Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00245 006117 13640072 na godz. na dobę w sumie
Czy wszechświat się rozszerza? Wydanie 2 - ebook/pdf
Czy wszechświat się rozszerza? Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-2943-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> fizyka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka jest oryginalnym wprowadzeniem w historię kosmologii relatywistycznej lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku, w dzieje modeli wszechświata, opracowanych przez Einsteina, de Sittera, Friedmana i Lemaître'a. Głównym bohaterem tych rozważań czyni Eddington stałą kosmologiczną, która dość nieoczekiwanie odzyskała swoją pozycję w kosmologii początków XXI stulecia. Można tu również znaleźć zarys ekstrawaganckich poglądów Eddingtona na rolę podstawowych stałych fizycznych w poznawaniu natury kosmosu. To ważna lektura dla czytelnika interesującego się kosmologią, astrofizyką i astronomią, ale też fizyką teoretyczną i historią nauki.

Tekst książki Eddingtona poprzedza obszerny wstęp, który sytuuje rozważania angielskiego uczonego w rozległej panoramie kosmologii współczesnej, z jej wciąż nierozwiązanymi zagadkami natury kosmicznej ekspansji, ciemnej materii i ciemnej energii. Autorem wstępu jest Marek Demiański, profesor astrofizyki w Instytucie Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego, autor licznych prac z teorii względności, astrofizyki i kosmologii oraz monografii Astrofizyka relatywistyczna.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Eddington sklad:Eddington sklad 2/25/14 11:09 AM Page 39 Przedmowa Ksià˝ka niniejsza stanowi rozszerzonà wersj´ odczytu, który wyg∏osi∏em na zjeêdzie Mi´dzynarodowej Unii Astronomicznej w Cambridge (USA) we wrzeÊniu 1932 roku. Z tego odczytu zaczerpnà∏em materia∏ do trzech pre- lekcji radiowych, nadanych nieco póêniej przez rozg∏oÊnie amerykaƒskie. Zajmuj´ si´ tu rozwa˝anà obecnie przez Êwiat naukowy teorià, wed∏ug której materialny wszechÊwiat gwiazd i galaktyk gwiazd rozszerza si´, tak ˝e galaktyki oddalajà si´ od siebie, wype∏niajàc stale rosnàcy obszar. Teo- ria ta nie jest jednak dla mnie celem samym w sobie. Pos∏u˝´ si´ analogià z powieÊci kryminalnej: teoria odgrywa dla mnie nie rol´ przest´pcy, lecz tropu; natomiast „tajemniczà nieznajomà” jest sta∏a kosmiczna[1]. Zobaczy- my w rozdziale IV, ˝e inne metody wyznaczania tej sta∏ej prowadzà do tych samych wniosków co koncepcja rozszerzajàcego si´ wszechÊwiata. Zgod- noÊç ta budzi nadziej´, ˝e zbli˝a si´ chwila zdemaskowania sta∏ej kosmicz- nej, najbardziej mo˝e nieuchwytnego szczegó∏u w planie budowy Natury. Kwestia ta jest szczególnej wagi, gdy˝ znajduje si´ na pograniczu astro- nomii, teorii wzgl´dnoÊci i mechaniki falowej. Wszelki znaczàcy post´p w tej sprawie wp∏ynie powa˝nie na rozwój ka˝dej z trzech teorii. Zajmuj´ si´ pomys∏ami najÊwie˝szej daty. Byç mo˝e nasze obecne wia- domoÊci i poglàdy zmienià si´ wkrótce dzi´ki bie˝àcym badaniom teore- tycznym i doÊwiadczalnym. Móg∏by ktoÊ zatem twierdziç, ˝e za wczeÊnie jeszcze na omawianie tej sprawy w formie ksià˝kowej. A jednak uzna∏em, ˝e w awanturniczej powieÊci nauki mo˝e czytelnika zainteresowaç nie tyl- 39 Eddington sklad:Eddington sklad 2/25/14 11:09 AM Page 40 Czy wszechÊwiat si´ rozszerza? ko schwytanie i ukaranie przest´pcy, lecz równie˝ poszukiwanie Êladów i ich splatanie si´. Wyobraê sobie zatem, czytelniku, ˝e jeden z b∏àdzàcych detektywów, w po∏owie zaledwie Êledztwa, streszcza, co dotàd wykryto i w jakim kie- runku biegnà najwa˝niejsze nici. Czytasz jego sprawozdanie nie dlatego, ˝e uwa˝asz trop za w∏aÊciwy; pragniesz raczej zapoznaç si´ z jednym z ko- niecznych zapewne etapów na drodze do rozwiàzania zagadki. Inaczej ni˝ w powieÊci, w prawdziwym ˝yciu nie jest rzeczà wykluczonà, ˝e podejrze- nia padajà na w∏aÊciwà osob´. Tak czy inaczej, warto analizowaç i rozwi- jaç wspó∏czesny kierunek badaƒ. W poruszonych tu sprawach astronomicznych id´ na ogó∏ za teorià Le- maître’a[2]. Zachodzi wprawdzie rozbie˝noÊç mi´dzy naszymi poglàdami na ewolucj´ (por. s. 93), ale z mojego punktu widzenia jest ona ma∏ej wa- gi. Oprócz teorii Lemaître’a podano kilka innych wyjaÊnieƒ pozornego od- dalania si´ mg∏awic; stosunek mój do nich przedstawiam na stronie 94. Czytelnik przekona si´, ˝e ksià˝ka jest niejednolita pod wzgl´dem trud- noÊci; je˝eli przebrnie przez rozdzia∏ II, zgodzi si´ zapewne, ˝e dalej idzie coraz ∏atwiej. Stara∏em si´ wyjaÊniç wszystko jak najproÊciej. Niniejsza ksià˝ka nie jest jednak pomyÊlana jako wyk∏ad na wpó∏ popularny; nie wa- ha∏em si´ zatem – gdy tego wymaga∏o zagadnienie – zag∏´biç si´ w sprawy bardzo trudne. A˝eby upami´tniç chwil´ wyg∏oszenia odczytu, przepisuj´ tu pierwsze jego zdania: Zjazd nasz jest mi´dzynarodowy i dlatego wybra∏em sobie mi´dzynarodo- wy temat. B´d´ mówi∏ o pracach teoretycznych Einsteina[3] z Niemiec, de Sittera[4] z Holandii, Lemaître’a z Belgii. Danych doÊwiadczalnych do tych prac dostarczyli Amerykanie: Slipher[5], Hubble[6], Humason[7], ale nie za- pominajmy, ˝e podstawowe pomiary, dotyczàce odleg∏oÊci, zawdzi´czamy Hertzsprungowi[8] z Danii. Poniewa˝ nie wolno mi niepokoiç s∏uchaczy roz- wa˝aniami matematycznymi, b´d´ musia∏ pominàç milczeniem prace Levi- -Civity[9] z W∏och, którego metod i pomys∏ów wszyscy tu u˝ywamy. Lecz 40 Eddington sklad:Eddington sklad 2/25/14 11:09 AM Page 41 Przedmowa musz´ podkreÊliç, ˝e przedmiot nasz staje si´ szczególnie interesujàcy przez swój zwiàzek z mechanikà falowà; a z tà jest nieroz∏àcznie zwiàzane nazwi- sko jej pioniera, de Broglie’a[10] z Francji. Przedmiot mego odczytu jest czynnikiem rozpraszajàcym galaktyki, ale jednoczàcym ca∏à Ziemi´. Oby nas nie rozdzieli∏o „odpychanie ko- smiczne”! A. S. E. Cambridge, Anglia W paêdzierniku 1932 roku Przypisy redakcyjne [1] W oryginale cosmical constant. Obecnie przyj´∏o si´ okreÊlenie „sta∏a kosmo- logiczna” (cosmological constant). [2] Georges Edouard Lemaître (1894–1966), kosmolog i astronom belgijski. [3] Albert Einstein (1879–1955), fizyk niemiecki. [4] Willem de Sitter (1872–1934), holenderski astronom i matematyk. [5] Vesto Melvin Slipher (1875–1969), astronom amerykaƒski. [6] Edwin Powell Hubble (1889–1953), astronom amerykaƒski. [7] Milton Lassell Humason (1891–1972), astronom amerykaƒski. [8] Ejnar Hertzsprung (1873–1967), astronom duƒski; przyczyni∏ si´ do rozwini´- cia metody wyznaczania odleg∏oÊci mi´dzygalaktycznych, podejmujàc prób´ wy- kalibrowania zale˝noÊci okres–jasnoÊç dla cefeid, odkrytej w 1912 r. przez Henriet- t´ Leavitt, w jasnoÊciach absolutnych. [9] Tullio Levi-Civita (1873–1941), matematyk w∏oski, wspó∏twórca rachunku tensorowego (1900 r.). [10] Louis Victor de Broglie (1892–1987), fizyk francuski, sformu∏owa∏ w 1924 r. teori´ falowych w∏asnoÊci czàstek materii. 41
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Czy wszechświat się rozszerza? Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: