Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00388 009137 11212474 na godz. na dobę w sumie
Czas pracy – praktyczne rozliczenia - ebook/pdf
Czas pracy – praktyczne rozliczenia - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Infor Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7440-924-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

W książce szczegółowo omówiono zagadnienia związane z problematyką czasu pracy, np.: wymiar i rozkłady czasu pracy, systemy czasu pracy, praca w niedziele i święta, praca w godzinach nadliczbowych. Całość wzbogacona licznymi przykładami.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

BOŻENA LENART – PRAKTYCZNE ROZLICZENIA MAŁGORZATA PODGÓRSKA CZAS PRACY ISBN 978-83-7440-924-7 SpiS treści Wstęp ............................................................................................................................... 4 Okresy Wliczane i nieWliczane dO czasu pracy ............................... 5 Pozostawanie w dyspozycji pracodawcy ....................................................................... 5 Świadczenie pracy ......................................................................................................... 7 Czas szkoleń w godzinach rozkładowych i szkolenie bhp ........................................... 8 Przerwy na karmienie dziecka ...................................................................................... 9 Badanie lekarskie .......................................................................................................... 10 Przestój .......................................................................................................................... 11 Przerwy w pracy ........................................................................................................... 12 Przerwy w skróconym czasie pracy .............................................................................. 13 Dyżur pracowniczy ........................................................................................................ 13 Czas dojazdu do pracy ................................................................................................... 15 Czas przemieszczania się w podróży służbowej ........................................................... 16 Pozostawanie w zakładzie pracy bez wiedzy pracodawcy ........................................... 17 Przerwa na zjedzenie posiłku lub załatwienie prywatnych spraw ................................ 18 Przerwa w przerywanym systemie czasu pracy ............................................................ 18 Usuwanie następstw wadliwie wykonanej pracy .......................................................... 19 nOrmy czasu pracy ............................................................................................... 20 ustalanie Wymiaru czasu pracy ................................................................... 21 Ustalanie czasu pracy pracowników zatrudnionych na część etatu .............................. 23 Dni wolne od pracy – dopuszczalność pracy w niedziele i święta ............................... 24 Okresy OdpOczynku dObOWegO i tygOdniOWegO .............................. 27 Odpoczynek dobowy ..................................................................................................... 27 Odpoczynek tygodniowy ............................................................................................... 28 Praca nadliczbowa nie może naruszać odpoczynku ..................................................... 29 systemy czasu pracy ............................................................................................. 29 Podstawowy system czasu pracy ................................................................................... 29 System równoważnego czasu pracy ............................................................................... 30 Czas pracy przy dozorze urządzeń ................................................................................ 31 Czas pracy przy pilnowaniu .......................................................................................... 31 Praca w ruchu ciągłym .................................................................................................. 32 Przerywany czas pracy .................................................................................................. 33 Zadaniowy czas pracy ................................................................................................... 34 System skróconego tygodnia pracy ............................................................................... 34 System pracy weekendowej ........................................................................................... 35 Skrócony czas pracy ...................................................................................................... 36 2 20 października 2016 r. Czas pracy – praktyczne rozliczenia rOzkłady czasu pracy ........................................................................................ 36 Konieczność zachowania przepisów o dobie pracowniczej .......................................... 36 Pracownicy chronieni .................................................................................................... 37 Praca w porze nocnej .................................................................................................... 37 Indywidualne rozkłady czasu pracy .............................................................................. 39 ruchOmy czas pracy ............................................................................................. 40 Okresy rOzliczeniOWe czasu pracy .......................................................... 41 ustalenie systemóW, rOzkładóW i OkresóW rOzliczeniOWych czasu pracy ................................................................................................................ 43 Okresy rozliczeniowe w systemie równoważnym 3- i 4-miesięczne ............................ 43 Maksymalnie 12-miesięczny okres rozliczeniowy ........................................................ 43 System pracy weekendowej i skróconego tygodnia pracy ............................................ 48 System przerywanego czasu pracy ............................................................................... 48 Ruchomy czas pracy ...................................................................................................... 48 ObOWiązki pracOdaWcóW W zakresie spOrządzania harmOnOgramóW czasu pracy ...................................................................... 51 czas pracy kadry kierOWniczej ................................................................... 52 praca W gOdzinach nadliczbOWych .......................................................... 53 Przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy w systemie równoważnym .................. 54 Naruszenie doby pracowniczej a nadgodziny ............................................................... 55 Więcej niż jeden stosunek pracy a praca nadliczbowa ................................................. 56 Ustalenie przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy .......................... 57 Odpracowywanie wyjść prywatnych po zmianie przepisów ......................................... 60 Dopuszczalność pracy w godzinach nadliczbowych .................................................... 61 Polecenie pracy nadliczbowej ....................................................................................... 61 Limity pracy w godzinach nadliczbowych ................................................................... 64 Zasady rekompensaty pracy nadliczbowej .................................................................... 65 Niepełny wymiar czasu pracy a praca w godzinach nadliczbowych ............................ 68 Dodatek do wynagrodzenia jak za pracę nadliczbową ................................................. 69 Ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych .............................................................. 70 rekOmpensOWanie dOdatkOWej pracy ...................................................... 71 Praca w tzw. wolne soboty ............................................................................................ 71 Rekompensowanie pracy w niedziele i święta .............................................................. 73 Rekompensowanie pracy w tzw. inne dni harmonogramowo wolne od pracy ............. 77 Rekompensowanie pracy nadliczbowej kadry kierowniczej ........................................... 78 eWidencja czasu pracy ....................................................................................... 79 20 października 2016 r. 3 Czas pracy – praktyczne rozliczenia czaS pracy – praktyczne rozliczenia WStęp Jednym z podstawowych obowiązków pracodawców jest organizowanie, rozliczanie i ewi- dencjonowanie czasu pracy pracowników. Czas pracy to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykony- wania pracy. Generalnie czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Pracownikowi ponadto przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprze- rwanego odpoczynku. W każdym tygodniu pracownik ma także prawo do co najmniej 35 go- dzin nieprzerwanego odpoczynku. Przepisy prawa pracy dopuszczają stosowanie różnych systemów czasu pracy. Różnią się one długością dobowego wymiaru czasu pracy, okresami rozliczeniowymi i innymi cechami, charakterystycznymi dla danego systemu. Systemy czasu pracy pracodawcy wprowadzają zgodnie ze swoimi potrzebami. Muszą przy tym jednak ściśle stosować się do przepisów pra- wa pracy. W przypadku stosowania przepisów o czasie pracy pracodawcy często popełniają błędy. Błędne rozliczanie czasu pracy pracowników będzie nie tylko naruszeniem przepisów o cza- sie pracy i wynagrodzeniach, ale może również powodować konieczność wypłaty zaległych wynagrodzeń. Samo naruszenie przez pracodawców przepisów o czasie pracy jest zagrożone grzywną w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł. 4 20 października 2016 r. Czas pracy – praktyczne rozliczenia okreSy Wliczane i nieWliczane do czaSu pracy Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakła- dzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 ustawy – Kodeks pracy; dalej: k.p.). pozostawanie w dyspozycji pracodawcy Pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy, gdy zachowuje się zgodnie z celem stosunku pracy, czyli: świadczy umówioną pracę albo pozostaje w gotowości do pracy, utrzymując kontakt z pracodawcą w oczekiwaniu na jego wskazówki i polecenia. Wliczanie do czasu pracy poszczególnych okresów niewykonywania pracy oznacza, że pra- cownikowi przysługuje za ten czas wynagrodzenie obliczane tak, jakby w tym czasie pracował. Wątpliwości powoduje to, które okresy wliczać do czasu pracy. W szczególności dotyczy to tych okresów, w czasie których pracownik nie wykonuje swojej podstawowej pracy. Przepisy Kodeksu pracy nie precyzują, co oznacza sformułowanie „w dyspozycji praco- dawcy”. Wiadomo jednak, że pozostawanie pracownika w dyspozycji pracodawcy jest co do zasady jego czasem pracy. Pojęcie to należy zatem rozumieć jako wykonywanie przez pra- cownika poleceń wydawanych przez przełożonego (pracodawcę), a jeżeli nawet ich nie wy- konuje, to w każdej chwili jest gotowy do ich wykonywania. Za czas pracy należy więc uznać również czas, w którym pracownik oczekuje na zlecenie wy- konywania zadań służbowych i chce je wykonywać oraz gdy zgłasza swoją gotowość do pracy, jednak nie może wykonywać obowiązków służbowych z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. pozostawanie w dyspozycji pracodawcy to świadczenie pracy umówionego rodzaju, a także sytuacje, gdy pracownik nie świadczy pracy z przyczyn od siebie niezależnych, ale pozostaje w gotowości do jej świadczenia. Przykład Pracownik zatrudniony w firmie produkcyjnej ma rozkładowe godziny pracy od 6.00 do 14.00 od poniedziałku do piątku. W środę stawił się o godz. 6.00 w ubraniu roboczym w hali produkcyjnej przy stanowisku, gdzie codziennie świadczy pracę. Pracownik zgłosił zatem gotowość do pracy w godzinach pracy zgodnych ze swoim grafikiem i pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Przykład Pracownik zgodnie z rozkładem czasu pracy ma pracować w godzinach 9.00–17.00, jednak ze względów komunikacyjnych (podwożenie do pracy przez współmałżonka) stawia się na stanowi- sku pracy zwykle już ok. godz. 8.30, a wychodzi z pracy ok. godz. 17.30. Jednak jego czas pracy należy liczyć od godz. 9.00 do godz. 17.00, bowiem pracodawca nie oczekuje od pracownika dys- 20 października 2016 r. 5 Czas pracy – praktyczne rozliczenia pozycyjności od godz. 8.30 i do 17.30, tylko pracownik z własnej woli stawia się do pracy wcześniej i wychodzi z niej później. Nie ma to żadnego związku z potrzebami pracodawcy, a jest motywowa- ne jedynie okolicznościami leżącymi po stronie pracownika. Nie stoi temu na przeszkodzie, że u pra- codawcy funkcjonuje elektroniczny system ewidencji godzin – wykazuje on bowiem jedynie czas przebywania pracownika (i każdej innej osoby) na terenie zakładu pracy, a nie czas pracy. Pozostawaniem w dyspozycji pracodawcy będzie także np. sytuacja, w której pracownik powstrzyma się od wykonywania pracy i niezwłocznie zawiadomi o tym przełożonego, jeże- li warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bez- pośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo jeśli wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom (art. 210 k.p.). Takie stanowisko po- twierdził również Sąd Najwyższy w wyroku z 27 stycznia 2009 r. (II PK 140/08, Lex nr 491567) orzekając, że: „pozostawanie w dyspozycji” w rozumieniu art. 128 § 1 Kodeksu pracy wymaga przebywania (fizycznej obecności) w zakładzie pracy lub innym miejscu, które w zamyśle pracodawcy jest wyznaczone (przeznaczone) do wykonywania pracy. Przykład W czasie remontu starej kamienicy doszło do uszkodzenia rur doprowadzających gaz. Pracownik pracujący przy remoncie przerwał pracę i natychmiast zawiadomił o tym kierownika robót, uzna- jąc, że doszło do bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia jego oraz innych osób. Przełożony wezwał na miejsce pogotowie gazownicze w celu ustalenia uszkodzeń i podjęcia działań mają- cych na celu usunięcie zagrożenia. Pracownik, mimo że przerwał pracę, to nadal pozostawał w dyspozycji pracodawcy i jego zachowanie należy uznać za prawidłowe. Za ten czas zachowuje on prawo do wynagrodzenia. Wyłączenie dyspozycyjności pracownika Pracownik nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy w przypadku: ■■ zaistnienia obiektywnych okoliczności – np. uzyskania zwolnienia lekarskiego, korzystania z urlopu wypoczynkowego lub z dni opieki nad chorym członkiem rodziny, ■■ przyczyn leżących po stronie pracownika czy zawinionych przez niego – np. stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwym, co wyklucza możliwość dopuszczenia go do pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z 11 kwietnia 2000 r. (I PKN 586/99, OSNP 2001/18/556) stwierdził, że stawienie się pracownika w miejscu wykonywania pracy w stanie nietrzeźwości wyklucza zarówno możliwość świadczenia przez niego pracy, jak też pozostawania w gotowo- ści do jej świadczenia. pracownik, który stawił się do pracy w stanie nietrzeźwym, nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy. 6 20 października 2016 r. Czas pracy – praktyczne rozliczenia Podobnie należy uznać, że stawienie się do pracy w stanie odurzenia innymi niż alkohol substancjami, np. lekami psychotropowymi albo narkotykami powoduje, że pracownik nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Jednakże należy mieć na względzie, że udowodnienie przez pracodawcę, iż faktycznie pracownik był pod wpływem np. narkotyków, jest o wiele trudniejsze niż w przypadku nietrzeźwości, choćby z uwagi na brak występowania charakte- rystycznych objawów, takich jak zataczanie się czy zapach alkoholu. Zachowanie pracownika może zostać ocenione jako niepozostawanie w dyspozycji praco- dawcy również wtedy, gdy jest on wprawdzie w zakładzie pracy, ale celowo i bez podstawy prawnej odmawia świadczenia pracy lub w ogóle nie wyraża gotowości do pracy (bo np. zaj- muje się załatwianiem swoich prywatnych spraw). świadczenie pracy Czas pracy rozpoczyna się z chwilą podjęcia wykonywania obowiązków służbowych, kiedy pracownik jest zarówno w fizycznej, jak i w psychicznej dyspozycji pracodawcy. Chodzi tu nie tylko o faktyczne podjęcie wykonywania konkretnych zadań, lecz także o czynności przygoto- wawcze, np. dojazd do klienta lub przejęcie zmiany w zakładzie produkcyjnym. Potwierdzają to wyroki Sądu Najwyższego. W wyroku z 4 lipca 1978 r. (I PR 45/78, OSNC 1979/1-2/16) Sąd orzekł, że czas podróży sanitariusza zatrudnionego w dziale pomocy doraźnej, któremu zlecono odwiezienie chorego karetką pogotowia do jednostki społecznej służby zdrowia położonej poza siedzibą zakładu pracy, niezbędny do wykonania zlecenia i powrotu do zakładu pracy, należy uważać za czas pracy. Zgodnie natomiast z wyrokiem Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2008 r. (I PK 107/08, OSNP 2010/11-12/133) czas pracy w rozumieniu art. 128 Kodeksu pracy rozpoczyna się od wyjazdu z mieszkania (...) pracownika handlowego w sytuacji, gdy pracodawca nie zorganizował dla niego żadnego miejsca, które mogłoby być traktowane jako zamiejscowa siedziba pracodawcy, a praca polegała w całości na wykonywaniu zadań w placówkach handlowych, do których pracownik dojeżdżał samochodem z zajmowanego przez siebie mieszkania; czas ten obejmuje również powrót do mieszkania po wykonaniu zasadniczego zadania pracowniczego. Przepisy nie wskazują wprost, czy do czasu pracy powinno się wliczać np. czas na przekazanie pracy pracownikom kolejnej zmiany, czas na dojście od bramy zakładu do stanowiska pracy albo posprzątanie stanowiska pracy. Kwestie te powodują wątpliwości interpretacyjne. Czynności przygotowawcze a czas pracy W praktyce czynności przygotowawcze można podzielić na: ■■ czynności polegające na przygotowaniu się pracownika do pracy (np. dojście do stanowiska pracy lub przygotowanie sobie ciepłego napoju przed przystąpieniem do pracy) – których nie wliczamy do czasu pracy, ■■ czynności polegające na przygotowaniu stanowiska pracy (np. przeliczenie przez kasjerkę ban- ku gotówki i przygotowanie kasy czy pobranie narzędzi do pracy), a także na posprzątaniu sta- nowiska pracy (jeżeli należy to do obowiązków pracownika) – które wliczamy do czasu pracy. 20 października 2016 r. 7 Czas pracy – praktyczne rozliczenia O umówionej godzinie pracownik powinien być już przygotowany do pracy i rozpocząć jej świadczenie, a przygotowania powinny nastąpić przed godziną rozpoczęcia pracy. Nato- miast czas niezbędny do przygotowania stanowiska pracy, tak aby świadczenie pracy było w ogóle możliwe (np. przekazanie zmiany, przekazanie spraw bieżących czy rozliczenie kasy), powinien zostać wliczony do czasu pracy – nie są to bowiem w istocie czynności przy- gotowawcze, ale świadczenie pracy. Bez wykonania określonych czynności świadczenie wła- ściwej pracy nie byłoby możliwe lub byłoby utrudnione. za czas pracy można uznać także wykonywanie przez pracownika czynności przygotowawczych do pracy. Przykład Pracownik sklepu spożywczego przychodzi do pracy o godzinie 5.30, mimo że sklep jest otwie- rany o godz. 6.00. Przed otwarciem sklepu pracownik musi przyjąć od dostawców i rozłożyć na półkach świeży towar oraz uruchomić kasę. Czas poświęcony przez pracownika na te czynności będzie wliczany do czasu pracy, gdyż bez ich wykonania otwarcie sklepu byłoby niemożliwe. czas szkoleń w godzinach rozkładowych i szkolenie bhp Szkolenia odbywane przez pracownika (na podstawie skierowania pracodawcy) w godzinach pracy wynikających z jego harmonogramu podlegają wliczeniu do czasu pracy. Natomiast czas szkolenia odbywanego poza godzinami pracy lub w dniu rozkładowo wolnym od pracy dla pracownika nie jest wliczany do jego czasu pracy. Jeśli szkolenie pracownika jest organizowane w godzinach poza rozkładem jego czasu pracy, pracownik ma obowiązek przed szkoleniem świadczyć pracę zgodnie z obowiązują- cym go rozkładem czasu pracy. Przykład Pracodawca postanowił przeszkolić swoich pracowników z zarządzania czasem pracy. Ponie- waż chciałby, aby wszyscy zatrudnieni wzięli udział w szkoleniu trwającym 4 godziny, zatrudnił trenera, który przeprowadzi szkolenie w siedzibie firmy. Pracownicy będą uczestniczyli w szkole- niu w czterech turach. Czas szkolenia przypadnie w ich „grafikowych” godzinach pracy. Mimo że w tym czasie pracownicy nie będą faktycznie świadczyć pracy, pozostają w dyspozycji praco- dawcy i będą mieli ten czas wliczony do czasu pracy. Jeżeli pracownik bierze udział w szkoleniu na polecenie pracodawcy (czyli jest ono obo- wiązkowe) i szkolenie odbywa się poza rozkładowymi godzinami pracy pracownika, wówczas 8 20 października 2016 r.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Czas pracy – praktyczne rozliczenia
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: