Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00286 004316 15176218 na godz. na dobę w sumie
Dłużny kapitał hybrydowy w finansowaniu przedsiębiorstwa - ebook/pdf
Dłużny kapitał hybrydowy w finansowaniu przedsiębiorstwa - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 232
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8364-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> giełda i inwestycje
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

W książce podjęto problematykę wykorzystania obligacji zamiennych przez współczesne przedsiębiorstwa. Skoncentrowano się na roli, jaką odgrywają w finansowaniu hybrydowym opcje przedterminowego wykupu instrumentów dłużnych na wniosek emitenta lub obligatariuszy. Niniejsza monografia to na światowym i polskim rynku wydawniczym pierwsze tak kompleksowe opracowanie, zmierzające do ustalenia przyczyn emisji długu hybrydowego z dołączonymi opcjami call i put.

Aplikacyjny charakter wniosków płynących z przeprowadzonego badania uzyskano dzięki wykorzystani u danych z bazy Agencji Bloomberg - światowego lidera dostarczającego informacje na temat rynków finansowych. W publikacji przeanalizowano niemal dwa tysiące emisji obligacji zamiennych zrealizowanych przez prawie tysiąc spółek amerykańskich w latach 2003-2014. Ponieważ Stany Zjednoczone są głównym obszarem powstawania i wdrażania innowacji finansowych, wydaje się, że polskie spółki mogą z powodzeniem wykorzystać doświadczenia przedsiębiorstw amerykańskich i czerpać wzorce z rozwiązań sprawdzonych na bardziej dojrzałych rynkach kapitałowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Damian Kaźmierczak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania Katedra Finansów i Strategii Przedsiębiorstwa, 90-237 Łódź, ul. Jana Matejki 22/26 RECENZENT Henryk Mamcarz REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ Danuta Bąk SKŁAD I ŁAMANIE Munda – Maciej Torz PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/pressmaster © Copyright by Damian Kaźmierczak, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07615.16.0.M Ark. wyd. 13,0; ark. druk. 16,0 ISBN 978-83-8088-363-5 e-ISBN 978-83-8088-364-2 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego tel. (42) 665 58 63 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl SPIS TREŚCI Wstęp 1. Istota i znaczenie finansowania hybrydowego 1.1. Problem finansowania przedsiębiorstwa 1.1.1. Istota kapitału i źródła jego pochodzenia 1.1.2. Struktura kapitału przedsiębiorstwa 1.2. Rola kapitału hybrydowego w finansowaniu przedsiębiorstwa 1.2.1. Istota kapitału hybrydowego 1.2.2. Hybrydowe instrumenty finansowe i ich rodzaje 1.2.3. Zalety i wady finansowania hybrydowego 1.3. Podsumowanie 2. Dług zamienny z opcją przedterminowego wykupu 2.1. Przyczyny emisji obligacji zamiennych 2.2. Opcja call w obligacjach zamiennych 2.2.1. Mechanizm przedterminowego wykupu długu przez emitenta 2.2.2. Motywy emisji obligacji zamiennych z opcją call 2.2.3. Polityka przedterminowego wykupu długu zamiennego 7 13 13 13 19 24 24 34 51 57 61 61 79 79 85 97 5 2.3. Obligacje zamienne z opcją put 2.4. Podsumowanie 3. Wykorzystanie obligacji zamiennych z opcjami call i put – ujęcie modelowe 3.1. Założenia i hipotezy badawcze 3.2. Opis próby badawczej 3.3. Metodyka badania empirycznego 3.4. Ocena parametrów emisji i sytuacji finansowej emitentów 3.4.1. Analiza parametrów emisji długu zamiennego 3.4.2. Analiza danych finansowych emitentów 3.5. Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Spis tabel i rysunków Aneks 131 134 141 141 153 157 165 165 177 202 205 211 229 po s. 232 6 Spis treści WSTĘP Dualna natura hybrydowych instrumentów sprawia, że łączą one w sobie cechy kapitału własnego i kapitału obcego. Z tego wzglę- du mogą stanowić dla przedsiębiorstw alternatywne źródło po- zyskania kapitału dla emisji akcji lub zwykłych obligacji korpo- racyjnych. Na dojrzałych rynkach kapitałowych, np. w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Japonii, są one z powodzeniem emitowane przez podmioty gospodarcze już od ponad pięćdziesięciu lat. Uwagę zwraca różnorodność wykorzy- stywanych instrumentów hybrydowych (obligacje zamienne, ob- ligacje z warrantami i uprzywilejowane akcje zamienne), które, poddane odpowiedniej modyfikacji i rozszerzone o dodatkowe klauzule, zmieniają swój charakter i służą spółkom do realiza- cji różnych celów operacyjnych, inwestycyjnych i finansowych. Jednym z najbardziej popularnych hybrydowych instrumentów dłużnych emitowanych przez przedsiębiorstwa na całym świecie są obligacje zamienne na akcje. Poza oczywistą przyczyną emisji długu zamiennego, jaką jest pozyskanie funduszy na bieżącą działalność i dalszy roz- wój, mogą one być wykorzystywane np. jako narzędzie opty- malizacji podatkowej (strukturyzowane obligacje zamienne), pomóc przedsiębiorstwom w dostosowaniu struktury swoich pasywów do wymogów kapitałowych narzuconych przez or- gany nadzorujące rynek (obligacje warunkowo zamienne) lub pełnić funkcję instrumentów spekulacyjnych (odwrócone ob- ligacje zamienne). Wstęp 7 Rozmiar rynku długu zamiennego i jego potencjał do dal- szego wzrostu przełożyły się na duże zainteresowanie proble- matyką finansowania działalności podmiotów gospodarczych za pomocą dłużnego kapitału hybrydowego. Na tej podstawie można wyróżnić trzy najważniejsze nurty badawcze, rozwijane stopniowo od połowy lat 50. XX wieku. Pierwszy nurt dotyczy kwestii wyceny obligacji zamiennych. W miarę rozwoju wiedzy teoretycznej, m.in. na temat wyceny opcji realnych (np. model Blacka-Scholesa), a także dzięki możliwości wykorzystania za- awansowanych narzędzi statystycznych, matematycznych i in- formatycznych (np. metoda Monte Carlo), badacze udoskonalają metody szacowania wartości długu hybrydowego o coraz bardziej skomplikowanej budowie (np. różne formy obligacji struktury- zowanych). Drugi obszar badań podejmuje zagadnienie reakcji rynku na upublicznienie przez emitenta wiadomości o emisji obligacji zamiennych (tzw. announcement effect). Występowanie asymetrii informacji między przedsiębiorstwem a otoczeniem zewnętrznym wywołuje pewne zachowanie inwestorów, którzy po przeanalizowaniu komunikatu o wykorzystaniu określone- go typu długu hybrydowego, decydują o kupnie bądź sprzedaży akcji spółki. Na podstawie zmian rynkowej kapitalizacji firmy w krótkim lub długim horyzoncie czasowym, badacze starają się zinterpretować postępowanie inwestorów w warunkach niesyme- trycznego dostępu do informacji na temat bieżącej i przyszłej sy- tuacji finansowej przedsiębiorstwa. Trzecie pole badawcze wiąże się z ustaleniem przyczyn emisji długu zamiennego przez pod- mioty gospodarcze. Autorzy dążą do zidentyfikowania motywów, jakimi kieruje się kadra menedżerska przy wyborze konkretnych instrumentów. Opracowane koncepcje zostały usytuowane w wa- runkach rynku doskonałego lub powstały w oparciu o założenia, które w większym stopniu odzwierciedlają realia gospodarcze, np. przyjmuje się występowanie konfliktów agencji między obli- gatariuszami, akcjonariuszami i menedżerami. Dokładne studia literaturowe nad problematyką wykorzysta- nia obligacji zamiennych przez współczesne przedsiębiorstwa skłaniają do wniosku, że badacze poświęcają swoją uwagę przede wszystkim obligacjom plain vanilla (bez żadnych klauzul dodat- 8 Wstęp kowych), a także długowi hybrydowemu z wbudowaną opcją call, która uprawnia emitentów do wykupu obligacji przed terminem zapadalności. Niezwykle rzadko podejmowane są próby wyjaś- nienia przyczyn emisji obligacji z opcją put, która daje obligata- riuszom prawo do wezwania emitenta do przedterminowego wy- kupu długu. Zupełnie pomijana jest natomiast kwestia przesłanek wykorzystania obligacji, w których opcje call i put są dołączane jednocześnie (opcja put/call). Ten rodzaj długu hybrydowego jest szczególnie popularny na rynku amerykańskim. Konsekwencją powstałej luki badawczej jest brak zwartej publikacji, która po pierwsze, próbowałaby wyjaśnić motywy emisji obligacji zamiennych z możliwością ich przedterminowe- go wykupu na wniosek emitenta bądź obligatariuszy. Po drugie, zawierałaby kompleksową analizę porównawczą poszczególnych rodzajów długu hybrydowego. Po trzecie, stanowiłaby próbę identyfikacji dokładnych przyczyn wyboru konkretnej klauzuli przez przedsiębiorstwa (call, put i put/call). Problem niedostatecz- nej wiedzy na temat wykorzystania obligacji zamiennych z opcja- mi przedterminowego wykupu dotyczy zarówno krajowego, jak i światowego piśmiennictwa związanego z tematyką finansowa- nia hybrydowego. Co więcej, większość prac prezentuje wnioski stricte teore- tyczne, zilustrowane skomplikowanymi modelami matematycz- nymi, które stanowią dowód przyjętej przez badaczy hipotezy. Empiryczna weryfikacja powstałych teorii i wysnute przez au- torów konkluzje nierzadko są oderwane od rzeczywistych uwa- runkowań rynkowych i nie mają bezpośredniego przełożenia na praktykę gospodarczą. Często występuje rozdźwięk pomiędzy opracowanymi koncepcjami teoretycznymi a realiami rynku, na co wskazują wyniki badań jakościowych przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Wiele zagadnień porusza- nych przez badaczy nie znajduje zrozumienia wśród ankietowanej kadry menedżerskiej, czego przykładem może być brak jej wie- dzy na temat wykorzystania obligacji zamiennych do rozwiązania konfliktów agencji pomiędzy akcjonariuszami i obligatariusza- mi. Krótko mówiąc, zbyt mało opracowań zmierza do określenia przesłanek emisji długu zamiennego przez współczesne spółki, Wstęp 9 które znalazłyby odzwierciedlenie w praktyce rynkowej, i któ- rych wnioski mogłyby posłużyć do sformułowania praktycznych rekomendacji dla podmiotów gospodarczych. Zamierzeniem autora niniejszej monografii jest wypełnienie opisanej luki badawczej, jak również uzupełnienie wiedzy teo- retycznej w zakresie finansowania hybrydowego, czyniąc zadość apelom o bardziej aplikacyjny charakter prowadzonych przez te- oretyków badań empirycznych, tak aby mogły one w lepszy spo- sób sprostać wyzwaniom, przed jakimi stoi dzisiejszy rynek kapi- tałowy. Celem książki jest identyfikacja determinant emisji obli- gacji zamiennych z możliwością ich przedterminowego wykupu na wniosek emitenta lub obligatariuszy (z opcjami call, put i put/ call) i porównanie ich z przesłankami wykorzystania zwykłego długu zamiennego plain vanilla. Dogłębna analiza obejmuje oce- nę i porównanie parametrów emisji i danych finansowych emi- tentów. Pozwoli ona na udzielenie odpowiedzi na dwa kluczowe pytania. Po pierwsze, w jaki sposób sytuacja finansowa przedsię- biorstwa determinuje decyzję zarządu o wykorzystaniu obligacji zamiennych z określoną opcją przedterminowego wykupu? Po drugie, jak wybór konkretnej klauzuli wpływa na ustalenie od- powiednich parametrów emisji? Należy podkreślić, że podjęta w książce problematyka dotyczy finansowania hybrydowego wyłącznie z punktu widzenia emiten- tów długu zamiennego, a nie inwestorów. Ponadto, skoncentro- wano się na identyfikacji przesłanek emisji obligacji zamiennych związanych jedynie z operacyjną i inwestycyjną działalnością przedsiębiorstw, z pominięciem motywów spekulacyjnych i po- datkowych. Na podstawie tych założeń zdefiniowano zakres próby badawczej, która objęła 1983 emisje obligacji plain vanil­ la, call, put i put/call przeprowadzone przez spółki produkcyjne i usługowe w latach 2003–2014. Z badania wykluczono podmioty działające w sektorach: finansowym, ubezpieczeniowym i pub- licznym oraz instrumenty wykorzystywane m.in. do celów spe- kulacyjnych (np. odwrócone obligacje zamienne), optymalizacji podatkowej (np. strukturyzowane obligacje zamienne) i papiery wartościowe o cechach kapitału własnego (np. obligacje przy- musowo zamienne). Ze względu na płynność i dojrzałość ryn- 10 Wstęp ku, liczną populację generalną oraz fakt, że co czwarta obligacja zamienna jest emitowana w Stanach Zjednoczonych, a co druga w dolarze amerykańskim, do analizy włączono jedynie emisje przeprowadzone przez spółki amerykańskie i denominowane we wspomnianej walucie. Dane do badania empirycznego pozyska- no z bazy Agencji Bloomberg – światowego lidera dostarczającego informacje na temat rynków finansowych. Wykorzystanie tego narzędzia świadczy o dużej wiarygodności otrzymanych wyni- ków i aplikacyjnym charakterze opracowania. Celom pracy podporządkowano kolejne rozdziały mono- grafii. Jej strukturę tworzą wstęp, trzy rozdziały merytoryczne i zakończenie. W rozdziale pierwszym zaprezentowano zarys problematyki finansowania podmiotów gospodarczych, zde- finiowano pojęcie kapitału i przestudiowano najważniejsze źródła jego pozyskania. W dalszej części omówiono rolę, jaką pełnią instrumenty hybrydowe w finansowaniu działalności przedsiębiorstw i scharakteryzowano podstawowe ich rodzaje. W rozdziale drugim przeanalizowano przesłanki emisji długu zamiennego w warunkach teorii asymetrii informacji i teorii agencji, a następnie, dla uchwycenia różnic między praktyką gospodarczą a podejściem akademickim, rozważania teoretycz- ne skonfrontowano z wynikami badań przeprowadzonych na przedstawicielach kadry menedżerskiej, którzy zadecydowali o wykorzystaniu obligacji zamiennych. Następnie zaprezen- towano kluczowe kwestie związane z długiem hybrydowym z dołączonymi opcjami przedterminowego wykupu na wniosek emitenta (opcja call) lub obligatariuszy (opcja put), tzn. motywy emisji tych instrumentów i optymalną politykę realizacji po- szczególnych opcji przez uprawnione do tego strony. Rozdział trzeci poświęcono analizie parametrów emisji i danych finan- sowych emitentów obligacji zamiennych. Dla zrealizowania ce- lów pracy zastosowano wybrane metody statystyczne i ekono- metryczne, m.in. testy istotności różnic (test Manna-Whitneya, test Kruskala-Wallisa, ANOVA), metodę redukcji danych (eks- ploracyjna analiza czynnikowa), a także modele pozwalające na wielowymiarową analizę badanych parametrów (modele regresji logistycznej i drzew klasyfikacyjnych). Wstęp 11 Monografia jest adresowana do pracowników naukowych zajmujących się problematyką finansowania przedsiębiorstw i rynków finansowych, jak również do studentów kierunków finansowych i ekonomicznych, zarówno na studiach dyplomo- wych, jak i podyplomowych, oraz studentów programów MBA. Grono czytelników może stanowić także kadra menedżerska i pracownicy działów finansowych spółek akcyjnych, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat hybrydowych instru- mentów dłużnych, oraz wszyscy ci, których interesuje podjęte w książce zagadnienie. 12 Wstęp 1. ISTOTA I ZNACZENIE FINANSOWANIA HYBRYDOWEGO W rozdziale pierwszym przedstawiono problematykę finanso- wania podmiotów gospodarczych, omówiono główne źródła po- zyskania funduszy i przedyskutowano podstawowe zagadnienia związane ze strukturą kapitału. Ponadto zaprezentowano istotę instrumentów hybrydowych, przeanalizowano mechanizm ich wykorzystania przez współczesne przedsiębiorstwa i scharakte- ryzowano najważniejsze ich rodzaje. 1.1. Problem finansowania przedsiębiorstwa 1.1.1. Istota kapitału i źródła jego pochodzenia Wybór odpowiedniego źródła kapitału należy do jednej z naj- trudniejszych decyzji, które musi podjąć kadra kierownicza każ- dego przedsiębiorstwa1. Od odpowiedzialnych członków zarządu wymaga się, aby została ona poprzedzona gruntowną analizą do- 1 W niniejszej monografii pojęcia: „podmiot gospodarczy”, „spółka”, „przedsiębiorstwo” i „firma” zostały potraktowane jako synonimy i  są używane zamiennie. Podobnie rozwiązano kwestię terminu „menedżerowie”, który jest tłumaczeniem powszechnie wyko- rzystywanego w literaturze anglosaskiej słowa managers. W celu uniknięcia powtórzeń zastosowano zwroty: „zarząd”, „kadra me- nedżerska”, „kadra zarządzająca” i „kadra kierownicza”. 1.1. Problem finansowania przedsiębiorstwa 13 stępnych możliwości i zakończona wskazaniem korzyści i zagro- żeń konkretnego sposobu zdobycia funduszy. Podmioty gospo- darcze poszukują kapitału w każdym okresie cyklu swojego życia. Firmom młodym dodatkowe środki pozwalają wejść na ścieżkę dynamicznego rozwoju. Przedsiębiorstwa nieco starsze, których potrzeby inwestycyjne nie są już tak duże, pozyskują fundusze na bieżącą działalność i umocnienie swojej pozycji rynkowej. Z kolei spółki dojrzałe i funkcjonujące na rynku od dłuższego czasu zdo- bywają środki na dokonanie zmian w strukturze swoich pasywów i obniżenie poziomu zadłużenia lub, jeżeli są notowane na ryn- ku regulowanym, na wycofanie się z obrotu giełdowego poprzez skup akcji własnych. Przedsiębiorstwo może finansować swoje cele operacyjne i inwestycyjne ze środków pozyskanych ze źródeł wewnętrznych lub zewnętrznych, które można zidentyfikować na podstawie analizy rachunku przepływów pieniężnych2. Wewnętrzne źród- ła finansowania to środki wypracowane i zgromadzone przez spółkę w toku jej działalności (zysk zatrzymany) lub pozyskane w wyniku zmian w jej aktywach (odpisy amortyzacyjne, środki ze sprzedaży aktywów i przyspieszenie obrotu kapitału). Źródła zewnętrzne obejmują z kolei fundusze wypracowane i zgroma- dzone przez zewnętrznych inwestorów, które przedsiębiorstwo pozyskuje i przeznacza na realizację swojej krótko- bądź długo- terminowej strategii3. Zalicza się do nich środki zdobyte bezpo- średnio na rynku depozytowo-kredytowym (np. kredyty banko- we), pieniężnym (np. papiery komercyjne) lub kapitałowym (np. emisja akcji lub obligacji), jak również środki pozyskane poza rynkiem finansowym, w efekcie bezpośredniej relacji spółki z in- nymi podmiotami gospodarczymi (np. kredyt kupiecki)4. 2 A. Duliniec, Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, PWN, Warszawa 2001, s. 35; J. Grzywacz, Kapitał w  przedsiębiorstwie i jego struktura, SGH, Warszawa 2008, s. 13. 3 A. Duliniec, Finansowanie przedsiębiorstwa. Strategie i instrumen­ ty, PWE, Warszawa 2011, s. 31. 4 Ibidem, s. 33–34. 14 Rozdział 1. Istota i znaczenie finansowania hybrydowego Strumień środków pieniężnych, które wpływają do spółki w celu finansowania jej działalności, można analizować także w węższym znaczeniu, bez uwzględnienia m.in. zmian struktury jej aktywów, odpisów amortyzacyjnych lub zaciągniętego przez firmę kredytu kupieckiego. Są to tzw. źródła kapitału, a kryte- rium ich podziału opiera się na prawie własności do finansowa- nych aktywów, które przysługuje kapitałodawcom. Na tej podsta- wie źródła kapitału dzieli się na kapitał własny i kapitał obcy5. Kapitał własny jest definiowany jako wartość funduszy wy- gospodarowanych przez firmę w trakcie prowadzenia działal- ności lub środków wniesionych i pozostawionych do dyspozy- cji spółki przez jej właścicieli (udziałowców, akcjonariuszy lub wspólników)6. W pierwszym przypadku jest to kapitał własny pochodzący ze źródeł wewnętrznych i wiąże się on z wykorzysta- niem przez przedsiębiorstwo zysku zatrzymanego. Jest to jednak uwarunkowane koniecznością wypracowania przez spółkę do- datniego wyniku finansowego i decyzji walnego zgromadzenia o pozostawieniu w niej części zysku netto, a nie wypłaceniu go właścicielom w postaci dywidendy. Zdobycie środków ze źródeł wewnętrznych wydaje się być najlepszym rozwiązaniem dla pod- miotów, które mają trudności z pozyskaniem funduszy od ze- wnętrznych inwestorów. Może to wynikać m.in. z wysokich kosz- tów emisji papierów wartościowych, niechęci firmy do debiutu na rynku regulowanym lub z obawy właścicieli o utratę kontroli nad spółką na skutek włączenia w strukturę akcjonariatu nowych udziałowców. Pozyskanie kapitału własnego ze źródeł zewnętrznych jest z kolei utożsamiane ze zwiększeniem udziałów przez dotych- czasowych właścicieli lub emisją nowych akcji na rynku kapi- tałowym. Firma może dokonać sprzedaży walorów na rynku niepublicznym w oparciu o ofertę prywatną, adresowaną do wą- skiego grona odbiorców (private placement) lub poprzez ofertę 5 J. Grzywacz, op. cit., s. 13. 6 W. Dębski, Teoretyczne i praktyczne aspekty zarządzania finansa­ mi przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa 2013, s. 383. 1.1. Problem finansowania przedsiębiorstwa 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dłużny kapitał hybrydowy w finansowaniu przedsiębiorstwa
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: