Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00161 005703 11251177 na godz. na dobę w sumie
Czas pracy kierowców. Zagadnienia prawne i praktyczne - ebook/pdf
Czas pracy kierowców. Zagadnienia prawne i praktyczne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-199-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Magdalena Barbara Rycak doktor nauk prawnych; radca prawna specjalizująca się w prawie pracy ze szczególnym uwzględnieniem problematyki czasu pracy, w tym czasu pracy kierowców. W latach 2002 2015 przeprowadziła około 100 szkoleń z zakresu czasu pracy kierowców. Jest autorką ponad 100 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym m.in.: Wymiar i rozkład czasu pracy (2007), Planowanie i rozliczanie czasu pracy (2009), Ustawa o czasie pracy kierowców. Komentarz (2009).

Książka stanowi kompleksowe omówienie całości problematyki dotyczącej czasu pracy kierowców. Prawidłowe planowanie i rozliczanie czasu pracy to jedno z najtrudniejszych zadań, przed którymi stoją pracodawcy zatrudniający kierowców. Autorka omawia tę kwestię ze szczególnym uwzględnieniem
m.in. takich zagadnień jak:
podróże służbowe kierowców,
planowanie przerw w czasie pracy i w czasie prowadzenia pojazdu,
planowanie okresów dobowego i tygodniowego odpoczynku oraz
planowanie okresów dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu.

Publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla przedsiębiorców z branży transportowej, prawników zajmujących się czasem pracy kierowców, a także pracowników działów kadr rozliczających czas pracy kierowców.

Problematyka czasu pracy kierowców jest bardzo istotna z praktycznego punktu widzenia, a do tej pory nie została w doktrynie opracowana. Kompleksowe, kompetentne i jednocześnie komunikatywne przedstawienie tej problematyki powinno być przydatne dla wielu przedsiębiorstw, które w charakterze działalności głównej lub ubocznej zatrudniają kierowców, do których przepisy te mają zastosowanie .
Dr hab. Monika Latos-Miłkowska
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Czas pracy kierowców Zagadnienia prawne i praktyczne Magdalena Barbara Rycak WARSZAWA 2015 Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego w Warszawie Stan prawny na 1 grudnia 2015 r. Recenzent Dr hab. Monika Latos-Miłkowska Wydawca Wydawca Redaktor prowadzący Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Opracowanie redakcyjne Kinga Zając Opracowanie redakcyjne Łamanie JustLuk Projekt gra czny okładki i stron tytułowych Łamanie JustLuk Łukasz Drzewiecki, Justyna Szumieł, Krzysztof Drzewiecki Zdjęcie na okładce fotolia//poliki Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁ ASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl PLK IB ��K © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2015 ISBN: 978-83-264-9895-4 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2013 Wydane przez: ISBN: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich Wydane przez: 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 Wolters Kluwer SA tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 www.wolterskluwer.pl tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 księgarnia internetowa www.profinfo.pl e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Spis treści Wykaz skrótów ........................................................................................ Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców ..................... 1.1. Źródła regulacji czasu pracy kierowców ............................................. 1.2. Zakres regulacji ustawy o czasie pracy kierowców .............................. 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 ....................................... 1.4. Zakres regulacji Umowy AETR .......................................................... Rozdział 2. Najważniejsze pojęcia i instytucje dotyczące pracy kierowców .. 2.1. Pojęcie transportu drogowego ........................................................... 2.2. Pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego ................................... 2.3. Pojęcie przewozu drogowego i przewozu regularnego ....................... 2.4. Pojęcie stanowiska pracy kierowcy oraz tygodnia ............................... 2.5. Podróż służbowa kierowcy ................................................................ 2.6. Przestój ............................................................................................ Rozdział 3. Najważniejsze pojęcia i instytucje dotyczące czasu pracy kierowców ............................................................................................... 3.1. Pojęcie czasu pracy kierowcy ............................................................. 3.2. Pojęcie dyżuru kierowcy ................................................................... 3.3. Okresy pozostawania do dyspozycji .................................................. 3.4. Pięciodniowy tydzień pracy .............................................................. 3.5. Doba pracownicza ............................................................................ 3.6. Norma czasu pracy ........................................................................... 3.7. Przeciętna tygodniowa norma czasu pracy ......................................... 3.8. Okres rozliczeniowy ......................................................................... 3.9. System czasu pracy ........................................................................... 3.10. Przerywany czas pracy ...................................................................... Rozdział 4. Okresy odpoczynku od pracy i przerwy w pracy ..................... 4.1. Odpoczynek dobowy ........................................................................ 9 13 13 15 18 26 33 33 34 34 35 36 48 53 53 56 58 59 60 63 63 64 65 65 69 69 5 Spis treści 4.1.1. Pojęcie dziennego okresu odpoczynku ..................................... 4.1.2. Odpoczynek dobowy kierowców podlegających wyłącznie przepisom ustawy o czasie pracy kierowców ............................ 4.1.3. Odpoczynek dzienny kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające przepisom rozporządzenia nr 561/2006 .... 4.1.4. Odpoczynek dzienny kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające Umowie AETR ....................................... 4.2. Odpoczynek tygodniowy .................................................................. 4.2.1. Odpoczynek tygodniowy kierowców podlegających wyłącznie przepisom ustawy o czasie pracy kierowców ............ 4.2.2. Odpoczynek tygodniowy kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające przepisom rozporządzenia nr 561/2006 ..................................................... 4.2.3. Odpoczynek tygodniowy kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające Umowie AETR ....................... 4.3. Przerwy w pracy i w prowadzeniu pojazdu ....................................... 4.3.1. Przerwy w pracy kierowców podlegających wyłącznie przepisom ustawy o czasie pracy kierowców ............................ 4.3.2. Przerwy w prowadzeniu pojazdu kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające przepisom rozporządzenia nr 561/2006 ..................................................... 4.3.3. Przerwy w prowadzeniu pojazdu kierowców wykonujących przewozy drogowe podlegające Umowie AETR ....................... Rozdział 5. Normy i systemy czasu pracy kierowców ................................ 5.1. Normy czasu pracy obowiązujące kierowców pozostających w stosunku pracy .............................................................................. 5.2. Systemy czasu pracy kierowców ........................................................ 5.2.1. Ustalanie systemów i rozkładów czasu pracy kierowców .......... 5.2.2. Podstawowy czas pracy ........................................................... 5.2.3. Równoważny czas pracy ......................................................... 5.2.4. Zadaniowy czas pracy ............................................................. 69 69 70 73 74 74 75 79 80 80 82 84 86 86 90 90 95 97 99 Rozdział 6. Praca w godzinach nadliczbowych .......................................... 103 6.1. Pojęcie pracy w godzinach nadliczbowych ......................................... 103 6.2. Praca w godzinach nadliczbowych w niepełnym wymiarze czasu pracy ....................................................................................... 108 6.3. Przesłanki dopuszczalności pracy w godzinach nadliczbowych ........... 110 6.4. Obowiązek pracy w godzinach nadliczbowych .................................. 112 6.5. Limity godzin nadliczbowych ............................................................ 114 6.6. Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych ....................... 115 6.6.1. Uwagi ogólne ......................................................................... 115 6 Spis treści 6.6.2. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych .............. 116 6.6.3. Czas wolny za pracę w godzinach nadliczbowych .................... 120 Rozdział 7. Praca w nocy .......................................................................... 123 7.1. Przyczyny odrębnej regulacji pracy w nocy ........................................ 123 7.2. Pora nocna i ograniczenia pracy kierowców w porze nocnej ................ 124 7.3. Rekompensowanie pracy w nocy ....................................................... 129 Rozdział 8. Praca w dni wolne od pracy .................................................... 132 8.1. Przypadki dopuszczalności pracy w niedziele i święta ........................ 132 8.2. Uprawnienia pracownika zatrudnionego w niedzielę ......................... 134 8.3. Uprawnienia pracownika zatrudnionego w święto ............................. 136 8.4. Praca w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy .......................................... 137 Rozdział 9. Planowanie i rozliczanie czasu pracy kierowców ..................... 141 9.1. Planowanie czasu pracy kierowców ................................................... 141 9.2. Rozliczanie czasu pracy kierowców ................................................... 144 Rozdział 10. Ewidencja czasu pracy i innych okresów występujących w pracy kierowców .................................................................................. 147 10.1. Ewidencja czasu pracy kierowców ..................................................... 147 10.2. Zaświadczenie o działalności kierowcy .............................................. 154 Rozdział 11. Czas prowadzenia pojazdu podlegającego przepisom rozporządzenia nr 561/2006 ...................................................................... 159 11.1. Dzienny czas prowadzenia pojazdu ................................................... 159 11.2. Tygodniowy czas prowadzenia pojazdu ............................................. 162 11.3. Dopuszczalne wyjątki dotyczące czasu prowadzenia pojazdu ............. 162 Rozdział 12. Czas pracy kierowców niepozostających w stosunku pracy .... 165 Bibliografia .............................................................................................. 169 Akty prawne ............................................................................................ 171 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców ................... 173 Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 ................................. 188 7 Spis treści Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ...................................................................... 218 Oświadczenie Rządowe z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy ................................................................ 241 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ...................... 264 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej ........................................ 402 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (wyciąg) ..................... 415 8 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne dyrektywa 97/67/WE dyrektywa 2002/15/WE k.c. k.p. pr. przew. rozporządzenie nr 543/69 rozporządzenie nr 3820/85 rozporządzenie nr 3821/85 – dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad roz- woju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, s. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, s. 71) – dyrektywa 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pra- cy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 80 z 23.03.2002, s. 35, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, s. 224) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe – – – (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 915) rozporządzenie Rady (EWG) nr 543/69 z dnia 25 marca 1969 r. w sprawie harmonizacji niektórych ustaw socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 77 z 29.03.1969, s. 49) rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grud- nia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepi- sów socjalnych odnoszących się do transportu drogo- wego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, s. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, s. 319) rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, 9 s. 8, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 1, s. 227) rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskie- go i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do trans- portu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, s. 1, z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorzą- dowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służ- bowej (Dz. U. poz. 167) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi za- trudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza grani- cami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywa- nia tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodze- nia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289 z późn. zm.) – – – – – Wykaz skrótów rozporządzenie nr 561/2006 r.p.s. / rozporządzenie w sprawie podróży służbowej r.p.s.p.g. r.t.c. r.w.n.p. u.c.p.k. Umowa AETR u.m.w. u.r.o.n. 10 – ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 z późn. zm.) – Umowa europejska sporządzona w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących mię- dzynarodowe przewozy drogowe (AETR) (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086, zał.) – ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wyna- grodzeniu za pracę (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2008) – ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) u.t.d. – ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.) Wykaz skrótów Czasopisma i publikatory – Monitor Prawa Pracy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych M.P.Pr. OSNAPiUS OSNC OSNP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych OSPiKA PiZS Rzeczpospolita DF – Rzeczpospolita Dobra Firma – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Praca i Zabezpieczenie Społeczne Inne NSA SA SN TS WSA – Naczelny Sąd Administracyjny – sąd apelacyjny – Sąd Najwyższy – Trybunał Sprawiedliwości – wojewódzki sąd administracyjny 11 1.1. Źródła regulacji czasu pracy kierowców Rozdział 1 Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców 1.1. Źródła regulacji czasu pracy kierowców Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, warunków pracy kierow- ców oraz ujednolicenie warunków konkurencji na rynku transportowym wymagały wprowadzenia odrębnych przepisów regulujących maksymal- ne okresy prowadzenia pojazdu, obowiązkowe okresy odpoczynku dobo- wego i tygodniowego, obowiązkowe przerwy w prowadzeniu pojazdu czy też czas pracy kierowców. Od 1 maja 2004 r. czas pracy kierowców zatrudnionych na pod- stawie stosunku pracy regulują przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 z późn. zm.). Ustawa ta została wprowadzona w związku z koniecz- nością wdrożenia dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 80 z 23.03.2002, s. 35, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Pol- skie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, s. 224) i równoczesnego wyłącze- nia z przepisów ustawy o czasie pracy kierowców postanowień wyni- kających z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odno- szących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985, s. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, s. 319), które 1 maja 2004 r., czyli z dniem uzyskania przez Rzeczpospo- litą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, stało się samoistnie obo- wiązującym aktem prawnym. Pierwsze regulacje dotyczące pracy kierowców i tachografów zo- stały wprowadzone w Unii Europejskiej rozporządzeniem Rady (EWG) nr 543/694 z dnia 25 marca 1969 r. (Dz. Urz. WE L 77 z 29.03.1969, s. 49). 13 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców W rozporządzeniu tym wprowadzono m.in. minimalny wiek dla kie- rowców, pomocników kierowców i konduktorów, ograniczenia dotyczą- ce ciągłego i dziennego czasu prowadzenia pojazdu, minimalny czas trwania i inne warunki dotyczące przerw oraz dziennych i tygodnio- wych okresów odpoczynku, wymóg zapisywania aktywności oraz pro- mowanie stosowania automatycznych systemów zapisu. Rozporządzenie to miało poprawić warunki socjalne pracowników transportu drogowe- go, zwiększyć bezpieczeństwo na drogach i rozwiązać problemy zwią- zane z konkurencją w transporcie drogowym, kolejowym i wodnym śródlądowym. Rozporządzenie nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych prze- pisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zostało wpro- wadzone 20 grudnia 1985 r. i uchyliło rozporządzenie nr 543/69. Z uwagi na ogólne sformułowania użyte w niektórych przepisach rozporządze- nia nr 3820/85, dotyczących czasu prowadzenia pojazdem, przerw i okre- sów odpoczynku kierowców uczestniczących w krajowym i międzyna- rodowym transporcie drogowym na terytorium Wspólnoty, wystąpiły trudności w zakresie wykładni, stosowania, egzekwowania i monito- rowania tych przepisów w jednolity sposób we wszystkich państwach członkowskich. Dla osiągnięcia celów tych przepisów pożądane było ich skuteczne i jednolite egzekwowanie, a także wprowadzenie jaśniejszych i prostszych przepisów, które byłyby łatwiejsze do zrozumienia1. Rozpo- rządzenie nr 3820/85 zostało uchylone przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, które weszło w życie z dniem 11 kwietnia 2007 r. Przy tworzeniu rozporządzenia nr 561/2006 legislatorom unijnym przyświeca- ła generalna zasada zwiększania ochrony socjalnej kierowców wykonują- cych przewozy drogowe, tak aby eliminować przyczyny ich niewyspania, zmęczenia i przepracowania. 1 Zob. pkt 3 i 4 preambuły rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, s. 1, z późn. zm.). 14 1.2. Zakres regulacji ustawy o czasie pracy kierowców 1.2. Zakres regulacji ustawy o czasie pracy kierowców Ustawa o czasie pracy kierowców określa: 1) czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosunku pracy; 1a) czas pracy przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy drogo- we, w rozumieniu art. 4 pkt 6a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o trans- porcie drogowym; 1b) czas pracy osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe, w rozumieniu art. 4 pkt 6a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, na jego rzecz; 2) obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów drogowych; 3) zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku, określonych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parla- mentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmo- nizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, oraz Umową europejską dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporzą- dzoną w Genewie dnia 1 lipca 1970 r.; 4) okresy prowadzenia pojazdów, obowiązkowe przerwy w prowadzeniu i gwarantowane okresy odpoczynku kierowców: a) zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, b) niebędących pracownikami – wykonujących przewozy regularne na trasach nieprzekraczających 50 km pojazdami, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 (art. 1 u.c.p.k.). Przepisy ustawy o czasie pracy kierowców należy stosować do wszyst- kich pracowników wykonujących zawód kierowcy, niezależnie od rodzaju prowadzonego pojazdu. Przepisy ustawy określające czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy mają do nich zastosowanie, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej (art. 5 u.c.p.k.). Zgodnie z art. 1 pkt 1 u.c.p.k. ustawa określa m.in. czas pracy kierow- ców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosun- ku pracy. Jednocześnie art. 2 pkt 2 u.c.p.k. wskazuje, że definicja legalna przewozu drogowego stosowana na użytek ustawy znajduje się w rozpo- 15 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców rządzeniu nr 561/2006. Zgodnie z art. 4 lit. a wskazanego rozporządzenia przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używany do przewozu osób lub rzeczy. Przepisy ustawy o czasie pracy kierowców znajdą zatem zastosowanie do wszystkich kierowców zatrudnionych w ramach stosunku pracy odby- wających taką podróż. Nie znajdą do nich zastosowania przewidziane w roz- porządzaniu wyłączenia, dotyczące m.in. przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą jest mniejsza niż 3,5 t, czy przewozu osób pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Takich wyłączeń ustawa o czasie pracy kierowców nie przewiduje2. Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy na stanowisku akwizyto- ra i prowadzące pojazd służbowy, a niezatrudnione na stanowisku kierow- cy, nie podlegają przepisom ustawy, ponieważ jej przepisy mają zastosowa- nie do kierowców zatrudnionych na takim stanowisku w ramach stosunku pracy. Akwizytorzy kierowcami nie są, co jest dość oczywiste3. Przykład Czy kierownika komórki organizacyjnej, a jednocześnie wykonującego pra- ce kierowcy obejmują regulacje ustawy o czasie pracy kierowcy? Jak ewiden- cjonować czas pracy pracownika zatrudnionego na łączonym stanowisku? Czy osobno rozliczać czas pracy jako kierownik, a osobno jako kierowca? Jeżeli kierownik zatrudniony jest na stanowisku kierowcy, to w zakresie czasu pracy obejmują go regulacje ustawy. Pracownika, który wykonuje pracę kie- rowcy, obowiązują przepisy ustawy o czasie pracy kierowców. Jeżeli pracow- nik ma w umowie o pracę wyszczególnione dwa rodzaje prac, to w ramach pełnego wymiaru czasu pracy część tego wymiaru należałoby rozliczać zgod- nie z przepisami kodeksu pracy jako kierownika wyodrębnionej jednostki or- ganizacyjnej, a część wymiaru jako kierowcy zgodnie z przepisami ustawy o czasie pracy kierowców. Przykład Kierowca zatrudniony na podstawie umowy o pracę pracuje osiem godzin dziennie od poniedziałku do piątku, zajmuje się wywożeniem odpadów ko- munalnych z gospodarstw domowych oraz firm (pracownik dziennie opróż- 2 Zob. pismo Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z dnia 16 października 2007 r., GNP-302-4560-464/07/PE, Rzeczpospolita DF 2007, nr 245, s. 3. 3 Wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r., VI SA/Wa 993/04, LEX nr 841874. 16 1.2. Zakres regulacji ustawy o czasie pracy kierowców nia 150 pojemników z domów prywatnych i jeden ze sklepu spożywczego). Czy pracownika obowiązuje ustawa o czasie pracy kierowcy i rozporządze- nie nr 561/2006? Kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który wykonuje wymie- nione w pytaniu przewozy (wywożenie odpadów komunalnych z gospodarstw domowych i z firm pojazdem powyżej 3,5 tony dopuszczalnej masy całkowitej) obowiązują zarówno przepisy ustawy o czasie pracy kierowców, jak i rozporzą- dzenia nr 561/2006. Jedynie przewozy pojazdami poniżej 3,5 tony dopuszczal- nej masy całkowitej oraz kierowcy niezatrudnieni na podstawie umowy o pracę będą wyłączeni zarówno z zakresu obowiązywania przepisów rozporządzenia nr 561, jak i u.c.p.k. Na podstawie art. 29 u.c.p.k. ze stosowania rozporządzenia 561 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłączono kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006. Należą do nich m.in. pojazdy używane w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpo- wodziową czy zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem (art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006). Pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, wywożące jednak zarówno odpady z gospo- darstw domowych, jak i podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, nie podlegają wyłączeniu z przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Należy przy tym zauważyć, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 wprowadzają definicję kierowcy, która nie znajduje zastosowania do usta- wy o czasie pracy kierowców, ponieważ przepisy tej ustawy nie odwołują się do definicji kierowcy z rozporządzenia. Zgodnie z art. 4 lit. c rozporzą- dzenia nr 561/2006 kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ra- mach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Ustawa o czasie pracy kierowców jest regulacją szczególną w stosunku do przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 u.c.p.k. w zakresie nieuregulowanym jej przepisami stosuje się przepisy kodeksu pracy. Zatem w razie braku regulacji danej kwestii w ustawie o czasie pracy kierowców zastosowanie znajduje bezpośrednio przepis kodeksu pracy. Sferą, w któ- rej przepisy kodeksu pracy znajdują w pełni swoje zastosowanie w spra- wach dotyczących czasu pracy kierowców-pracowników, jest ustalanie wy- nagrodzenia za godziny nadliczbowe, udzielanie czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych, ustalanie wymiaru i rozliczanie czasu pracy, a także praca w niedziele i święta (zasady jej zlecania i rekompensowania). W ustawie o czasie pracy kierowców uregulowane są także okresy pro- wadzenia pojazdów, obowiązkowe przerwy w czasie prowadzenia i gwa- rantowane okresy odpoczynku kierowców: 17 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców 1) zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, 2) niebędących pracownikami – wykonujących przewozy regularne na trasach nieprzekraczających 50 km pojazdami, o których mowa w rozporządzeniu nr 561/2006, a więc pojaz- dami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Tym ostatnim kierowcom poświęcony został odrębny rozdział 4a ustawy. Do części kierowców stosuje się zarówno przepisy ustawy o czasie pracy kierowców, jak i rozporządzenia nr 561/2006, do części tylko przepisy usta- wy, a do części – niezatrudnionej w ramach stosunku pracy – tylko przepisy rozporządzenia nr 561/2006. 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 Rozporządzenie nr 561/2006 ma na celu poprawę warunków socjalnych pracowników objętych jego zakresem, a także ogólną poprawę bezpieczeń- stwa drogowego. Służą temu głównie przepisy określające maksymalny dzienny, tygodniowy i przypadający w okresie każdych 2 kolejnych tygo- dni czas prowadzenia pojazdu, przepis zobowiązujący kierowcę do korzy- stania z regularnego tygodniowego okresu odpoczynku co najmniej raz na 2 tygodnie oraz przepisy przewidujące, że w żadnym przypadku dzienny okres odpoczynku nie powinien być krótszy niż nieprzerwany okres 9 go- dzin (zob. pkt 17 preambuły rozporządzenia nr 561/2006). Rozporządzenie nr 561/2006 stosuje się, niezależnie od kraju rejestracji pojazdu, do przewozu drogowego wykonywanego: 1) wyłącznie na terytorium Wspólnoty oraz 2) pomiędzy Wspólnotą, Szwajcarią i państwami będącymi stronami umo- wy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (zob. art. 2 ust. 2 rozporzą- dzenia nr 561/2006). Zakres przedmiotowy rozporządzenia nr 561/2006 obejmuje czas pro- wadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i okresów odpoczynku kie- rowców wykonujących zarówno przewóz drogowy rzeczy, jak i osób (art. 1 rozporządzenia nr 561/2006). Rozporządzenie nr 561/2006 obejmuje swoimi regulacjami przewóz dro- gowy, którym jest każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używany do przewozu osób lub rzeczy (zob. art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006). Definicję drogi pub- 18 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 licznej ustala każde państwo członkowskie. Podróż zaczyna się od przeję- cia pojazdu przez kierowcę i kończy się, kiedy kierowca przestaje sprawo- wać kontrolę nad pojazdem lub zaczyna się okres odpoczynku. W takim przypadku podróż może się składać z wielu krótszych podróży. W efekcie definicja ta włącza w zakres rozporządzenia także przewóz poza drogami publicznymi (np. na terenie prywatnym), jeżeli stanowi on część podróży obejmującej również przewóz po drogach publicznych w ciągu dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Przepisy rozporządzenia obejmują również przewozy drogowe odbywane pojazdem bez ładunku4. Podstawa zatrudnienia kierowcy nie ma znaczenia dla ustalenia, czy stosuje się do niego przepisy rozporządzenia nr 561/2006, czy też nie. Istotne jest ustalenie typu przewozu i to, jakim pojazdem taki kierow- ca kieruje. Kierowcą – w myśl przepisów rozporządzenia nr 561/2006 – jest przy tym osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiąz- ków jego prowadzenia w razie potrzeby (zob. art. 4 lit. c rozporządzenia nr 561/2006). Przepisy rozporządzenia nr 561/2006, a tym samym kontrola, mogą więc potencjalnie objąć nawet pasażera znajdującego się w pojeździe, który przebywa w nim w celu podjęcia jego prowadzenia. Jeżeli jednak osoba wykonująca zawód kierowcy znajduje się w pojeździe jako pasażer i nie pozostaje w gotowości do podjęcia jazdy, to nie podlega w ramach ta- kiej podróży przepisom rozporządzenia nr 561/2006. Jeżeli natomiast w po- jeździe znajdują się dwaj kierowcy (z 1-godzinną tolerancją na początku podróży), mogą powołać się na przepisy dotyczące załogi kilkuosobowej, w przeciwnym razie do obu kierowców stosuje się zasady dotyczące zało- gi jednoosobowej. W piśmie wystosowanym do Leaseurope przez Komisję Europejską zasugerowano, że prowadzenie pojazdów ciężarowych i osobowych nie wchodzi w zakres rozporządzenia nr 561/2006, jeżeli kierowca w ramach swojego zatrudnienia nie wykonuje nigdy przewozu towarów ani osób. Dotyczy to przede wszystkich dwóch grup: 1) kierowców zatrudnionych przez wypożyczalnie pojazdów do odbie- rania i dostarczania pustych pojazdów w ruchu drogowym lub prze- mieszczania pojazdów między lokalnymi oddziałami przedsiębiorstwa; 4 Zob. Wyjaśnienie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ułatwiające zharmonizowane egzekwowanie przepi- sów podczas kontroli drogowych, http://ec.europa.eu/transport/modes/road/social_provisions/doc/trace_ explanatory_text_pl.pdf, dostęp: 24.11.2015, s. 27. 19 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców 2) mechaników i techników, którzy mogą odbierać i dostarczać puste po- jazdy do celów napraw lub odbierać puste pojazdy do celów corocznych badań technicznych. W związku z powyższym, przy podejmowaniu decyzji, czy dany pojazd wchodzi w zakres rozporządzenia nr 561/2006, należy również wziąć pod uwagę status i czynności wykonywane przez kierowcę. Treść wskazanego pisma nie spotkała się z powszechną akceptacją ze strony państw człon- kowskich. Do każdego państwa członkowskiego z osobna należy decyzja, czy będzie ono przestrzegać jego treści5. Generalnie rozporządzenie nr 561/2006 ma zastosowanie do przewo- zu drogowego: 1) rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przycze- pą lub naczepą, przekracza 3,5 t lub 2) osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i prze- znaczonymi do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Pojazd musi być zaprojektowany do przewozu towarów lub osób i nor- malnie wykorzystywany do tego celu; dlatego np. żuraw jezdniowy lub sa- mochód betoniarka (nieprzewożąca betonu) są automatycznie wyłączone z zakresu rozporządzenia6. Wykaz pojazdów wyłączonych spod obowiązywania przepisów rozpo- rządzenia zawarty został w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006. Są to: I. Pojazdy, których się używa do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Należy przy tym zauważyć, że rozporządzenie nr 561/2006 nie zawie- ra definicji regularnych przewozów osób, lecz odsyła w art. 4 lit. n do po- jęcia usług przewozowych, zdefiniowanych w art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad mię- dzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz. Urz. WE L 74 z 20.03.1992, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 1, s. 306, z późn. zm.). Zgodnie ze wskazanym przepisem przez pojęcie usług regu- larnych należy rozumieć usługi polegające na przewozie osób w określo- nych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażero- wie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki; długość trasy przejazdu wynika z rozkładu jazdy za- łączonego do zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób. 5 Zob. tamże, s. 13. 6 Zob. tamże. 20 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 Do przewozów regularnych osób na trasie nieprzekraczającej 50 km znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 4a ustawy o czasie pracy kie- rowców, regulujące okresy prowadzenia pojazdów, obowiązkowe przerwy w prowadzeniu i gwarantowane okresy odpoczynku kierowców. II. Pojazdy lub zespoły pojazdów o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 7,5 t, używane do przewozu materiałów, sprzętu lub urzą- dzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy, które to pojazdy są używane wy- łącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem, że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. Przykład Czy pojazdy wykorzystywane jako lokalne sklepy na rynkach lokalnych zo- stały wyłączone spod obowiązywania przepisów rozporządzenia nr 561/2006? Pojazdy wykorzystywane jako lokalne sklepy na rynkach lokalnych lub do sprzedaży obwoźnej mogły być zwolnione z zasad dotyczących godzin pra- cy kierowcy na mocy art. 13 ust. 1 lit. f nieobowiązującego już rozporządze- nia nr 3820/85. Nie ma już takiej możliwości na podstawie rozporządzenia nr 561/2006. Kierowcy takich pojazdów nie pokonują dużych odległości ani nie prowadzą pojazdu przez wiele godzin, a ich główna działalność zawodowa nie polega na przewożeniu towarów, tylko na ich sprzedaży. Wyjaśnienie: Rozporządzenie nr 561/2006 w art. 13 ust. 1 lit. d tiret drugie zezwala na wy- łączenie pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t, które są używane do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy. Pojazdy takie są używane wyłącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem, że prowadzenie ta- kich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2005 r. w sprawie C-128/04 Postępowanie kar- ne Annic Andréa Raemdonck i Raemdonck ‑Janssens BVBA, LEX nr 219005, potwier- dza, że terminy „materiały lub sprzęt” obejmują nie tylko narzędzia i przyrzą- dy, lecz także towary niezbędne do wykonywania pracy stanowiącej główną działalność kierowcy danego pojazdu. W tym kontekście oznacza to, że po- jazdy wykorzystywane jako lokalne sklepy na rynkach lokalnych mogą być zwolnione na mocy tego artykułu, jeżeli pokonywana przez nie odległość nie przekracza 100 km od bazy i jeżeli prowadzenie pojazdu nie stanowi głównej działalności kierowcy. Trzeba jednak pamiętać, że zwolnienie to nie jest auto- matyczne, tylko podlega indywidualnej decyzji państwa członkowskiego, czy udzieli go ono na swoim terytorium7. 7 Zob. wyjaśnienie udzielone przez służby Komisji Europejskiej członkowi Parlamentu Patrickowi Doeringowi, pismo z dnia 12 listopada 2007 r. 21 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców III. Pojazdy, których dopuszczalna maksymalna prędkość nie przekra- cza 40 km/h. IV. Pojazdy, które są własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wy- najmowane przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą. Powyższe wyłączenie dotyczy pojazdów należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw członkowskich, Policji, Straży Gminnej lub Straży Miejskiej, straży pożarnej, a także pojazdy takich służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, jak: Biuro Ochrony Rządu, Straż Graniczna, służba celna czy zarząd dróg. Wyłączone spod obo- wiązywania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 są również pojazdy, któ- re na podstawie umowy najmu zostały przekazane w użytkowanie innym podmiotom przez te służby, pod tym jednak warunkiem, że przewóz jest wykonywany ze względu na realizację zadań tych służb i pod ich kontrolą8. Wyłączeniu w związku z wymienionym punktem nie podlegają auto- busy należące do wojska, przewożące np. dzieci żołnierzy zawodowych na obozy, kolonie itp., ponieważ takie przejazdy nie są wykonywane w związ- ku z zadaniami powierzonymi tym służbom. V. Pojazdy, które są używane w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdy używane w niehandlowym przewo- zie pomocy humanitarnej. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listo- pada 2002 r. w sprawie określenia dokumentów potwierdzających wykony- wanie przez przedsiębiorcę przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 199, poz. 1676) dokumentem potwierdzającym wykonywanie przez przedsiębiorcę prze- wozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klę- ski żywiołowej jest oświadczenie wystawione przez organizatora danego przewozu. Oświadczenie to powinno zawierać w szczególności: 1) oznaczenie jednostki będącej organizatorem przewozu, jej siedziby i adresu; 2) oznaczenie przedsiębiorcy wykonującego organizowany transport dro- gowy, jego siedziby i adresu; 8 Zob. R. Strachowska, Komentarz do rozporządzenia nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, LEX/el. 2011. 22 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 3) numery rejestracyjne pojazdów samochodowych wykonujących orga- nizowany przewóz; 4) termin organizowanego przewozu; 5) określenie rodzaju i zakresu organizowanego przewozu; 6) określenie trasy przejazdu po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku międzynarodowego transportu drogowego – również wskazanie przejść granicznych, przez które nastąpi przekroczenie gra- nicy państwowej. VI. Pojazdy specjalistyczne, które są używane do celów medycznych. Z reguły większość pojazdów medycznych nie przekracza dopuszczal- nej masy całkowitej 3,5 t, więc podlega ogólnemu wyłączeniu z przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Zdarzają się jednak pojazdy o większej masie, jak np. autobusy do wykonywania badań mammograficznych, które należy zakwalifikować jako specjalistyczne pojazdy używane do celów medycznych. Jak słusznie zauważa R. Strachowska, ponieważ przepisy rozporządze- nia nr 561/2006 oraz przepisy prawa krajowego nie definiują pojęcia pojaz- dów specjalistycznych używanych do celów medycznych, przez pojęcie to należy rozumieć „wszelkie pojazdy zawierające specjalistyczny sprzęt me- dyczny i służące do celów medycznych (w tym w szczególności do celów ra- townictwa medycznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 września 2006 r. o ratownictwie medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.))”9. VII. Pojazdy specjalistyczne pomocy drogowej, które poruszają się w promieniu 100 km od swojej bazy. VIII. Pojazdy, które są poddawane próbom drogowym do celów roz- woju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdy nowe lub przebudowane, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Wyłączenie to nie dotyczy przedsiębiorstw transportowych. Dotyczy natomiast producentów pojazdów ciężarowych. IX. Pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie- przekraczającej 7,5 t, które są używane do niehandlowego przewozu rzeczy. X. Pojazdy użytkowe o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z prze- pisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzysty- wane do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy. 9 Tamże. 23 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców Warunkiem wyłączenia od stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 jest niehandlowy charakter przewozu rzeczy. Niehandlowy przewóz w żaden sposób nie jest związany, nawet ubocznie, z prowadze- niem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego, tj. przewozu na potrzeby własne10. Ponadto, na podstawie art. 29 u.c.p.k., ze stosowania przepisów art. 5–9 rozporządzenia nr 561/200611 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wy- łączono kolejne kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozpo- rządzenia nr 561/2006. Należą do nich przewozy wykonywane: 1) pojazdami będącymi własnością organów publicznych lub wynajmowa- nymi przez nie bez kierowcy, w celu wykonywania przewozów drogo- wych, które nie stanowią konkurencji dla prywatnych przedsiębiorstw transportowych; 2) pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przed- siębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub ryba- ckie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa – wyłączenie to do- tyczy np. przetwórni ryb, owoców czy warzyw, spółdzielni rybackich, tartaków wykonujących przewozy na potrzeby własne; 3) ciągnikami rolniczymi i leśnymi używanymi w działalności rolniczej lub leśnej, w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, które jest właścicielem lub użytkownikiem takiego pojazdu; 4) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t, używanymi przez operatorów świadczących usługi powszechne określone w art. 2 pkt 13 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, s. 14, z późn. zm.) do dostarczania przesyłek w ramach usług po- wszechnych: a) przez operatorów świadczących usługi powszechne określone w art. 2 pkt 13 dyrektywy 97/67/WE do dostarczania przesyłek w ra- mach usług powszechnych lub 10 Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2011 r., III SA/Gd 432/11, LEX nr 1153914. 11 Są to przepisy dotyczące minimalnego wieku kierowców i konduktorów (art. 5 rozporządze- nia nr 561/2006), dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu (art. 6 rozporządzenia nr 561/2006), przerwy w prowadzeniu pojazdu (art. 7 rozporządzenia nr 561/2006), dziennego i ty- godniowego okresu odpoczynku (art. 8 i 9 rozporządzenia nr 561/2006). 24 1.3. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 b) do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy. Pojazdy takie są używane wyłącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem że prowadzenie takich pojaz- dów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy; 5) pojazdami poruszającymi się wyłącznie po wyspach o powierzchni nie- przekraczającej 2300 km2 w strefach, które nie są połączone z resztą te- rytorium kraju mostem, brodem lub tunelem przeznaczonym dla po- jazdów silnikowych; 6) pojazdami używanymi do przewozu rzeczy w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa, z napędem na gaz ziemny lub ciekły lub z na- pędem elektrycznym, o dopuszczalnej masie całkowitej, wraz z przy- czepami lub naczepami, nieprzekraczającej 7,5 t; 7) pojazdami używanymi do nauki jazdy i egzaminów w celu uzyskania prawa jazdy lub świadectwa kwalifikacji zawodowych, pod warunkiem że nie używa się ich do zarobkowego przewozu rzeczy lub osób; 8) pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz i elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, usługami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych oraz wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub tele- wizyjnych. Wyłączeniu będą podlegały przykładowo pojazdy przewożące pia- sek czy grys na podbudowę drogi, płyty betonowe na konstrukcję drogi, farbę na malowanie oznakowania drogi. Kierowca przewożą- cy taki ładunek powinien mieć przy sobie dokumenty potwierdza- jące, na który dokładnie remontowany czy budowany odcinek drogi go dostarcza; 9) pojazdami wyposażonymi w 10 do 17 miejsc siedzących, używanymi wyłącznie do niehandlowego przewozu osób; 10) specjalistycznymi pojazdami do przewozu wyposażenia cyrków i we- sołych miasteczek; 11) specjalnie wyposażonymi pojazdami szczególnego zastosowania, które w podstawowym zakresie służą celom edukacyjnym w czasie postoju; 12) pojazdami używanymi do odbioru mleka z gospodarstw rolnych oraz odwożenia do nich pojemników na mleko lub produktów mlecznych przeznaczonych na pasze zwierzęce. 25 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców Wyłączenie to dotyczy przykładowo spółdzielni mleczarskich czy za- kładów przetwórstwa mleczarskiego. Jego celem jest uchronienie mleka przed zepsuciem wskutek przedłużającego się transportu; 13) specjalistycznymi pojazdami do przewozu pieniędzy oraz/lub przed- miotów wartościowych; 14) pojazdami używanymi do przewozu odpadów lub tusz zwierzęcych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Przewozy tego typu są szczególnie nieprzyjemne dla kierowcy, ze względu na nieprzyjemny zapach i gromadzenie się różnego rodzaju insektów. Kierowca mógłby mieć również kłopoty ze znalezieniem od- powiedniego parkingu na czas przerwy; 15) pojazdami używanymi wyłącznie na drogach wewnątrz obiektów, ta- kich jak porty, obszary międzyportowe oraz terminale kolejowe; 16) pojazdami wykorzystywanymi do przewozu żywych zwierząt z go- spodarstw na miejscowe targowiska i z powrotem lub z targowisk do miejscowych rzeźni w promieniu do 100 km. Rozporządzenie nr 561/2006 stosuje się, niezależnie od kraju rejestracji pojazdu, do przewozu drogowego wykonywanego: 1) wyłącznie na terytorium Wspólnoty oraz 2) pomiędzy Wspólnotą, Szwajcarią i państwami będącymi stronami umo- wy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 2 ust. 2 rozporządze- nia nr 561/2006). 1.4. Zakres regulacji Umowy AETR Przepisy Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wyko- nujących międzynarodowe przewozy drogowe, zawartej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086, zał.) – zwanej dalej Umo- wą AETR12 – stosuje się, w miejsce rozporządzenia nr 561/2006, do między- narodowego transportu drogowego wykonywanego w części poza obsza- rami obowiązywania tego rozporządzenia13 do: 1) pojazdów zarejestrowanych we Wspólnocie lub w państwach będących stronami Umowy AETR, na całej trasie; 12 Ang. European Agreement Concerning the Work of Crews of Vehicles Engaged in Internatio- 13 Czyli poza terytorium Wspólnoty oraz poza Szwajcarią i państwami będącymi stronami umo- wy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. nal Road Transport. 26 1.4. Zakres regulacji Umowy AETR 2) pojazdów zarejestrowanych w państwie trzecim, niebędącym stroną AETR, tylko w odniesieniu do części trasy znajdującej się na terytorium Wspólnoty lub państw będących stronami AETR (art. 2 ust. 3 rozporzą- dzenia nr 561/2006). Wyrażenie „w części” oznacza tu, że część podróży odbyła się poza obszarem Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii. W trakcie przewozów podlegających AETR znajdują się pojazdy: 1) zarejestrowane w krajach spoza Unii Europejskiej będących stronami AETR, poruszające się na terenie Wspólnoty; 2) niepochodzące z Unii Europejskiej, AETR, Europejskiego Obszaru Go- spodarczego ani Szwajcarii, jeżeli poruszają się w krajach Unii Europej- skiej lub AETR; 3) zarejestrowane w Unii Europejskiej, Europejskim Obszarze Gospodar- czym lub Szwajcarii, jeżeli ich trasa wiedzie do lub z krajów AETR lub przez takie kraje. Umowa AETR w naszym kraju weszła w życie dnia 24 listopada 1999 r. po złożeniu przez Polskę dokumentu ratyfikacyjnego14. Od tego dnia stała się częścią krajowego porządku prawnego. Umowa AETR, ra- tyfikowana przez Polskę w dniu 15 maja 1992 r., nie była źródłem po- wszechnie obowiązującego prawa przed wejściem w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Umowę AETR stosuje się do pojazdów: 1) zarejestrowanych w Unii Europejskiej w państwach będących strona- mi Umowy AETR – na całej trasie; 2) zarejestrowanych w państwach spoza Umowy AETR – na części tra- sy przebiegającej na terenie Unii Europejskiej lub państw-stron Umo- wy AETR (zob. art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006). Następujące państwa stały się stronami umowy, składając dokumenty ratyfikacyjne lub przystąpienia bądź oświadczenia o sukcesji w niżej po- danych datach: 14 Oświadczenie rządowe z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Pol- ską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewo- zy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy (Dz. U. Nr 94, poz. 1087 z późn. zm.). 27 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców Państwo Data przystąpienia Andora Austria Azerbejdżan Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Republika Czeska Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Irlandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Luksemburg Łotwa Mołdawia Niderlandy Niemcy Norwegia Portugalia Federacja Rosyjska Rumunia Słowacja Słowenia 28 13 lutego 1997 r. 11 czerwca 1975 r. 16 sierpnia 1996 r. 30 grudnia 1977 r. 5 kwietnia 1993 r. 12 stycznia 1994 r. 12 maja 1995 r. 3 sierpnia 1992 r. 2 czerwca 1993 r. 30 grudnia 1977 r. 3 maja 1993 r. 16 lutego 1999 r. 9 stycznia 1978 r. 11 stycznia 1974 r. 3 stycznia 1973 r. 28 sierpnia 1979 r. 17 lipca 1995 r. 6 listopada 1996 r. 3 czerwca 1998 r. 30 grudnia 1977 r. 14 stycznia 1994 r. 26 maja 1993 r. 30 grudnia 1977 r. 9 lipca 1975 r. 28 października 1971 r. 20 września 1973 r. 31 lipca 1978 r. 8 grudnia 1994 r. 28 maja 1993 r. 6 sierpnia 1993 r. 1.4. Zakres regulacji Umowy AETR Państwo Data przystąpienia Szwecja Turkmenistan Uzbekistan Włochy Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej 24 sierpnia 1973 r. 18 września 1996 r. 22 października 1998 r. 28 grudnia 1978 r. 4 stycznia 1978 r. Do Norwegii, Islandii i Lichtensteinu mają zastosowanie przepisy roz- porządzenia nr 561/600, ponieważ państwa te należą do Europejskiego Ob- szaru Gospodarczego. Szwajcaria jest również stroną Umowy AETR i pomimo że nie jest pań- stwem członkowskim Unii Europejskiej, stosuje przepisy rozporządzenia nr 561/200615. Przykład Samochód ciężarowy zarejestrowany w Wielkiej Brytanii (z jednym kierowcą) realizuje dostawy do Republiki Czeskiej – do takiego przewozu zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia nr 561/2006. Samochód jest następnie wysy- łany do Rosji, żeby odebrać ładunek w celu dostarczenia go do Zjednoczonego Królestwa – wtedy stosuje się przepisy Umowy AETR16. Służba prawna Komisji WE doszła do wniosku, że pomimo iż brzmie- nie art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 może sugerować, że przewóz wykonywany przez pojazd jest decydującym czynnikiem przy określaniu przepisów mających zastosowanie, to w związku z art. 1 rozporządzenia nr 561/2006, stanowiącego, że to czynności kierowcy są przedmiotem re- gulacji tego aktu, przejazd rozpoczyna się wtedy, kiedy konkretny kierow- ca wsiada do pojazdu, a kończy się, kiedy ten kierowca kończy przewóz takim pojazdem. Dlatego – w tym kontekście – kiedy jest mowa o prze- wozach, dotyczy to przewozu konkretnego pojazdu z konkretnym kie- rowcą. Przykładowo, w przypadku pojazdu wykorzystywanego do prze- wozu towaru z Moskwy do Paryża przez Mińsk, gdy na całej trasie jest jeden kierowca, to powinien on stosować przepisy Umowy AETR. Z kolei 15 Zob. Wyjaśnienie rozporządzenia…, s. 20. 16 Tamże, s. 18. 29 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców jeżeli kierowca prowadzi pojazd z Moskwy do granicy z Polską, to powi- nien on stosować przepisy Umowy AETR. Drugi kierowca, który wsiada do pojazdu na granicy z Polską i pokonuje resztę trasy, powinien stoso- wać przepisy rozporządzenia nr 561/200617. Zakres przedmiotowy Umowy AETR jest szerszy niż rozporządzenia nr 561/2006. Poza zagadnieniami dotyczącymi czasu prowadzenia, przerw i odpoczynku Umowa AETR reguluje zasady stosowania i obsługi urządzeń rejestrujących czas prowadzenia pojazdu. W Unii Europejskiej kwestie te uregulowane są rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrują- cych stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 370 z 31.12.1985, s. 8, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 1, s. 227). Umowa AETR została niemal całkowicie dostosowana do rozporządze- nia nr 561/2006 dnia 26 września 2010 r. Planując kierowcy czas pracy, czas prowadzenia, przerwy w pracy i w prowadzeniu pojazdu, a także długość odpoczynku dobowego i tygo- dniowego, należy więc w pierwszej kolejności ustalić, które akty prawne mają do niego zastosowanie. Najtrudniejsze zadanie do wykonania mają przed- siębiorcy zatrudniający kierowców podlegających zarówno przepisom roz- porządzenia nr 561/2006, jak i ustawy o czasie pracy kierowców. Muszą oni prawidłowo ustalić zarówno czas prowadzenia, przerwy w prowadzeniu, okresy odpoczynku dobowego i tygodniowego, określone w rozporządze- niu, jak i czas pracy oraz przerwy w pracy, wynikające z przepisów ustawy. Obowiązujące przepisy przy planowaniu i rozliczaniu czasu pracy kierowców pozosta- jących w stosunku pracy w zależności od rodzaju przewozu i miejsca jego wykonywania Rodzaj przewozu Miejsce przewozu Stosowane akty prawne Unia Europejska – rozporządzenie – ustawa o czasie pracy kie- nr 561/2006 rowców poza Unią Europejską na te- renie państw obję- tych umową AETR – Umowa AETR – ustawa o czasie pracy kie- rowców przewóz drogowy rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przyczepą lub naczepą, przekracza 3,5 t przewóz drogowy rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przyczepą lub naczepą, przekracza 3,5 t 17 Tamże, s. 19. 30 1.4. Zakres regulacji Umowy AETR Rodzaj przewozu Miejsce przewozu Stosowane akty prawne przewóz drogowy rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przyczepą lub naczepą, nie przekracza 3,5 t przewóz drogowy osób, po- jazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i prze- znaczonymi do przewozu wię- cej niż 9 osób łącznie z kierowcą przewóz drogowy osób, po- jazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i prze- znaczonymi do przewozu wię- cej niż 9 osób, łącznie z kierowcą przewóz drogowy osób, po- jazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i prze- znaczonymi do przewozu do 9 osób, łącznie z kierowcą Unia Europejska i poza terenem Unii – ustawa o czasie pracy kie- rowców Unia Europejska – rozporządzenie – ustawa o czasie pracy kie- nr 561/2006 rowców poza Unią Europejską na te- renie państw obję- tych umową AETR – Umowa AETR – ustawa o czasie pracy kie- rowców Unia Europejska i poza terenem Unii – ustawa o czasie pracy kie- rowców Przykładowo do pracownika zatrudnionego na stanowisku kie- rowcy pojazdu o masie całkowitej do 3,5 t należy stosować wyłącznie ustawę o czasie pracy kierowców, która określa czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosun- ku pracy. Do kierowców prowadzących pojazd o masie powyżej 3,5 t, niebędących pracownikami, stosuje się wyłącznie przepisy rozporzą- dzenia nr 561/2006. Kierowców-pracowników, wykonujących przewo- zy drogowe objęte przepisami rozporządzenia, obowiązują zarówno przepisy tego rozporządzenia, jak i omawianej ustawy. Do kierow- cy pojazdu o masie do 3,5 t nie stosuje się przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Pracodawców zatrudniających kierowców pojazdów o masie do 3,5 t nie ograniczają w planowaniu czasu pracy: 1) 60-godzinna tygodniowa norma czasu pracy; 2) 30- lub 45-minutowa przerwa w pracy, o której mowa w art. 13 u.c.p.k.; 3) 10-godzinny dobowy wymiar czasu pracy w przypadku, gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, 31 Rozdział 1. Źródła i zakres regulacji czasu pracy kierowców 4) obowiązek uzyskania od kierowcy oświadczenia na piśmie o wymiarze zatrudnienia albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego praco- dawcy, o przeciętnej tygodniowej liczbie godzin wykonywanych prze- wozów drogowych lub innych czynności, na innej podstawie niż sto- sunek pracy, albo o ich niewykonywaniu (art. 22 u.c.p.k.). 32 2.1. Pojęcie transportu drogowego Rozdział 2 Najważniejsze pojęcia i instytucje dotyczące pracy kierowców 2.1. Pojęcie transportu drogowego Przez pojęcie transportu drogowego należy rozumieć transport dro- gowy w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogo- wym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. jako transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: 1) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocni- czo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warun- ków, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d.; 2) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie dzia- łalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami sa- mochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również ze- społy pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojaz- du, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 4 pkt 1 u.t.d.). Z kolei międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wy- konywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rze- czy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły po- jazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 4 pkt 2 u.t.d.). 33 Rozdział 2. Najważniejsze pojęcia i instytucje dotyczące pracy kierowców 2.2. Pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego Niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatne- go krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podsta- wowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: 1) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; 2) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania po- jazdami samochodowymi; 3) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzo- ne lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; 4) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych (zob. art. 4 pkt 4 u.t.d.). O tym, czy przewóz jest wykonywany na potrzeby własne, decy- duje m.in. to, kto zasiada za kierownicą pojazdu, a nie to, kto znajduje się w tym czasie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Czas pracy kierowców. Zagadnienia prawne i praktyczne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: