół godziny. 5. Czy wiesz, co tak (szumieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? To chyba (szumieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . morze. 6. Mój pies nigdy sam nie (trafić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do domu. 7. Już od lat nie (palić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . papierosów. Ale wiem, że ty ciągle (palić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Na wakacje państwo Nowak (jeździć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . do Zako− panego. Ich syn (jeździć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nad morze. A ja najchętniej (jeździć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . po całym kraju. 9. Jesteś tak roztargniona, że ciągle coś (gubić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ja nigdy niczego nie (gubić) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Codziennie rano Adam (golić się) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Marek i Paweł (golić się) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sporadycznie. 4 Proszę uzupełnić zdania podanymi niżej czasownikami w odpowied− nich formach: zależeć, należeć, chodzić. 1. Czy ten piękny zegarek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do ciebie? 2. Lubię, kiedy coś . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko ode mnie. 3. Nie ukrywam Anno, że . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . mi na Tobie. 4. U nas w domu są dwa zegary i chyba sześć zegarków. A każdy z nich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . inaczej. 5. Adam i Anna znają się od wielu lat. Ale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ze sobą dopiero od roku. 6. Podczas jazdy pociągiem nie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wychylać się przez okno. 7. Anna jest materialistką. Jej zawsze . . . . . . . . . . . . . tylko o pieniądze. 8. Adam jest całkowicie apolityczny. Dlatego nie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . do żadnej partii ani organizacji. 9. Zawsze powtarzam moim dzieciom, że nie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bać się dentysty. Sam jednak nie do końca w to wierzę. 5 Proszę wybrać odpowiednią formę czasownika. 1. Ciągle nie pamiętam, kto powiedział (myślimy, myślę, myślisz): ” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , więc jestem”. 2. Kiedy Anna mówi o małżeństwie, Adam konsekwentnie (milczymy, milczą, milczy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 czas na czasownik_2011.p65 17 2011-04-01, 12:59 3. Mieszkasz tam, gdzie diabeł mówi „Dobranoc”. Dlatego chyba tylko on bez problemu do ciebie (trafimy, trafi, trafię) . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Nie jestem gruby! Ale kiedy tylko mogę, chętnie (gubi, gubię, gu− bisz) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . zbędne kilogramy. 5. Janek i Michał nigdy nie (golimy, golą, golicie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . się przed ważnym egzaminem. 6.Polacy są narodem, który doskonale (robimy, robią, robi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dobrą minę do złej gry. 7. Nocą lubię patrzeć przez otwarte okno, jak moi sąsiedzi (gaszę, ga− sicie, gaszą) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . światła w swoich mieszkaniach. 8. Basiu, czy ty ciągle jeszcze (marzę, marzysz, marzy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . o królewiczu z bajki? 6 Proszę wybrać odpowiedni czasownik i podać go we właściwej formie gramatycznej. 1. Ania jest jeszcze mała i (mówić, bać, marzyć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . się sama spać. 2. Nie wiem, dlaczego wy zawsze (złościć, musieć, patrzeć) . . . . . . . . . . . . się, kiedy rozmawiamy o wspólnych wakacjach. 3. Gotujesz doskonale, ale ja (golić, woleć, zależeć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . zjeść coś w restauracji. 4. Nie wiem jaki wy (dojrzeć, widzieć, patrzeć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sens w ciągłym chodzeniu do teatru. 5. Nie jesteśmy już dziećmi. Chętnie jednak (wierzyć, marzyć, słyszeć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . w Świętego Mikołaja. 6. To prawda, panie dyrektorze, że my wszyscy pana nie lubimy. A na− wet nie (krzyczeć, cierpieć, śmierdzieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Niestety, (widzieć, musieć, woleć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . z panem współpracować. 7. Anna nie jest tak piękna i atrakcyjna, jak sama o sobie (widzieć, myśleć, woleć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Ty, Pawle, jesteś tak zarozumiały, że (mieć, patrzeć, widzieć) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tylko czubek własnego nosa. 18 czas na czasownik_2011.p65 18 2011-04-01, 12:59 7 Podane w tabeli czasowniki proszę ułożyć według znaczeń. WZÓR: myśleć – zastanawiać się, mniemać, dumać 1. patrzeć – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. mówić – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. robić – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. zgodzić się – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. trafić – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. marzyć – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. gonić – . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tropić, dotrzeć, widzieć, pracować, obserwować, gadać, aprobować, śnić, chcieć, poszukiwać, dyskutować, popierać, działać, odszukać, pragnąć, spoglądać, rozmawiać, czynić, ścigać, znaleźć, akceptować 8 Wyrazy w nawiasach proszę podać w odpowiednich formach. WZÓR: (golić) – golę Anno, dlaczego (stać) na stołku? Ponieważ bardzo (bać się) myszy. Czy z tego powodu (krzyczeć)? Tak, (wrzeszczeć) z tego powodu. Przecież (słyszeć). Chyba (musieć) prosić mnie o pomoc. Nigdy o nic cię nie (prosić), ale tym razem... Teraz to (robić)? (robić), bo (musieć). 1. (ty) 2. (ja) 3. (ty) 4. (ja) 5. (ty) 6. (ty) 7. (ja) 8. (ty) 9. (ja) 10. (ty) Może (woleć) zadzwonić po policję? 11. (ty) 12. (ja) 13. (ona) Tylko trochę (śmieszyć) mnie ta cała sytuacja. 14. (ty, ja) Piotrze, czy (lubić) patrzeć, jak (cierpieć)? 15. (ja) 16. (ty) Więc (zrobić) coś wreszcie? 17. (ja) Właśnie o tym (myśleć). 18. (ja, ty) (widzieć), że doskonale się (bawić). Dlaczego (kpić)? Nie (kpić). Przecież nie (patrzeć). czas na czasownik_2011.p65 19 2011-04-01, 12:59 19 19. (ty) 20. (ty) 21. (ty) 22. (ty) 23. (ja) Chyba nie (mówić) tego poważnie? To dlaczego nic nie (robić)? Dlatego, że........ Dlatego, że ty też (bać się) myszy. Prawda? Czemu (milczeć)? (wstydzić się). 9 Proszę wyjaśnić znaczenie poniższych zwrotów i określeń. 1. Tam, gdzie diabeł mówi „Dobranoc”. 2. Gubić kilogramy. 3. Widzieć tylko czubek własnego nosa. 4. Robić dobrą minę do złej gry. 5. Bać się własnego cienia. Koniugacja II −ę −isz/−ysz −i/−y −imy/−ymy −icie/−ycie −ą np. widzę widzimy słyszę słyszymy widzisz widzicie słyszysz słyszycie widzi słyszy słyszą lub widzą 20 czas na czasownik_2011.p65 20 2011-04-01, 12:59 Tak czy nie? 3 Tak bardzo Cię kocham! Przecież możesz to czytać w mo− ich oczach. Jesteś Krystyno pierwszą kobietą, przed którą klękam. Dlatego teraz i tutaj pytam: Czy mam szansę na wspólne życie z Tobą? Znasz mnie już tyle lat. Masz więc świa− domość, że tylko ja dam Ci prawdziwą miłość, spokojne życie i dobrobyt. Do tego wszystkiego świetnie gram na akordeonie. W domu sam bez trudu naprawiam instalacje elektryczne i hydrauliczne. Sprzątam bardzo dokładnie. Kiedy mam kłopoty, nie sięgam jak inni mężczyźni po alkohol. Nie uciekam od trudności, lecz odważnie sta− wiam im czoło. Przyznasz też, że bardzo dbam o swój wygląd. Ubieram się modnie i elegancko. Uprawiam sport. Gram w szachy i doskonale pływam. Znam się również na sztuce i literaturze. Czytam tylko klasykę. Zachwycam się malarstwem i rzeźbą awangardową. Ale bardzo dokucza mi samotność. Znam wprawdzie wiele kobiet i czasem nawet z kimś się spotykam. To jednak nie ma znaczenia, bo ja – Roman Nowak, czekam na Ciebie, Krystyno Kowalska! A Ty zmuszasz mnie, bym czekał bez koń− ca. Zawsze ozięble mnie witasz i zawsze zbyt szybko żegnasz. Nie odpo− wiadasz na moje listy. Chętnie sprzeczasz się ze mną. Teraz też bardziej zachwycasz się tym prezentem niż mną. Po prostu zamykasz mi drogę do szczęścia. Ale nie możesz zamknąć mi ust. Dlatego uparcie powta− rzam, że Cię kocham. Przyznasz, że stawiam sprawę jasno i otwarcie. Więc tak, czy nie? czas na czasownik_2011.p65 21 2011-04-01, 12:59 21
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Czas na czasownik
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: