Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00621 008272 10500629 na godz. na dobę w sumie
Dekalog +1 po-prawnego kierowania - ebook/pdf
Dekalog +1 po-prawnego kierowania - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 288
Wydawca: Placet Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7488-007-7 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> ekonomia, biznes, finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

We wstępach do książek autorzy zwykle piszą jakiż to ona ma charakter.

My nazwalibyśmy swoją podręcznikiem dla osób niezbyt lubiących stereotypy. Dlatego zdecydowaliśmy się na dwugłos: wykładowcy zarządzania zasobami ludzkimi i prawnika. Mamy nadzieję, że spojrzenie na kierowanie ludźmi w procesie pracy przez dwóch tak odmiennych specjalistów wzbogaci każdy prezentowany temat. Z tego już wynika, że każdy rozdział (temat) został opracowany w dwóch aspektach: zarządczym i prawnym. Chcielibyśmy aby książka dała odpowiedź, choćby tylko częściową, na pytanie: jakie sposoby, metody w kierowaniu i stosowaniu prawa są zbliżone do optimum w aktualnych warunkach, a czego należy unikać. Bo perfekcji nie osiągniemy raczej nigdy.Zbyt rozbieżne są interesy kierujących i kierowanych; właścicieli i pracowników najemnych. Wpletliśmy do opracowania parę tematycznych dowcipów. Czy słusznie? No, cóż, nawet Papież sobie żartował przy różnych okazjach...więc i my... Mamy więc nadzieję zainteresować Czytelników właśnie tą odmiennością.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

DEKALOG + 1 1 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Redakcja: Leszek Plak Recenzenci naukowi: prof. dr hab. Kazimierz Doktór dr hab. Edward Szczepanik, prof WSM © Copyright by Wydawnictwo PLACET 2007 WYDANIE I wersja e-book, Warszawa 2007 Wszelkie prawa zastrzeżone. Publikacja ani jej części nie mogą być w żadnej formie i za pomocą jakichkolwiek środków technicznych reprodukowane bez zgody właściciela copyright. Wydawca Wydawnictwo PLACET 01-517 Warszawa ul. Mickiewicza 18a/1 tel. (22) 8393626 fax. (22) 8396761 http://www.placet.com.pl redakcja@placet.com.pl ISBN 978-83-7488-007-7 Warszawa 2007 Skład i łamanie: Placet Druk: Netpress ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ Wstęp................................................................................................................................................ 7 1. REKRUTACJA, SELEKCJA, ADAPTACJA................................ 11 Rekrutacja ..................................................................................................................................... 11 Selekcja ......................................................................................................................................... 16 Adaptacja .....................................................................................................................................23 ZDANIEM PRAWNIKA..................................................................................... 29 2. MOTYWACJA ............................................................................. 39 Przegląd teorii motywacji ..................................................................................................... 39 Indywidualne poglądy na motywację .............................................................................. 46 Najczęściej stosowane czynniki motywacyjne .............................................................. 49 Kary i nagrody ............................................................................................................................ 51 Uogólnienie czyli konieczność syntezy w działaniach motywacyjnych .............. 54 ZDANIEM PRAWNIKA..................................................................................... 56 3. DIAPOZYTYWY SZKOLENIA .................................................. 75 Edukacja w skali kraju ............................................................................................................ 76 Krótki zarys stanu szkoleń w organizacjach polskich i w zagranicznych ........... 79 Co robić, aby szkolenia były efektywne? ........................................................................ 80 Andragogika, czyli szkolenie dorosłych ........................................................................... 85 ZDANIEM PRAWNIKA..................................................................................... 90 4. TROCHĘ AKSJOLOGII, CZYLI OCENY OBOPÓLNE ........ 97 Klasyfikacja ocen ....................................................................................................................... 97 Niebezpieczeństwa i kontrowersje dotyczące ocen ................................................. 103 Ocena odwrócona, tym razem oceniają podwładni ................................................ 107 ZDANIEM PRAWNIKA..................................................................................... 111 5. KOMUNIKACJA czy informacja? ...................................... 117 Ogólne wiadomości o komunikacji ................................................................................... 118 Komunikacja współczesna i jej niedoskonałości ....................................................... 124 Znaczenie komunikacji dla kierowania i zarządzania ............................................. 126 ZDANIEM PRAWNIKA................................................................................... 130 6. KIEROWANIE W WARUNKACH KONKURENCJI ...........137 Co to jest i jaka jest konkurencja? ................................................................................... 138 Preferowane sposoby kierowania w warunkach [dzikiej] konkurencji ............... 144 Ocena; inne spojrzenie na przyszłych i aktualnych pracowników ..................... 146 5 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ „Łowy i hodowanie” ludzi wyjątkowych ........................................................................ 149 Zmiany metod i stylów kierowania a nawet adhokracja ........................................ 151 Benchmarking ........................................................................................................................... 153 ZDANIEM PRAWNIKA.................................................................................... 157 7. PROBLEMY A DECYZJE ......................................................... 165 Problemy z rozwiązywaniem problemu ......................................................................... 165 Kto pyta nie błądzi ................................................................................................................. 170 Nareszcie decyzja .................................................................................................................... 173 Najczęstsze błędy w podejmowaniu decyzji .................................................................177 ZDANIEM PRAWNIKA.....................................................................................181 8. KIEROWANIE KONFLIKTAMI? .............................................187 Twórcy teorii konfliktów ........................................................................................................ 188 Struktura konfliktów ............................................................................................................... 192 Przyczyny powstawania konfliktów ................................................................................. 194 Konflikty w makroskali: polityczne, ekonomiczne, światopoglądowe............... 194 Przyczyny konfliktów w zakładach pracy (mikroskala)............................................ 195 Rozpoznanie, narastania i przebieg konfliktów ......................................................... 197 „Wygaszanie” konfliktów ..................................................................................................... 198 Oceny konfliktów ................................................................................................................... 200 ZDANIEM PRAWNIKA................................................................................... 201 9. OUTPLACEMENT ................................................................... 209 Polityczne i państwowe przyczyny zwolnień pracowników ..................................... 211 Outplacement na poziomie lokalnym ............................................................................. 215 Przyczyny zwolnień i przeciwdziałanie im .................................................................... 216 Co robić, aby złagodzić proces zwolnień ..................................................................... 220 ZDANIEM PRAWNIKA................................................................................... 223 10. DYSFUNKCJE I PATOLOGIE KIEROWANIA .................. 231 Linia: związki zawodowe – pracodawcy .........................................................................237 Osobowościowe cechy przełożonych jako przyczyna dewiacji.............................241 ZDANIEM PRAWNIKA................................................................................... 247 +1 KONTROLA ODWRÓCONA ............................................... 257 Kontrola kierownictw i ich działań na szczeblu krajowym ................................... 259 Kontrola kierowania na poziomie przedsiębiorstw przez personel i organizacje pracobiorców .......................................................... 263 Szczególny przypadek pracowniczej i społecznej kontroli .................................... 262 ZDANIEM PRAWNIKA................................................................................... 272 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ WSTĘPWSTĘPWSTĘPWSTĘPWSTĘP ○ ○ ○ ○ ○ Noblesse oblige – szlachectwo zobowiązuje, tytuł książki też. Pierwszy punkt wielu protokołów z obron prac dyplomowych na wyższych uczelniach każe ocenić zgodność tytułu z treścią opracowania. Dlatego i my, na początek, wyjaśnimy skąd taki, a nie inny tytuł naszego trudu. Dekalog dlatego, że książka miała, w pierwot- nym zamyśle, zawierać dziesięć rozdziałów. Z greckiego deka to dziesięć. Jednak nasz wydawca, wielce szanowny pan Leszek Plak, zwrócił nam uwagę: Panowie, uwzględnijcie przecie, że kierowanie zmienia się w warunkach wysokiej konkurencji! Pewno ma, w tym względzie, bogate doświadczenie. Uwzględniliśmy i stąd do De- kalogu dodano (+1) rozdział. Na każdy rozdział składają się dwie części: omówie- nie danego zagadnienia dotyczącego kierowania ludźmi – przede wszystkim w pro- cesie pracy [pióra W. Stelmacha] oraz spojrzenie na to zagadnienie oczyma praw- nika [autorstwa R. Romańskiego]. Bowiem nie powinno być kierowania/zarzą- dzania opartego na „widzimisię” takiego czy innego szefa. Kierowanie to, m.in., według znanego niemieckiego socjologa M. Webera, postępowanie zgodne z ka- nonami, zasadami, ujętymi w normy prawne, przepisy. W polskich warunkach Kodeks pracy jest ich podstawą, choć nie zawsze przestrzeganą. Autorzy nie będą demonstrować kuglarskiej sztuczki dmuchania w dwójkę do jednej trąbki, czyli przedstawiania uzgodnionych poglądów. Nie są one uzgodnio- ne. Wspólne są jedynie wynegocjowane tematy merytoryczne. Sposób ich przed- stawienia jest indywidualny, a czasem nawet dość znacznie różniący się od siebie. Obaj autorzy mają swój stosunek do przebiegu kierowania, do zasad praw- nych i ich funkcjonowania oraz do przekazywanej o nich wiedzy. Zbyt często prawdy szukamy w źródłach informacji, podczas gdy leży ona na wierzchu, przez co, to paradoks, jest trudno dostrzegalna. Podamy przykład: studenci proszeni o powiedzenie co widzą na mapie Europy, wymieniają Rzym, Alpy, Wełtawę, 7 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog Bałtyk..., ale nikt nie mówi o tym co najogólniejsze; nikt nie mówi: widzę Euro- pę. Na tej samej zasadzie trudno czasem jest dostrzec podstawowe błędy i niedo- statki kierowania, tym bardziej, że niektóre już zaakceptowaliśmy, niestety! Młode pokolenie często sądzi, że nawet kiedy jest źle, niemoralnie, bez pra- cy, honoru i godności, to w kapitalizmie tak być musi. Np. naszą zgrozę wzbudzi- ła fakt, iż studenci na ćwiczeniach, podczas których mieli dla określonych [wy- imaginowanych], ale swoich przedsiębiorstw wybrać określony styl kierowania – w 87 wybrali styl autokratyczny. Natomiast nikt nie wyraził chęci pracowania w zakładzie pracy o takim stylu kierowania. Uznajemy, że ten wynik, to rezultat obserwacji życia codziennego. Mankamenty kierowania i zarządzania spowodowały i sprowokowały powstanie drugiej części pierwszego słowa z tytułu książki i jej zawartości: [po]prawne kierowa- nie. Chcieliśmy w tym kalamburze słownym zamieścić pewne propozycje: zarówno w pierwszej jak i w drugiej części każdego rozdziału. Czy mamy do tego prawo? Stanisław Kowalewski, w książce „Etyka zawodowa w administracji” [s. 24] napisał: Naukowca obowiązuje nieposłuszeństwo wobec autorytetów. W opraco- waniu Polskiej Akademii Nauk, zatytułowanym „Dobre obyczaje w nauce. Zbiór zasad i wytycznych”, paragraf 1.8. stwierdza, iż pracownika nauki obowiązuje po- stawa krytyczna. Obaj jesteśmy pracownikami nauki, a więc prawie musimy pod- porządkować się zaleceniom Komitetu Etyki w Nauce PAN. Poza tym nie bardzo interesuje nas powielanie tych samych treści innym języ- kiem i w innych kontekstach, co dość często jest pracownikom nauki zarzucane. Np. znany amerykański profesor pedagogiki i filozofii J. Dewey napisał w książ- ce „Jak myślimy”: [s. 217, 218] Cudze myśli wcielone w mowę zastępują mu [dane- mu człowiekowi] jego własne myśli. Stąd, w tym kontekście, jego zdaniem: nie- wiedza jest korzystniejsza, gdyż towarzyszy jej nieraz skromność, ciekawość i otwarty umysł, natomiast umiejętność powtarzania frazesów, wyszukanych wyrażeń, okle- panych zdań budzi wysokie mniemanie o własnej uczoności i pokrywa umysł poko- stem, który nie przepuszcza nowych idei. Również polski, znany dziennikarz Stani- sław Głąbiński w książce „Wiek XXI, jaki będzie i co nam przyniesie” [s. 13] robi naukowcom zarzuty, iż są oderwani od życia, od praktyki. Napisał: Prowadzą wykłady, w których wyjaśniają każdą z [tych] teorii, najczęściej nie zaprzątając so- bie nawet głowy, która z nich w praktyce jest bardziej słuszna i jakie będą skutki wprowadzenia jej w życie. W XX stuleciu doprowadziło to do niebywałego chaosu 8 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Wstęp Wstęp i przyniosło tragiczne skutki. Dalej [s. 14] zarzuca on naukowcom brak aktualnej informacji i brak chęci kształtowania właściwego poglądu i postawy społecznej. Stąd, być może, nawet pewna dezynwoltura w przedstawianym opracowaniu. Wszak już T. Kotarbiński, nasz wielki uczony, na postawione sobie w dziele „Ele- menty teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk” [s. 536] pytanie: co to jest nauka? odpowiedział, że jest to świadome przeciwstawianie się określonym in- nym systemom ontologii” [szeroko pojmowanego bytu, istnienia]. Aczkolwiek zda- jemy sobie sprawę, iż istnieją określone paradygmaty i obowiązki naukowe, któ- rych trzeba przestrzegać i które warto przypominać. Repetitio est mater studiorum. Często są one podstawą i treścią naszej książki. Domy, i książki też, trzeba kon- struować na znanych i sprawdzonych zasadach. Będziemy tego przestrzegać. Tak więc, ostatecznym celem opracowania jest ukazanie wybranych jedena- stu zagadnień z teorii i praktyki kierowania również w aspekcie prawnym, przy uwzględnieniu modyfikacji wynikających z doświadczeń i przekonań autorów. Chcielibyśmy aby książka dała odpowiedź – choćby tylko częściową – na pytanie: jakie sposoby, metody w kierowaniu i stosowaniu prawa są zbliżone do optimum w aktualnych warunkach. I czego należy unikać. Bo perfekcji nie osiągniemy raczej nigdy. Zbyt rozbieżne są interesy kierujących i kierowanych; właścicieli i pracowni- ków najemnych; tych, którzy mają 12 akcji i tych, którzy mają 95 akcji spośród 500 000. Zbyt rozbieżne są interesy panów, którzy ustanawiają pryncypia – w tym prawne – i reszty. Poza tym każdy jest niepowtarzalną osobowością, w związku z czym uniwersalnego klucza dla bezkonfliktowego lub idealnego kierowania nie ma. Gdyby był, już pewno wymyślili by go lub odkryli starożytni Grecy, Żydzi, Rzy- mianie, współcześni Amerykanie lub Niemcy, ewentualnie, jak ostatnio wyliczyli na- ukowcy brytyjscy, drudzy w Europie – co do stopnia inteligencji – Polacy. A może też sposób taki był by nam dany dla świętego spokoju przez jakiegoś boga. We wstępach do książek autorzy zwykle piszą jaki charakter ma książka. My nazwalibyśmy swoją podręcznikiem dla osób niezbyt lubiących stereotypy. Wpletliśmy do opracowania parę tematycznych dowcipów. Czy słusznie? No, cóż, nawet papież sobie żartował przy różnych okazjach...więc i my... Romuald Romański Waldemar Stelmach 9 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ ROZDZIAŁ REKRUTACJA, SELEKCJA, ADAPTACJA Planowanie jest zawsze wymieniane jako pierwsza funkcja procesu kierowa- nia/zarządzania. W jego ramach wyróżnić należy planowanie zatrudnienia. Zali- cza się do niego zwykle procesy rekrutacji [czasami spotyka się pojęcie nabór], selekcji i – ewentualnie – adaptacji. Planowanie w tym kontekście nie musi być przeprowadzone z matematyczną dokładnością, albowiem życie; otoczenie ze- wnętrzne i układy wewnętrzne niejednokrotnie je zweryfikują. Większy nacisk należy położyć raczej na wariantowość planowania, co z kolei jest bardziej pra- cochłonne i trudniejsze. Jest ze wszech miar wskazane, aby przed rekrutacją dokonać opisu stanowi- ska pracy, na który składają się wymogi intelektualne przyszłego pracownika, sprawność fizyczna, ponoszona odpowiedzialność, obowiązki, zakres czynności, warunki, w których będzie przebiegać praca, itp. Opisu stanowiska dokonujemy dla konkretnego stanowiska lub dla grupy stanowisk, np. dla tokarzy czy sprze- dawców. W Polsce najczęściej wykorzystywana jest do tej działalności tzw. uni- wersalna metoda wartościowania pracy zwana w skrócie UMEWAP 95. REKRUTACJA Rekrutację umieścić należałoby w szeroko pojętym dziale polityki personal- nej, bowiem nie mieści się ona – precyzyjnie rzecz rozpatrując – w ramach kiero- 11 ○ ○ ○ 11111 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog wania ludźmi, ponieważ ludzi ci nie zostali jeszcze zatrudnieni. Nie podlegają więc procesowi kierowania. Dopiero planujemy ich pozyskanie. Jest to więc pewne działanie związane z polityką: szukanie osób, które będą nam powolne w pew- nym sensie, i na które będziemy z pewnością – my kierownicy, my dział perso- nalny, my politycy – oddziaływać. Chcemy przeprowadzić ich rekrutację. Gdzie? Rozróżniamy dwa źródła naboru: środowisko lokalne [zamknięte, ograniczo- ne] i środowisko poza lokalne [nieograniczone]. Środowisko poza lokalne to wszelkie agory rekrutacyjne z wyłączeniem dzia- łów, filii i oddziałów „naszego” przedsiębiorstwa. Zaliczamy tu więc najczęściej:  Powiatowe Urzędy Pracy (popularnie zwane biurem pośrednictwa pracy). In- formują one o wakatach w ogóle i poszukiwanych specjalistach. Usługa jest bezpłatna. Ich funkcjonowanie jest o tyle ważne, że gromadzą one informacje o wszystkich wolnych miejscach pracy ze swojego rejonu. Poza pośrednictwem pracy urzędy zajmują się szkoleniami i poradnictwem zawodowym.  Agencje [Biura] doradztwa personalnego. Funkcjonują na polskim rynku od lat osiemdziesiątych. Przede wszystkim dysponują listami odpowiednich kandydatów [specjalistów] do określonej pracy. Reklamują swoje usługi i pobierają opłaty za informacje. Klientami są najczęściej przedsiębiorstwa poszukujące właściwych specjalistów. Szeregowymi pracownikami biura się nie zajmują. Istnieją domniemania, iż pod pozorem doradztwa kryje się po- średnictwo pracy, które winno być bezpłatne, a w agencjach nie jest. Specyficzną odmiana jest tzw. head hunting – łowcy głów – biura pośred- nictwa zajmujące się wyszukiwaniem tylko wysoko kwalifikowanych spe- cjalistów, w przeciwieństwie do agencji pełniących wielorakie funkcje.  Szkoły wyższe. Organizowane są tu „targi pracy” lub inaczej nazywane: krótkoterminowe spotkania między młodzieżą kończącą studia a poten- cjalnymi pracodawcami. Dużą aktywność wykazują tutaj studenckie or- ganizacje AIESEC i BEST. Ciągłą pracą w tej dziedzinie wykazują się „studenckie biura karier”. Jest to jednakże ograniczona forma rekruta- cji sprowadzająca się do zaspokojenia potrzeb na kadry z wyższym wy- kształceniem. Tych zaś w statystycznym przedsiębiorstwie jest zawsze mniejszość.  Ogłoszenia prasowe. Przy obecnym zalewie prasy, w tym bezpłatnej, jest to jedna z popularniejszych form zaspokajania potrzeb pracowniczych. Szcze- 12 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja gólnie dotyczy to rynków i prasy lokalnej. Wędrowanie za pracą ze względu na wysokie koszty mieszkań utrudnia swobodny wybór miejsca pracy.  Internet. Istnieje wiele portali pozwalających poszukiwać i znajdywać pracę [nie zawsze na uczciwych warunkach]. w Polsce dostęp do sieci internetowej ma nieco powyżej 25 mieszkańców. Należy wszakże odróżnić dostęp do Internetu w dużych aglomeracjach miejskich i na terenach zurbanizowanych od dostępu w biednych rejonach Polski (np. na tzw. ścianie wschodniej lub na Podkarpaciu, gdzie dochody ludności i bezrobocie nie pozwalają na prawie powszechny zakup komputerów, a tym samym korzystanie z Internetu).  Pozaorganizacyjne metody poszukiwania pracy, co nie oznacza indywidu- alne. Są one bodajże najczęściej spotykaną formą rekrutacji. Nader często związane z nepotyzmem i otrzymywaniem pracy „po znajomości”. Według danych Centrum Badania Opinii Społecznych [CBOS ] z marca 2003 roku, 52 poszukujących pracę Polaków znalazło ją dzięki znajomym. Prezes znanej firmy ATLAS w jednym z wywiadów przyznał, iż „cały zarząd skom- pletowany jest po znajomości”. Ale nie jest to tylko polska przypadłość. Dane Departamentu Pracy w USA stwierdzają, że 63,4 Amerykanów uzyskał pracę taką samą drogą. Natomiast dr Marek Granovetter z Uni- wersytetu w Harvardzie informuje, że przez protekcję znalazło pracę w(cid:160)US A „tylko” 56 poszukujących. Środowisko lokalne ogranicza się do korzystania z pracowników już zatrudnio- nych w przedsiębiorstwie lub jego agendach, filiach; w tym zagranicznych. Czasa- mi spotyka się modne określenie: „konkurs zamknięty na stanowisko...”. Ten ostat- ni wymiar ma wielkie znaczenie merytoryczne zwłaszcza w przedsiębiorstwach zlo- kalizowanych w różnych krajach. Może przysparzać wiele kłopotów przede wszyst- kim natury socjokulturowej. Jego specyfika polega na przemieszczaniu – za zgodą pracowników lub bez niej – na [w] inne miejsca pracy. Powodem są najczęściej zmiany organizacyjne, ekonomiczne, które mają miejsce w danej organizacji. Środ- ków realizacyjnych takich przedsięwzięć jest wiele. M. Kostera [1999, s. 51–52] sugeruje taki układ informacji personalnych dla dużych firm: Ü Stworzenie księgi kadry kierowniczej, w której odnotowuje się dane oso- bowe kadry, osiągnięcia, porażki, itp. Ü Utworzenie księgi sukcesorów zawierającej informacje o obsadzie wszyst- kich aktualnych stanowisk kierowniczych i dane o ewentualnych następ- cach w przypadku zaistnienia wakatu. 13 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog Ü Skonstruowanie księgi kwalifikacji (z danymi o pracownikach nie będą- cych członkami kadry kierowniczej, ale spełniających określone wymogi). Ü Przeprowadzenie analizy Markova polegającej na porównywaniu trendów z przeszłości i ich korelacji oraz wyciąganiu z tego wniosków dotyczących, np. awansów, rekrutacji. Ü Stworzenie docelowych wskaźników fluktuacji (normatywów planistycz- ne, do zrealizowania w wymiarach personalnych). Ü Ułożenie macierzy transakcyjnej ilustrującej zmiany w potencjale społecz- nym organizacji. Innymi słowy pokazujące przebieg drogi pracownika w przedsiębiorstwie. Dla zrealizowania tych praktyk niezbędna jest profesjonalna wiedza o kiero- waniu ludźmi i co najmniej jeden pracownik zajmujący się polityką personalną. W Polsce zaś znaczny odsetek firm, około 3 milionów, to małe zakłady pracy zatrudniające po kilka, kilkanaście osób, w których właściciel jest alfą i omegą. Także kadrowcem. Dla potrzeb tego rozdziału przeprowadzono mały sondaż wśród kilkudzie- sięciu właścicieli firm na Mazowszu zatrudniających do 25. pracowników. O re- krutacji i jej efekcie decyduje 80 kierowników i właścicieli spośród badanych. Na przykład w 17. stacjach benzynowych SHELL o przyjęciu decydowali ich kie- rownicy, a średnio zwalniali i przyjmowali 12. pracowników w roku. Pozostali powierzają tę czynność pracownikom lub – w przypadku firm zasob- nych – powierzają ją, co jest rozsądniejsze, wyspecjalizowanym agencjom. Właści- ciele tych ostatnich firm prowadzą zwykle działalność, która wymaga wysoko wy- specjalizowanych fachowców. Nieliczny odsetek respondentów stwierdził, że ma „na głowie” ważniejsze sprawy niż rekrutacja. W aktualnych warunkach bezrobo- cia pozyskanie szeregowych pracowników zapewne nie należy do zadań skompli- kowanych i stąd, być może, taki stosunek do rekrutacji części właścicieli firm. Zarówno rekrutacja lokalna jak i poza lokalna mają swoje plusy i minusy. Do plusów rekrutacji poza lokalnej zaliczamy:  duże możliwości wyboru kandydatów do pracy,  zwiększenie liczby pracowników z doświadczeniem nabytym w innych przedsiębiorstwach, 14 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja  uzyskanie kontaktów z uczelniami i innymi organizacjami szkolącymi, np. z Polską Fundacją Promocji Kadr,  poinformowanie otoczenia, czyli ewentualnych przyszłych klientów o swoim istnieniu [promocja],  szansa na stworzenie nowych stosunków społecznych, aczkolwiek należy uwzględnić, iż jedna nowa osoba w starym kolektywie, choćby nawet niezbyt licznym, może zostać przez niego zdominowana; być może nawet sama uzna za stosowne dostosować się do istniejących reguł, a nie dokonywać rewolucji. Do minusów naboru poza lokalnego zaliczyć należy:  wysokie koszty rekrutacji,  ryzyko błędu przy selekcji,  długi okres adaptacji nowego pracownika, a więc mniejsza jego wydajność i mniejsza wydajność współtowarzyszy pracy,  demotywacja „starych” pracowników w przypadku przyjęcia nowych na kierownicze stanowisko. Do plusów naboru lokalnego zliczamy:  znajomość wad i pozytywów kandydata,  niskie koszty rekrutacji,  małe ryzyko popełniania błędów kadrowych,  znajomość przez kandydata podstawowych założeń organizacyjnych i eko- nomicznych firmy oraz rozpoznane kontakty z klientami,  wyeliminowanie kosztów szkoleń. Do minusów rekrutacji lokalnej zaliczamy:  ograniczenie liczby pozytywnych kandydatów,  wykorzystywanie przez nich starych nawyków; brak elastyczności,  samozadowolenie – w przypadku awansu – i niezadowolenie otoczenia oraz możliwość lekceważenia innych ze strony awansowanego,  zakłócone stosunki międzyludzkie. On niesłusznie awansował!  awansowanie w ramach jednego przedsiębiorstwa może spowodować efekt domina zmian personalnych spowodowanych koniecznością przeniesień innych pracowników na wakujące stanowiska. Nie zawsze sprzyja to spraw- nej organizacji pracy. 15 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog SELEKCJA Selekcja różni się od rekrutacji przede wszystkim tym, że jest tu dynamiczną tylko jedna strona: pracodawca. Rozpoczyna się ona z chwilą zakończenia re- krutacji, choć w niektórych przypadkach dokonuje się jednocześnie naboru i selekcji. Selekcja kandydatów do pracy polega na dokonywaniu wyboru najbar- dziej odpowiedniego kandydata na wakujące stanowisko lub też może polegać, w pewnych sytuacjach, na eliminowaniu najmniej przydatnych [najmniej kom- petentnych] kandydatów. Podczas rekrutacji może reagować również potencjalny kandydat, może się zgodzić z proponowanymi warunkami pracy lub nie. Może odgrywać w czasie ewentualnej wstępnej rozmowy taką lub inną rolę. Przy selekcji jest już stroną bierną. W tym miejscu warto fragmentarycznie przytoczyć listę czynników spra- wiających najbardziej pozytywne i najbardziej negatywne wrażenia podczas roz- mów kwalifikacyjnych. Do najbardziej pozytywnych [w ] zaliczono (wg IOS AND QUANT GROUP): Ü pewność siebie, umiejętność „sprzedania się” – 21 , Ü komunikatywność – 16 , Ü wyobrażenia kandydata o przyszłej pracy – 16 , Ü otwartość, swoboda, zdecydowanie – 15 , Ü licencje, kursy, dodatkowe uprawnienia – 15 , Ü doświadczenie zawodowe – 13 , Ü kreatywność, inicjatywa (sic!) – 11 , Ü aparycja, wygląd zewnętrzny – 11 . Do czynników sprawiających jak najgorsze wrażenie zaliczono [w ]: Ü arogancja, zbytnia pewność siebie – 44 , Ü niechlujny wygląd – 17 , Ü brak umiejętności komunikacji – 14 , Ü brak kwalifikacji – 13 , Ü kłamstwo – 11 , Ü brak pewności siebie – 8 , Ü brak logicznej odpowiedzi na zadane pytania – 7 . 16 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja Nie należy ich wszakże traktować jako bezwzględnych wytycznych przy stara- niach o pracę i jednoznacznego poradnika, bowiem inne badania pokazują inne rezultaty. Na przykład w wielkich polskich przedsiębiorstwach [Frańczak 2001] lista rankingowa czynników, do których przykłada się największa wagę przy se- lekcji, przedstawia się następująco [rys. 1]:  formalne wykształcenie i kwalifikacje zawodowe – 75 ,  doświadczenie zawodowe i przebieg kariery zawodowej – 65 ,  rozmowa kwalifikacyjna – 25 ,  referencje, opinie – 13 ,  wyniki uzyskane za pomocą narzędzi psychologicznych – 5 . RYSUNEK 1. RYSUNEK 1. RYSUNEK 1. RYSUNEK 1. RYSUNEK 1. LISTLISTLISTLISTLISTA RANKINGOW , DO KTTTTTÓRYÓRYÓRYÓRYÓRYCH PRZYKŁAD A CZYNNIKÓWÓWÓWÓWÓW, DO K A RANKINGOW A RANKINGOW A CZYNNIK A CZYNNIK , DO K , DO K CH PRZYKŁAD CH PRZYKŁAD A SIĘ NAJWIĘKSZĄ W A SIĘ NAJWIĘKSZĄ W A SIĘ NAJWIĘKSZĄ WAGĘAGĘAGĘAGĘAGĘ CH PRZYKŁADA SIĘ NAJWIĘKSZĄ W A RANKINGOWA CZYNNIK A SIĘ NAJWIĘKSZĄ W CH PRZYKŁAD , DO K A CZYNNIK A RANKINGOW PRZY SELEK PRZY SELEK PRZY SELEKCJICJICJICJICJI PRZY SELEK PRZY SELEK 13 5 25 75 65 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z „Personel” nr 13/14/2001 r. formalne wykształcenie, kwalifikacje zawodowe doświadczenie zawodowe, przebieg kariery zawodowej rozmowa kwalifikacyjna referencje, opinie wyniki uzyskane za pomocą narzędzi psychologicznych Istnieją oczywiście jednostki gospodarcze o zaostrzonym i wyspecjalizowa- nym rygorze selekcyjnym. W jednostce policji w Pruszkowie w roku 2001 na 46 ofert odrzucono 29. kandydatów. Przyjęto 17. W roku 2002 spośród 70. roz- patrywanych ofert pozytywnie rozpatrzono 19. W następnym roku relacje kształ- towały się 19:11. W 2004 roku wyselekcjonowano 38 starających się o pracę w policji. Zestaw selekcyjny nie był podobny do wymienionych. 17 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog Zaś w Grupie Wydawniczej INFOR stworzono specjalną strukturę do pozy- skiwania pracowników. Jej szczeble strukturalne przedstawiają się następująco: zgłoszenie zapotrzebowania na pracownika, stworzenie profilu poszukiwanego kandydata, wybór metody poszukiwań w zależności od stanowiska, preselekcja kandydatów, plan spotkań, spotkania z wybranymi osobami [rozmowa kwalifi- kacyjna], przygotowanie notatek ze spotkań kwalifikacyjnych, wybór 3–5 najlep- szych kandydatów, prezentacja najlepszych kandydatów, wybór przez kierowni- ków działów 2–3 kandydatów, drugi etap spotkań z kierownikiem działu [i ze- społem pracowniczym], testy, trzeci etap spotkań na poziomie zarządu, osta- teczna decyzja o zatrudnieniu, którą podejmuje prezes Zarządu. Strukturę ob- sługują: kierownicy poszczególnych działów, specjaliści do spraw rekrutacji, psy- cholog i w końcu przedstawiciel Zarządu. W procesie selekcji stosuje się zróżnicowane oceny. I słusznie, bowiem selek- cja musi uwzględniać m.in. kulturę pracy, otoczenie, w którym zakład pracy funk- cjonuje, cele firmy, możliwości ekonomiczne, osobowość kandydata, itd. Wszel- kie narzędzia badawcze i rezultaty badań w tych obszarach są przydatne jako ogólna wskazówka o panujących trendach. Bywa bowiem i tak, jak pokazują ba- dania, że decydenci potrafią podej- mować decyzje w ciągu kilku, nie kil- kunastu minut. Decydują o naszym losie po kilkuminutowym obco- waniu. Istnieje „kadrowy” dow- cip pokazujący prześmiewczo przebieg selekcji: Dyrektor ds. ka- drowych ze sterty leżących przed nim podań o pracę jedne wrzuca bez przeglądania do kosza, inne odkłada do dalszej selekcji. Przerażony asystent oponuje: Jak tak można?! Na co dyrektor: A co, chciałby Pan pracować z takimi pechowcami?! Na przebieg i wynik selekcji kan- dydat do pracy nie ma, jak już wspo- mniałem, praktycznie żadnego wpływu. Nie jest podczas tego pro- cesu żadnym podmiotem, dzieje się on poza nim: w głowie selekcjone- ra lub w(cid:160)zaciszu gabinetów, gdzie dokonuje się selekcji – sądu osta- tecznego. Ponieważ selekcja doko- nuje się czasem podczas rozmowy kwalifika- cyjnej, od razu, spotyka się w literaturze opracowania traktujące oba te działania jako jedność. Naszym zdaniem niesłusznie. 18 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja Do selekcji służy wiele narzędzi. Oto najczęściej spotykane: Życiorys. To powszechne narzędzie selekcji zwane z łaciny Curriculum Vitae = CV, ale – nie wiadomo dlaczego – w skrócie wymawiany z końcówkami angiel- skim: „Si-Vi”. W łacinie nie ma takich skrótów. Tradycyjnym, ważnym elementem selekcji jest ankieta personalna, świadec- twa i dyplomy, zaświadczenia o szkoleniach, badania lekarskie, listy motywacyj- ne. Są to tzw. papierowe rekomendacje. Jeśli o nich mowa, to nie można pomi- nąć ustnych rekomendacji, będących często po prostu przejawem nepotyzmu lub działania „po znajomości”. W przypadku selekcji dokonywanej na rynku wewnętrznym – istotne są oceny dotychczasowych przełożonych i obiegowe opinie, których w żadnym przypadku nie wolno lekceważyć. Popularna i raczej uzasadniona jest opinia, iż te ostatnie mogą mieć decydujące znaczenie; większe aniżeli obiektywne dane, np. o ukoń- czeniu studiów, kursów, podwyższeniu kwalifikacji. Osobną uwagę należy poświęcić modnym ostatnio testom jako narzędziom se- lekcji. Ponieważ stają się coraz bardziej powszechne można założyć, że korzysta się z nich w sposób nie zawsze zgodny z założeniami, z zasadami naukowymi. Testy przeprowadzają osoby nie mające odpowiednich ku temu kwalifikacji [wykształ- cenia]. Budzą one przez to wiele kontrowersji. W przeprowadzaniu jakichkolwiek testów, aby ich wyniki mogły być w miarę obiektywne, należy uwzględniać:  standard, co oznacza identyczność procedur, czyli warunków w jakich są przeprowadzane i jednakowej skali ocen oraz czasu przeprowadzanego testu,  obiektywizm, oznaczający wykluczenie subiektywizmu, np. ukończył tę uczelnię, którą i ja ukończyłem, pochodzi z tej samej co ja miejscowości, też, jak ja, jest łysy, itp., co oznacza, że ma pewne fory,  normy, czyli opracowanie wyników indywidualnych i porównanie ich z ba- daną populacją [grupą], innymi słowy posiadający układ odniesienia,  rzetelność, polegająca na maksymalizacji dokładności badanej cech, co sprawdza się przez uzyskiwanie analogicznych wyników przy powtórnym analogicznym badaniu,  trafność określająca stopień dokładności miary badanej cechy [cech]. 19 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog Jest wiele rodzajów testów badających określone cechy kandydatów na stanowi- sko, w zależności od potrzeb pracodawcy. Do najczęściej wykorzystywanych należą testy: na inteligencję [których – i testów i inteligencji – jest kilka odmian], dotyczące uczciwości, inicjatywności, zdolności, osobowości, ekstrawersji/introwersji. Przyjmujemy, że selekcja jest czynnością w zdecydowanej mierze, de facto, subiektywną. W związku z tym należy zdać sobie sprawę z niedociągnięć, które niesie. Nie należy się więc kierować subiektywnymi odczuciami typu: poczułem od razu sympatię albo antypatię. Nie należy ulegać stereotypom: rudy jest wredny, albo ten jest ze Śląska to jest na pewno pracowity. Płeć również nie powinna wpły- wać na przebieg selekcji: ...a, to baba, nie da sobie rady. Kierowanie się przeko- naniami politycznymi i wyznaniem jest po prostu zabronione. Nie należy wie- rzyć w 100 dokumentom. Lepiej je sprawdzić. Robert Half [1995 s. 91] w książce „Jak znaleźć, zatrudnić i zatrzymać najlepszych pracowników” zakłada, że około 30 osób poszukujących pracy w swoich życiorysach kłamie. A Ty, szanowny Czytelniku, zawsze mówisz o sobie prawdę?! W tym kontekście warto zwrócić uwagę, aby przy selekcji kierować się nie tylko metodami mierzalnymi, wymiernymi, ale także uwzględnić cechy niemierzalne kandydata do pracy, na przykład.: szacunek do samego siebie, schludność ubioru, kulturę osobistą, sposób wymowy, obiektywizm, przejrzystość życiorysu... Jak łatwo zauważyć zdecydowana większość wszystkich wymienionych narzę- dzi selekcji dotyczy przeszłości zawodowej kandydata do pracy. A przecież tak naprawdę interesuje nas jego przyszła praca, jego przyszłe postępowanie, cele życiowe, zaangażowanie, morale, wydajność. Postępowania in spe nie przewidzi, niestety, nawet najlepszy „kadrowiec”. Zatem rekrutacja i selekcja są określoną grą z nieokreśloną liczbą niewiadomych. Nie oznacza to jednak niemożności odniesienia sukcesu w tej grze. Szansą jest efekt skorelowania plusów zawodo- wych i osobowych kandydatów z oczekującymi ich zadaniami wynikającymi z opisu stanowiska pracy Pomocnymi mogą być również następujące [i podobne] pytania dotyczące przyszłej pracy zawodowej zadawane w czasie rozmowy kwalifikacyjnej: Co pan(i) mógłby wnieść do przyszłego stanowiska pracy, o którym już pan(i) co nieco wie? Jaką kontrolę uważa pan(i) za najbardziej efektywną? 20 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja Czy zwrócił by pan(i) uwagę swojemu szefowi? Jaką podjąłby pan(i) decyzję w takiej sprawie [tu opis]? Dlaczego pan(i) wybrał naszą firmę? Ile chciałby pan(i) zarabiać za dwa lata? Jak pan(i) widzi swój rozwój zawodowy w naszej firmie? Czy jest pan(i) pracoholikiem? Wedle jakich mierników powinniśmy później oceniać pana(i) wyniki w pracy? We wspomnianej Grupie Wydawniczej INFOR stosuje się następujące pyta- nia/problemy do rozstrzygnięcia podczas rekrutacji [INFOR]: Co wiesz o naszej firmie i dlaczego chcesz w niej pracować? Jakie masz doświadczenia w pracy z ludźmi z odrębnych kultur? Opisz, co rozważasz jako swoje priorytety do osiągnięcia. Opisz, na przykładzie, jak podchodzisz do rozwiązywania problemów. Jakie jest twoje najcenniejsze doświadczenie? Dlaczego rezygnujesz ze swojej obecnej pracy? Jak sprawa w twojej obecnej pracy sprawiła ci najwięcej kłopotu? Jaki jest najlepszy pomysł , na który wpadłeś w ciągu ostatniego miesiąca? Co jest twoją najgorszą wadą, a co zaletą? Co ekscytuje cię w zajęciu, którym zajmujesz się obecnie? Opisz swój ideał szefa. Jak opisałbyś idealnego kandydata na stanowisko, do którego pretendujesz? Opisz sytuację, w której musiałbyś zaangażować innych, aby osiągnąć cel. Jaka by- łaby w tym twoja rola i jaki byłby tego rezultat? Patrząc na swoje życie jako całość , wskaż trzy kluczowe wydarzenia, które w twoim mniemaniu odegrały kluczowa rolę w wykształceniu ciebie takim, jakim jesteś. Co jest dla ciebie najważniejsze w pracy zawodowej i czego oczekujesz od naszej firmy? Należy przyjąć, że „sprytny” kandydat do pracy, np. taki który już wielokrot- nie zmieniał miejsce pracy, udzieli odpowiedzi takich, jakich selekcjoner ocze- kuje, a nie takich, które będą jego mottem w pracy. Poza tym wszelakie rozmowy 21 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog wstępne mają charakter laboratoryjny. Prognostyczny. To wygląda trochę tak, jak z podjęciem zobowiązań noworocznych lub podjęciem ostatecznej decyzji o schudnięciu. Póki jest to sfera życzeniowa – wszystko jest cacy. „Schody” roz- poczynają się dopiero w momencie realizacji. Chciałbym zwrócić jeszcze uwagę na jeden moment. Otóż procedura przyję- cia do pracy jest „zarezerwowana” zazwyczaj dla działów personalnych. [Jed- nym z wyjątków jest przedstawiona już procedura w INFOR]. Ale to nie te dzia- ły będą na co dzień obcowały z nowym pracownikiem, tylko jego nowy przełożo- ny. Będą się tolerować lub nie, poczują sympatię albo awersję, itd. Przewidywa- ny kierownik mógłby „od razu” sprawdzić pewne cechy charakteru, wiadomości, kompetencje, sposób postępowania, inteligencję, itd. Trochę na „wyczucie” – to fakt, ale to on będzie ponosił współodpowiedzialność za decyzję i przyszłe efekty pracy. Przyszły przełożony kandydata powinien więc uczestniczyć w procesie re- krutacji i selekcji jako jeden z najważniejszych decydentów. Z pełnym przeko- naniem można stwierdzić, iż jest to jeden z warunków niezbędnych poprawnego kierowania w całym procesie pracy. Przykład Przeprowadzanie selekcji w Zakładach Energetycznych STOEN S. A. w Warszawie. Materiały selekcyjne: Materiały selekcyjne: Materiały selekcyjne: rozmowy kwalifikacyjne, testy, oceny kandydatów, Materiały selekcyjne: Materiały selekcyjne: referencje, umowy o pracę. PPPPProces selekcji roces selekcji roces selekcji roces selekcji [w pewnym skrócie i uproszczeniu]: roces selekcji 1. Sporządza się listę podań na arkuszu kontrolnym, podając nazwisko, datę otrzymania podania oraz przedsięwzięte działania selekcyjne; 2. Wysyła się do każdego kandydata standardowy list; 3. Prosi się każdego kandydata o wypełnienie kwestionariusza osobo- wego i o dostarczenie życiorysu; 4. Porównuje się podania z kluczowymi kryteriami wymagań osobowych oraz wstępnie dzieli się je na trzy kategorie: odpowiednie, marginal- ne i niewłaściwe; 5. Podania poddaje się ponownie dokładnemu rozpatrzeniu w celu spo- rządzenia ostatecznej liczby kandydatów, z którymi przeprowadzone 22 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja zostaną rozmowy kwalifikacyjne; selekcji takiej dokonuje specjalista ds. personalnych oraz przyszły kierownik; 6. Sporządza się program przeprowadzenia rozmów. Czas przeznaczo- ny na rozmowę kwalifikacyjną uzależniony jest od opisu stanowiska pracy. W przypadku wykonywania pracy rutynowej wynosi on około 30 minut. W przypadku stanowisk na wyższym szczeblu kierowania i zarządzania wydłuża się on podwójnie [a nawet więcej]; 7. Dokonuje się przeglądu podań marginalnych i podejmuje się decyzję: czy należy je przechować w rezerwie, czy też w zupełności zrezygno- wać z nich; 8. Do osób, których podania zostały odrzucone wysyła się standardowy list z informacją oraz podziękowanie za zainteresowanie; w ten spo- sób nie dochodzi do „palenie mostów”. ADAPTACJA Adaptacja to proces przystosowania [się] pracownika do nowych warunków organizacyjnych, zawodowych, socjologicznych w nowym miejscu pracy. Napisa- łem w nawiasie „się”. No właśnie, jest to jedno z podstawowych pytań: czy orga- nizacja ma przystosować pracownika do nowych warunków, czy też jest to jego indy- widualny problem? A nie jest on bagatelny. Różne opracowania podają odmien- ne kwoty strat, jakie przedsiębiorstwa ponoszą z tytułu przyjęć i zwolnień pra- cowników; oczywiście w zależności od stanowiska pracy; jego znaczenia i warto- ści. Najczęściej zaś fluktuacja dotyczy nowoprzyjętych. W skali roku oscyluje ona około 25–40 w stosunku do liczebności załogi. Pracownicy w ogóle, w cią- gu swego życia zawodowego kilkanaście razy zmieniają miejsce pracy. Minister- stwo Pracy USA uznało, że średni koszt przyjęcia i zwolnienia pracownika wyno- si 40 000 $. Inne dane przytoczyła prof. L. Zbiegień-Maciąg [2002, s. 33] po swoim pobycie w USA. Poinformowała, że koszt tylko zatrudnienia wynosi 1/3 rocznych dochodów pracownika, jeśli był on zwerbowany przez firmę doradztwa personalnego. Dane firmy farmaceutycznej Merck Company szacują koszt odejścia pracownika na 150–200 jego rocznego wynagrodzenia. „Journal of Accountancy” kalkuluje koszt odejścia jednego pracownika na 93–200 jego rocznego wynagrodzenia w zależności od piastowanego poprzednio stanowiska. W Polsce „kupno/sprzedaż” specjalisty przez łowców głów kosztuje jego trzy- 23 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Dekalog krotną pensję. A są to ludzie zaliczani do najlepiej zarabiających: około i powy- żej 10 000 zł miesięcznie. Już tych kilka liczb winno przekonać o wadze procesu adaptacji jedynie ze względów ekonomicznych. Doliczyć do tego trzeba straty wynikające z małej wydajności nowoprzyjętych, koszty spowodowane pewnym niedowładem orga- nizacyjnym, czyli bałaganem jaki wprowadzają nowi pracownicy. Do tego dodać należy koszty szkolenia. Ci, którzy chcą pomóc nowoprzyjętym, a bywają takie przypadki, tracą czas [a to też kosztuje] na czynności nie związane stricte z ich działalnością zawodową. I może się okazać, że wszystko to na nic, ponieważ no- woprzyjęty po okresie próbnym, lub jeszcze wcześniej postanowił odejść lub „zwy- czajnie” porzucił pracę. Przyczyną może być najczęściej i jest, brak właściwie realizowanego procesu adaptacji. Tymczasem w naszym kraju, ze względu na szalejące bezrobocie i łatwość pozyskania siły roboczej do problemu tego nie przywiązuje się należytej wagi. Jeśli 18 ogółu zatrudnionych [dane z 2005 roku], czeka na pracę, to pracodaw- cy nie muszą się tym problemem zajmować. Na przykład w Warszawie, jak dono- si gazeta „Echo miasta” z 05. 01. 2006 roku powołując się na Główny Urząd Statystyczny, o jedno wakujące miejsce pracy stara się 49 chętnych. Stopa bezro- bocia wynosi w Warszawie tylko 6 . Z prostego wyliczenia wynika, że w Polsce, gdzie oficjalne bezrobocie wynosi około 18 , na jedno miejsce statystycznie przy- padałoby trzy razy więcej starających się (około 150 osób na jedno wolne miej- sce pracy). Horror! Problem nie jest sztuczny, tylko nie rozeznany, nie doceniany. Inaczej rzecz się ma, kiedy dotyczy wąskich specjalizacji lub wybitnych specjalistów [czasami quasi specjalistów]. Ich brak powoduje z kolei nadmierną o nich troskę wyra- żającą się w nader wygórowanych apanażach i przydzielanych bonusach, w dys- proporcjach – przede wszystkim płacowych: od kilku tysięcy złotych do kilku- dziesięciu tysięcy złotych za miesiąc pracy [lub nawet kilkuset]. Brak takich osób na rynku pracy z kolei świadczy m.in. o złej współpracy uczelni zawodo- wych i sfery gospodarki w dziedzinie rozeznania potrzeb i planowania ich uzu- pełniania. Rodzi też niezdrową atmosferę w zakładach pracy. Może powodo- wać ukryte konflikty. Te z kolei należą do najbardziej szkodliwych, ponieważ kierownictwo działu, wydziału, całego zakładu pracy nie jest w stanie im prze- ciwdziałać. Nie wie o nich. 24 ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ Rekrutacja, Selekcja, Adaptacja Braki w realizacji procesu adaptacyjnego występowały, przynajmniej w pol- skich warunkach, zawsze. Niezależnie od formy ustroju społeczno-politycznego. Badania nad omawianym zagadnieniem prowadziłem w roku 1966. Okazuje się, porównując je ze spostrzeżeniami dzisiejszych badaczy tematu, że problemy do rozwiązania są prawie identyczne. Nawet ich natężenie jest podobne. Wcześniej odnotowałem, że fluktuacja wśród młodych pracowników wynosi do 40 . W roku 1966 zamierzało zmienić miejsce pracy 50 młodych górników. W in- nych zakładach pracy planowało swoje odejście 36,1 świeżo zatrudnionych mło- dych ludzi. Powodem odejścia z pracy była w wielu przypadkach [32,5 ] niewła- ściwa ocena młodych ludzi. Dziś jest podobnie. Aby się o tym przekonać wystar- czy spytać o to pracujących studentów. Około 30 źle oceniało w owym czasie swoich przełożonych; czy dzisiaj jest lepiej? Narzekano na brak informacji o dalekosiężnych celach przedsiębiorstw. Dziś mimo usprawnienia technicznych możliwości informacyjnych problem ten nadal istnieje, co opisałem m.in. w książce „Obrazy kierowania” [2004, s. 29–53]. Niejednokrotnie podkreślano świadome stwarzanie dystansu między młody- mi a starymi pracownikami, niewystarczające płace w początkowym okresie pra- cy, itd. Dziś dochodzi jeszcze do tych wszystkich zarzutów strach przed zwolnie- niem po upływie czasu próbnego. Praktyki wcale nie rzadkie. Wielokrotnie opi- sywane. Dotyczą tak młodych jak i starszych. Zrodziły nową, amoralną i naganną rzeczywistość. Starzy pracownicy w nowozatrudnionym postrzegają konkurenta. Nie widz
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dekalog +1 po-prawnego kierowania
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: