Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00498 009004 7434579 na godz. na dobę w sumie
Dieta dla wątroby - ebook/pdf
Dieta dla wątroby - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Astrum Język publikacji: polski
ISBN: 9788363758783 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Chorujesz na wątrobę lub przeszedłeś poważną operację związaną z wątrobą? Jesteś w ciąży, a lekarz zdiagnozował u Ciebie chorobę wątroby? Nie wiesz, co dalej – jak się odżywiać, co wolno, a czego nie wolno Ci jeść? Poniższy poradnik w prosty sposób wyjaśni Ci, jakie są zasady diety wątrobowej, wskaże produkty zalecane oraz zabronione, uzmysłowi Ci, jak proste jest wprowadzenie i stosowanie diety wątrobowej. Nie musisz jeść niesmacznych potraw, nie musisz rezygnować z przyjemności – przepisy zawarte w tej książce podpowiedzą Ci, w jaki sposób przygotować zdrowe i smaczne posiłki.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Dieta dla wątroby Andrew Laughin Dieta dla wątroby e-book ASTRUM M E A www.astrummedia.pl W R O C Ł A W D I © Copyright by Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone Redakcja Jolanta Tkaczyk Redakcja techniczna Elżbieta Bursztynowicz Projekt okładki Natalia Kowalska Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, włącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na taśmy lub przy użyciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy (art. 116, 117 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dn. 4.02.1994 r.) Zamówienia na książki można składać na kartach pocztowych lub przez Internetową Księgarnię Wysyłkową www.wydawnictwo-astrum.pl Zapraszamy do zakupu naszych książek, multimediów, słuchowisk, poezji śpiewanej w formie e-booków i e-audiobooków na platformach cyfrowych Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. 50-374 Wrocław, ul. Norwida 19/6 e-mail: handlowy@astrum.wroc.pl ISBN 978-83-63758-78-3 SPIS TREŚCI DLACZEGO WĄTROBA JEST TAK WAŻNA? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 ZRÓŻNICOWANIE DIETY WĄTROBOWEJ ZE WZGLĘDU NA WYSTĘPOWANIE CHORÓB WĄTROBY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 DIETA WĄTROBOWA PO RESEKCJI WORECZKA ŻÓŁCIO- WEGO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DIETA WĄTROBOWA W CIĄŻY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PODSTAWOWE ZASADY DIETY WĄTROBOWEJ . . . . . . . . . . . . . ZIOŁA I PRODUKTY WSPOMAGAJĄCE WĄTROBĘ . . . . . . . . . . 21 27 31 43 PRZEPISY KULINARNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zupy Potrawy z mięsa Potrawy z ryb Potrawy z warzyw i owoców Potrawy mączne Desery i słodycze Koktajle i napoje 47 49 59 77 91 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BIBLIOGRAFIA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 6 DLACZEGO WĄTROBA JEST TAK WAŻNA? Wątroba jest największym narządem w naszym ciele: waży oko- ło 1,5 kg, przy czym wątroba mężczyzny jest większa i cięższa od wą- troby kobiety. Znajduje się po prawej stronie naszego brzucha, pod żebrami, zajmuje również górne części nadbrzusza i lewego podże- brza, sięgając aż do linii sutkowej. Wyjątkiem są noworodki: u nich wątroba zajmuje dużą część jamy brzusznej. Wątroba ma czerwono- -brązowy kolor i jest podzielona na cztery płaty o różnej wielkości i  odmiennym kształcie. Jest narządem miękkim, jednak niezbyt sprężystym. Jej miąższ jest natomiast bardzo kruchy i z tego powodu przy ciężkich upadkach lub urazach wątroba łatwo pęka. Wątroba jest niesamowitym narządem, współpracującym z wie- loma innymi narządami naszego organizmu. Posiada setki funkcji, które spełnia codziennie w naszym ciele. Można by powiedzieć, że tak jak serce jest głównym organem ludzkiego organizmu, tak wątro- ba jest sercem ludzkiego przewodu pokarmowego. Przede wszystkim, do wątroby przenoszona jest krew przepływająca przez nasze ciało. Płynie ona tam dwoma dużymi naczyniami, zwanymi tętnicą wą- trobową i żyłą wrotną. Tętnicą płynie natleniona krew wprost z ser- ca, z aorty, natomiast żyłą wrotną płynie krew zawierająca składniki odżywcze z przewodu pokarmowego, przyswajalne przez nasz orga- nizm. W jakim celu krew płynie przez wątrobę? Głównym zadaniem wątroby jest filtrowanie całej krwi i oczyszczanie jej z trucizn, które dostały się do naszego organizmu z zewnątrz lub zostały wyprodu- kowane w naszym organizmie. Słowo „trucizna” kojarzy się nam naj- częściej ze średniowiecznymi skrytobójcami i dosypywaniem czegoś do wina rządzącym wielmożom. Jednak współcześnie istnieje wiele trucizn, zagrażających naszemu życiu, z którymi codziennie mamy styczność. Po pierwsze, trucizną jest alkohol, wszelkie używki, a tak- że niektóre leki. To właśnie wątroba neutralizuje wydzielane przez nie toksyny. Po drugie, wątroba przekształca toksyczny amoniak, 8 powstały w wyniku przemiany białek, w mocznik, wydalany przez nasz organizm. Po trzecie, wątroba łączy substancje chemiczne i neu- rotoksyczne (występujące w sterydach, lekach) z kwasem glukurono- wym, dzięki czemu substancje te tracą zdolność przenikania barie- ry krew-mózg i nie zagrażają już naszemu życiu i zdrowiu w sposób bezpośredni. Ponadto wątroba magazynuje i przechowuje substancje toksyczne, które mogą okazać się szkodliwe dla zdrowia, a których organizm nie potrafi zneutralizować. Są nimi na przykład: środki chemiczne występujące w lekach lub stosowane w uprawach owoców i warzyw, obecne w żywności konserwanty. Część spośród substan- cji szkodliwych jest zatrzymywana w wątrobie, a część wydalana lub całkowicie niszczona: należą do nich alkohol, nikotyna, strychnina. Nie oznacza to jednak, że wątroba przez cały czas działa jednakowo intensywnie i zawsze będzie chronić nasz organizm przed wszelki- mi truciznami. Wątroba ma ograniczoną pojemność i przyjmowanie przez dłuższy czas jednej z toksycznych substancji (np. alkoholu) spo- woduje w końcu bliznowacenie narządu. Zdrowe komórki wątroby zostaną wówczas zastąpione włóknistymi komórkami tkanki łącznej, doprowadzając do marskości wątroby, a w efekcie do niemożności wykonywania swojej funkcji przez część lub całą wątrobę. Oprócz usuwania lub neutralizowania toksyn wątroba spełnia szereg innych funkcji, bez wykonania których nasz organizm nie mógłby prawidłowo funkcjonować. Przede wszystkim, wątroba przetwarza składniki odżywcze przenikające do krwi z pożywienia i zamienia je na substancje przydatne organizmowi. Jest odpowie- dzialna za tak zwaną „gospodarkę cukrową”: magazynuje glikogen, zachowuje we krwi odpowiedni poziom cukru, zamienia nadmiar cukrów na tłuszcze lub kwasy cukrowe i odpowiada za metabolizm węglowodanów. Rozkładając spożyte przez nas jedzenie, wątro- ba przekształca je w energię. Zjedzone przez nas węglowodany są 9 rozkładane do glukozy i przechowywane głównie w wątrobie i mię- śniach w postaci glikogenu – zapasowego cukru. Jeśli w wątrobie zaczyna brakować miejsca na magazynowanie wytworzonego gli- kogenu, glukoza przetwarzana jest na cząsteczki tłuszczu. Tłuszcz magazynowany jest w  wielu miejscach, w  tym bezpośrednio pod skórą, nad czym niezwykle ubolewają panie, narzekając na nad- mierny cellulit. Jednak kiedy naraz potrzebujemy dużej dawki ener- gii, wątroba szybko przekształca swoje zapasy glikogenu w glukozę, gotową do wykorzystania przez ciało. Ponadto wątroba magazynuje witaminę A (potrafi utrzymać zapas wystarczający na 1-2 lata), nie- wielkie ilości B12 (zapas na 1-3 lata), C i D (zapas na 1-2 miesiące), zajmuje się regulowaniem gospodarki żelaza i miedzi, bierze udział w metabolizowaniu białek i przerabia cholesterol na kwasy żółcio- we, jest odpowiedzialna za poziom cholesterolu, wykorzystywanego w 80 do wytwarzania kwasów żółciowych. Wbrew pozorom, wą- troba ma wpływ nie tylko na nasz układ pokarmowy. Wychwytu- je z  krwiobiegu szkodliwe związki azotowe i przetwarza czerwone krwinki, które uległy zużyciu (przeciętna długość życia krwinki czerwonej wynosi około 100 dni), wytwarza heparynę, przeciw- działającą krzepnięciu krwi i odpowiada za syntetyzowanie białek osocza. Wytwarzane są w niej na przykład: albumina1, globulina2, 1 Albumina jest głównym składnikiem surowicy krwi, stanowi 60 wszystkich zawar- tych w niej białek, znajduje się również w mleku i białku jaja kurzego. Charakteryzuje się około 20-dniowym okresem półtrwania. Pełni kluczową rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego, niezbędnego do zachowania prawidłowych proporcji między ilością wody, zawartą we krwi, a ilością wody w płynach tkankowych. Rolą albumin jest także działanie buforujące pH, transport niektórych hormonów, leków, kwasów tłuszczowych i barwni- ków żółciowych oraz wiązanie i transport dwutlenku węgla. U każdego człowieka wystę- puje jeden rodzaj albuminy, bardzo rzadko wątroba produkuje dwa rodzaje tego białka (bisalbuminemia) lub nie produkuje go w  ogóle (analbuminemia – powoduje obrzęki, niskie ciśnienie krwi). 2 Globuliny są odpowiedzialne za mechanizmy odpornościowe oraz wiążą tłuszcze i glukozę. 10 protrombina3, fibrynogen4, angiotensynogen5.  Białka te są wydzie- lane bezpośrednio do krwi. Ponadto wątroba bierze udział w termo- regulacji ciała: krew wypływająca z wątroby jest cieplejsza o 1°C od tej, która do niej wpłynęła. Jest także narządem niezmiernie waż- nym dla płodów, noworodków i dzieci: u płodów, podczas pierwsze- go trymestru ciąży, wątroba jest głównym organem wytwarzającym czerwone krwinki. Dopiero w około 32 tygodniu ciąży zadanie to przejmuje szpik kostny, natomiast po narodzinach dziecka wątroba zaczyna brać udział w nabywaniu odporności organizmu. Wątroba ściśle współpracuje z innymi narządami układu pokar- mowego: ● Żołądkiem: gdy zjemy zbyt dużo tłustych potraw, wątroba prze- staje nadążać z trawieniem nadmiaru jedzenia. W efekcie prze- staje oczyszczać krew z toksyn, co powoduje zaleganie pokar- mów i  może doprowadzić do nadmiernego otłuszczenia ścian wątroby. Nasz organizm zaczyna wysyłać nam wtedy sygnały pod postacią bólu, poczucia niestrawności, nudności, wzdęć oraz zaparć. Często winą za taki stan rzeczy obarczamy żołądek, twierdząc, że „zatruliśmy się” lub „zjedliśmy coś nieświeżego”, to żołądek bowiem w głównej mierze odpowiedzialny jest za tra- wienie pokarmów. Prawda jest jednak taka, że wątroba i żołądek współdziałają ze sobą, a soki trawienne, które te narządy wytwa- rzają, działają niczym partnerzy. 3 Protrombina to II czynnik krzepnięcia, białko znajdujące się w osoczu krwi, wytwarza- ne w wątrobie przy udziale witaminy K. Jest białkiem rozpuszczalnym w surowicy krwi. 4 Fibrynogen to I czynnik krzepnięcia, białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, an- gażowane w końcowej fazie procesu krzepnięcia i współtworzące skrzep krwi. Jego niedo- bór predysponuje do wystąpienia krwawień. 5 Angiotensynogen to substancja będąca pośrednio odpowiedzialna za ciśnienie krwi w naczyniach. 11 ● Dwunastnicą: z wątroby do dwunastnicy, poprzez drobne przewo- dy żółciowe, doprowadzana jest żółć, dzięki czemu pokarm czę- ściowo strawiony w żołądku podlega na tym etapie dalszej „obrób- ce”, a substancje odżywcze mogą zostać wchłonięte przez organizm w dalszych częściach jelita cienkiego. Tak więc w dwunastnicy roz- poczyna się wchłanianie witamin, minerałów i innych składników odżywczych, za pomocą żółci, wytwarzanej przez wątrobę. ● Drogami żółciowymi: odprowadzają one żółć z wątroby do dwu- nastnicy, a  nadmierna ilość żółci, wytworzonej w  wątrobie, gro- madzona jest w  woreczku żółciowym. Jakiekolwiek zaburzenia przemiany materii w wątrobie i zaburzenia przepływu żółci przy- czyniają się do tworzenia w żółci kamieni z cholesterolu lub wapnia. Mogą one być pojedyncze lub mnogie i występują nie tylko w wo- reczku, lecz również w drogach żółciowych. Niekiedy dojść może do zatkania dróg żółciowych, a w rezultacie do żółtaczki mechanicznej. ● Trzustką: wydzielina trzustki, zwana sokiem trzustkowym, jest odprowadzana do dwunastnicy osobnym przewodem i odgrywa bardzo ważną rolę w trawieniu, ponieważ zawiera specjalne en- zymy trawienne. Dzięki owej wydzielinie oraz żółci, wytwarza- nej przez wątrobę, możliwe jest trawienie pokarmów. Ponadto trzustka odpowiada za wytwarzanie insuliny, a co za tym idzie – za gospodarkę cukrową w organizmie. Z tego też powodu często zrzucana jest na nią odpowiedzialność za cukrzycę. Wątroba jest narządem, poddającym się codziennie wielkim obciążeniom. Dlatego tak niezmiernie ważna jest dobra dieta, roz- poczęta niekoniecznie wtedy, gdy wątrobie zaczyna coś dolegać. Wątroba to bardzo ciężko pracujący narząd ludzkiego organizmu, w związku z czym musi się systematycznie regenerować. Dieta wą- trobowa wspomaga ten proces, pozwalając wątrobie na odpoczynek. 12 ZRÓŻNICOWANIE DIETY WĄTROBOWEJ ZE WZGLĘDU NA WYSTĘPOWANIE CHORÓB WĄTROBY Jeśli nasuwają nam się pytania o stan naszej wątroby lub nie je- steśmy pewni co do diety, jaką należy wprowadzić, najlepszą osobą, która jest w stanie nam odpowiedzieć na owe pytania, jest lekarz die- tetyk. Jeśli jesteśmy zmuszeni do stosowania specjalnej diety wątro- bowej, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem przed dokonaniem jakichkolwiek zmian w sposobie odżywiania. Należy pamiętać, że nieco inaczej należy dobierać dietę w przy- padku marskości wątroby, a inaczej przy ostrym wirusowym zapa- leniu wątroby. Poniżej znajdują się wytyczne, dotyczące diety w naj- bardziej znanych schorzeniach wątroby. ● Alkoholowe stłuszczenie wątroby. W przypadku spożywania zbyt dużej ilości alkoholu, w wątrobie mogą odkładać się nie- bezpieczne złogi tłuszczowe. Dzieje się to w przypadkach, gdy nadmiernie spożywany alkohol wzmaga funkcję detoksykacyj- ną wątroby i zbytnio ją przeciąża. Proces ten można całkowi- cie odwrócić, powstrzymując się od picia alkoholu. Gdy w porę nie dostrzeżemy niebezpieczeństwa, może to dla naszej wątroby skończyć się tragicznie. Wiele osób, u których występuje alko- holowe uszkodzenie wątroby jest niedożywionych – jest to efekt braku niektórych składników odżywczych, których potrzebuje organizm, a których chora wątroba nie jest w stanie zapewnić. Taki stan rzeczy może być spowodowany kilkoma czynnikami: nieodpowiednią dietą, utratą apetytu, niewłaściwym wchła- nianiem składników: podczas zbytniego narażania wątroby na działanie alkoholu występuje słaba absorpcja składników od- żywczych żywności, ponieważ wątroba jest niezdolna do wy- twarzania odpowiedniej ilości żółci. Alkohol nie ma żadnych wartości odżywczych, ale wymaga od organizmu dużo energii na jego usunięcie. Wbrew ogólnym przekonaniom, można być 14 niedożywionym nawet mając nadwagę. Osoby niedożywione z powodu alkoholowej choroby wątroby cierpią w szczególności na brak witamin, głównie witaminy B, która pomaga organi- zmowi konwertować węglowodany w energię. W trakcie trwa- nia tej choroby należy więc zapewnić sobie odpowiednią dawkę powyższej witaminy. Najważniejszą zmianą powinno być jed- nak zaprzestanie picia alkoholu. Dopiero pod tym warunkiem zrównoważona dieta z wystarczającą ilością białka i węglowoda- nów jest w stanie pomóc naszej wątrobie. Początkowo, zwłasz- cza podczas opieki szpitalnej, może być zalecane spożywanie napojów wysokoproteinowych oraz suplementów witaminowo- -mineralnych. ● Bezalkoholowe stłuszczenie wątroby. Bezalkoholowe stłuszcze- nie wątroby to nagromadzenie tłuszczu w komórkach wątroby u osób, które nie spożywają nadmiernej ilości alkoholu. Począt- kowo występowanie dużych złogów tłuszczu może nie wiązać się z żadnymi dolegliwościami, jednak u niektórych osób choroba ta może prowadzić do zapalenia wątroby, powstawania blizn na wątrobie, a w efekcie do jej marskości. Głównymi przyczynami bezalkoholowego stłuszczenia wątroby są: – nadwaga lub otyłość, – wysoki poziom cholesterolu we krwi, – cukrzyca. Zmiany w diecie powinny obejmować: – zrezygnowanie ze spożywania alkoholu (napoje alkoholowe są źródłem dużej ilości kalorii), – spożywanie dużej ilości owoców i warzyw, – spokojne i powolne jedzenie, – unikanie rafinowanych cukrów i tłuszczów nasyconych (cze- kolad, ciastek i herbatników). 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dieta dla wątroby
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: